• Χάνονται εκατομμύρια από τις ψηλές φορολογίες και την αύξηση του λαθρεμπορίου τσιγάρων
• Η Αμμόχωστος στο επίκεντρο των παράνομων τσιγάρων
 

Ασταθές περιβάλλον, αυξανόμενες φορολογίες, αύξηση των παράνομων λευκών, όλα αυτά διανθίζουν το σκηνικό των καπνοβιομηχανιών σήμερα.

Το IN Business είχε την ευκαιρία να ακούσει από τους άμεσα εμπλεκόμενους και επηρεαζόμενους για τις αλλαγές που συντελούνται στο σκηνικό των καπνοβιομηχανιών και συγκεκριμένα της JTI Group, η οποία προσκάλεσε τέσσερις δημοσιογράφους από την Ελλάδα κι έναν από την Κύπρο, στο εργοστάσιό της στο Trier της Γερμανίας. Τα στελέχη της εταιρείας, από τα κεντρικά γραφεία και το γραφείο της Ελλάδας, παρουσίασαν τα προβλήματα του κλάδου. Με δεδομένο ότι η Ελλάδα ήδη έχει μπει στο λούκι αυτό, αναμένεται ότι πολύ σύντομα και η Κύπρος θα αντιμετωπίσει το ίδιο θέμα, μια και η πρώτη φορολογική αύξηση που ενδέχεται να εφαρμοστεί προς αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης είναι στα ποτά και τα τσιγάρα. Επιπλέον, σοβαρό θέμα είναι το γεγονός ότι στο στόχαστρο του λαθρεμπορίου τσιγάρων έχει ήδη μπει η Αμμόχωστος.

Το κόστος από τις ψηλές φορολογίες δημιουργεί ευκαιρίες για μεγάλα κέρδη και φοροδιαφυγή, ενώ η διαρκώς μειούμενη αγοραστική δύναμη του καταναλωτή κάνει ελκυστικά τα παράνομα. Και σ’ αυτό έχει συμβάλει τα μέγιστα η οικονομική κρίση. Ειδικά στην Ελλάδα, το άλλοτε σταθερό φορολογικό περιβάλλον που επικρατούσε μέχρι το 2009 άρχισε να κλονίζεται με την επιβολή ψηλότερων φορολογιών, κάτι που οδήγησε στη δύσκολη επιβίωση των επιχειρήσεων και στη μείωση των εσόδων.

Στο μεταξύ στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μέσα σε πέντε χρόνια έχει αυξηθεί στο 24% η κατανάλωση παράνομων λευκών τσιγάρων. Πρόκειται για μια νέα αυξανόμενη απειλή που αφορά στα τσιγάρα που μοιάζουν πολύ στις γνωστές μάρκες.

Υψηλόβαθμα στελέχη της JTI παρουσίασαν τρομακτικούς αριθμούς:
• Ένα στα δέκα τσιγάρα που πωλούνται είναι παράνομο.
• 12% είναι ο ρυθμός αύξησης του παράνομου εμπορίου το 2010-15, σχεδόν διπλάσιος από ότι της νόμιμης αγοράς
• 550 δις παράνομα τσιγάρα καπνίζονται παγκοσμίως.

«Το κόστος», τόνισαν, «είναι τεράστιο από την πώληση παράνομων τσιγάρων. «Οι απώλειες δημοσίων εσόδων παγκοσμίως ανέρχονται σε 40-50 δις δολάρια, ενώ η απώλεια εσόδων για την ΕΕ εκτιμάται σε 10 δις ευρώ κάθε χρόνο. Επιπλέον, η απώλεια των δημοσίων εσόδων στις ΗΠΑ εκτιμάται σε 5 δις δολάρια ετησίως εξαιτίας της μαύρης αγοράς».

Διάφορες μάρκες όπως, Capital, Business Royals, Gold Mount, Jin Ling, Camelot, Marble, Richman και άλλα, διακινούνται μέσω λιμανιών χωρών και περιοχών με ψηλή φορολογία όπως PortSaid, Βεγγάζη, Ελλάδα, Αμμόχωστος.

Η JTI πάντως, συνεχίζει τις προσπάθειές της για πάταξη του φαινομένου, με προτεραιότητα τα λαθραία τσιγάρα. Συγκεκριμένα, στις ενέργειες στις οποίες έχει ήδη προβεί, συμπεριλαμβάνεται η υπογραφή 15ετούς συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ για την από κοινού καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου καπνικών προϊόντων, καθώς και η υπογραφή μνημονίων συνεργασίας με κράτη μέλη της ΕΕ. Ταυτόχρονα, έχει θέσει σε εφαρμογή διαδικασίες ελέγχου για τους πελάτες και τους προμηθευτές της καθώς και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων της.

Στην Ελλάδα, ο φόρος καπνού είναι από τους ψηλότερους στην Ευρώπη αντιπροσωπεύοντας το 84% της λιανικής τιμής στα τσιγάρα και το 94% στο λεπτοκομμένο καπνό, αντίστοιχα. Όπως τόνισε υψηλόβαθμο στέλεχος της JTI Ελλάδος, το 1/3 της νόμιμης αγοράς έχει χαθεί με την αύξηση του φόρου. «Αναμένεται ότι τα δημόσια έσοδα θα μειωθούν στα επόμενα χρόνια λόγω σημαντικής ανόδου των λιανικών τιμών και πτώσης της αγοράς», είπε και πρόσθεσε: «Η κατανάλωση παράνομων προϊόντων τον Σεπτέμβριο του 2012 εκτιμάται στο 15,7% έναντι μόλις 4% που ήταν το 2009, ενώ αναμένεται περαιτέρω άνοδος του ποσοστού αυτού. Μέχρι το τέλος του 2012 η νόμιμη αγορά των τσιγάρων αναμένεται να μειωθεί κατά 11% κι επιπλέον, τα τελευταία δύο χρόνια πάνω από 3.000 επιχειρήσεις λιανικής πώλησης και 50 χονδρικής έκλεισαν».
Επισημάνθηκε ακόμη ότι η δραστική μείωση της αγοραστικής δύναμης του καταναλωτή οδήγησε σε αύξηση του μεριδίου των παράνομων τσιγάρων, τα οποία αναμένεται να αυξηθούν κι άλλο μέχρι το τέλος του 2012, ενώ παράλληλα, έχει ήδη κάνει την εμφάνιση της και η αγορά του παράνομου «στριφτού» (προϊόντα λεπτοκομμένου καπνού).

Το Σεπτέμβριο του 2012 δημοσιεύματα του Τύπου της Ελλάδας ανέφεραν ότι το Υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει αύξηση του Ελάχιστου Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα 115 ευρώ και το πάγιο στοιχείο του φόρου σε 80 ευρώ ανά Φ.Μ. «Αν συμβεί αυτό οι λιανικές τιμές οδηγούμενες από την αύξηση του φόρου θα ανέβουν μέχρι και 0,40 ευρώ, η νόμιμη αγορά θα καταρρεύσει, ενώ θα χαθούν κι άλλα δημόσια έσοδα», υπογράμμισε. Σημείωσε τέλος, ότι ο Ελληνικός Σύνδεσμος Καπνικών Εταιρειών Ευρώπης (ΕΣΚΕΕ) υπέβαλε στο Υπουργείο συγκεκριμένη πρόταση για τη φορολόγηση των τσιγάρων και του λεπτοκομμένου καπνού βάσει της οποίας η επιπλέον απόδοση σε δημόσια έσοδα για την περίοδο 2013-15 υπολογίζεται σε €657 εκ.