Ο τόπος μας βιώνει σήμερα μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση, που θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο το βιοτικό μας επίπεδο, αλλά και τα θεμέλια της οικονομίας μας και την κοινωνική συνοχή και κατ’ επέκταση και τον αγώνα μας για εθνική επιβίωση και δικαίωση. Όπως και στην περίπτωση της Παγκόσμιας Οικονομίας και των οικονομιών άλλων χωρών, η παγκόσμια οικονομική κρίση έφερε στην επιφάνεια και στη χώρα μας σοβαρότατα διαρθρωτικά προβλήματα της κυπριακής οικονομίας, του κράτους και της κοινωνίας.

Οι ψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, τον τουρισμό και την οικοδομική βιομηχανία, που παρουσίαζε η Κύπρος τα προηγούμενα χρόνια, συγκάλυπταν τα διαρθρωτικά προβλήματα και εν πολλοίς δημιουργούσαν μια εικονική πραγματικότητα, όπως σήμερα αποδεικνύεται, ευμάρειας και οικονομικής άνεσης.

 

Κυπριακή Οικονομία και Παγκόσμια Οικονομική Κρίση
 
Ο τόπος μας βιώνει σήμερα μια πρωτόγνωρη οικονομική κρίση, που θέτει σε κίνδυνο όχι μόνο το βιοτικό μας επίπεδο, αλλά και τα θεμέλια της οικονομίας μας και την κοινωνική συνοχή και κατ’ επέκταση και τον αγώνα μας για εθνική επιβίωση και δικαίωση. 
 
Όπως και στην περίπτωση της Παγκόσμιας Οικονομίας και των οικονομιών άλλων χωρών, η παγκόσμια οικονομική κρίση έφερε στην επιφάνεια και στη χώρα μας σοβαρότατα διαρθρωτικά προβλήματα της κυπριακής οικονομίας, του κράτους και της κοινωνίας.
 
Οι ψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης κυρίως στον τομέα των υπηρεσιών, τον τουρισμό και την οικοδομική βιομηχανία, που παρουσίαζε η Κύπρος τα προηγούμενα χρόνια, συγκάλυπταν τα διαρθρωτικά προβλήματα και εν πολλοίς δημιουργούσαν μια εικονική πραγματικότητα, όπως σήμερα αποδεικνύεται, ευμάρειας και οικονομικής άνεσης. 
 
Τα κυριότερα διαρθρωτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η Κύπρος είναι: 
1.    Η συνεχής διόγκωση του δημόσιου  τομέα, που κάθε χρόνο απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος. Η αναποτελεσματικότητα της κρατικής μηχανής, η αναποφασιστικότητα και η αποφυγή  ανάληψης ευθύνης τόσο σε κυβερνητικό επίπεδο, όσο και στα πλαίσια του κρατικού μηχανισμού. 
2.    Η μη δίκαιη κατανομή των φορολογικών βαρών.
 
3.    Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η μη αποτελεσματική αντιμετώπιση της. 
4.    Η υπερβολική εξάρτηση της κυπριακής οικονομίας από μικρό αριθμό παραγωγικών τομέων. 
5.    Η ανάμιξη του κράτους σε τομείς καθαρά επιχειρηματικής υφής, 
6.    Η ύπαρξη μονοπωλιακών και ολιγοπωλιακών καταστάσεων, 
7.    Η διόγκωση των κοινωνικών δαπανών κατά τρόπο μη στοχευμένο και οικονομικά και κοινωνικά αποτελεσματικό, 
8.    Η διατήρηση αναχρονιστικών θεσμών και δομών στη λειτουργία της κρατικής μηχανής. 
9.    Η αντιπαράθεση συμφερόντων και επιδιώξεων μεταξύ διαφόρων ομάδων του πληθυσμού και εύκολη ικανοποίηση αιτημάτων που έκαναν οξύτερα τα διαρθρωτικά προβλήματα και επιβάρυναν αλόγιστα τις δημόσιες δαπάνες.
 
Η σημερινή οικονομική κρίση (2)
Ευτυχώς για μας, μεσοπρόθεσμα η όλη προσπάθεια διευκολύνεται από τις δυνατότητες που δημιουργεί η ανεύρεση κοιτασμάτων υδρογονανθράκων  με την προϋπόθεση ότι θα γίνει σωστή εκμετάλλευσή τους, με στόχο τη μεγιστοποίηση του οφέλους πάνω σε μακροπρόθεσμη βάση.
 
Η κυριότερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε σήμερα είναι η εξυγίανση του τραπεζικού τομέα και η δημιουργία συνθηκών που θα επαναφέρουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης των επιχειρήσεων με λογικό κόστος, έτσι που να μπορέσουν να επιβιώσουν στο έντονο ανταγωνιστικό περιβάλλον και να προχωρήσουν σε νέες επενδύσεις, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας.
 
Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει επίσης να δοθεί στην  επέκταση της παραγωγικής δραστηριότητάς μας σε νέους τομείς, στον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση της κρατικής μηχανής, με την ενίσχυση των υποδομών μας, στον εκσυγχρονισμό του φορολογικού μας συστήματος και στην πάταξη της φοροδιαφυγής, στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό της λειτουργίας των ημικρατικών οργανισμών, στη στήριξη της μεσαίας τάξης και στην ανακατανομή του εθνικού εισοδήματος κατά τρόπο στοχευμένο και δίκαιο.
 
Τέλος, θα πρέπει να πειστεί ο λαός ότι όσοι ευθύνονται για σκάνδαλα ή παραλείψεις που έβλαψαν ή βλάπτουν τα συμφέροντα είτε του συνόλου είτε επιμέρους ομάδων είτε αυτοί είναι κρατικοί αξιωματούχοι είτε δημόσιοι ή τραπεζικοί υπάλληλοι είτε μέλη συμβουλίων ημικρατικών οργανισμών ή τραπεζών θα τιμωρηθούν ανάλογα, για να επέλθει η κάθαρση και να αναβιώσει το αίσθημα ασφάλειας και εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς και την οικονομία μας.
To εισαγωγικό βίντεο της 4ης σε σειρά θεματικής με θέμα "Οικονομία και Ανάπτυξη"
Σύγχρονο Αναπτυξιακό Μοντέλο
Η Ευρωπαϊκή Κύπρος του 21ου αιώνα, της εποχής της παγκοσμιοποίησης και της διεθνούς οικονομικής κρίσης, θα πρέπει να αναζητήσει νέες επιλογές στην αναπτυξιακή της πορεία. Το νέο όραμα ανάπτυξης πρέπει να επικεντρώνεται στην εφαρμογή μιας σύγχρονης ενεργειακής πολιτικής, η οποία θα πυροδοτεί την ανάπτυξη της οικονομίας μας, θα δημιουργεί νέες διεθνείς συμμαχίες και θα συντελεί στη ενδυνάμωση της ασφάλειας, αλλά και της γεωστρατηγικής θέσης της Κύπρου.
Μέχρι σήμερα η ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας στηρίχτηκε σε μικρό αριθμό τομέων, όπως είναι ο τουρισμός, η οικοδομική βιομηχανία, οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, οι εταιρείες διεθνών δραστηριοτήτων, και οι σχετικές υποστηρικτικές υπηρεσίες (λογιστές, δικηγόροι). Σήμερα οι τομείς αυτοί δεν φαίνονται ικανοί να συνεχίσουν να στηρίζουν από μόνοι τους την ανάπτυξη, γι αυτό είναι ξεκάθαρη η ανάγκη για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο που να ενθαρρύνει την επέκταση σε νέους τομείς, όπου έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα. 
 
Η εξασφάλιση πολιτικής σταθερότητας, που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την κεφαλαιοποίηση και αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του τόπου, είναι κύριο ζητούμενο, γιατί η πολιτική σταθερότητα αποτελεί βασική προϋπόθεση για την συλλογική συνδιαμόρφωση ενός νέου οράματος και μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής υπέρβασης της κρίσης.
Νοικοκυρεμένη Δημοσιονομική Πολιτική
Η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών, με ταυτόχρονη αύξηση της παραγωγικότητας και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας είναι η κινητήριος δύναμη για την ανάπτυξη. 
 
Η Κύπρος έχει σήμερα ανάγκη από ένα κράτος που θα στηρίζει τους παραγωγικούς τομείς της οικονομίας. Που θα είναι σύμμαχος του ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη. Που θα σέβεται τον πολίτη και θα τον διευκολύνει στις σχέσεις του με το κράτος και που με πνεύμα κοινωνικής αλληλεγγύης θα στηρίζει τις ευπαθείς και ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού.
 
