Τη δραματικότητα των στιγμών αλλά και ενδεχόμενης άρνησης των ημικρατικών οργανισμών να δανείσουν στο κράτος τόνισε πριν από λίγο στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής ο γενικός διευθυντής του υπουργείο Οικονομικών Χρίστος Πατσαλίδης, ο οποίος μίλησε για στάση πληρωμών.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Νικόλας Παπαδόπουλος τόνισε πως η επιτροπή θέλει να ξέρει ποιοι είναι οι κίνδυνοι, ποια είναι η κατάσταση των δημοσίων οικονομικών και τι θα πρέπει να γίνει. Η τοποθέτηση αφορά το πρόσφατο αίτημα της κυβέρνησης για δάνεια από ημικρατικούς οργανισμούς.

Τον λόγο παίρνει ο γενικός διευθυντής του Υπουργείου Οικονομικών, Χρήστος Πατσαλίδης. «Η κατάσταση με τις τράπεζες οδήγησε στον μηχανισμό στήριξης. Ακολούθησαν διαπραγματεύσεις με την τρόικα και στη συνέχεια καταλήξαμε σε συμφωνία με την τρόικα. Από τον Ιούνιο μέχρι τον Νοέμβριο που καταλήξαμε με την τρόικα, συζητήσαμε τη στήριξη των τραπεζών με 7,8 δισ. ευρώ. Παράλληλα, για τις τρέχουσες ανάγκες του κράτους δηλαδή κάπου 200 με 300 συμφωνήσαμε με την τρόικα να πάρουμε κάποια χρήματα από τους ημικρατικούς. Σε αυτή τη φάση βρισκόμαστε σήμερα. Θέλουμε 250 εκ. ευρώ για τις πρόσθετες χρηματοδοτικές ανάγκες μέχρι το τέλος του κράτους. Αν δεν πάρουμε τα χρήματα από τους ημικρατικούς θα οδηγηθούμε αναπόφευκτα σε στάση πληρωμών. Στάση πληρωμών θα επηρεάσει και τους ημικρατικούς. Οι ξένοι οίκοι θα υποβαθμίσουν την Κύπρο σε επίπεδα επιλεκτικής χρεοκοπίας και κάτι τέτοιο θα ακυρώσει ουσιαστικά και τις εγγυήσεις του κράτους προς τους ημικρατικούς. Πρέπει να αποφασίσουμε άμεσα τι θα κάνουμε και δεν έχουμε επιλογές μπροστά μας προκειμένου να ξεπεράσουμε τη δύσκολη κατάσταση».

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος ρωτά τι άλλες επιλογές υπάρχουν για το κράτος προς κάλυψη των αναγκών του κράτους από τη στιγμή που τα κεφάλαια ίσως ξεπερνούν τα 250εκ. που λέγεται και εάν υπάρχουν εναλλακτικές για να μην πειραχθούν τα ταμεία συντάξεως των ημικρατικών. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, από τον ΔΗΣΥ, προσθέτει πως οι ανάγκες του κράτους δεν είναι μόνον άμεσες –για τον Δεκέμβριο δηλαδή- αλλά μέχρι να δοθεί η πρώτη δόση από την τρόικα δηλαδή κάπου Μάρτιο ή Απρίλιο.
Ο κ. Πατσαλίδης απάντησε πως δεν υπάρχει σχέδιο β’ και ναι οι ανάγκες είναι κάπου 400 εκ. ευρώ και οι υπόλοιπες των 250 εκ. ευρώ καλύφθηκαν από άλλες πηγές ρευστότητας. Υπενθυμίζουμε πως το κράτος ζήτησε 100εκ. από κάθε ένα από ΑΗΚ, Αρχή Λιμένων και Cyta. H Cyta απάντησε θετικά, ΑΛΚ δίνει μόνο 34εκ. ως δάνειο και η ΑΗΚ ακόμα δεν αποφάσισε.

