Το Πανεπιστήμιο UCLan Cyprus τελευταίως διοργάνωσε ημερίδα με θέμα «Πανόραμα Σχεδίων Χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση: Structural Funds, Horizon 2020, Erasmus+». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του Κέντρου Επιχειρηματικότητας του Πανεπιστήμιου UCLan Cyprus και των τοπικών Αναπτυξιακών Φορέων,  Επιμελητηρίων καθώς και  Δημαρχείων της επαρχίας Λάρνακας και Αμμοχώστου. Σκοπός της ημερίδας ήταν η ενημέρωση των τοπικών οργανισμών και επιχειρήσεων για τις ευκαιρίες άντλησης χρηματοδότησης μέσω Ευρωπαϊκών κονδυλίων και άλλων ερευνητικών προγραμμάτων. Κατά τη διάρκεια της ημερίδας παρουσιαστήκαν διάφορα προγράμματα και  σχεδία από λειτουργούς της Γενικής Διεύθυνσης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων, του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας και του Ευρωπαϊκού Γραφείου  Κύπρου.
Συντονιστής της ημερίδας ήταν ο καθηγητής  Πανίκκος Πουτζιουρής, Κοσμήτορας της σχολής Διοίκησης Επιχειρήσεων με μακροχρόνια πείρα και εμπλοκή,  σαν ειδικός συνεργάτης και εθνικός εμπειρογνώμονας του ΟΟΣΑ και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε διάφορες πρωτοβουλίες και σχεδία υποστήριξης επιχειρηματικότητας και οικογενειακών μικρό - μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ). Ο κ. Πουτζιουρής μίλησε στο INBusinessNews για την ημερίδα και τους στόχους της.
 
Εν ολίγης τι είναι αυτά τα προγράμματα και τι στοχεύουν;  
Σε εθνικό επίπεδο ειναι τα Διαθρωτικά Ταμεία που στοχεύουν στη συγχρηματοδότηση έργων που υποστηρίζουν την περιφερειακή ανάπτυξη (αγροτική πολιτική)  και κοινωνική συνοχή. Το κονδύλι για τη Κύπρο ανέρχεται περίπου στα €850 εκατομμύρια. Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει το Horizon 2020 με ένα προϋπολογισμό των €80 δισεκατομμυρίων που υποστηρίζει την έρευνα, την καινοτομία και την τεχνολογική ανάπτυξη. Το Erasmus+ είναι το νέο χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κινητικότητα φοιτητών και ερευνητών, την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό και έχει ένα  προϋπολογισμό των €15 δισεκατομμυρίων.  Υπάρχουν και άλλα προγράμματα, όπως παράδειγμα το COSME που έχει σαν στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ.