Προς τον σκοπό αυτό χρειάζεται μια εκτεταμένη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης, ένας πλήρης εκσυγχρονισμός της κρατικής μηχανής, ώστε να δημιουργηθεί ένα κράτος λειτουργικό και αποτελεσματικό αλλά ταυτόχρονα και ένα κράτος νοικοκυρεμένο. Ένα κράτος που θα ξοδεύει συνετά και στοχευμένα μέσα στα πλαίσια των δυνατοτήτων του και που δεν θα φορτώνει τις επόμενες γενιές με ελλείμματα και χρέη. 
 
Η εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών αποτελεί βασικό πυλώνα μιας νέας σύγχρονης οικονομικής πολιτικής, γιατί μόνο με αυτό τον τρόπο θα δημιουργήσουμε τις δομές μιας βιώσιμης οικονομίας, η οποία θα μας επιτρέψει να χρηματοδοτούμε τις βασικές μας ανάγκες χωρίς να στηριζόμαστε στη κηδεμονία κανενός τρίτου και χωρίς να υποθηκεύουμε το μέλλον των παιδιών μας με τον ανεξέλεγκτο δανεισμό.  Μόνο έτσι επίσης θα αποκαταστήσουμε την οικονομία ως ισχυρό όπλο στην διεκδίκηση των εθνικών μας δικαίων.
 
Για να το πετύχουμε απαιτείται σειρά μέτρων όπως είναι η συνεπής τήρηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας με ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς όπως προβλέπει το Δημοσιονομικό Σύμφωνο, η κατάρτιση Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού Πλαισίου, όπως έχει συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο και η εισαγωγή του Δημοσιονομικού Κανόνα και πάλι μέσα στα πλαίσια των ευρωπαϊκών αποφάσεων.
Κοινωνικές Παροχές και Δαπάνες Υγείας
Πρώτιστος ρόλος ενός σύγχρονου κράτους με κοινωνικό πρόσωπο πρέπει να είναι η διασφάλιση βασικών αναγκών κοινωνικής προστασίας και ποιοτικής ιατρικής περίθαλψης.
 
Παραμένουμε δεσμευμένοι στην ανάγκη ταχείας προώθησης ενός Γενικού Σχεδίου Υγείας. Είμαστε έτοιμοι, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκομένους να συμβάλουμε σε ένα διάλογο για την υιοθέτηση ενός συστήματος λειτουργικού και αποδοτικού. Που να διασφαλίζει την προσβασιμότητα σε υπηρεσίες υγείας υψηλής ποιότητας σε όλους τους πολίτες, ανεξάρτητα από το εισόδημά τους. 
 
Ένα άλλο στοιχείο νοικοκυρέματος του κράτους είναι οι κοινωνικές παροχές. 
 
Θεωρούμε πως η αρχή της στόχευσης θα πρέπει να εφαρμόζεται στον μέγιστο δυνατό βαθμό ούτως ώστε οι κοινωνικές παροχές να καταλήγουν έγκαιρα σε αυτούς που πραγματικά έχουν ανάγκη. 
 
Στα πλαίσια αυτά θα προωθήσουμε τη δημιουργία Ενιαίου Μητρώου Κοινωνικών Παροχών που θα βοηθήσει και στην καλύτερη στόχευσή τους, έτσι που να μην αδικείται η μεσαία τάξη, αλλά και να μην τυγχάνει το όλο σύστημα εκμετάλλευσης, τη ριζική αναθεώρηση της μεταναστευτικής πολιτικής και των επιδομάτων και την εισαγωγή αυστηρών ποινών για όσους προσπαθούν να εξαπατήσουν το σύστημα κοινωνικών παροχών με ψευδείς δηλώσεις.
Η σημερινή οικονομική κρίση
Η σημερινή οικονομική κρίση αποτελεί μια ευκαιρία για προβληματισμό, ρεαλιστική ανάλυση των πραγμάτων, αυτοκριτική, αλλαγή νοοτροπίας και προσεγγίσεων και πρωτίστως και κυρίως για την διαμόρφωση και εφαρμογή μιας εθνικής στρατηγικής υπέρβασης της κρίσης. Απαιτείται προς τον σκοπό αυτό ένα έκτακτο σχέδιο δράσης, που θα καταρτιστεί και θα εφαρμοστεί συλλογικά και θα εφαρμοστεί συλλογικά. Είναι η ώρα για μια νέα αρχή.
Είναι γεγονός ότι οι βασικοί λόγοι που οδήγησαν στην κρίση που διέρχεται η κυπριακή οικονομία είναι εξωγενείς. Είναι εν πολλοίς συστημικοί. Όμως οφείλαμε να δράσουμε προληπτικά. Οφείλαμε να δώσουμε έμφαση στην αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών μας αλλά και στον περιορισμό εξωτερικών κινδύνων, όπως, για παράδειγμα, το κούρεμα του ελληνικού χρέους, χωρίς την όποια διασφάλιση του τραπεζικού μας συστήματος,  το οποίο ήταν εκτεθειμένο σε ελληνικά κρατικά ομόλογα. 
 
Δυστυχώς, από κυβερνητικής πλευράς τα προβλήματα δεν εκτιμήθηκαν σωστά. Υπήρξε μάλιστα η άποψη ότι η κυπριακή οικονομία θα παρέμεινε αλώβητη. Λήφθηκαν κάποια μέτρα, αλλά ήταν βραχυπρόθεσμης απόδοσης και  περιστασιακά που αποσκοπούσαν μόνο στον περιορισμό του δημοσιονομικού ελλείμματος. Μέτρα που ουδεμία θετική επίπτωση είχαν είτε στον εκσυγχρονισμό της κυπριακής οικονομίας, είτε στην τόνωση της ανάπτυξης, είτε στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας μας, είτε στην κοινωνική συνοχή. Τα μέτρα αυτά οδήγησαν σε νέα προβλήματα: Έπληξαν ιδιαίτερα την μεσαία τάξη και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και εκτόξευσαν την ανεργία, κυρίως ανάμεσα στους νέους στα ύψη. Έπληξαν επίσης πολλούς συνταξιούχους και μικροεπενδυτές. 
 
Η αδυναμία να προλάβουμε τις σοβαρές συνέπειες της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης στην κυπριακή οικονομία, οδηγεί σε σοβαρή εκχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Με την προσφυγή μας στον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, η Κυπριακή Δημοκρατία αναγκαστικά θα αποδεχθεί όρους δυσβάσταχτους, που παράλληλα πλήττουν κυριαρχικά της δικαιώματα. 
 
Για να μην ξεφύγει πλήρως ο έλεγχος από τα χέρια μας, θα  πρέπει να πείσουμε ότι αντιλαμβανόμαστε πλήρως την ύπαρξη διαρθρωτικών προβλημάτων και ότι προχωρούμε στην εισαγωγή μέτρων για έγκαιρη και αποτελεσματική αντιμετώπισή τους, κάτι που παράλληλα θα βοηθήσει στην επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας πάνω σε μόνιμη και όχι περιστασιακή βάση και που θα πείσει και τις αγορές και τους οίκους αξιολόγησης ότι είμαστε σοβαροί και δεν πρόκειται να ξαναβρεθούμε στην ίδια δύσκολη θέση. 
 
Βεβαίως, πρέπει η στρατηγική μας να στοχεύει σε μια δυναμική πορεία ανάπτυξης, με ταυτόχρονη εξυγίανση των δημοσιονομικών μας, γιατί μόνο έτσι θα κατορθώσουμε να αντιμετωπίσουμε ριζικά τα προβλήματα της κυπριακής οικονομίας. 
 
Οι διαπραγματεύσεις με την Τρόϊκα θα πρέπει να γίνουν από άτομα με βαθειά γνώση της Κυπριακής Οικονομίας και να στοχεύουν στη διασφάλιση επαρκούς χρονικού ορίζοντα (τουλάχιστον πέντε χρόνων), ενώ τα μέτρα δημοσιονομικής και γενικότερης προσαρμογής θα πρέπει να είναι διαρθρωτικής υφής και θα πρέπει να συζητηθούν άμεσα και χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες με τους κοινωνικούς εταίρους. Με τον τρόπο αυτό και οι παρενέργειες, οικονομικές και κοινωνικές, θα είναι πιο περιορισμένες και τα θετικά αποτελέσματα μόνιμα.
 
