- Κάλυπτε ζημιά από μη εξυπηρετούμενα δάνεια
- Το treasury μετατράπηκε σε κέντρο κέρδους
- Ηλιάδης-Καρυδάς το απόλυτο δίδυμο
- Επιτροπές ελέγχου φαντάσματα
- Ο ρόλος των μπόνους
- Απούσα η Κεντρική
Μία αλυσίδα παραλείψεων, λανθασμένου υπολογισμού του κινδύνου και κακών διαδικασιών ελέγχου οδήγησαν την Τράπεζα Κύπρου να μείνει εκτεθειμένη στον κίνδυνο των ελληνικών ομολόγων.
Η δεύτερη ανάγνωση της Alvarez & Marsal σε σχέση με τον τρόπο που η Τράπεζα Κύπρου βρέθηκε εκτεθειμένη στα ελληνικά ομόλογα καταδεικνύει τα κενά αλλά και τη συγκέντρωση ελέγχου που υπήρχε στο μεγαλύτερο οργανισμό του τόπου.
Τα ελληνικά ομόλογα που αγοράστηκαν στα τέλη του 2009 και αρχές του 2010 και προκάλεσαν στην τράπεζα ζημιά 1.9δις ευρώ.
Η Α&Μ έθεσε ερωτήματα ώστε να μπορέσει να αντιληφθεί τι πήγε λάθος.
Ποια η λογική;
Το πρώτο ερώτημα που τέθηκε ήταν σε σχέση με τη λογική που ακολουθήθηκε ώστε η τράπεζα να προχωρήσει στην αγορά τόσων πολλών ομολόγων μετά το Δεκέμβρη του 2009.
Τα σχετικά έγγραφα που μελέτησαν, αναφέρεται στην έκθεση, δεν καταγράφουν πουθενά το σκεπτικό ή ξεκάθαρη αιτιολόγηση με βάση την οποία η τράπεζα αγόρασε το μέγιστο δυνατό ποσό ελληνικών ομολόγων ύψους 2.4δις ευρώ.
Από την άλλη, μέσω του περιεχομένου κάποιων μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ο οίκος καταγράφει κάποια σημεία που μπορεί να οδήγησαν σε μία τέτοια απόφαση.
1. Από το 2009 και μετά η κερδοφορία του Ομίλου είχε διαβρωθεί από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
2. Διαφαίνεται πως η τράπεζα επιχειρούσε να έχει υψηλή απόδοση μέσω των ελληνικών ομολόγων αυξάνοντας το επιτοκιακό εισόδημα.
3. Το Treasury της τράπεζας είχε σημαντική έκθεση σε ομόλογα με ψηλή απόδοση ανάμεσα στα οποία και κάποια που έληγαν μακροπρόθεσμα και είχαν επηρεαστεί από την ύφεση εκείνης της περιόδου. Ως αποτέλεσμα, η τράπεζα κατέγραφε περισσότερες απώλειες στους λογαριασμούς της σε σχέση με την σχετική αντιστάθμιση που είχε.
4. Η τράπεζα έγινε εξαρτημένη από τα κέρδη του τμήματος Treasury και την στρατηγική του στα ελληνικά ομόλογα. Χαρακτηριστικά αναφέρει πως το 2009 το 30% των κερδών προ φόρων προερχόταν από εργασίες σχετικές με τα ελληνικά ομόλογα ενώ το 2010 έθεσε ως στόχο για το πρώτο τρίμηνο το 25% των κερδών να προέλθει από το ίδιο τμήμα.
Πατσαλίδης εκθέτει Ηλιάδη
Σε συνέντευξη του ο υπεύθυνος του τμήματος Treasury της τράπεζας, Χριστάκης Πατσαλίδης, εκθέτει τον Αντρέα Ηλιάδη αναφέροντας πως έθετε τους στόχους για κερδοφορία βασισμένος σε μη ρεαλιστικά κέρδη από το τμήμα του. Και ο Νικόλας Καρυδάς γενικός διευθυντής στην τράπεζα και υπεύθυνος για τη διαχείριση ρίσκου, παραδέχθηκε πως το συγκεκριμένο τμήμα είχε μετατραπεί σε κέντρο κερδοφορίας αλλά τα άτομα που εργάζονταν σ’ αυτό δεν αμείβονταν με βάση την απόδοσή τους.
