Για την υποχρεωτική σήμανση καταγωγής μη επεξεργασμένων τροφίμων, προϊόντων που αποτελούνται από ένα μόνο συστατικό και συστατικών που αντιπροσωπεύουν πέραν του 50% της σύνθεσης ενός τροφίμου.

Στο πλαίσιο αυτού του δημόσιου διαλόγου, το ΚΕΒΕ ως μέλος του Enterprise Europe Network καλεί τις επιχειρήσεις που ανήκουν σε όλη τη αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, συμπεριλαμβανομένων:
•    των παραγωγών νωπού/ ελαφρά μεταποιημένων αγροτικών προϊόντων,
•    των μεταποιητών/παρασκευαστών επεξεργασμένων τροφίμων,
•    των εμπόρων γεωργικών προϊόντων/τροφίμων (συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής / εξαγωγής),
•    των λιανοπωλητών τροφίμων και
•    των εταιρειών ομαδικής εστίασης (catering).

Για συμμετοχή στη δημόσια διαβούλευση, που πραγματοποιείται σε πανευρωπαϊκό επίπεδο οι ενδιαφερόμενοι παρακαλούνται όπως επικοινωνήσουν με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Επιχειρηματικής Στήριξης Κύπρου – KEBE, υπόψη κα. Στάλω Δημοσθένους τηλ. 22889752 ώστε να συμπληρώσουν το σχετικό ερωτηματολόγιο το αργότερο μέχρι τη Δευτέρα 19 Μαΐου 2014.

Η έρευνα αυτή έχει ως στόχο να καλύψει τις επιχειρήσεις που πωλούν προϊόντα διατροφής για τελική κατανάλωση, καθώς και προϊόντων που προβλέπονται για περαιτέρω επεξεργασία.
Η μελέτη που θα περιλαμβάνει τα αποτελέσματα από την ανάλυση των απαντήσεων για αυτή την έρευνα και την έκθεση της Επιτροπής θα δημοσιευθούν σε μεταγενέστερο στάδιο στον δικτυακό τόπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Ιστορικό
Σύμφωνα με τους ισχύοντες κανόνες της ΕΕ, η ένδειξη καταγωγής είναι ανάγκη να παρέχεται πάνω στα τρόφιμα κάθε φορά που η απουσία της ενδέχεται να παραπλανήσει τους καταναλωτές ως προς την προέλευση του εν λόγω προϊόντος. Προς το παρόν η ένδειξη καταγωγής είναι υποχρεωτική για το βόειο κρέας και τα παραγόμενα προϊόντα (μετά τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών), τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά, το κρασί, το ελαιόλαδο, τα αυγά, το μέλι και τα μη επεξεργασμένα ψάρια και ως εκ τούτου έχει δημιουργήσει προσδοκίες στους καταναλωτές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μια σειρά από διατάξεις σχετικά με την επισήμανση καταγωγής των τροφίμων έχει εισαχθεί στο νέο κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1169/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές.

Ειδικότερα, πλαισιώνει τις προαιρετικές ενδείξεις προέλευσης, καθώς επίσης  προβλέπει την υποχρεωτική αναγραφή της χώρας καταγωγής ή του τόπου προέλευσης μη επεξεργασμένων κρεάτων από χοίρους, πουλερικά, προβατοειδή και αιγοειδή. Επιπλέον, απαιτεί από την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα επέκτασης της υποχρεωτικής επισήμανσης της προέλευσης σε άλλα τρόφιμα και προβλέπει ότι οι εκθέσεις της Επιτροπής από τέτοιες εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν νομοθετικές προτάσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναλάβει τώρα τη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων για την έκθεση που πρέπει να υποβληθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2014. Η έκθεση θα αναλύσει την ανάγκη για νέα νομοθεσία σχετικά με τους υποχρεωτικούς κανόνες επισήμανσης. Διάφορα προϊόντα διατροφής θα πρέπει να καλυφθούν, ιδίως σε σχέση με τη χώρα καταγωγής ή του τόπου προέλευσης. Επιπλέον, η σκοπιμότητα και το κόστος που προκύπτει από την πιθανή εισαγωγή των κανόνων αυτών θα πρέπει να αναλυθούν. Συνοψίζοντας, η έκθεση θα λαμβάνει υπόψη την ανάγκη του καταναλωτή να ενημερώνεται, τη σκοπιμότητα παροχής της υποχρεωτικής αναγραφής της χώρας καταγωγής ή του τόπου προέλευσης και την ανάλυση του κόστους και οφέλους από την εισαγωγή των μέτρων αυτών, συμπεριλαμβανομένου του αντίκτυπου στην εσωτερική αγορά και στις διεθνείς συναλλαγές.

