Το πλήρως εναρμονισμένο ρυθμιστικό πλαίσιο, η πολύ ευνοϊκή αξιολόγηση του κυπριακού νομοθετικού πλαισίου σε σχέση με το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και τα παραπατήματα της Γερμανίας δίνουν στην Κύπρο ισχυρά επιχειρήματα απέναντι στις κατηγορίες για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος.

Με αφορμή το αίτημα οικονομικής στήριξης της Κύπρου, το τελευταίο διάστημα έχει ξεσπάσει ένας «πόλεμος» από τα ξένα μέσα ενημέρωσης - και δη τον γερμανικό τύπο - που κατηγορούν την Κύπρο για ξέπλυμα χρήματος.
Μάλιστα, πρόσφατο ρεπορτάζ του SPIEGEL έκανε αναφορά σε αίτημα του γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε να αποσταλεί ομάδα εμπειρογνωμόνων στο νησί. Στόχος τους δεν θα είναι να δουν αν υπάρχουν οι αναγκαίες νομοθεσίες κατά του ξεπλύματος αλλά κατά πόσο αυτές εφαρμόζονται. Πως όμως ξεκίνησαν όλα αυτά και τι απαντάμε εμείς σε αυτές τις κατηγορίες;

Λίγους μήνες πριν από τις εκλογές στη Γερμανία και αφού καθυστερήσαμε να υπογράψουμε μνημόνιο η Κύπρος βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα, ζητώντας στην ουσία χρήματα από τους Γερμανούς και άλλους ευρωπαίους φορολογούμενους και να αποτελεί τον εύκολο στόχο σε μια αδίστακτη πολιτική διαμάχη. Το επιχείρημα των αντιπάλων της Μέρκελ «γιατί να στηρίξουμε οικονομικά την Κύπρο όπου γίνεται ξέπλυμα βρώμικου χρήματος από τους Ρώσους» ακούγεται πολύ εύηχο.
Τα στοιχεία όμως δεν φαίνεται να τους δικαιώνουν.
•    Το όλο σύστημα καταπολέμησης χρήματος από παράνομες δραστηριότητες το οποίο εφαρμόζεται στην Κύπρο, έχει επανειλημμένα αξιολογηθεί από τους πλέον αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς. Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Moneyval του Συμβουλίου της Ευρώπης και Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (Financial Transaction Task Force – FATF) καταλήγουν ότι η Κύπρος έχει υιοθετήσει μέτρα τα οποία συνάδουν με τα διεθνή πρότυπα. Η χώρα μας επαινείται για πολύ περιεκτικό νομικό πλαίσιο που έθεσε σε ισχύ
•    Στην Έκθεση Moneyval η βαθμολογία της Κύπρου μπορεί να συγκριθεί ευνοϊκά με τις αντίστοιχες αξιολογήσεις άλλων κρατών μελών της ΕΕ, όπως της Γερμανίας, της Ολλανδίας και του Λουξεμβούργου.
•    Η Κύπρος μπορεί να είναι η πρώτη χώρα σε άμεσες ξένες επενδύσεις (FDI) στη Ρωσία (το 23% του FDI της Ρωσίας προέρχεται από την Κύπρο), όμως ταυτόχρονα το 30% του FDI προς τη Ρωσία προέρχεται από Ολλανδία, Ιρλανδία και Λουξεμβούργο.
•    Σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες που σήμερα προσπαθούν να αναπτύξουν σχέσεις με τη Ρωσία, η Κύπρος παραδοσιακά από τη δεκαετία του ’80 είχε πολύ στενές σχέσεις.
•    Δεν είναι τυχαίο ότι ο CIPA πραγματοποιεί ετησίως μόλις 3 ή  4 προωθητικές εκδηλώσεις στη Ρωσία ενώ άλλες χώρες όπως η Μάλτα και το Λουξεμβούργο πραγματοποιούν πάνω από 50.
•    Οι ρωσικές καταθέσεις στην Κύπρο, που αγγίζουν περίπου τα 17 δις, δεν βρίσκονται μόνο σε κυπριακές τράπεζες αλλά σε όλες τις τράπεζες της χώρας. Οι καταθέσεις αυτές ανήκουν κυρίως σε εταιρείες και χρησιμοποιούνται για εμπορικές συναλλαγές και δεν είναι προσωπικές καταθέσεις.
•    Σύμφωνα με στοιχεία οι κορυφαίοι Ρώσοι ολιγάρχες έχουν ως κύριο τόπο διαμονής χώρες όπως το Λονδίνο, η Νότιος Γαλλία, η Νέα Υόρκη, η Ζυρίχη και όχι η Κύπρο
•    Το ρωσικό υπουργείο Οικονομικών έχει βγάλει την Κύπρο από τη μαύρη λίστα για θέματα φοροδιαφυγής των Ρώσων.