Από την πλευρά του, ο μέχρι πρόσφατα διευθύνων σύμβουλος της τράπεζας Γιάννης Κυπρή ανέφερε πως κατά τη γνώμη του ο λόγος που μεταφέρθηκε από το τμήμα Treasury ήταν επειδή ήταν πολύ συντηρητικός και ο Ηλιάδης πίστευε πως ο Καρυδάς θα μπορούσε να κάνει καλύτερη δουλειά φέρνοντας περισσότερα κέρδη.
Και τα μπόνους
Οι Α&Μ σημειώνουν πως η παροχή μπόνους σε Ηλιάδη και Κυπρή ήταν τέτοια που τυχόν χαμηλή απόδοση της τράπεζας θα μείωνε και τα μπόνους τους. Τα μπόνους ήταν συνδεδεμένα με την απόδοση της τράπεζας σε σχέση με τον προϋπολογισμό της ενώ λάμβαναν υπόψη και την απόδοση της τράπεζας σε σύγκριση με την αντίστοιχη των μεγάλων ελληνικών τραπεζών και των άλλων δύο μεγάλων κυπριακών τραπεζών. Το 2009 και το 2010, και αυτές οι τράπεζες επένδυαν σε ελληνικά ομόλογα, σημειώνεται. Αναφέρεται επίσης ότι η κίνηση των δύο αντρών να αποποιηθούν των μπόνους τους για το 2008.
Από την ΕΚΤ σε ελληνικά ομόλογα
Σύμφωνα με την έρευνα στις 16 Δεκεμβρίου 2009, η Τράπεζα Κύπρου έλαβε 3δις ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Το ποσό αυτό χρησιμοποιήθηκε για αγορά ελληνικών ομολόγων, κάτι που παραδέχθηκε ο Ν. Καρυδάς στη συνέντευξή του. Πέντε μέρες αργότερα, στις 21 Δεκεμβρίου η επιτροπή ALCO ενέκρινε αύξηση στο όριο των ομολόγων που θα μπορούσε να έχει η τράπεζα το οποίο ανέβηκε στα 6δις ευρώ. Από αυτά 2δις ευρώ αφορούσαν κυπριακά ομόλογα και άλλα 2δις ελληνικά ομόλογα. Η απόδοση των ελληνικών και κυπριακών ομολόγων σημειώνεται, ήταν πολύ ψηλότερη από αυτή που έπρεπε να καταβάλλεται στην ΕΚΤ και έτσι η τράπεζα είχε την ευκαιρία να αυξήσει το καθαρό επιτοκιακό κέρδος.
Ποιος φταίει;
Σύμφωνα με την έρευνα, η επιτροπή ALCO αύξησε τα όρια για αγορά ελληνικών ομολόγων χωρίς γραπτή αιτιολόγηση ή υποστηρικτικά στοιχεία για αύξηση των ορίων.
Στην τράπεζα επικρατούσε κυριαρχία των Ηλιάδη, Καρυδά με αποτέλεσμα οι αποφάσεις τους να μην μένουν στο απυρόβλητο, αναφέρεται. Ήταν μέλη και στις επιτροπές που λάμβαναν τις αποφάσεις και στις επιτροπές ρίσκου που σκοπό είχαν να ελέγχουν τις δραστηριότητες του Ομίλου. Τα συγκρουόμενα συμφέροντα που υπήρχαν λόγω της συμμετοχής ανώτερων εκτελεστικών διευθυντών σε όλα τα βασικά σώματα στρατηγικής και διαχείρισης ρίσκου, πιθανώς να απέτρεψαν από τις επιτροπές να αμφισβητήσουν τη μεγάλη επένδυση σε ελληνικά ομόλογα και κατ’ επέκταση την απόφαση να τα διατηρήσουν ακόμα και μετά την επιδείνωση στην αγορά των ελληνικών ομολόγων.