Βασικές Αρχές / Οικονομική Φιλοσοφία
Υποστηρίζουμε την ύπαρξη μιας ανθρωποκεντρικής οικονομικής πολιτικής η οποία έχει ως στόχο την ευημερία των πολιτών και ταυτόχρονα την ταχεία και ισορροπημένη ανάπτυξη μέσα σε συνθήκες σταθερότητας, κοινωνικής δικαιοσύνης και κοινωνικής συνοχής. Θεωρούμε το μεικτό οικονομικό σύστημα το οποίο συνδυάζει την ιδιωτική πρωτοβουλία με τον κρατικό παρεμβατισμό, εκεί όπου χρειάζεται, ως το πιο αποτελεσματικό στο σύγχρονο οικονομικό περιβάλλον.  Απορρίπτουμε τόσο το νεοφιλελεύθερο οικονομικό μοντέλο όσο και το μοντέλο του κρατισμού.
 
Βασικοί άξονες της οικονομικής μας φιλοσοφίας αποτελούν ακόμα η εξυγίανση της οικονομίας μέσω των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο πρέπει να στηρίζει την ανάπτυξη, καθώς και η τεχνολογική αναβάθμιση των επιχειρήσεων και της δημόσιας υπηρεσίας με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και την βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη. Υποστηρίζουμε επίσης την ανάπτυξη του τομέα της έρευνας και ανάπτυξης και της οικονομίας της γνώσης.
 
Το νέο μοντέλο ανάπτυξης θα πρέπει να ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα, να δίνει έμφαση στην έρευνα και την καινοτομία, να στηρίζει την ιδιωτική πρωτοβουλία και να ενισχύει τον ανταγωνισμό, με απλουστευμένες διαδικασίες και χωρίς γραφειοκρατικές περιπλοκές. 
 
Η επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης μέσα σε συνθήκες δημοσιονομικής σταθερότητας, από μόνη της θα βοηθήσει στη μείωση της ανεργίας, που μαστίζει ειδικά τους νέους και θα προωθήσει την κοινωνική συνοχή. Τα δημοσιονομικά μέτρα που προτείνουμε, αλλά και η πάταξη της διαφθοράς και της αναξιοκρατίας, θα δημιουργήσουν μια πιο δίκαιη κοινωνία. Όμως υπάρχουν οικονομικά και κοινωνικά αδύναμες ομάδες που χρειάζονται ακόμα μεγαλύτερη και πιο στοχευμένη στήριξη και αυτή θα τους δίνεται κατά τρόπο δίκαιο και ανάλογο με τις ανάγκες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν.
Νέο Όραμα
Όλες οι δυνάμεις του τόπου, με συλλογικό αίσθημα ευθύνης και υπό συνθήκες εθνικής συνεννόησης, συναίνεσης και συνευθύνης, πρέπει να πιστέψουν και να εργαστούν για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτού του νέου οράματος.
 
Του οράματος για:
•    την αναβάθμιση του τουριστικού προϊόντος, 
•    την ενίσχυση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, 
•    την ενίσχυση του τομέα της εμπορικής ναυτιλίας
•    την αύξηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, 
•    την ανάδειξή της Κύπρου σε διεθνές εκπαιδευτικό, ιατρικό και ερευνητικό κέντρο. 
•    την μετατροπή της Κύπρου σε ενεργειακό κόμβο ευρωπαϊκής σημασίας, πρότυπο πράσινης ανάπτυξης, παράδειγμα χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πόλο έλξης νέων επενδύσεων, χώρο παραγωγής προϊόντων υψηλής ποιότητας και προστιθέμενης αξίας.
 
Ενός οράματος για μια πραγματικά ισχυρή και ανταγωνιστική οικονομία βασισμένη στην πρωτοβουλία και την εργασία όλων των δημιουργικών δυνάμεων του λαού, τη διαρκή καινοτομία, τις νέες τεχνολογίες και τις αξίες μιας αειφόρου ανάπτυξης.
 
Η Κύπρος έχει τη δυνατότητα  να εξελιχθεί σε ενεργειακό κέντρο, σε ιατρικό κέντρο, σε εκπαιδευτικό κέντρο, σε κέντρο τηλεπικοινωνιών (συμπεριλαμβανομένων και των τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων), σε περιφερειακό εμπορικό κέντρο και σε κέντρο παροχής υπηρεσιών οιωνεί δικαστικής φύσεως (διαμεσολαβήσεις, δημοπρασίες πλοίων κ.λ.π.). Τα αεροδρόμια μας μπορούν να καταστούν διαμετακομιστικοί σταθμοί και τα λιμάνια μας κέντρο κρουαζιέρας και διαμετακομιστικού εμπορίου. Ακόμα, το τουριστικό μας προϊόν θα πρέπει να εμπλουτιστεί.
 
Η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση ενοποιούν τις εθνικές οικονομίες, υποβοηθούν την  διακρατική κινητικότητα των κεφαλαίων  και γενικότερα διαφοροποιούν τη φύση του παγκόσμιου ανταγωνισμού. Σε αυτό το ταχύτατα εξελισσόμενο σκηνικό, χρειαζόμαστε νέες και κυρίως αποτελεσματικές πολιτικές και νέες προσεγγίσεις, προσαρμοσμένες στα νέα δεδομένα. Απαιτούνται ρήξεις με παρωχημένες πολιτικές, νέα εργαλεία παρέμβασης, ταχύτητα και ευελιξία στις διαδικασίες και αποτελεσματική αντιμετώπιση των στρεβλώσεων, που έχουν δημιουργηθεί στην οικονομία μας. 
 
Η έμφαση πρέπει να δοθεί στην ανάπτυξη.  Στα πλαίσια βεβαίως δημοσιονομικής και νομισματικής σταθερότητας. Μόνο έτσι θα οδηγήσουμε την κυπριακή οικονομία σε επανεκκίνηση, θα δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας, θα βελτιώσουμε το βιοτικό επίπεδο του λαού μας και γενικότερα θα μπορέσουμε αντιμετωπίσουμε τις κοινωνικές επιπτώσεις της ύφεσης και της κρίσης των τελευταίων χρόνων, αλλά και να επιλύσουμε και το δημοσιονομικό μας πρόβλημα πάνω σε μόνιμη βάση.
Δημόσια Υπηρεσία
Απαραίτητη προϋπόθεση για την εξυγίανση των δημοσίων οικονομικών είναι η σταδιακή μείωση του μεγέθους της δημόσιας υπηρεσίας και ο εκσυγχρονισμός των δομών της. Έχουμε σήμερα αναλογικά το μεγαλύτερο σε κόστος κρατικό μισθολόγιο από ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν θα πρέπει ποτέ να φτάσουμε στο σημείο να περικόπτουμε τις αναπτυξιακές δαπάνες ή τις δαπάνες για κοινωνική πρόνοια για να συντηρούμε μια υπέρογκη κρατική μηχανή. 
 
Ούτε και αποτελεί λύση η συνεχής επιβάρυνση των πολιτών και της οικονομίας γενικότερα με νέους φόρους ως αποτέλεσμα της έλλειψης διάθεσης για νοικοκύρεμα και συγκράτηση των κρατικών δαπανών. 
 
Στα πλαίσια αυτά θα προχωρήσουμε στην κατάρτιση ενός νέου οργανογράμματος για την δημόσια υπηρεσία και τη συνένωση συναρμοδίων και ομοειδών υπηρεσιών (π.χ. πολλαπλές τεχνικές υπηρεσίες). Ένα οργανόγραμμα που θα εξορθολογίζει τις δραστηριότητες των Υπουργείων, ώστε να εξυπηρετεί τις σημερινές ανάγκες του πολίτη και όχι τις ανάγκες του παρελθόντος που δεν υφίστανται πλέον. Ένα οργανόγραμμα που θα μειώνει τον διοικητικό φόρτο και την γραφειοκρατία και θα μετατρέψει το δημόσιο τομέα σε ένα αποδοτικό οργανισμό στην υπηρεσία του πολίτη. Ο ορθολογισμός αυτός θα απελευθερώσει πόρους οι οποίοι θα μπορούν να διοχετευτούν σε παραγωγικές δραστηριότητες οι οποίες θα συμβάλουν στην ανάπτυξη και στην αύξηση του ΑΕΠ.
 