ΠΛΗΡΗΣ ΕΝΑΡΜΟΝΙΣΗ
Όπως υπογράμμισε και ο CEO της Deloitte, Κρίστης Χριστοφόρου, σε δηλώσεις του στο INBusinessNews, τα πράγματα στην Κύπρο από το 2004 έχουν αλλάξει δραστικά. Με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση το φορολογικό και εποπτικό μας πλαίσιο έχει εναρμονιστεί πλήρως και έχουν θεσμοθετηθεί όλες οι νομοθεσίες που επιβάλλονται για την πάταξη του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος. Σημαντικό είναι και το γεγονός ότι οι συμφωνίες αποφυγής διπλής φορολόγησης έχουν εναρμονιστεί με το πλαίσιο της ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των δύο χωρών.
Μάλιστα, στις εκθέσεις της Ειδικής Ομάδας Χρηματοοικονομικής Δράσης για το Ξέπλυμα Χρήματος (FATF), επιβεβαιώνεται ότι η Κύπρος είναι συνεργάσιμη σε ότι αφορά το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος ενώ, το σύστημά της για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες είναι περιεκτικό.
ΔΙΑΡΚΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΝΟΜΟΘΕΣΙΩΝ
Όπως τόνισε και ο CEO της PwC, Ευγένιος Ευγενίου, στους ελέγχους που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια είτε από το ΔΝΤ είτε από το Moneyval που ανήκει στο Συμβούλιο της Ευρώπης, η συνολική αποτίμηση ήταν θετική και τα οποιαδήποτε θέματα που προέκυψαν για περαιτέρω βελτίωση τα έχουμε ήδη υιοθετήσει. «Από αυτούς έρχεται η απάντηση στα ξένα δημοσιεύματα, καθώς έχουν έρθει, έχουν δει πως λειτουργεί το σύστημα στην Κύπρο και ότι μας είπαν να βελτιώσουμε το έχουμε πράξει. Τα αρμόδια σώματα μας έχουν ήδη ελέγξει αν θεωρούν ότι πρέπει να ξαναέρθουν τότε είναι ευπρόσδεκτοί», εξήγησε ο κ. Ευγενίου.
Εξάλλου, θυμήθηκε ότι όταν το 2009 ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (Ο.Ο.Σ.Α.) κατέταξε τις χώρες σε λίστες, τοποθέτησε την Κύπρο εξ αρχής στη λευκή λίστα καθώς είχε υιοθετήσει το πλαίσιο του Οργανισμού όσον αφορά την ανταλλαγή πληροφοριών. Σε αντίθεση με το Λουξεμβούργο το οποίο αρχικά βρισκόταν στην γκρίζα λίστα.
Παρόλα αυτά είναι ξεκάθαρο ότι οι εγκληματίες οι εγκληματίες εξελίσσονται και εκμοντερνίζονται και το ίδιο πρέπει να ισχύει και με τις νομοθεσίες, εξού και η αναθεώρηση και αναπροσαρμογή τους είναι μια συνεχής διαδικασία που δεν θα σταματήσει ποτέ.
ΣΕ ΕΥΑΛΩΤΗ ΘΕΣΗ
Από την πλευρά του ο Δημοσθένης Μαυρέλλης, partner της Χρύσης Δημητριάδης και Σία, υπογράμμισε ότι οι κατηγορίες πηγάζουν από πολύ παλιότερες υποθέσεις και προέρχονται από ανταγωνιστικές χώρες προς την Κύπρο που προσπαθούν να εκμεταλλευτούν την ευάλωτη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή.  
«Η Κύπρος δεν έχει τίποτα να ζηλέψει όσον αφορά την προσήλωση της σε ευρωπαϊκές οδηγίες για το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Μάλιστα έχουμε υιοθετήσει και το νόμο περί παρεμπόδισης και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομές δραστηριότητες του 2007», είπε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ρωσικά χρήματα δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να εκλαμβάνονται ως «μαύρα», ενώ υπογράμμισε ότι υπάρχουν πολλές σοβαρές ρωσικές εταιρείες που κάνουν διεθνείς συναλλαγές και προτιμούν να χρησιμοποιούν το κυπριακό νομικό σύστημα γιατί το θεωρούν πολύ αξιόπιστο. Εξάλλου, πολύ υψηλές είναι οι καταθέσεις των Ρώσων σε Αυστρία, Λουξεμβούργο και Μάλτα.
