Τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια (ΜΕΔ) αποτελούν πλέον τη μεγαλύτερη πρόκληση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Κύπρο. Έχοντας φτάσει τα €25δις και με το όριο της Pimco για αναμενόμενες απώλειες να είναι στα €10δις, οι τράπεζες ‘παλεύουν’ να εξεύρουν τρόπους αντιμετώπισης του φαινομένου.

Ο Γιώργος Μούντης, διευθυντής Ανάπτυξης Εργασιών στην Emergo Wealth προτείνει κάποιες εισηγήσεις πέραν των «συμβατικών».

Δεν υπάρχει, κάποια ‘μαγική λύση’ που να βάζει φρένο στην αύξηση των ΜΕΔ, σημειώνει, παρόλα αυτά, οι κυπριακές τράπεζες θα πρέπει να υιοθετήσουν δημιουργικές και καινοτόμες μεθόδους που να αποδώσουν τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. «Τέτοιες μέθοδοι είναι ως επί το πλείστον καινούργιες και εκτός των “παραδοσιακών” τρόπων λειτουργίας των τραπεζών. Επιχειρησιακά οι Κυπριακές τράπεζες δεν έχουν τεράστια εμπειρία όσον αφορά στη διαχείριση τόσο σημαντικού χαρτοφυλακίου ΜΕΔ, είτε ως ποσοστό των περιουσιακών τους στοιχείων είτε σε απόλυτα μεγέθη».

Ο Γ. Μούντης, ξεκαθαρίζει πως οι παραδοσιακές μέθοδοι, όπως η αναδιάρθρωση ή η διαγραφή χρέους (σύμφωνα και με τις νέες οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας) θα συνεχίσουν να αποτελούν σημαντικό μέρος της λύσης.

«Η εκχώρηση ΜΕΔ σε αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου (hedge funds) είναι μια λύση που χρησιμοποιήθηκε αρκετά και θα μπορούσε να αποτελέσει μέρος της συνολικής στρατηγικής. Αλλά κι άλλες, λιγότερο «συμβατικές» μέθοδοι θα πρέπει ενδεχομένως να ληφθούν υπόψη».

Ως τέτοιες προτείνει:

    Αναδιάρθρωση δανείων με ταυτόχρονη διαχείριση από την τράπεζα περιουσιακών στοιχείων και εξασφαλίσεων (υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις). Από μόνη της (χωρίς δηλαδή κάποια άλλη ενέργεια εκ μέρους της τράπεζας) η αναδιάρθρωση δανείου συχνά έχει ως αποτέλεσμα την αναβολή λήψης ουσιαστικών μέτρων που να αντιμετωπίζουν το ‘πρόβλημα’ - ενώ σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί και να οξύνει το πρόβλημα.
    Διαχείριση βιώσιμων επιχειρήσεων που έχουν καταστεί αφερέγγυες. Δηλαδή, υπό τους όρους συγκεκριμένου δανείου, η τράπεζα θα μπορούσε να αναλάβει ενεργό ρόλο στη (συν)διαχείριση βιώσιμων αλλά υπερχρεωμένων επιχειρήσεων. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την συγκατάθεση της επιχείρησης. Ένα τέτοιο παράδειγμα θα μπορούσε να είναι η διαχείριση ακίνητης περιουσίας που παράγει εισόδημα, όπως ένα ξενοδοχείο.
    Μετατροπή χρέους σε ίδια κεφάλαια (equity). Σε περιπτώσεις όπου χρεωμένες εταιρείες διαθέτουν βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο, η μετατροπή ΜΕΔ σε ίδια κεφάλαια (ίσως και με σχέδιο επαναγοράς μετοχών) θα επέτρεπε στις επιχειρήσεις τη συνέχιση των δραστηριοτήτων τους αλλά και θα απέφερε όφελος στην τράπεζα ως μέτοχο. Τη στρατηγική αυτή έχουν υιοθετήσει αρκετές τράπεζες στην Ευρώπη και θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει εργαλείο στα χέρια των κυπριακών τραπεζών, ειδικά σε συνάρτηση με άλλες μεθόδους σαν κι αυτές που προαναφέραμε.

Οι τράπεζες επενδύσεων και τα επιχειρηματικά κεφάλαια, σημειώνει, είναι μόνο μερικά από τα εργαλεία που θα πρέπει να αναπτυχθούν, αφού όσο συντομότερα αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των ΜΕΔ τόσο γρηγορότερα θα ανακάμψει η εμπιστοσύνη στον τραπεζικό τομέα, εμπιστοσύνη που ήδη παρουσιάζει θετικά στοιχεία ανάκαμψης. «Με το κάθε ΜΕΔ που τυγχάνει θετικής διευθέτησης θα επωφελείται ταυτόχρονα και η επιχειρηματική δραστηριότητα και η ανάπτυξη στην πραγματική οικονομία».

Κατά την άποψη του Γ. Μούντη, οι Κύπριοι τραπεζίτες έχουν πλήρη επίγνωση των προκλήσεων και έτσι έχουν ήδη αποταθεί σε ειδικούς που διαθέτουν και την εμπειρία αλλά και την αναγκαία τεχνογνωσία για την ανάπτυξη συνολικών λύσεων αντιμετώπισης ΜΕΔ. Ο Δρ. Μουντής σημειώνει πως στην εφαρμογή τέτοιων λύσεων, τόσο οι τράπεζες αλλά και η Κυπριακή αγορά ευρύτερα, μπορούν να αντλήσουν εμπειρίες και εξειδικευμένες γνώσεις από  κυπριακές εταιρείες συμβούλων που μπορούν να βοηθήσουν στην πολύπλοκη αλλά ενδεχομένως πολύ αποδοτική διαχείριση των ΜΕΔ.

Δεν υπάρχουν ψευδαισθήσεις για το μέγεθος της πρόκλησης, κατέληξε, σχολιάζοντας πως η «εξυγίανση» των ισολογισμών των τραπεζών θα πάρει καιρό και θα χρειαστεί πολύ σκληρή και εξειδικευμένη δουλειά.