Έμφαση θα δοθεί και στην εφαρμογή της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και νέων τεχνολογιών στο σύνολο της δημόσιας υπηρεσίας, με στόχο την πάταξη της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των  διαδικασιών, στην εφαρμογή της αρχής της εναλλαξιμότητας σε όλο το εύρος της δημόσιας υπηρεσίας, στον εκσυγχρονισμό και εξορθολογισμό του συστήματος της Αυτόματης Τιμαριθμικής Αναπροσαρμογής ώστε να καταστεί κοινωνικά πιο δίκαιη, στην εισαγωγή ενός σύγχρονου συστήματος αξιολόγησης  των δημοσίων υπαλλήλων και στον εξορθολογισμό των μισθολογικών κλιμάκων. 
 
Επίσης θα προχωρήσουμε στην οριστική αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού, έτσι που να διασφαλιστεί η βιωσιμότητά του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, έστω και αν αυτό θα σημαίνει σταδιακή αύξηση του ορίου αφυπηρέτησης, όταν οι συνθήκες της οικονομίας το επιτρέψουν. Η ορθολογιστική διαχείριση του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και των διαφόρων ταμείων των κρατικών οργανισμών πρέπει επίσης να διασφαλιστεί. 
 
Ακόμα θα ενδυναμωθούν οι μηχανισμοί ελέγχου με τη δημιουργία Επιτροπής Ελέγχου σε κάθε υπουργείο και την υποχρεωτική υλοποίηση των σχετικών συστάσεων της Υπηρεσίας Ελέγχου του κράτους, θα αναπροσαρμοστούν τα ωράρια λειτουργίας των υπηρεσιών και θα μειωθούν περαιτέρω οι λέιτουργικές δαπάνες.
Η ανάπτυξη σφραγίζει το μέλλον της Κύπρου
 
Η πρόκληση της ανάπτυξης σφραγίζει το μέλλον της Κύπρου και των κατοίκων της. Αυτή είναι η ώρα που χρειαζόμαστε μία υπεύθυνη ηγεσία ικανή να ενώσει τις δυνάμεις του τόπου. Και να εφαρμόσει τις αναγκαίες πολιτικές ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής με σοβαρότητα και αξιοπιστία.
 
Αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας
Ένας άλλος τομέας που χρήζει άμεσης αντιμετώπισης είναι η αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας. Προς πραγμάτωση αυτού του στόχου προτείνουμε τη δημιουργία Ενιαίας Αρχής Διαχείρισης και Αξιοποίησης της Κρατικής Περιουσίας με εντολή την καταγραφή και αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας με διαφανείς και αξιόπιστες διαδικασίες και σε σύμπραξη  με τον ιδιωτικό τομέα. Με αυτό τον τρόπο θα αυξηθούν τα έσοδα του κράτους χωρίς να χρειάζεται να επιβαρύνουμε με περιττά φορολογικά βάρη τους πολίτες.
 
Ημικρατικοί Οργανισμοί-Επιχειρηματικός ρόλος του κράτους
Υποστηρίζουμε τη διατήρηση του κοινωνικού χαρακτήρα των οργανισμών κοινής ωφέλειας αλλά με αλλαγές τόσο στο θεσμικό τους πλαίσιο όσο και στον τρόπο λειτουργίας τους ώστε να γίνουν πιο ευέλικτοι και ανταγωνιστικοί στο νέο Ευρωπαϊκό περιβάλλον. Ημικρατικοί Οργανισμοί που είναι εθνικά και κοινωνικά επωφελείς, πρέπει να στηριχθούν, να εξυγιανθούν και να καταστούν πιο παραγωγικοί και ανταγωνιστικοί και όχι να ιδιωτικοποιηθούν.
 
Παράλληλα, Ημικρατικοί Οργανισμοί που έχουν κλείσει τον κύκλο λειτουργίας τους και που επιβαρύνουν ουσιαστικά τα δημόσια οικονομικά πρέπει να οδηγηθούν στην κατάργησή τους.
 
Εκεί όπου η ανάμειξη του κράτους αφορά τομείς καθαρά επιχειρηματικής υφής, θα εξεταστούν μακριά από απόλυτες προσεγγίσεις, το ενδεχόμενο μετοχοποίησης, εξεύρεσης στρατηγικού επενδυτή ή αποκρατικοποίησης.
 
Δημόσια Έσοδα
Για να αντιμετωπιστούν οι συνεχώς και με υπέρμετρο ρυθμό αυξανόμενες δημόσιες δαπάνες, ο ιδιωτικός τομέας αντιμετωπίζει σήμερα ένα δυσβάστακτο φορολογικό βάρος, που αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη. Για το λόγο αυτό είμαστε, ως θέμα αρχής, αντίθετοι σε νέες φορολογίες, ενώ υποστηρίζουμε την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της φορολογικής νομοθεσίας με πιο ευφάνταστες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις.  Η φοροδιαφυγή στην χώρα μας  έχει προσλάβει διαστάσεις πρόκλησης του δημόσιου αισθήματος. Προς την πάταξη αυτού του άδικου και καταστροφικού για την οικονομία φαινομένου είμαστε αποφασισμένοι να λάβουμε μέτρα και να ενεργοποιήσουμε πλήρως το μηχανισμό του Τμήματος Εσωτερικών Προσόδων. Επιτυχία στον τομέα αυτό, αλλά και στην προσπάθεια για μείωση των δαπανών του Κράτους θα μας επιτρέψει να προχωρήσουμε μεσοπρόθεσμα και σε μείωση του φορολογικού βάρους.
 
Μέτρα επίσης θα ληφθούν και για την φορολόγηση του συσσωρευμένου πλούτου, τέτοια όμως που δεν θα επηρεάζουν την αναπτυξιακή προσπάθεια, όπως είναι φορολογία πάνω στις μεταβιβάσεις μεγάλων περιουσιακών στοιχείων και εκσυγχρονισμός της φορολογίας πάνω στην ακίνητη περιουσία.
 
Μέτρα Στήριξης της Ανάπτυξης
Βασικός μας στόχος είναι η γρήγορη επαναφορά της οικονομίας μας σε μια πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης. Όχι για να ευημερούν οι αριθμοί, αλλά για να προοδεύουν οι πολίτες. Γιατί χωρίς αποδοτική εργασία δεν μπορούμε να αυξήσουμε το βιοτικό μας επίπεδο, αλλά ούτε και να έχουμε κοινωνική συνοχή. Δυστυχώς, τα τελευταία χρόνια βιώνουμε μια περίοδο τρομακτικής αύξησης της ανεργίας ενώ ακούμε ότι μια ακαθόριστη ‘ανάπτυξη’ θα τη θεραπεύσει.
 
Ο ρόλος του κράτους στη βελτίωση του περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις είναι καθοριστικός για την επιβίωση και την ανάπτυξη τους. Δυστυχώς, σύμφωνα και με την τελευταία ανάλυση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την ευκολία του επιχειρείν, υπάρχουν τομείς που η Κύπρος απέχει παρά πολύ από ανεπτυγμένες χώρες. Βρίσκεται στη 78η θέση  στη ευκολία χορήγησης πολεοδομικής άδειας, στη 123η θέση στην έκδοση τίτλου για αγορά ακινήτου, και στη 105η θέση  στην εφαρμογή συμβολαίων. Τα προβλήματα αυτά, που πλήττουν άμεσα τις επιχειρήσεις μας και κοστίζουν θέσεις εργασίας δεν οφείλονται στην οικονομική κρίση αλλά στην αναποτελεσματικότητα της κρατικής μηχανής και του ρυθμιστικού ρόλου του κράτους. Η διόρθωση των προβλημάτων αυτών αποτελεί βασική επιδίωξη. 
 
Η χώρα μας έχει την τιμή να έχει διεθνούς φήμης καταξιωμένους ακαδημαϊκούς, μεταξύ των οποίων και νομπελίστα οικονομολόγο σε θέματα ανεργίας. 
 
Εμείς σκοπεύουμε να αξιοποιήσουμε τις γνώσεις τους  για να εφαρμόσουμε πετυχημένες συνταγές αντιμετώπισης της ανεργίας και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας.
 