Ο Άγγελος Βότσης του ΔΗΚΟ, ρώτησε εάν υπάρχει ενδεχόμενο να αλλάξει η εγγύηση που δίνεται από το κράτος προς τους ημικρατικούς, όπως με εγγυήσεις γης ή με κάποιους πιο υγιείς οργανισμούς του κράτους. Ο κ. Πατσαλίδης απάντησε: «Δεν υπάρχει τέτοιο ενδεχόμενο, το κράτος από μόνο του έχει το δικό του βάρος ως εγγυητής».
Ο ανεξάρτητος βουλευτής Ζαχαρίας Κουλίας, κάνει παρέμβαση και τονίζει πως εγγυητής για τον δανεισμό είναι ο κόσμος. «Υπάρχουν ορισμένοι που θα πάρουν 13ο μισθό αλλά και κάποιοι που πεινούν και πρέπει να γίνουν θυσίες. Θέλω κύριε γενικέ (σ.σ. Χρήστος Πατσαλίδης) να μας πουν τις ακριβείς ανάγκες του κράτους ως την πρώτη δόση της τρόικας».

Παρέμβαση του Γιάννου Λαμάρη ότι ο Ζαχαρίας Κουλίας λειτουργεί εκτός διαδικασίας και τόνισε πως ο κ. Κουλίας είναι εκτός επιτροπής Οικονομικών και κάνει παρέμβαση εκτός θέματος. «Είχαμε 1,8 δισ. για να σώσουμε τη Λαϊκή; Όχι! Όμως το κάναμε για να σώσουμε τον τόπο».
Ένταση στη Βουλή και στην Επιτροπή Οικονομικών και διαπληκτισμός των βουλευτών Λαμάρη και Κουλία. Ο Νικόλας Παπαδόπουλος διέκοψε τη διαμάχη για να συνεχίσει η διαδικασία.

Ο Αβέρωφ Νεοφύτου παίρνει τον λόγο και κάνει πρόταση για εναλλακτική εγγύηση όπως το τεμάχιο γης έναντι του Hilton, για το οποίο υπάρχει εκτίμηση 150 εκ. ευρώ. «Άρα γιατί να μην μπει αυτό ως εγγύηση και να μην έχουν έννοια ούτε για ένα σεντ».

Ο γενικός εισαγγελέας, Πέτρος Κληρίδης, απαντά στον κ. Νεοφύτου λέγοντας: «Μα θα εξευτελίσουμε το κράτος. Υπήρχε και παλαιότερα τέτοια σκέψη και αποσύρθηκε και τώρα θα το κάνουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι;»

Ο Νικόλας Παπαδόπουλος είπε πως είναι αδιανόητο σήμερα να θέτουμε το δίλημμα: είτε οι συντάξεις των εργαζομένων πάνε στο κράτος είτε έχουμε στάση πληρωμών.
Τον λόγο παίρνει ο πρόεδρος του Δ.Σ. της Cyta: «Δεν είναι με ευκολία που προχωρούμε στη δανειοδότηση του κράτους, αλλά και εμείς λειτουργούμε όπως και εσείς όταν προχωρήσατε σε περικοπές μισθών και ωφελημάτων. Θέλουμε και εμείς να συνδράμουμε το κράτος για να ανταπεξέλθει των δυσκολιών που περνά σήμερα. Πρέπει να στηρίξουμε το κράτος από τη στιγμή που έχουμε 400 εκ. ευρώ στις τράπεζες που δεν είναι επενδυμένα. Πάνω σε αυτή τη λογική κινηθήκαμε για να βοηθήσουμε τον τόπο μας. Το εν λόγω γραμμάτιο θα φέρει τόκο 5,5% και όχι 3% που παίρνουμε από τις τράπεζες και θα είναι πληρωτέο στη λήξη, όλα αυτά τα ξέρουμε μέσω εμπειρογνώμονα που συμβουλευτήκαμε. Το όποιο βάρος με την όποια καθυστέρηση θα το αναλάβει το κράτος. Δεν περικόπτουμε δικαιώματα υπαλλήλων απλώς δανείζουμε το κράτος. Ακόμη αποφασίσαμε να δώσουμε την εγγυητική στο ταμείο ευημερίας των εργαζομένων προκειμένου να πάρουν τα χρήματά τους πίσω στις 91 ημέρες μετά την καταβολή των χρημάτων».

