Στην αγορά και τη διαχείριση των ελληνικών ομολόγων αναλώθηκε μεγάλος μέρος της κατάθεσης του πρώην προέδρου της Τράπεζας Κύπρου Θεόδωρου Αριστοδήμου ενώπιον της Ερευνητικής Επιτροπής.
Σκιαγραφώντας τις αποφάσεις που λήφθηκαν τον Δεκέμβριο του 2009 και αρχές του 2010, ο κ. Αριστοδήμου ανέφερε πως υπήρχαν δύο επιτροπές στην τράπεζα που ασχολούνταν με το συγκεκριμένο θέμα. Το συμβούλιο, όπως είπε, είχε στόχο να καθορίζει την πολιτική της τράπεζας. «Οι εκτελεστικοί που θεωρούνταν και εμπειρογνώμονες επί τέτοιων θεμάτων αποφάσιζαν πότε και σε ποιες τιμές θα αγόραζαν. Τότε η τράπεζα είχε ρευστότητα πάνω από 10δις ευρώ και ήταν δική τους ευθύνη που θα επένδυαν. Δεν χρειαζόταν από το ΔΣ η εκ των προτέρων έγκριση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Δεν ξέρω με ποιου τις οδηγίες αγοράζονταν τα ελληνικά ομόλογα, εγώ γνωρίζω ότι υπήρχαν δύο επιτροπές που χειρίζονταν τα θέματα αυτά, ανέφερε απαντώντας σε σχετική ερώτηση του προέδρου της επιτροπής κ. Πική.
Σε σχέση με επιστολή της Κεντρικής Τράπεζας με την οποία προειδοποιούσε για τις επενδύσεις σε κρατικά και ελληνικά ομόλογα ανέφερε πως ενημερώθηκε σε αρκετά μεταγενέστερο στάδιο.
Δεν το πιστεύαμε
Αναφερόμενος στις αποφάσεις του Eurogroup για κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, ο κ. Αριστοδήμου παραδέχθηκε πως ήταν κάτι που δεν περίμεναν.
Μέχρι και το τέλος Μαΐου 2011, ανέφερε χαρακτηριστικά, υπήρχε δήλωση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας αλλά και δηλώσεις άλλων αξιωματούχων ότι δεν πρόκειται να υπάρξει κούρεμα ελληνικών ομολόγων. Ο κ. Παπαδήμος, μετέπειτα πρωθυπουργός της χώρας, τον Μάιο του 2011 σε ερώτηση απάντησε πως δεν υπήρχε θέμα ομολόγων και η Ευρώπη δεν θα άφηνε την Ελλάδα να καταρρεύσει, πρόσθεσε.
Έπεσαν από τα σύννεφα
«Την περίοδο που αγοράστηκαν τα ελληνικά ομόλογα κανένας μα κανένας δεν μιλούσε για θέμα απομείωσης. Οι πάντες έλεγαν πως δεν υπήρχε κίνδυνος. Ίσως το λάθος μας να ήταν πως δεν μπορούσαμε να πιστέψουμε πως το Eurogroup θα ενέκρινε το κούρεμα».
Μετά την πρώτη απόφαση του Eurogroup για το θέμα, ανέφερε, κατάφερα και ήρθα σε επαφή με τον Ευάγγελο Βενιζέλο καθώς ανησυχούσαμε ιδιαίτερα για το θέμα. Σε δεύτερη συνάντηση στην οποία ήταν και ο Αντρέας Ηλιάδης κάναμε πρόταση να μας δοθεί κρατική γη του ελληνικού δημοσίου για να καλύψουμε την απώλεια. Τότε το συγκεκριμένο ενδεχόμενο βρισκόταν υπό συζήτηση.
Παραστάσεις για το θέμα έγιναν και προς υπουργούς και κυρίως από τον Αντρέα Ηλιάδη, κατά τον Θεόδωρο Αριστοδήμου. Ο ίδιος ανέφερε πως επισκέφτηκε τον τότε διευθυντή του γραφείο του Προέδρου της Δημοκρατίας στον οποίο και ανέφερε τους κινδύνους που ελλοχεύαν. Η συνάντηση έγινε μετά την απόφαση για το πρώτο κούρεμα, αναφέροντας του χαρακτηριστικά πως η Τράπεζα Κύπρου μπορούσε να αντέξει κούρεμα μέχρι 50% αλλά άλλη τράπεζα δεν θα καταφέρει να αντεπεξέλθει (σ.σ. εννοώντας τη Λαϊκή). Εκφράσαμε τις ανησυχίες μας σε πολιτικά κόμματα και πρόσωπα, πρόσθεσε.
Καμία επικοινωνία
Μετά τον Οκτώβριο του 2011 όταν λήφθηκε η δεύτερη απόφαση για το κούρεμα των ελληνικών ομολόγων νιώθαμε πικρία επειδή η κυπριακή κυβέρνηση δεν επικοινώνησε μαζί μας, ανέφερε ο πρώην πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου. «Όταν είδαμε πως συνεχιζόταν η μη αντιμετώπιση των θεμάτων προχωρήσαμε σε επίσημη ανακοίνωση στον Τύπο στην οποία εκφράζαμε τις ανησυχίες μας».
Πολλές καταθέσεις, λίγα δάνεια
Αρχίζοντας την κατάθεσή του, σημείωσε πως όταν εκλέγηκε πρόεδρος της τράπεζας το 2008 είχα καταθέσεις που ξεπερνούσαν τα 115εκ. ευρώ ενώ τα δάνεια ήταν πολύ μικρά γιατί το 2007 είχε πουλήσει την επιχείρησή του, την Aristo Developers.