Μέτρα Στήριξης της Ανάπτυξης (2)
Προτείνουμε ταυτόχρονα και συγκεκριμένα μέτρα που έχουν σαν στόχο να προωθήσουν την ανάπτυξη για να λυθεί επιτέλους το πρόβλημα ανεργίας:
 
Δημιουργία Μηχανισμού Εντόπισης και Προώθησης Επενδυτικών Ευκαιριών
 
Το Γραφείο Προγραμματισμού, σε συνεργασία με τον Κυπριακό Οργανισμό Προώθησης Επενδύσεων (CIPA), τα αρμόδια Υπουργεία και τους Φορείς του Ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να αναλάβει να εντοπίσει επενδυτικές ευκαιρίες σε νέους τομείς και να ετοιμάσει σχετικό Πίνακα που θα επικαιροποιείται πάνω σε ετήσια βάση. Οι επενδύσεις που θα συμπεριλαμβάνονται στον Πίνακα, θα θεωρούνται ως επενδύσεις προτεραιότητας, και θα τυγχάνουν ειδικών κινήτρων, καθώς και προτεραιότητας στη λήψη αδειών από τις αρμόδιες αρχές. Η σχετική διαδικασία θα εποπτεύεται από Υπουργική Επιτροπή και θα ελέγχεται από τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
 
Μονοθυριδική πρόσβαση για επιχειρήσεις
 
Στο νέο ανταγωνιστικό επιχειρηματικό περιβάλλον επιβάλλεται η αποτελεσματική και ταχεία εξυπηρέτηση τόσο των Κυπρίων όσο και των ξένων επενδυτών για να αναπτύξουν τις επενδύσεις τους σε ένα περιβάλλον χωρίς γραφειοκρατία και καθυστερήσεις. 
 
Μέτρο προτεραιότητας είναι και η σύσταση και η ευρεία εφαρμογή του θεσμού της μονοθυριδικής πρόσβασης για τις επιχειρήσεις σε σειρά τομέων της οικονομίας.
 
Οι δαιδαλώδεις διαδικασίες του δημόσιου τομέα θα πρέπει οπωσδήποτε να απλοποιηθούν και προς τον σκοπό αυτό θα διοριστεί Προεδρικός Επίτροπος με αυτούς αποκλειστικά τους όρους εντολής. Ένα πρόσθετο μέτρο είναι η εισαγωγή Κέντρων Εξυπηρέτησης του Επιχειρηματία, στη μορφή που λειτουργούν τα Κέντρα Εξυπηρέτησης του Πολίτη.
 
Φορολογικά Κίνητρα
 
Βασική παράμετρος που εάν αξιοποιηθεί σωστά μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την ανάπτυξη είναι η φορολογική πολιτική και ιδιαίτερα η εισαγωγή στοχευμένων φορολογικών κινήτρων, όπως είναι:
 
Πρώτο: Το μέτρο της μη φορολόγησης κερδών που επανεπενδύονται, που πρόσφατα έχει θεσπιστεί σε προσωρινή βάση, πρέπει να καταστεί μόνιμη φορολογική ρύθμιση.
 
Δεύτερο: Η στοχευμένη επέκταση της επιταχυνόμενης απόσβεσης, και άλλα φορολογικά κίνητρα, για νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες στους τομείς της υψηλής τεχνολογίας και της καινοτομίας, καθώς και στους τομείς των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και άλλους με ψηλή προστιθέμενη αξία.
 
Τρίτο: Φορολογικά κίνητρα ή και φορολογική αμνήστευση επαναπατριζόμενων κεφαλαίων αν και εφόσον τα εν λόγω κεφάλαια θα επενδύονται σε συγκεκριμένους τομείς ανάπτυξης, θα κατατίθενται στο τραπεζικό σύστημα σε μακροχρόνια βάση ή θα επενδύονται σε κρατικά ομόλογα.
 
Τέταρτο:  Η αναθεώρηση, ενοποίηση  και απλοποίηση της φορολογίας ακινήτων με στόχο την ενίσχυση της ελκυστικότητας και την ενθάρρυνση των επενδύσεων στην Κυπριακή αγορά ακινήτων. Η μεταρρύθμιση αυτή θα πρέπει να συνδυαστεί όχι με την αύξηση των φορολογικών συντελεστών επί της εκάστοτε αξίας, αλλά κυρίως με την ουσιαστική διεύρυνση της φορολογικής βάσης.
 
Πέμπτο: Η οριστική αντιμετώπιση του προβλήματος που σχετίζεται με την καθυστέρηση στην έκδοση τίτλων ιδιοκτησίας, μέσω της κατάργησης της διαδικασίας έκδοσης  Πιστοποιητικού Τελικής Έγκρισης, και αντί αυτού της άμεσης έκδοσης τίτλων με βάση την Άδεια Διαίρεσης ούτως ώστε το αργότερο με την αποπεράτωση του έργου να υπάρχουν Τίτλοι Ιδιοκτησίας. Με την αποπεράτωση εργασιών, ο επιβλέπων μηχανικός μπορεί να εκδίδει ένα Πιστοποιητικό Συμπλήρωσης Εργασιών και να αποφεύγεται η χρονοβόρα διαδικασία της τελικής έγκρισης. Νοείται ότι οι τοπικές αρχές θα διατηρούν το απόλυτο δικαίωμα ελέγχου των εν λόγω πιστοποιητικών.
 
Έκτο: Η άμεση αμνήστευση υφιστάμενων κτηρίων που δεν έχουν τίτλους ιδιοκτησίας με βάση την υφιστάμενη διαδικασία αμνήστευσης, με εξαίρεση αυτά που επηρεάζουν τον χαρακτήρα της περιοχής. Με τον τρόπο αυτό, οι τίτλοι ιδιοκτησίας για την μεγάλη πλειοψηφία των 80,000 μονάδων που παραμένουν χωρίς τίτλο θα μπορέσουν να εκδοθούν και ένα ποσό που μπορεί να φτάσει τα 800 εκατομμύρια θα εισρεύσει στα κρατικά ταμεία.
 
Μέτρα Στήριξης της Ανάπτυξης (3)
Πολεοδομικά κίνητρα για ανάπτυξη
 
Τα κίνητρα για την ανάπτυξη δεν είναι μόνο φορολογικά, είναι και πολεοδομικά. Προς τούτο προτείνουμε:
 
Πρώτο: Την εισαγωγή πολεοδομικής έννοιας για τα Επιχειρηματικά Πάρκα για μόνιμη εγκατάσταση μεγάλων εταιριών στην Κύπρο.
 
Δεύτερο: Την παροχή πολεοδομικών κινήτρων ώστε να καταστούν συμφέρουσες οι επενδύσεις. Να δοθούν «πολεοδομικά πλεονεκτήματα» με σκοπό να προωθηθούν σε ευρεία κλίμακα στοχευμένες αναπτύξεις σε ακίνητα εντός των αστικών κέντρων. Ο σκοπός είναι να βελτιωθεί η βιωσιμότητα της επένδυσης και να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη.
 
Για παράδειγμα σκοπεύουμε να εφαρμόσουμε την κλιμακωτή αύξηση του συντελεστή δόμησης για επενδυτικά έργα μεγάλης αξίας τα οποία θα προσδώσουν στο κράτος σημαντικά ποσά σε ΦΠΑ και θα δημιουργήσουν σημαντικό αριθμό νέων θέσεων εργασίας.
 
Ενίσχυση των εποπτικών αρχών
 
Η ενίσχυση των εποπτικών αρχών είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσουν να αναπτυχθούν οι τομείς των επενδυτικών ταμείων και των ΚΕΠΕΥ, αλλά και για να αυξήσουμε το αίσθημα ασφάλειας των ντόπιων και ξένων επενδυτών. Στα πλαίσια αυτά θα προωθηθεί άμεσα η ενοποίηση της εποπτείας του χρηματοοικονομικού τομέα (με την εξαίρεση των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων) κάτω από ενιαία εποπτική αρχή.
 
Συμπράξεις Δημόσιου – Ιδιωτικού τομέα
 
Για την πιο ταχεία, αποτελεσματική και οικονομικά συμφέρουσα για τους πολίτες αναπτυξιακή πολιτική απαιτείται η προώθηση Συμπράξεων Ιδιωτικού-Δημόσιου τομέα για υλοποίηση μεγάλων αναπτυξιακών έργων. Με αυτό τον τρόπο θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας ενώ η Κύπρος θα αποκτήσει σημαντικές υποδομές τις οποίες έχει ανάγκη. Στις πλείστες περιπτώσεις, χωρίς το κράτος να χρειαστεί να εκταμιεύσει από τα ταμεία του ούτε ένα σεντ. Το παράδειγμα των αεροδρομίων θα πρέπει να επαναληφθεί με λιμάνια, μαρίνες, συνεδριακά κέντρα, τεχνολογικά πάρκα, κυβερνητικά κτίρια και σωρεία άλλων μεγάλων αναπτυξιακών έργων.
 
Ναυτιλία, Τουρισμός και Υπηρεσίες
 
Θεωρούμε πως η Εμπορική Ναυτιλία, ο Τουρισμός και οι Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες πρέπει να συνεχίσουν να αποτελούν βασικούς πυλώνες της κυπριακής οικονομίας. 
 