Στη συνέχεια τον λόγο πήρε ο αντιπρόεδρος της ΑΗΚ, Γιώργος Πιστέντης, ο οποίος τόνισε πως το ταμείο της Αρχής δεν έχει καταλήξει ακόμη γιατί μόλις πριν πέντε μέρες πήρε το αίτημα και αφορά γραμμάτιο 100 εκ. ευρώ. «Η προηγούμενη φορά που έγινε τέτοιο αίτημα ήταν τον Ιούλιο και αφορούσε 200 εκ. ευρώ. Απορρίφθηκε γιατί θεωρήθηκε υπέρμετρα μεγάλο το ποσό. Αλλά και ακόμη επειδή θεωρήσαμε λανθασμένη τη συγκέντρωση μεγάλου ποσού σε έναν μόνο οργανισμό όπως το κράτος. Δεν συνάδει αυτό με την πολιτική μας για διαχείριση του ταμείου συντάξεως της ΑΗΚ. Επίσης η ΑΗΚ πρέπει να καλύψει πιθανές απώλειες τέτοιου ποσού ενώ ο τότε υπουργός είπε ότι υπήρχαν εναλλακτικές επιλογές. Σήμερα τα δεδομένα είναι διαφορετικά αλλά όπως είπα πήραμε το αίτημα μόλις πριν πέντε μέρες. Θα παρακαθίσουμε σε συνεδρία του Δ.Σ. και μετά  η διαχειριστική επιτροπή που είναι διαφορετική. Οι εγγυήσεις που θα έχουμε ως διαχειριστική επιτροπή θα πρέπει να είναι πιο αυστηρές και σοβαρές» τόνισε ο κ. Πιστέντης για να πάρει απάντηση από τον γενικό εισαγγελέα: «Ναι ενώ από τον Γιάννο Ανδρονίκου πήρατε πολλές εξασφαλίσεις…».

Έπειτα ο κ. Κληρίδης αποχώρησε από την Επιτροπή Οικονομικών λόγω ειλημμένων υποχρεώσεων.

Στη συνέχεια ο κ. Πιστέντης εξήγησε ότι είναι πιο αυστηροί οι όροι που τίθενται από άλλους οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων που δυσκολεύουν τον δανεισμό προς το κράτος και γενικά όλες τις επενδύσεις.

Στη συνέχεια μίλησε ο πρόεδρος της Αρχής Λιμένων Κύπρου, Χρύσης Πρέντζας, σημείωσε πως η Αρχή αποφάσισε να δανείσει στο κράτος 38 εκ. ευρώ αντιλαμβανόμενη τις ανάγκες που έχει το κράτος προκειμένου να στηρίξει εν μέσω δύσκολης οικονομικά κατάστασης. «Διαφωνήσαμε και διαφωνούμε με την απόφαση του Υπουργικού για καταβολή 34 εκ. ευρώ ως μέρισμα προς το κράτος από τα πλεονάσματα της Αρχής Λιμένων».

Πιο ειδικά ο κ. Πρέντζας τόνισε πως το κράτος κατέθεσε αίτημα για 70 εκ. ευρώ από το κράτος και ενέκρινε τα 38 εκ. ευρώ και απορρίφθηκε το αίτημα για καταβολή μερίσματος 34 εκ. ευρώ. Δηλαδή από το αίτημα για συνολική χρηματοδότηση και δανεισμό 100 εκ. ευρώ θα δοσθούν από την ΑΛΚ 38 ως δάνειο.

