Σημαντικές νομοθετικές προτάσεις που φιλοδοξούν να οδηγήσουν την ΕΕ σε ενίσχυση της οικονομικής διακυβέρνησης συζητούνται στο Συμβούλιο Οικονομικών των χωρών της ΕΕ (ECOFIN) που συνέρχεται υπό την Προεδρία του Υπουργού Οικονομικών, Βάσου Σιαρλή.

Ανάμεσα στις νομοθετικές προτάσεις είναι ο ενιαίος εποπτικός μηχανισμός για τις τράπεζες, ο φόρος χρηματοοικονομικών συναλλαγών και οι κανόνες για την κεφαλαιακή επάρκεια.

Συγκεκριμένα, το Συμβούλιο θα ενημερωθεί για τις διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με δύο σχέδια κανονισμών για την οικονομική διακυβέρνηση. Ο πρώτος κανονισμός σχετίζεται με την καλύτερη παρακολούθηση και αξιολόγηση των σχεδίων προϋπολογισμού στα κράτη μέλη της ευρωζώνης, ιδιαίτερα εκείνα τα κράτη που υπόκεινται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Ο δεύτερος κανονισμός αφορά στην ενισχυμένη εποπτεία των κρατών μελών της ευρωζώνης που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα ή αίτημα οικονομικής βοήθειας.

Επίσης, το ECOFIN θα ενημερωθεί για τις εξελίξεις σχετικά με τον ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό για χρηματοπιστωτικά ιδρύματα εντός της ευρωζώνης που περιλαμβάνει δύο κανονισμούς: έναν για την ανάθεση ειδικών καθηκόντων στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σχετικά με πολιτικές που αφορούν την προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και ένα άλλο για τη σύσταση της Εποπτικής Αρχής.

Σύμφωνα με πληροφορίες του ΚΥΠΕ, ήδη, ο Κύπριος Προεδρεύων (ανώτερος αξιωματούχος της Κεντρικής Τράπεζας) της ομάδας εργασίας που συστάθηκε για εξέταση του θέματος αυτού, ενημέρωσε την Επιτροπή Μονίμων Αντιπροσώπων (ΚΟΡΕΠΕΡ ΙΙ) για την πορεία των συζητήσεων. Η Κυπριακή Προεδρία θα ενημερώσει τους Υπουργούς Οικονομικών της ΕΕ σε σχέση με την υφιστάμενη κατάσταση, καθώς και για άλλα εκκρεμή ζητήματα, ορισμένα από τα οποία χρήζουν της καθοδήγησης των Υπουργών καθώς αγγίζουν την πολιτική διάσταση του θέματος.  

Στις 12 Σεπτεμβρίου 2012, η Κομισιόν παρουσίασε την πρότασή της για δημιουργία του μηχανισμού αυτού. Στόχος της πρότασης της Κομισιόν για έναν Ενιαίο Εποπτικό Μηχανισμό είναι η αποφυγή στο μέλλον προβλημάτων, όπως αυτά που αντιμετωπίζει σήμερα ο τραπεζικός τομέας σε πολλά κράτη μέλη. Στόχος τόσο της Κομισιόν όσο και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Οκτωβρίου είναι η έγκριση των μέτρων μέχρι το τέλους του έτους, ώστε από την 1η Ιανουαρίου 2013 να αρχίσουν σταδιακά να τίθενται σε ισχύ.

Η Κομισιόν πρότεινε την ανάθεση στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα της αρμοδιότητας εποπτείας όλων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρωζώνης σχετικά με τις απαιτήσεις για τα κεφάλαια, τη ρευστότητα και τη μόχλευση. Η πρόταση αυτή αποτελεί το πρώτο βήμα προς ένα πλήρως ενοποιημένο χρηματοπιστωτικό πλαίσιο, το οποίο περιλαμβάνει και άλλα συστατικά όπως ένα ενιαίο βιβλίο κανονισμών, προστασία των καταθετών και ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης τραπεζών.

Οι ηγέτες της Ευρωζώνης έδωσαν εντολή τον Οκτώβρη στο Eurogroup να υιοθετήσει μέχρι την 1^η Ιανουαρίου 2013 όλα τα απαραίτητα νομοθετικά μέτρα για τη σύσταση του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού, ο οποίος  θα πρέπει να τεθεί σταδιακά σε ισχύ εντός του 2013 και να αναλάβει την εποπτεία 6.000 χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων της Ευρωζώνης σε συνεργασία και με τις εθνικές εποπτικές Αρχές.

Μόλις τεθεί σε ισχύ ο ΕΕΜ, τότε ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας θα μπορεί να προχωρεί σε απευθείας ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών χωρών της Ευρωζώνης χωρίς να επιβαρύνεται το δημόσιο χρέος των χωρών αυτών.

Η πτυχή του θέματος που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο είναι κατά πόσον η επανακεφαλαιοποίηση θα έχει αναδρομική ισχύ ή όχι. Τόσο ο Πρόεδρος της ΕΕ Χέρμαν Βαν Ρόμπεϊ όσο και ο Πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο άφησαν το θέμα ανοικτό, υπογραμμίζοντας ότι τα κριτήρια για την επανακεφαλαιοποίηση θα καθοριστούν από το Εurogroup πριν τεθεί σε ισχύ ο Ενιαίος Εποπτικός Μηχανισμός.

Στον Μηχανισμό θα μπορούν να ενταχθούν – εάν το επιθυμούν - και άλλα κράτη μέλη που βρίσκονται εκτός της ευρωζώνης. Επιπρόσθετα, οι ΥΠΟΙΚ της ΕΕ θα ενημερωθούν για την πορεία των εργασιών όσον αφορά την εισαγωγή ενός φόρου χρηματοπιστωτικών συναλλαγών σε ορισμένα κράτη μέλη, μετά την πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής για εγκρίνει την ενισχυμένη συνεργασία σε αυτόν τον τομέα.