Θεωρούμε αναγκαία την χάραξη εθνικής πολιτικής για την πάρα πέρα ανάπτυξη της Κυπριακής Εμπορικής Ναυτιλίας και γενικά της Κυπριακής Ναυτιλιακής Βιομηχανίας. Το νομοθετικό πλαίσιο και τα φορολογικά κίνητρα πρέπει συνεχώς να εκσυγχρονίζονται ώστε να παραμείνουμε πρωταγωνιστές στον τομέα.
 
Η πτωτική πορεία του τουρισμού μας θα πρέπει να αναχαιτισθεί. Μεταξύ άλλων εισηγούμαστε την προσφορά ουσιαστικών πολεοδομικών, οικονομικών και φορολογικών κινήτρων για να ενθαρρυνθούν επενδύσεις στον τομέα ώστε οι υφιστάμενες τουριστικές μονάδες να αναβαθμιστούν προκειμένου να αναβαθμίσουν το τουριστικό προϊόν και να καταστούν ανταγωνιστικές. Η απόφαση μας είναι να άρουμε τα όποια κωλύματα ώστε να επιτρέπονται και οι μικτές αναπτύξεις σε ξενοδοχειακά συγκροτήματα.
 
Άμεση προτεραιότητα μας θα είναι η αναβάθμιση και ο εμπλουτισμός του τουριστικού μας προϊόντος με την αδειοδότηση λειτουργίας αριθμού καζίνο, χωρίς να παραλείπονται τα κίνητρα για τη δημιουργία μαρίνων, θεματικών πάρκων, γηπέδων γκόλφ, κλπ. Πέραν από το αναπτυξιακό όφελος για την οικονομία, τέτοια έργα θα βοηθήσουν και στην εισροή φορολογικών εσόδων για το κράτος.
 
Μέτρα Στήριξης της Ανάπτυξης (4)
Η Κύπρος περιφερειακό κέντρο παροχής υπηρεσιών
 
Για να ενισχυθεί η προώθηση της Κύπρου σαν περιφερειακού κέντρου παροχής υπηρεσιών, θα προχωρήσουμε άμεσα στην ίδρυση Συντονιστικού Συμβουλευτικού Φορέα μελέτης των διεθνών τάσεων και εξελίξεων και στην επέκταση του δικτύου συμφωνιών για την αποφυγή διπλής φορολογίας
 
Πάνω απ’ όλα όμως αυτό που προέχει και αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την διαφύλαξη και ενίσχυση του τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών είναι η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης και της αξιοπιστίας της Κυπριακής οικονομίας. Θέλουμε μια οικονομία ΑΑΑ και όχι μια οικονομία που αξιολογείται στην κατηγορία των επενδυτικών σκουπιδιών.
 
Αναδιάρθρωση αγροτικού τομέα/απασχόληση νέων
 
Θα επιδιωχθεί η αναδιάρθρωση του αγροτικού τομέα και η απασχόληση των νέων στον τομέα αυτό, με την εισαγωγή πλέγματος κινήτρων που θα προωθούν προϊόντα ψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως είναι και τα βιολογικά
 
Δραστική ενίσχυση της σύνδεσης μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων.
 
Η χώρα χρειάζεται προγράμματα σπουδών στα πανεπιστήμια με περισσότερη έμφαση στις πρακτικές δεξιότητες. Τα πανεπιστήμια και οι επιχειρήσεις πρέπει να συνεργαστούν για να προωθήσουν την καινοτομία και να διασφαλίσουν ότι οι νέοι απόφοιτοι θα βρίσκουν δουλειά αντίστοιχη των σπουδών και ικανοτήτων τους.
 
Διόρθωση στρεβλώσεων
 
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην απαλλαγή της οικονομίας μας από στρεβλώσεις που οδηγούν σε χαμηλή παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα και εμποδίζουν την παραπέρα ανάπτυξη της οικονομίας μας, όπως είναι οι θεσμική δημιουργία μονοπωλιακών ή ολιγοπωλιακών καταστάσεων και υπερπρονομίων για κάποιες παραγωγικές και μή ομάδες.
 
Ο ανταγωνισμός αποτελεί τον μεγαλύτερο σύμμαχο της ανάπτυξης αλλά και του καταναλωτή. Είμαστε αποφασισμένοι να ενισχύσουμε την Επιτροπή Προστασίας του Ανταγωνισμού για να προστατεύεται ο καταναλωτής αλλά και οι υγιείς επιχειρήσεις που αδυνατούν να ανταγωνιστούν λόγω της δημιουργίας καρτέλ και ολιγοπωλίων. Η ενίσχυση του ανταγωνισμού θα οδηγήσει στην αντιμετώπιση φαινομένων αύξησης των τιμών των βασικών αγαθών αλλά και υπερβολικών χρεώσεων από διάφορους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εν καιρώ κρίσης. Κάτι που δε συναντά κάποιος σε ανεπτυγμένες χώρες.
 
Εξυγίανση του τραπεζικού συστήματος
 
Η ανακεφαλαιοποίση του τραπεζικού συστήματος με την υποστήριξη του δημόσιου τομέα, παρέχει μια μοναδική ευκαιρία για εξυγίανση του τραπεζικού τομέα, με την υιοθέτηση της αξιοκρατίας, σύγχρονων μεθόδων αξιολόγησης επενδύσεων και ορθολογιστικών πρακτικών και την εγκατάλειψη της φιλοσοφίας της χρηματοδοτικής υποστήριξης φίλων και γνωστών. Οι τράπεζες θα πρέπει επίσης να δώσουν περισσότερη έμφαση στην μακροοικονομική ανάλυση των χωρών στις οποίες δραστηριοποιούνται και των τομέων τους οποίους χρηματοδοτούν και να στηριζονται περισσότερο στην ποιότητα της επένδυσης που θα χρηματοδοτηθεί. Ακόμα θα πρέπει να υπάρξει διευκόλυνση της αποπληρωμής των δανείων με την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και λύση στο σοβαρότατο πρόβλημα των αξιογράφων που απειλεί να εξανεμίσει τις οικονομίες μιας ζωής για πολλούς συνταξιούχους .
 
Κίνητρα για Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις
 
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν την ραχοκοκαλιά της οικονομίας μας. Σε αυτή την δύσκολη περίοδο που διανύει η οικονομία μας, οι επιχειρήσεις αυτές θα πρέπει να στηριχτούν ώστε να καταφέρουν να αντέξουν να ξεπεράσουν την κρίση. Πέρα από τα γενικότερα αναπτυξιακά μέτρα έμφαση θα δοθεί και σε ειδικότερα μέτρα που αφορούν τις επιχειρήσεις αυτές, όπως η μείωση του συντελεστή του ΦΠΑ για απόκτηση της πρώτης επαγγελματικής στέγης στο 5%, όπως ακριβώς συμβαίνει για την απόκτηση της πρώτης κατοικίας, και η  δημιουργία εγγυοδοτικού μηχανισμού
 
Εθνικό Οικονομικό Συμβούλιο
Πέραν της ενίσχυσης των υφισταμένων ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών του κράτους έφτασε η ώρα για τη δημιουργία θεσμών που θα καταπιαστούν με τις μεγάλες οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ώρα.
 
Προς αυτή τη κατεύθυνση θα προχωρήσουμε στη  δημιουργία ενός Εθνικού Οικονομικού Συμβουλίου το οποίο θα αποτελείται από εξειδικευμένους επαγγελματίες οικονομολόγους και ακαδημαϊκούς και θα υποστηρίζεται από ομάδα επιστημονικών συνεργατών. Που θα προσφέρει εξειδικευμένη γνώση, θα επικουρεί και θα συμβουλεύει τον Πρόεδρο και τη κυβέρνηση στη διαμόρφωση της εθνικής οικονομικής πολιτικής. Που θα μελετά τις οικονομικές εξελίξεις και τάσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, και που μέσα από την επιστημονική ανάλυση θα προτείνει στο Υπουργικό Συμβούλιο συγκεκριμένες πολιτικές και μέτρα που στόχο θα έχουν την οικονομική αποδοτικότητα και την ανάπτυξη. 
 
Κυπριακό
 
Το Κυπριακό, ως ζήτημα φυσικής και εθνικής επιβίωσης του Κυπριακού Ελληνισμού, είναι υπόθεση όλων. Και είναι καθολικά παραδεκτό και αποδεκτό πως οι ώμοι κανενός, είτε Προέδρου της Δημοκρατίας είτε πολιτικού αρχηγού και μόνον δεν είναι δυνατό να σηκώσουν το βάρος και να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τη διαχείριση του εθνικού μας προβλήματος.
 