Καρυδάς: Δεν σκέφτηκα ποτέ το κούρεμα
Ο Ν.Καρυδάς, φαίνεται να παραδέχθηκε στους Α&Μ πως ποτέ δεν σκέφτηκε την πιθανότητα η ελληνική κυβέρνηση να αθετήσει τις υποχρεώσεις της. Ξεκάθαρα υπήρξε ανικανότητα να διαγνωστεί το ρίσκο που έχει σχέση με την αγορά των ελληνικών ομολόγων, αναφέρεται στην έκθεση.
Παράλληλα, δεν λήφθηκε η όποια απόφαση για μετριασμό των επιπτώσεων. « Η τράπεζα εμφανίστηκε επιφυλακτική στο να εκχωρήσει το πορτοφόλιο ελληνικών ομολόγων της ή έστω να μειώσει την κερδοφορία της αγοράζοντας cds (συμβόλαια αντιστάθμισης κινδύνου αθέτησης)».
Η διαβεβαίωση Καρυδά
Στις 10 Δεκεμβρίου 2009 ο Αντρέας Ηλιάδης έδωσε οδηγίες στο Treasury για αγορά ελληνικών ομολόγων 400εκ. ευρώ. Την ίδια μέρα, είχαν ήδη αγοραστεί ομόλογα αξίας 150εκ. ευρώ. Την επόμενη μέρα, ο Ν. Καρυδάς ενημέρωνε το διοικητικό συμβούλιο πως «ο κίνδυνος που αναλαμβάνει η τράπεζα έναντι των ομολόγων της ελληνικής κυβέρνησης είναι χαμηλός καθώς η Τράπεζα Κύπρου μείωσε σημαντικά τις συμμετοχές της σε ελληνικά ομόλογα από την αρχή του έτους μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου».
Ελλιπής η Κεντρική
Σε σχέση με το ρόλο της Κεντρικής Τράπεζας, αναφέρεται πως το διάστημα κατά το οποίο συνέλεγε πληροφορίες αλλά και η έλλειψη πληροφοριών της έδινε μερική εικόνα των συναλλαγών της τράπεζας σε ελληνικά ομόλογα. Ειδικά για το πρώτο τρίμηνο του 2010.
Σύμφωνα με την σχετική έρευνα που διενήργησε η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για το θέμα και την οποία επικαλούνται η Α&Μ, πως υπήρξε μόνο μία προφορική συνομιλία μεταξύ του κυβερνήτη και στελεχών της Τράπεζας Κύπρου. Η συνομιλία ήταν σε σχέση με τη γνωστή επιστολή του ανώτερου λειτουργού της Κεντρικής Τράπεζας Κώστα Πουλλή, ημερομηνία 1ης Μαρτίου 2010, σε σχέση με τα ελληνικά ομόλογα. Σύμφωνα με τα όσα είπε ο Κ. Πουλλής, τα στελέχη της τράπεζα δεσμεύτηκαν να μην αγοράσουν άλλα ελληνικά ομόλογα αλλά συνέχισαν να το κάνουν μέχρι και τον Απρίλιο.
Το Τμήμα Εποπτείας της Κεντρικής, συμπεραίνει η έκθεση, ήταν υποστελεχωμένο τόσο από πλευράς προσωπικού όσο και από πλευράς εμπειριών. Πρόσθετα, η συχνότητα που λάμβανε εκθέσεις για την κατοχή ομολόγων από την Τράπεζα Κύπρου, θα σήμαινε πως δεν γνώριζε πως από τον Δεκέμβρη του 2009 μέχρι τον Μάρτη του 2010 η τράπεζα αύξησε σημαντικά την έκθεση της σε ελληνικά ομόλογα, εφόσον ζητούσε τα στοιχεία ανά τρίμηνο.