ΝΙΚΩΝΤΑΣ ΣΤΑ ΣΗΜΕΙΑ
Η αξιολόγηση του νομοθετικού μας πλαισίου και της πρακτικής εφαρμογής του σε σχέση με το ξέπλυμα χρήματος κρίνεται πολύ ευνοϊκή.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε η Επικεφαλής της Μονάδας Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης (ΜΟ.Κ.Α.Σ.), Εύα Παπακυριακού, η Κύπρος έχει συμμορφωθεί πλήρως σε 12 σημεία, σε μεγάλο βαθμό σε 28 και εν μέρει σε 9 σημεία σε ό,τι αφορά στο νομοθετικό πλαίσιο και τους μηχανισμούς κατά του ξεπλύματος. Η χώρα μας δεν έχει κανένα σημείο στο οποίο δεν έχει συμμορφωθεί, σε αντίθεση με αρκετά άλλα από τα μέλη της Ευρωζώνης.
Η Γερμανία σε πέντε σημεία δεν έχει καμία συμμόρφωση και είναι πλήρως συμμορφωμένη μόνο σε άλλα 5 σημεία. Έχει μεγάλο βαθμό συμμόρφωσης σε 24 σημεία και εν μέρει συμμόρφωση σε άλλα 15 σημεία.
Στη Φινλανδία σε πέντε σημεία δεν υπάρχει καμία συμμόρφωση, σε 23 μερική συμμόρφωση, σε 13 μεγάλη συμμόρφωση και σε 7 σημεία πλήρης συμμόρφωση.
Στην Ολλανδία, σε ένα σημείο δεν υπάρχει συμμόρφωση, σε 20 υπάρχει μερική συμμόρφωση, σε 22 μεγάλη συμμόρφωση και σε 6 πλήρης συμμόρφωση.
ΤΟ ΠΑΤΗΜΑ ΤΩΝ ΞΕΝΩΝ
Δυστυχώς στις κατηγορίες κάποιοι βρίσκουν πάτημα στο γεγονός ότι οι καταγγελίες που γίνονται προς την ΜΟΚΑΣ από δικηγόρους, ελεγκτές, λογιστές και άλλους με βάση το νόμο περί ξεπλύματος βρώμικου χρήματος είναι περιορισμένες. Είμαστε μια μικρή χώρα και αν κάποιος φανεί αναξιόπιστος κάποιοι επαγγελματίες του χώρου θα προτιμήσουν να μην τον αναλάβουν χωρίς όμως να προχωρήσουν και σε καταγγελία καθώς υπάρχει ο φόβος ότι μπορεί να μπλέξουν.
Ακόμα ένα αρνητικό στοιχείο είναι οι κωλυσιεργίες που παρατηρούνται εκ μέρους των κρατικών αρχών, μια εικόνα η οποία οι ξένοι την εκλαμβάνουν ως σκόπιμη καθυστέρηση, αγνοώντας την κυπριακή πραγματικότητα και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν ορισμένα κρατικά τμήματα.
ΔΑΣΚΑΛΕ ΠΟΥ ΔΙΔΑΣΚΕΣ ...
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Οργανισμός για Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη, όπως και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν κατηγορήσει επανειλημμένα τη Γερμανία για ανεπαρκή προσπάθεια καταπολέμησης του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.
Σύμφωνα με στοιχεία, η Γερμανική αστυνομία έχει καταλήξει πως κάθε χρόνο στη Γερμανία 50 με 60 δις ευρώ προέρχονται από παράνομες πράξεις, τα οποία ξεπλένονται μέσω νομίμων οδών (επιχειρήσεων) και ούτε το ένα τοις εκατό των χρημάτων αυτών να μπορεί να ανακτηθεί από τις αρχές.
Στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα αναφέρεται ότι παρατηρούνται ελλείψεις αναφορικά με μέτρα πρόληψης, καθώς πελάτες ‘χαμηλού ρίσκου’ εξαιρούνται από τους κανόνες για αποφυγή ξεπλύματος βρόμικου χρήματος, αντιμετώπιση η οποία συγκρούεται με τις υποχρεώσεις που αφορούν παρακολούθηση και τήρηση αρχείων.
Εξάλλου, με την έκδοση ανώνυμων μετοχών (bearer shares) οικονομολόγοι αναφέρουν ότι είναι πολύ δύσκολος ο προσδιορισμός του τελικού δικαιούχου. Αντίθετα στις κυπριακές εταιρείες δεν επιτρέπεται η έκδοση τέτοιων μετοχών.
Τα υφιστάμενα μέτρα στη Γερμανία φαίνεται ότι δεν συνάδουν πλήρως με τις υποδείξεις της FATF καθώς παρατηρείται μια ευρεία ποικιλία ερμηνειών από τα διάφορα ιδρύματα ως προς το τι απαιτείται. Εξάλλου, οι κυριότερες πληροφορίες σχετικά με την ιδιοκτησία των εταιρειών βρίσκονται στο μητρώο εταιρειών με δημόσια πρόσβαση, όμως, δεν περιλαμβάνουν πάντα πληροφορίες σχετικά με τον τελικό δικαιούχο της εταιρείας και τον έλεγχο αυτής.