Ερωτήσεις-τοποθετήσεις βουλευτών

Γιάννος Λαμάρης, ΑΚΕΛ: Αντιλαμβανόμαστε τις εντάσεις και τις διαμαρτυρίες. Είναι αλήθεια ότι οι μισθωτοί και οι εργαζόμενοι επωμίσθηκαν μεγάλο βάρος της κρίσης και βεβαίως δεν θέλουμε να χάσει κάποιος τα ωφελήματα ή τις συντάξεις του. Είναι εύκολο να λέμε εγώ δεν δίνω και πάρτε από άλλον. Εγώ θέλω να ξέρω το 1 δισ. που λέχθηκε ότι δόθηκε συνολικά από τους ημικρατικούς στο κράτος. Ποια ποσά και με τι όρους. Αν χρεοκοπήσει το κράτος και δεν μπορούν να εξασφαλιστούν οι εγγυήσεις τι θα γίνει. Πόσες επενδύσεις σε αξιόγραφα των τραπεζών έχουν επενδυμένα τα ταμεία αυτά και με ποιες εγγυήσεις έγιναν τέτοιες επενδύσεις.
Ο κ. Τρυφωνίδης είπε ότι το αξιόχρεο του κράτους είναι «0» και πρόσφατα αγόρασε από τη δευτερογενή αγορά κυπριακά ομόλογα. Πόσα χαμηλότοκα δάνεια έχουν οι ημικρατικοί οργανισμοί σε υπαλλήλους τους;
Μεγάλη ένταση στην αίθουσα της Επιτροπής Οικονομικών όταν ο κ. Τρυφωνίδης διέκοψε τον κ. Λαμάρη υπεραμυνόμενος της θέσης της συντεχνίας του.
Ο πρόεδρος της Επιτροπής διέκοψε τον κ. Τρυφωνίδη και τον λόγο πήρε ο Άγγελος  Βότσης του ΔΗΚΟ.
«Εγώ πιστεύω πρέπει να εξεταστούν όλοι οι τρόποι για να εξασφαλιστούν οι εργαζόμενοι προκειμένου να μην έχουν τις έντονές τους ενστάσεις»
Ζαχαρίας Κουλίας: «Κατάλαβα κύριε Πατσαλίδη ότι είναι ακραία τα δεδομένα και θέλουμε απάντηση για το πώς το κράτος θα κινηθεί τους επόμενους μήνες. Δηλαδή το κράτος θέλει 200 εκ. ευρώ μέχρι το τέλος του Μάρτη ή μέχρι το τέλος του χρόνου;»
Κυριάκος Χατζηγιάννης, ΔΗΣΥ: «Θέλουμε τον σχεδιασμό του κράτους από τον Γενάρη και μετά προκειμένου να έχουμε ξεκάθαρη εικόνα για το πώς θα κινηθεί το κράτος σε σχέση με τις υποχρεώσεις του έως την πρώτη δόση από την τρόικα».

Χρήστος Πατσαλίδης, γενικός διευθυντής ΥΠΟΙΚ: «Αν το κράτος φανεί ασυνεπές στις υποχρεώσεις τότε θα θεωρηθεί ως πιστωτικό γεγονός με απρόβλεπτες συνέπειες και σίγουρα σε υποβάθμιση και επίπεδα επιλεκτικής χρεοκοπίας για το κράτος. Θα πρέπει να πω ότι δανεισμό θέλουμε και όχι χρηματοδότηση δίχψως επιστροφή από τους ημικρατικούς. Παράλληλα, οι κρατικές εγγυήσεις είναι οι πιο εξασφαλισμένες ανά το παγκόσμιο. Με τα ποσά που ζητούμε καλύπτουμε την περίοδο στο τέλος Φεβρουαρίου».