Πρόσφατη έρευνα της Leaf Research φέρνει στην επιφάνεια τις μεταβολές που καταγράφηκαν στη φύση του Εργατικού Δυναμικού στην Κύπρο. Η έρευνα εξετάζει την περίοδο από το 2008 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2013, κατά την οποία προστέθηκαν 50,000 άτομα, αριθμός που αντιστοιχεί στο 15% του συνόλου του Εργατικού Δυναμικού. Το Εργατικό Δυναμικό αποτελείται από το σύνολο των απασχολουμένων και των ανέργων, με εξαίρεση τα άτομα που κατ’ επιλογή παραμένουν άνεργα. Η προαναφερόμενη αύξηση είναι αποτέλεσμα της προσθήκης 25,014 Κυπρίων και 25,665 υπηκόων τρίτων χωρών στο Εργατικό Δυναμικό, με τους πολίτες της ΕΕ να παραμένουν σε παρόμοια επίπεδα με αυτά του 2008.

Σε σχέση με τα επίπεδα εργασίας, το ποσοστό των Κυπρίων κατέγραψε συνεχή πτώση από το 2008, ενώ το ποσοστό των υπηκόων τρίτων χωρών και των υπηκόων της ΕΕ κατέγραψε αυξητική τάση. Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό εργασίας αντιστοιχεί στο σύνολο των απασχολουμένων ως αναλογία του συνόλου του Εργατικού Δυναμικού. Επομένως, η μείωση στο ποσοστό απασχόλησης των Κυπρίων από 83.3% το 2008 σε 78.2% το τρίτο τρίμηνο του 2013 εξηγείται και από τη μείωση κατά 11,000 των απασχολούμενων Κυπρίων, αλλά και από την αύξησή τους στο σύνολο του Εργατικού Δυναμικού κατά 25,000. Στην ουσία, αυτό που παρατηρείται είναι ότι το ποσοστό απασχόλησης των Κυπρίων έχει επηρεαστεί αρνητικά τόσο εξαιτίας της επιδείνωσης της κατάστασης στην οικονομία, όσο και λόγω μεταβολών σε δημογραφικούς παράγοντες.

Οι υπήκοοι της ΕΕ, οι οποίοι αυξήθηκαν από τους 31,466 το 2008 στους 49,837 το 2011, έχουν μειωθεί ραγδαία από τότε, με 19,000 να έχουν αποχωρήσει από το Εργατικό Δυναμικό, και με αποτέλεσμα ο αριθμός τους να διατηρείται στα ίδια επίπεδα με το 2008, δηλαδή γύρω στους 30,921. Επομένως, το ποσοστό απασχόλησής τους έχει αυξηθεί από το 8.8% στο 12.4% στο διάστημα από το 2008 μέχρι το 2011, ενώ από το 2011 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2013 έχει μειωθεί στο 9.2%, κυρίως εξαιτίας της κατάστασης στην οικονομία. Αντιθέτως, οι υπήκοοι τρίτων χωρών έχουν σημειώσει σημαντική αύξηση από το 2008, αγγίζοντας τους 53,234 το τρίτο τρίμηνο του 2013, καταγράφοντας μια μικρή μείωση κατά 2,793 από το 2012 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2013. Περαιτέρω, το ποσοστό απασχόλησης των υπηκόων τρίτων χωρών έχει αυξηθεί από 7.9% το 2008 σε 12.7% το τρίτο τρίμηνο του 2013, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι ευκαιρίες εργοδότησης για τους υπηκόους τρίτων χωρών αυξάνονταν συνεχώς από το 2008.

Η έρευνα δείχνει επίσης ότι το σύνολο των ατόμων που παρέμειναν αδρανείς αυξήθηκε από το 2008 μέχρι το τρίτο τρίμηνο του 2013, υποδηλώνοντας ότι όσο οι ευκαιρίες απασχόλησης μειώνονταν, τόσα περισσότερα άτομα επέλεξαν να τερματίσουν τις προσπάθειές τους για εξεύρεση εργασίας. Παράλληλα, οι απασχολούμενοι Κύπριοι φαίνεται ότι σταδιακά βρίσκουν εργασία ως μερικώς απασχολούμενοι, με το σύνολο των μερικώς απασχολουμένων να αποτελούν το 12% των απασχολουμένων κατά το τρίτο τρίμηνο του 2013, σε σύγκριση με το 7.8% που είχε καταγραφεί το 2008.

Τα ευρήματα της έρευνας που συνέταξε η Leaf Research έχουν πολυδιάστατη σημασία. Δείχνουν ότι με την εξέλιξη της οικονομικής κρίσης, οι εργοδότες αντικαθιστούσαν τους υπηκόους της ΕΕ με υπηκόους τρίτων χωρών. Επιπρόσθετα, φαίνεται ότι οι Κύπριοι επιλέγουν να παραμείνουν άνεργοι παρά να εργαστούν σε συγκεκριμένες θέσεις εργασίας, οι οποίες καταλαμβάνονται από υπηκόους τρίτων χωρών. Το φαινόμενο αυτό μπορεί να οφείλεται είτε στην απουσία των απαραίτητων για τις θέσεις αυτές εργασιακών ικανοτήτων, είτε επειδή οι Κύπριοι θεωρούν την αμοιβή που οι θέσεις προϋποθέτουν, πολύ χαμηλή. Συμπερασματικά, όποια κυβερνητικά μέτρα κι αν εφαρμοστούν ως κίνητρο για την εργοδότηση, αυτά θα πρέπει να απευθύνονται στους εργοδότες και να έχουν ως στόχο την αντικατάσταση των εργαζομένων που είναι υπήκοοι τρίτων χωρών, με Κύπριους εργαζομένους.