Εν μέσω δυσμενούς οικονομικού περιβάλλοντος, πως μπορούν επιχειρήσεις αλλά και φορείς να αναλάβουν πρωτοβουλίες για απορρόφηση ευρωπαϊκών κονδυλίων;
Η παρούσα οικονομική ύφεση αλλά και ο υποβαθμισμένος ρόλος των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων σηματοδοτούν την αρχή μιας νέας εποχής στην χρηματοδότηση των επιχειρήσεων του νησιού μας. Ο επιχειρηματικός κόσμος προσβλέπει σε εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης και ένας από αυτούς είναι τα διαθέσιμα Ευρωπαϊκά κονδύλια. Στην περίπτωση αυτή υπάρχουν τρεις κατηγορίες χρηματοδοτήσεων.
Η πρώτη κατηγορία αφορά στην κάθετη χρηματοδότηση η οποία προσβλέπει στην ανάπτυξη διάφορων τομέων όπως ο αγροτουρισμός, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η ανακύκλωση, η νεανική επιχειρηματικότητα, κτλ. Η δεύτερη κατηγορία αναφέρεται στα οριζόντια κεφάλαια τα οποία έχουν ως στόχο την διακοινοτική συνεργασία μεταξύ των εταίρων. Ως εκ τούτου όσοι ενδιαφέρονται για τέτοιου είδους χρηματοδότηση θα πρέπει να συνεργαστούν με τουλάχιστο δυο άλλους φορείς από τα υπόλοιπα κράτη μέλη.  Η τρίτη κατηγορία αφορά ανοιχτές προτάσεις που πρέπει να υποβάλλονται κατευθείαν στους κατάλληλους φορείς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εδώ αξίζει να αναφέρουμε ότι λόγο των αυστηρών κριτηρίων επιλογής που υπάρχουν θα ήταν συνετό οι διάφορες  επιχειρήσεις  να εκδηλώνουν το ενδιαφέρον τους για τα Ευρωπαϊκά πρόγραμμα μέσο των συνδέσμων τους για πιό έμπρακτη και σωστή καθοδήγηση. Επίσης οι σύνδεσμοι θα πρέπει εγκαίρως να επενδύσουν στη δικτύωση  και προώθηση συνεταιρισμού μεταξύ των ισότιμων εταίρων τους. Τέλος θα μπορούσαν οι ενδιαφερόμενοι επιχειρηματίες να συμβουλεύονται, ή και να συνδράμουν, μαζί με ένα από τα διάφορα κέντρα επιχειρηματικότητας όπως, π.χ., το CEDAR, του πανεπιστημίου του UCLan Cyprus. Όλα αυτά γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσο των διαφόρων προγραμμάτων του Ορίζοντας 2020 (Horizon 2020), έχει σαν στόχο την ενδυνάμωση την συνεργασία του ακαδημαϊκού – ερευνητικού  τομέα με διαφόρους επιχειρηματικούς και επαγγελματικούς τομείς.  

Υπάρχουν λύσεις για υλοποίηση με 100% στήριξη από την Ευρωπαϊκή Ένωση από τη στιγμή που η όποια οικονομική συμμετοχή φαντάζει – σήμερα – ιδιαίτερα δύσκολη από κυπριακής πλευράς;
Ναι υπάρχουν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενδιαφέρεται για την προώθηση της τεχνολογίας και της τεχνογνωσίας. Για το λόγο αυτό εταιρείες που επενδύουν στην έρευνα και ανάπτυξη (R&D), υπό κάποιες προϋποθέσεις (π.χ. αναλόγια στελεχών που ασχολούνται εξολοκλήρου  με έρευνα και ανάπτυξη νέων προϊόντων, τεχνολογιών, και μεθόδων), έχουν την δυνατότητα να αντλήσουν χρηματοδότηση μέχρι και 100% από τα σχετικά προγράμματα. Αυτά τα προγράμματα είναι  πολύ ανταγωνιστικά και οι αιτήσεις – προτάσεις πρέπει να υποβάλλονται απευθείας στις Βρυξέλλες.

Σε τι να προσβλέπουν επιχειρήσεις και άλλοι φορείς  που δραστηριοποιούντα στη περιφέρεια, κυρίως στον τουρισμό, κατά δεύτερο λόγο σε συναφείς υπηρεσίες και μεταγενέστερα στη γεωργία. Υπάρχουν Ευρωπαϊκά κονδύλια που μπορούν να στηρίξουν τους πιο πάνω τομείς;
Υπάρχουν προγράμματα  που εντάσσονται στον άξονα περιφερειακής ανάπτυξης και  στοχεύουν στην υποστήριξη  της αγροτικής οικονομία και της αλιείας. Το Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος ανακοίνωσε την στρατηγική του, σε σχέση με το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Θεωρεί βασικούς πυλώνες την μεταρρύθμιση της αγροτικής οικονομίας, την ανάπτυξη πράσινης οικονομίας, την προώθηση γαλάζιας ανάπτυξης και την διαχείριση και ανάπτυξη των υδάτινων πόρων.