Για τούτο και απαιτείται συλλογική διαχείριση του κυπριακού στη βάση μιας ολοκληρωμένης διεκδικητικής στρατηγικής.
 
Προς τούτο εισηγούμαστε:
 
Εθνικό Συμβούλιο εν ολομέλεια
Το Εθνικό Συμβούλιο, ως συμβουλευτικό σώμα, θα αξιοποιείται για σκοπούς σύνθεσης και σύγκλισης απόψεων, μετά από ελεύθερο προβληματισμό και συζήτηση μεταξύ των μελών του. Απαραίτητη προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία του Εθνικού Συμβουλίου είναι η διασφάλιση της εμπιστευτικότητας.
 
Το Εθνικό Συμβούλιο με την παραδοσιακή του σύνθεση θα συνέρχεται κατά τακτά χρονικά διαστήματα ή εκτάκτως εάν τούτο κρίνεται αναγκαίο είτε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας είτε από το Συμβούλιο Αρχηγών. Ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου ή οι κοινές θέσεις κομμάτων που εκπροσωπούν την συντριπτική πλειοψηφία του εκλογικού σώματος σε ποσοστό 75% με βάση τα αποτελέσματα των τελευταίων  βουλευτικών εκλογών θα θεωρούνται δεσμευτικές για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
 
Θα συσταθούν υποεπιτροπές του Εθνικού Συμβουλίου οι οποίες με την συμβολή και εμπειρογνωμόνων που θα πλαισιώνουν τον συνομιλητή ή/και μελών της διαπραγματευτικής ομάδας θα ετοιμάζουν εισηγήσεις προς το Εθνικό Συμβούλιο για το κάθε ένα από τα υπό διαπραγμάτευση κεφάλαια.
 
Σύσταση Συμβουλίου Αρχηγών
Να συσταθεί Συμβούλιο Αρχηγών των εν τη Βουλή Κομμάτων, που θα ευρίσκεται σε διαρκή σύνοδο και θα ενημερώνεται ανελλιπώς τόσο από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας όσο και από το συνομιλητή για την πρόοδο του εν εξελίξει διαλόγου επί του Κυπριακού Προβλήματος. Καθιερώνεται η προδιαβούλευση ώστε οποιαδήποτε πρόταση θα κατατίθεται να είναι προϊόν του διαλόγου μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας, του συνομιλητή και των Αρχηγών των κομμάτων.
 
Συνομιλητής
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παύει να είναι ο κατά αποκλειστικότητα συνομιλητής της Ελληνοκυπριακής πλευράς. Αντί τούτου και σε συνεννόηση με το Συμβούλιο Αρχηγών, ο Πρόεδρος θα διορίσει πρόσωπο εγνωσμένου πολιτικού και νομικού κύρους που θα πλαισιούται από ισχυρή διαπραγματευτική ομάδα στην οποία θα συμπεριλαμβάνονται εμπειρογνώμονες ανάλογα με το υπό διαπραγμάτευση κεφάλαιο. Ο συνομιλητής θα είναι υπόλογος στον Πρόεδρο και στο Συμβούλιο Αρχηγών ή/και στο Εθνικό Συμβούλιο και θα παρακάθεται στις συνεδριάσεις τους.
 
Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ως Αρχηγός της Ελληνοκυπριακής Κοινότητας θα συναντάται όταν τούτο κρίνεται επιβεβλημένο με τον Αρχηγό της Τουρκοκυπριακής Κοινότητας. Πριν από μια ανάλογη συνάντηση θα λαμβάνεται υπόψη η εισήγηση του συνομιλητή και η γνώμη του Συμβουλίου Αρχηγών.
 
Σύσταση ομάδων εργασίας κατά κεφάλαιο διαπραγμάτευσης
Ο συνομιλητής θα υποστηρίζεται από ομάδες εργασίας επί εκάστου διαπραγματευτικού κεφαλαίου. Τα μέλη των ομάδων εργασίας θα ορίζονται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σε συνεννόηση με τον συνομιλητή και το Συμβούλιο Αρχηγών.
 
Οι ομάδες θα προεδρεύονται από ένα μέλος της διαπραγματευτικής ομάδας και σε αυτές θα συμμετέχουν εμπειρογνώμονες που είναι καθ΄ ύλην γνώστες του αντικειμένου. Ο Πρόεδρος εκάστης ομάδας θα ενημερώνει και θα διαβουλεύεται με την αντίστοιχη υποεπιτροπή του Εθνικού Συμβουλίου.
 
Συνολικό πλαίσιο προτάσεων για λύση
Προς διασφάλιση της από κοινού διαχείρισης του εθνικού μας θέματος επιβάλλεται η επεξεργασία και ο καταρτισμός με συλλογικό τρόπο ενός συνολικού πλαισίου προτάσεων για λύση λειτουργική και βιώσιμη που να απαλλάσσει την Κύπρο από την Τουρκική κατοχή και τον εποικισμό και να την επανενώνει. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα πρέπει να βασίζεται στο γεγονός ότι το κυπριακό είναι κατ’ εξοχήν πρόβλημα ξένης εισβολής, συνεχιζόμενης κατοχής και παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου. Πρέπει επίσης να βασίζεται :
 
 I.    Στις αποφάσεις του ΟΗΕ και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας επί του Κυπριακού.
 
 II.   Στις Συμφωνίες Κορυφής του 1977 και 1979.
 
 III.  Στην απόφαση του κυπριακού ελληνισμού για απόρριψη του σχεδίου Ανάν.
 
 IV.   Στα δεδομένα όπως διαμορφώνονται μετά την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στο  Ευρωπαϊκό Δίκαιο.
 
 V.    Στην συμφωνία της 8ης Ιουλίου 2006.
 
 VI.  Στις ομόφωνες αποφάσεις  του Εθνικού Συμβουλίου της 18ης Σεπτεμβρίου 2009.
 
 VII. Στον αναβαθμισμένο γεωστρατηγικό ρόλο της Κύπρου όπως διαμορφώθηκε μετά την ανεύρεση υδρογονανθράκων. 
 
VII.  Στις αποφάσεις Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων (ΕΔΑΔ, ΔΕΚ).
 
Η ετοιμασία ενός πλαισίου προτάσεων για λύση του κυπριακού  θα άρει οριστικά τις όποιες ανησυχίες πως είτε κάποιοι θα επαναφέρουν σχέδια ή προτάσεις που απορρίφθηκαν από  το λαό είτε πως κάποιοι άλλοι δεν επιθυμούν λύση.
 
Ταυτόχρονα ένα ανάλογο πλαίσιο θα δώσει τη δυνατότητα στην Ελληνοκυπριακή πλευρά να προβάλει με πειστικότητα την επιθυμία της για λύση ενώ την ίδια ώρα μέσα από τις προτάσεις θα ανακαλούνται και ανεπιθύμητες δεσμεύσεις του παρελθόντος.
 
Επιβάλλεται πριν από την έναρξη ενός νέου κύκλου συνομιλιών η αξιολόγηση των προτάσεων που υποβλήθηκαν μέχρι τώρα στα πλαίσια του ενδοκυπριακού διαλόγου. Προτάσεις και προσφορές που υποβλήθηκαν κατά τον τελευταίο κύκλο συνομιλιών από την πλευρά μας ή και συγκλίσεις που υπήρξαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών και βρίσκονται σε πλήρη δυσαρμονία με το καλώς νοούμενο συμφέρον του λαού και τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες και απορρίπτονται από τη συντριπτική πλειοψηφία των Ελληνοκυπρίων και της ηγεσίας τους να αποσυρθούν.  (Εκ περιτροπής προεδρία, παραμονή 50.000 εποίκων, προτάσεις για περιουσιακό, πρόταση για τις τέσσερις ελευθερίες στους Τούρκους υπηκόους που αποτυπώνονται στις συγκλίσεις και στο «Περίγραμμα Λύσης»).
 
Χαρακτηριστικά λύσης
Τα χαρακτηριστικά στοιχεία της μορφής λύσης που έχουμε δεχθεί ως ιστορικό συμβιβασμό, θα πρέπει να συνάδει με τις πιο κάτω αρχές:
 
(1)  Η λύση πρέπει να συνάδει με το διεθνές δίκαιο, τις ευρωπαϊκές αρχές και αξίες, το κοινοτικό δίκαιο, καθώς και με τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες. Να επιτρέπει και να διευκολύνει την αποτελεσματική εφαρμογή του κοινοτικού κεκτημένου σε όλη την Κύπρο, χωρίς μόνιμες παρεκκλίσεις που θα καθιστούσαν τους κύπριους πολίτες ευρωπαίους πολίτες δεύτερης κατηγορίας.
 