«Τα δάνεια που μου καταλογίζονται, δεν ήταν δικά μου γιατί το 85% της Aristo ανήκε σε άλλους. Τα δάνεια ήταν πάντα εξυπηρετούμενα και τα ποσά που αναφέρονται ως μη εξασφαλισμένα αφορούν περιόδους που γίνονταν εκτιμήσεις ακινήτων κα αυξομειώνοντας οι τιμές της γης», ανέφερε σχολιάζοντας αριθμούς που του υποδέχθηκαν από την Επιτροπή.
Ερωτηθείς για διαγραφές δανείων 2.8εκ. ευρώ από την εταιρεία Ταμασός συνδεδεμένη με την ΠΕΟ και 1.2εκ. του Αχιλλέα Κυριανού, ανέφερε πως δεν έχει υπόψη του τις συγκεκριμένες περιπτώσεις. «Πιστεύω πως οι διαγραφές αυτές γίνονταν από επιτροπές και μετά από πολλή μελέτη. Στο συμβούλιο λογικά πρέπει να ερχόταν κατάλογος αλλά δεν θυμάμαι τα συγκεκριμένα. Άλλοι αποφάσιζαν για τις διαγραφές και ανά τακτό χρονικό διάστημα ενημερωνόταν το συμβούλιο για σκοπούς πληροφόρησης εκτός για περιπτώσεις που αφορούσαν μεγάλα ποσά».
Η Τράπεζα Κύπρου, πρόσθεσε, είχε καλό και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου που ξεκινούσε από επιτροπές υπηρεσιακών και κατέληγε σε επιτροπές του διοικητικού συμβουλίου κα μετά στο Διοικητικό Συμβούλιο. Σε σχέση με το δανεισμό προς άτομα της εταιρείας, ανέφερε πως τηρούνταν όλοι οι σχετικοί κανόνες. Για παράδειγμα, ανέφερε, εγώ ποτέ δεν συμμετείχα σε συνεδρίες για δανεισμό εταιρείας που είχα συμφέροντα.
«Μπορώ να πω πως τα δάνεια που δίδονταν ήταν με πλήρεις εξασφαλίσεις και με επιτόκια πέραν του μέσου όρου της αγοράς. Το ίδιο ίσχυε και για τα δανειστικά επιτόκια προς συνδεδεμένα πρόσωπα, που ήταν χαμηλότερα του μέσου όρου».
Επιφυλάξεις για Α&Μ
Προσωπικά διατηρώ πολλές επιφυλάξεις σε σχέση με την έκθεση της Alvarez & Marsal, ανέφερε ο κ. Αριστοδήμου. Πιστεύω πως η Τράπεζα Κύπρου έστεκε πολύ καλά, πολύ δυνατά. Η έρευνα της Α&Μ αγνόησε άλλα στοιχεία που προκάλεσαν την κρίση στην Κύπρο και αυτό μου δημιουργεί προκατάληψη. Θεωρώ πως υπάρχει προκατάληψη, πρόσθεσε. Αν εξαιρέσω το θέμα της ζημιάς από ελληνικά ομόλογα η τράπεζα πήγαινε εξαιρετικά. Όλοι οι δείκτες ήταν καλύτεροι από οποιασδήποτε άλλης τράπεζας στην Ελλάδα, πρόσθεσε.
Ομόφωνα η Uniastrum
Σε σχέση με την εξαγορά της Uniastrum, εξήγησε πως η τελική απόφαση λήφθηκε από Διοικητικό Συμβούλιο και στη συγκεκριμένη συνεδρία κλήθηκε όλη η ομάδα των εκτελεστικών συμβούλων από τους οποίους ζήτησε προσωπική τοποθέτηση. «Ομόφωνα αποφασίστηκε η εξαγορά της Uniastrum. Ο καθένας είπε τις απόψεις αλλά όλοι και ο καθένας ξεχωριστά τοποθετήθηκαν θετικά».
15 παράγοντες 10 εσωγενής και πέντε εξωγενείς.
Εξωγενείς
1. Διεθνή οικονομική κρίση
2. Κούρεμα χρέους στην Ελλάδα
3. Σκοπιμότητα Γερμανίας και άλλων χωρών να διαλύσουν το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου λόγω των επενδύσεων που προσέλκυε από Ρωσία και άλλες χώρες.
4. Λανθασμένη πολιτική ΕΚΤ να χορηγεί συνεχώς ρευστότητα στη Λαϊκή από τον ELA
5. Τραγικές αποφάσεις Eurogroup.
Εσωγενείς
1. Απροθυμία των εκάστοτε κυβερνήσεων να λάβουν μέτρα
2. Διαχρονική υπονόμευση θεσμών
3. Κακή εκτίμηση της κρίσης
4. Μεγάλη καθυστέρηση κυβέρνησης για ένταξη στο Μηχανισμό Στήριξης
5. Η αντιπαράθεση μεταξύ Χριστόφια-Διοικητή
6. Η τραγική αποδοχή του κουρέματος του ελληνικού δημόσιου χρέους
7. Δυσφημιστικές και ακατανόητες αναφορές του Προέδρου Χριστόφια και της κυβέρνηση κατά των τραπεζών που έπληξαν την αξιοπιστία του τραπεζικού συστήματος
8. Κακοί χειρισμοί στο θέμα της ανάθεσης του διαγνωστικού ελέγχου της Pimco
9. Μεγάλα ανοίγματα Λαϊκής σε δανεισμό και ELA
10. Την υπερβολική επέκταση των τραπεζών στο εξωτερικό και στην Ελλάδα, όπως διαφάνηκε εκ των υστέρων