Η έρευνα αυτή καλύπτει ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα από την παραγωγή πρώτων υλών μέχρι την πώληση σε καταναλωτές, συμπεριλαμβανομένων των τροφίμων που παρασκευάζονται και διατίθενται σε χώρους εστίασης, για τις ακόλουθες τρεις κατηγορίες προσυσκευασμένων τροφίμων:
•    μη επεξεργασμένα τρόφιμα, όπως ρύζι και όσπρια, αλλά επίσης και το αλεύρι σιταριού, το οποίο θεωρείται ως μη μεταποιημένο τρόφιμο σύμφωνα με τη νομοθεσία τροφίμων της ΕΕ,
•    προϊόντα ενός μόνο συστατικού όπως φυτικά έλαια, χυμούς φρούτων, καφέ, ζάχαρη, πολτός ντομάτας (passata), κατεψυγμένα φρούτα και λαχανικά
•    και τα συστατικά που αντιστοιχούν σε περισσότερο από το 50% των τροφίμων, όπως η ντομάτα σε σάλτσες ντομάτας, σιτάρι στο ψωμί ή στα ζυμαρικά, τόνος σε προϊόντα κονσέρβας σχετικά με το τόνο.

Η έρευνα δεν καλύπτει το κρέας και το γάλα και γαλακτοκομικά συστατικά (που εξετάζονται στο πλαίσιο άλλων μελετών που θα οδηγήσουν σε μια άλλη έκθεση της Επιτροπής), ούτε προϊόντα που καλύπτονται από ειδική νομοθεσία που απαιτεί ήδη την υποχρεωτική επισήμανση της προέλευσης (μέλι, φρέσκα φρούτα και λαχανικά, μη επεξεργασμένα ψάρια, ελαιόλαδο, κρασί, αυγά, βόειο κρέας και προϊόντα του βοείου κρέατος, και μη επεξεργασμένα κρέατα χοίρων, προβάτων και πουλερικών).

Κανένας άλλος τομέας δεν αποκλείεται εκ των προτέρων από το πεδίο εφαρμογής της παρούσας ανάλυσης. Ένα τέτοιο ευρύ πεδίο εφαρμογής θα επιτρέψει την ανάπτυξη των συμπερασμάτων σχετικά με τις προκλήσεις που τίθενται από αυτούς τους κανόνες για όλα τα εν λόγω προϊόντα.

Διερευνώνται τρία διαφορετικά επίπεδα γεωγραφικής ένδειξης προέλευσης:
(1)    ΕΕ/ εκτός ΕΕ,
(2)    εθνικό επίπεδο και
(3)    περιφερειακό επίπεδο.

Για κάθε μία από αυτές τις επιλογές, τρεις διαφορετικές υπο-επιλογές λαμβάνονται υπόψη:
(1)    ο τόπος της τελευταίας ουσιαστικής μεταποίησης,
(2)    ο τόπος παραγωγής ή
(3)    και οι δύο ενδείξεις.

Η αξιολόγηση θα αναλύσει επίσης:
-    τις επιπτώσεις στην προσφορά και στη αλυσίδα παραγωγής τροφίμων στα πλαίσια της σκοπιμότητας και του κόστους λαμβάνοντας υπόψη τις παραπάνω επιλογές
-    τον αντίκτυπο των διοικητικών δαπανών για τους αγρότες, έμπορους, κατασκευαστές τροφίμων και λιανοπωλητές
-    τις επιπτώσεις στις συναλλαγές, στην αγορά της ΕΕ και στις τρίτες χώρες και
-    τον αντίκτυπο στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των δαπανών και της τιμής, της ικανότητας για καινοτομία, την αναγκαία ευελιξία στην προμήθεια.

Λαμβάνοντας υπόψη τον μεγάλο αριθμό των ΜΜΕ στο κοινοτικό σύστημα παραγωγής τροφίμων, είναι απαραίτητο να επικεντρωθεί στον αντίκτυπο τέτοιων πιθανών μέτρων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του τομέα κατασκευής και εμπορίας αυτών των τροφίμων και για τις επιχειρήσεις που προμηθεύουν συστατικά τροφίμων.  

Η έρευνα αυτή θα συγκεντρώσει στοιχεία από τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) για την έκθεση της Επιτροπής. Ο στόχος είναι η συλλογή πληροφοριών και ποσοτικά στοιχεία σχετικά με τα χαρακτηριστικά των δυνητικά επηρεαζόμενων ΜΜΕ και να εκτιμήσει κατά πόσον οι εξεταζόμενες εναλλακτικές λύσεις θα έχουν αντίκτυπο στις ΜΜΕ. Αυτή είναι λοιπόν μια ευκαιρία για τις ΜΜΕ να παράσχουν πολύτιμη βοήθεια και να επηρεάσουν την κατεύθυνση μελλοντικών νομοθετικών πρωτοβουλιών της ΕΕ για τη σήμανση καταγωγής των τροφίμων.