Τα παραδείγματα χωρών όπως η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να ακολουθήσουμε όσον αφορά την υπόθεση των αξιογράφων σύμφωνα με την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς δημιουργώντας έναν ειδικό επίτροπο (ombudsman) για τέτοια θέματα.
Παρουσιάζοντας το έργο της Επιτροπής για το 2012 και αναλύοντας τους στόχους της για τα επόμενα χρόνια η πρόεδρος της, Δήμητρα Καλογήρου υπογράμμισε ότι τη χρονιά που πέρασε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς μεταξύ άλλων αναμίχθηκε δυναμικά στο θέμα των αξιόγραφων κεφαλαίου που εκδόθηκαν από δύο κυπριακές τράπεζες μέσα στα ευρύτερα πλαίσια των αρμοδιοτήτων της για την προστασία των επενδυτών.
«Συμμετείχαμε σε μεγάλο αριθμό συσκέψεων και στείλαμε τις απόψεις μας επί του θέματος στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Θεσμών, Αξιών και Επιτρόπου Διοικήσεως, στη Κεντρική Τράπεζα και το Υπουργείο Οικονομικών. Η Επιτροπή με πρόσφατη επιστολή της προς τον υπουργό Οικονομικών και τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας έχει εκφράσει την ετοιμότητα της να μελετήσει και να συμβάλει στην από κοινού διαμόρφωση της μεθοδολογίας που θα μπορούσε να παρέχει ικανοποιητική λύση στο θέμα των τραπεζικών αξιογράφων κεφαλαίου, σύμφωνα και με τα παραδείγματα της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. Η εξεύρεση λύσης πρέπει να γίνει άμεσα καθώς το θέμα επηρεάζει χιλιάδες νοικοκυριά και δημιουργεί τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα», υπογράμμισε η κα Καλογήρου.
Παράλληλα, η Επιτροπή επί του παρόντος διεξάγει έρευνες γύρω από το κυπριακό τραπεζικό σύστημα. «Δύο πορίσματα έχουν ολοκληρωθεί, ενώ οι έρευνες συνεχίζονται μέσα στο 2013, με σκοπό να επιτευχθεί πλήρης διαφάνεια και να αποδοθούν ευθύνες ώστε να μπορέσει το τραπεζικό σύστημα να ανακτήσει την αξιοπιστία του», πρόσθεσε.
Το έργο φυσικά της επιτροπής δεν σταματά εκεί. Όπως τόνισε η κα Καλογήρου σε αυτές τις δύσκολες στιγμές για την κυπριακή οικονομία η ανάκτηση της εμπιστοσύνης του κοινού στο χρηματοπιστωτικό σύστημα και στις εποπτικές του Αρχές αποκτά υπέρτατη σημασία.
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΠΕΝΔΥΤΩΝ
Με πρωταρχικός σκοπός την προστασία των επενδυτών το 2012 η Επιτροπή μεταξύ άλλων είχε καταρτίσει πρόγραμμα τακτικών επιτόπιων ελέγχων όπου Λειτουργοί της Επιτροπής μετέβηκαν στα γραφεία των εποπτευόμενων και αξιολόγησαν το επίπεδο συμμόρφωσής τους με την κείμενη νομοθεσία. Εντός του 2012 διεξάχθηκαν 28 επιτόπιοι έλεγχοι, ενώ στόχος για το 2013 είναι η διενέργεια ακόμα μεγαλύτερου αριθμού επιτόπιων ελέγχων βάσει προγράμματος που έχει ήδη ετοιμαστεί.
Στον τομέα των ερευνών, η Επιτροπή συνεχίζει να διεξάγει έρευνες τόσο αυτεπάγγελτα όσο και μετά από καταγγελίες, σχετικά με παραβάσεις της κείμενης νομοθεσίας. Λόγω της απόφασης του Ανωτάτου Δικαστηρίου του 2011 που ανάγκασε την Επιτροπή να ανακαλέσει πολλές από τις αποφάσεις της για επιβολή διοικητικών κυρώσεων, η Επιτροπή έχει επωμιστεί το βάρος της επανεξέτασης πέρα των 80 υποθέσεων, μαζί με τις νέες περιπτώσεις ενδεχόμενων παραβάσεων που χρήζουν διερεύνησης.
Παράλληλα η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προωθεί τη συγγραφή και εφαρμογή Νομοθεσιών που θα ενισχύσουν περαιτέρω το εποπτικό πλαίσιο της κυπριακής κεφαλαιαγοράς. Για το σκοπό αυτό, εντός του 2012, έχει ετοιμάσει νομοσχέδιο για τη Ρύθμιση των Επιχειρήσεων Παροχής Διοικητικών Υπηρεσιών (γνωστών ως Trustees and Fiduciary Services) το οποίο ψηφίστηκε σε νόμο και τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2012. O Νόμος αυτός προνοεί για την εποπτεία των εν λόγω επιχειρήσεων για πρώτη φορά από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και δημιουργεί ένα πλαίσιο λειτουργίας, που θα συμβάλει στην περαιτέρω ενδυνάμωση της αξιοπιστίας του χρηματοοικονομικού τομέα και θα αποτελέσει όπλο εναντίων αρνητικών δημοσιευμάτων που θέλουν να συνδέουν την Κύπρο με ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. Ο Νόμος προνοεί προθεσμία δύο μηνών για να κοινοποιηθεί στην Επιτροπή η πρόθεση υποβολής αίτησης για άδεια παροχής υπηρεσιών και τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία κοινοποίησης για υποβολή της σχετικής αίτησης.
ΡΥΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ
Σημαντική ενίσχυση στην εποπτεία της αγοράς έχει επέλθει και με την απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς να συμπεριλάβει τη μέχρι πρόσφατα μη-εποπτευόμενη δραστηριοποίηση σε δυαδικά συμβόλαια δικαιωμάτων προαίρεσης (γνωστά ως Financial Binary Options) υπό την εποπτεία της. Μέχρι σήμερα έχουν υποβληθεί στην Επιτροπή περίπου 35 αιτήσεις για τέτοιες άδειες. Να σημειωθεί ότι η κίνηση αυτή θεωρείται πρωτοποριακή για τα ευρωπαϊκά δεδομένα εν όψει του ότι άλλα κράτη-μέλη συζητούν επί του παρόντος το ενδεχόμενο να ακολουθήσουν το παράδειγμά της Κύπρου.
Τέλος, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει ολοκληρώσει το Νόμο για τους Οργανισμούς Συλλογικών Επενδύσεων σε Κινητές Αξίες (ΟΣΕΚΑ) με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Οδηγία UCITS IV μεταφέρεται στο εθνικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Η υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας αυτής δημιουργεί για πρώτη φορά ευνοϊκότερες συνθήκες προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων ΟΣΕΚΑ στην Κύπρο και ανάπτυξης του τομέα αυτού που θεωρείται ότι αποτελεί έναν από τους ανερχόμενους τομείς χρηματοοικονομικών υπηρεσιών στην Κύπρο. Μέσω της επέκτασης του λεγόμενου ευρωπαϊκού διαβατηρίου, η αγορά της Κύπρου διανοίγεται σε εταιρείες από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ για διαχείριση κεφαλαίων ΟΣΕΚΑ. Ήδη, η Επιτροπή έχει εγκρίνει την πρώτη εταιρεία διαχείρισης ΟΣΕΚΑ στην Κύπρο και προχωρεί με την αξιολόγηση της δεύτερης.
ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ
Με στόχο την αναβάθμιση της φήμης και αξιοπιστίας της Κύπρου ως χρηματοοικονομικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας η Επιτροπή το 2012 εκπόνησε μελέτες σχετικά για τον τρόπο λειτουργίας επιτυχημένων χρηματοοικονομικών κέντρων ώστε να εντοπιστούν οι τομείς στους οποίους θα μπορούσε να υπάρξει βελτίωση. Παράλληλα, συνεργάστηκε με μεγάλους οργανισμούς και φορείς της αγοράς όπως ο CIPA και ο ΣΕΛΚ, συμμετέχοντας το 2012 σε 18 συνέδρια και ημερίδες σε διάφορες χώρες που αφορούσαν την προώθηση της Κύπρου ως ένα αξιόπιστο χρηματοοικονομικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας.
Στα πλαίσια της καλύτερης επικοινωνίας με την αγορά, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει υιοθετήσει και τον θεσμό του Λειτουργού επικοινωνίας για κάθε εποπτευόμενο και θέμα. Εξάλλου το 2012 πραγματοποιήθηκαν 10 σεμινάρια και ημερίδες για τους εποπτευόμενους όπου παρουσιάστηκαν θέματα με σκοπό να οδηγηθούν σε καλύτερη συμμόρφωση με τη νομοθεσία που διέπει την κεφαλαιαγορά.
ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΑΠΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
Τέλος στα πλαίσια βελτίωσης και εκσυγχρονισμού της ίδιας της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς έγιναν απλοποιήσεις και αυτοματοποιήσεις σε διάφορες διαδικασίες.
Για παράδειγμα προχωρεί η ετοιμασία σύγχρονου συστήματος Κεντρικού Αρχείου και διαχείρισης εγγράφων όπου όλα θα γίνονται ηλεκτρονικά. Επίσης, για τη διευκόλυνση του κοινού και των εποπτευόμενων, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς έχει δημιουργήσει ηλεκτρονικό σύστημα υποβολής παραπόνων και καταγγελιών από το κοινό, αλλά και υποβολής αιτήσεων, ερωτήσεων και άλλων στοιχείων από εποπτευόμενους προς την Επιτροπή μέσω διαδικτύου.
Η Επιτροπή έχει ολοκληρώσει και την αναμόρφωση της νομοθεσίας αναφορικά με το σύστημα πιστοποίησης προσώπων που απασχολούνται σε εταιρείες παροχής επενδυτικών υπηρεσιών, περιλαμβανομένης και της απλοποίησης και εκσυγχρονισμού της διαδικασίας διεξαγωγής των σχετικών εξετάσεων, οι οποίες αναμένονται τον Ιούνιο 2013.
«Επί του παρόντος έχουμε υπό την εποπτεία μας περίπου 120 επενδυτικές εταιρείες, από τις οποίες οι 24 έχουν λάβει άδεια λειτουργίας μέσα στο 2012. Ο τομέας παροχής επενδυτικών υπηρεσιών βρίσκεται σε άνθιση και αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων για την Κυπριακή Δημοκρατία αλλά και παραγωγής θέσεων εργασίας. Χαρακτηριστικά να αναφέρω ότι τα κεφάλαια (χρήματα και χρηματοοικονομικά μέσα) πελατών που κρατούσαν οι ΚΕΠΕΥ στις 30 Ιουνίου 2012 ανέρχονταν σε περίπου €7,5 δις., ενώ τα ίδια κεφάλαια των ΚΕΠΕΥ ανέρχονταν σε περίπου €2,4 δις. Με σκοπό να ενθαρρυνθεί το ενδιαφέρον για εγγραφή και να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, έχουμε πετύχει τον στόχο που θέσαμε για τη μείωση του χρόνου εξέτασης αιτήσεων από νέους ή υφιστάμενους εποπτευόμενους. Από το 2012, ο χρόνος εξέτασης αιτήσεων αδειοδότησης μειώθηκε στο μισό, από έξι μήνες σε τρεις μήνες», κατέληξε η κα Καλογήρου.