Συνεχίζοντας, ο τουριστικός τομέας μπορεί να επωφεληθεί από προγράμματα που στοχεύουν στην αναβάθμιση του οικοσυστήματος του τομέα. Τι εννοούμε με τον όρο οικοσύστημα; Τις διάφορες υπηρεσίες που υποστηρίζουν τον τουρισμό, όπως π.χ. το δίχτυο μεταφορών. Επίσης, τουριστικές βιομηχανίες που χρησιμοποιούν καινοτόμες τεχνολογίες όπως τεχνολογίες φιλικές προς το περιβάλλουν έχουν την δυνατότητα να αντλήσουν κεφάλαια από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020. Επιπρόσθετα, θα μπορούσε ο αγρό-τουριστικός τομέας να αντλήσει κονδύλια που στοχεύουν στην αντιμετώπιση μειζόνων κοινωνικών προκλήσεων όπως η γήρανση του πληθυσμού, προβλήματα αστικοποίησης και εγκατάλειψη της  υπαίθρου κλπ. Ακόμη ένα παράδειγμα είναι η ανάπτυξη και χρήση προηγμένης τεχνολογίας και τεχνογνωσίας στην ανάπτυξη ή και στην κατανάλωση του τουριστικού προϊόντος, όπως για παράδειγμα, ο ιατρικός , συνεδριακός τουρισμός.

Με ποιους τρόπους και σε πιο χρόνο είναι καλό να δράσουν αθλητικοί-νεολαιίστικοι φορείς της περιφέρειας για απορρόφηση κονδυλίων;
Οι διάφοροι οργανωμένοι φορείς, συχνά σε συνεργασία  με τη τοπική αυτοδιοίκηση, θα πρέπει να διαβουλευτούν πρώτα σε περιφερειακό και διασυνοριακό επίπεδο, και να διαμορφώσουν προτάσεις, έχοντας μια ξεκάθαρη εικόνα πως θα επιδράσουν  θετικά και παραδειγματικά σε επίλυση προβλημάτων και στο χτίσιμο  πολυδιάστατου δομών  που να προάγουν κοινωνική συνοχή.

Σε περιόδους κρίσης λέγεται πως μόνο η καινοτομία και οι νέες ιδέες μπορούν να δώσουν λύσεις. Τι προσφέρεται για την  Εκπαίδευση και των Πανεπιστήμιων για να συνδράμουν και στην προαγωγή λύσεων έναντι των προκλήσεων της σημερινή κρίσης;
Όλες οι βαθμίδες της παιδείας, εκπαίδευσης και κατάρτισης μπορούν να κινηθούν και να επωφεληθούν από τα προαναφερθέντα προγράμματα και σχεδία, και κυρίως από το Erasmus+. Τα Πανεπιστήμια μας, ιδιωτικά και δημόσια, πρέπει να αναπτύξουν  μεγαλύτερη συνεργασία και να κτίσουν γέφυρες συνεργασιών και με καταξιωμένα ιδρύματα στο εξωτερικό. Υπάρχει μεγάλη ευκαιρία να μετατρέψουμε το νησί μας σε δημοφιλές περιφερειακό κέντρο εκπαίδευσης τόσο για φοιτητές όσο και για ερευνητές. Υπάρχουν προοπτικές, αλλά  μόνο όταν αντιμετωπίσουμε τα σημερινά προβλήματα και προκλήσεις με ρεαλισμό και σύνεση. Δεν είναι πρέπων να επεκταθώ σε αρνητικό-σχολιασμό στο παρών στάδιο. Απλά να καταθέσω ότι χρειάζεται να μεταρρυθμίσουμε τα  παραδοσιακά  πρότυπα σκέψης για το  εστί παιδεία – εκπαίδευση. Η δημιουργικότητα και η καινοτομία είναι  η πεμπτουσία της επιχειρηματικότητας, της ανάπτυξης, της παραγωγής και μεταφοράς τεχνογνωσίας αλλά και για την ανόρθωση του κάθε τομέα και του κάθε κοινωνικό – οικονομικού στρώματος ενός δημοκρατικού κράτους.
Να μου επιτρέψετε να ρωτήσω κι εγώ κάτι με την σειρά μου. Πόσα κέντρα επιχειρηματικότητας υπάρχουν στα πανεπιστήμια της Κύπρου και που; Επιτελούς, όχι μόνο να  ευαγγελίζουμε, θα πρέπει να γίνουμε και πρακτικοί.