(2)  Το κυπριακό κράτος πρέπει να έχει μία και μόνη κυριαρχία, διεθνή προσωπικότητα και ιθαγένεια και να είναι μετεξέλιξη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η λύση πρέπει να κατοχυρώνει την ενότητα κράτους, λαού, θεσμών και οικονομίας.
 
(3)  Η λύση θα πρέπει να ακυρώνει τα κατοχικά δεδομένα, να ανατρέπει τη διαίρεση και να επιτρέπει στους κύπριους πολίτες, ανεξάρτητα από εθνικότητα και θρησκεία, να συμβιώσουν χωρίς φυλετικούς και ρατσιστικούς διαχωρισμούς σε μια κοινή ευημερούσα πατρίδα υπό καθεστώς ισονομίας και ισοπολιτείας.
 
(4)  Η λύση πρέπει να προνοεί την αποχώρηση των τουρκικών κατοχικών στρατευμάτων και των εποίκων. Ο εποικισμός είναι έγκλημα πολέμου και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.
 
(5)  Πριν από την λύση να διενεργηθεί απογραφή πληθυσμού από αξιόπιστο διεθνή οργανισμό.
 
(6)  Η συμμετοχή της Κύπρου στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι επαρκές πλαίσιο εγγυήσεων. Οι αναχρονιστικές εγγυήσεις του 1960 θα πρέπει να καταργηθούν.
 
(7)  Η αποκατάσταση των βασικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων όλων των Κυπρίων, περιλαμβανομένου του δικαιώματος των προσφύγων για επιστροφή στα σπίτια και τις περιουσίες τους, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη λύση. Η λύση πρέπει να αναγνωρίζει και να κατοχυρώνει το δικαίωμα επιστροφής των προσφύγων σύμφωνα με το διεθνές και το ευρωπαϊκό δίκαιο. Το ίδιο ισχύει και για το ατομικό δικαίωμα της ελεύθερης απόλαυσης της περιουσίας. Οποιαδήποτε πρακτική διευθέτηση του προσφυγικού και του περιουσιακού θα πρέπει να είναι καθόλα συμβατή με τις πρόνοιες της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Ο νόμιμος ιδιοκτήτης δυνάμει τίτλου ιδιοκτησίας πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για την περιουσία του.
 
(8)  Η παρουσία των βρετανικών βάσεων συνιστά αποικιοκρατικό κατάλοιπο με βάση τις αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και πρέπει να καταργηθούν.
 
(9)  Η λύση να δίνει στο κράτος την εξουσία για την άσκηση πλήρους και αποκλειστικού ελέγχου, ως απόρροια της κυριαρχίας του, στον εναέριο χώρο, τα χωρικά ύδατα, την περιοχή έρευνας και διάσωσης και στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ), χωρίς να παραχωρούνται τέτοιες εξουσίες και δικαιώματα σε ξένα κράτη.
 
(10) Η λύση πρέπει να είναι προϊόν συμφωνίας και όχι αποτέλεσμα επιβολής εκ των έξω. Μόνο μια τέτοια συμφωνία μπορεί να παραπεμφθεί σε δημοψήφισμα. Αποκλείεται η όποια μορφή επιδιαιτησίας, καθώς και η επιβολή χρονοδιαγραμμάτων. Απορρίπτεται και αποκλείεται επίσης η όποια μορφή λύσης που οδηγεί στη νομιμοποίηση του status quo ή σε λύση δύο χωριστών κρατών.       
 
Το σχέδιο Ανάν, η φιλοσοφία του, η αρχιτεκτονική του και οι αρχές του απορρίφθηκαν από τη συντριπτική πλειοψηφία του Κυπριακού Ελληνισμού, επειδή ο λαός έκρινε ότι συγκρούεται με τις αρχές μιας λειτουργικής, βιώσιμης και δίκαιης λύσης. Συνεπώς η επαναφορά του ίδιου σχεδίου στο σύνολο του ή με φραστικές ή διακοσμητικές αλλαγές είτε η διαμόρφωση ενός νέου σχεδίου που θα είναι παραλλαγή του σχεδίου Ανάν, δεν θα μπορούσε ποτέ να γίνει αποδεκτή.
 
Η απόρριψη του σχεδίου Ανάν από την συντριπτική πλειοψηφία του κυπριακού λαού στο δημοψήφισμα της 24ης Απριλίου 2004 δεσμεύει την ελληνοκυπριακή πολιτική ηγεσία στο σύνολό της ανεξάρτητα από οποιαδήποτε διαφορετική θέση  τηρήθηκε στο δημοψήφισμα.
 
Νέος κύκλος συνομιλιών
Η σημερινή μορφή των συνομιλιών έχει αποτύχει. Γι’ αυτό προ της εμπλοκής στον οποιοδήποτε διάλογο προς επίλυση του κυπριακού, η ολομέλεια του Εθνικού Συμβουλίου, αφού μελετήσει όλες τις παραμέτρους, θα έχει καθοριστικό ρόλο στην απόφαση για την όποια νέα διαδικασία η οποία θα πρέπει να διασφαλίζει την ενεργό  εμπλοκή της Ε.Ε. και να καθιστά την κατοχική δύναμη υπόλογη για τις όποιες προτάσεις θα καταθέτει η άλλη πλευρά.
 
Οποιαδήποτε νέα διαδικασία, που οπωσδήποτε δεν θα έχει την μορφή διεθνούς ή πολυμερούς διάσκεψης, θα πρέπει να πληροί τουλάχιστον τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
 
 (α)      Η όλη διαδικασία θα παραμείνει υπό την αιγίδα του ΟΗΕ και θα διεξάγεται με βάση τις αποφάσεις και εντολές του Συμβουλίου Ασφαλείας.
 
(β)    Προ της έναρξης του νέου κύκλου συνομιλιών θα πρέπει να συμφωνηθεί με σαφήνεια η βάση των διαπραγματεύσεων και πώς το καθεστώς που θα προκύψει θα διασφαλίζει πλήρως τη μια και μόνη διεθνή προσωπικότητα, τη μια και μόνη κυριαρχία και την μια και μόνη ιθαγένεια της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και την μετεξέλιξη της σε ομοσπονδιακό κράτος. Πρόσθετα να διευκρινίζεται πως η πολιτική ισότητα δεν συνεπάγεται αριθμητική ισότητα ή ισότητα κατανομής πόρων, αλλά η ισότητα που προβλέπεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Η προϋπόθεση αυτή είναι άκρως αναγκαία προς αποφυγή άσκοπων συζητήσεων και προτάσεων στα επιμέρους διαπραγματευτικά κεφάλαια.
 
(γ)        Δεν θα τεθούν ή επιβληθούν δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για την κατάληξη σε λύση.
 
(δ)       Δεν θα ασκηθεί οποιασδήποτε μορφής επιδιαιτησία.
 
(ε)        Η εμπλοκή της Ε.Ε. θα είναι ουσιαστική με τον εκπρόσωπο της Ένωσης να θεωρείται ενεργό μέλος του διαλόγου.
 
(στ)      Η εκπροσώπηση  της Ε.Ε. θα είναι υψηλού επιπέδου από προσωπικότητα ευρωπαϊκού κύρους, η οποία θα διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
 
(ζ)        Οι διαπραγματεύσεις θα στοχεύουν στην εξεύρεση λύσης που θα οδηγεί τελικά σε ένα ισότιμο, σύγχρονο, βιώσιμο και λειτουργικό ευρωπαϊκό κράτος.
 
(η)       Η λύση θα πρέπει να είναι προϊόν διαλόγου και όχι αποτέλεσμα  έξωθεν επιβολής και η αποδοχή της θα πρέπει να επισφραγίζεται από το λαό δια δημοψηφισμάτων.
 
Διεθνής Διάσκεψη
Διεθνής Διάσκεψη με την συμμετοχή του Γ.Γ. του ΟΗΕ, των μονίμων μελών του ΣΑ, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κυπριακής Δημοκρατίας και των δύο κοινοτήτων που θα απασχοληθεί με τις εξωτερικές πτυχές του Κυπριακού προβλήματος, θα μπορεί να συγκληθεί μόνον μετά από σύμφωνη γνώμη της Ελληνοκυπριακής πλευράς και  εφόσον υπάρξει συμφωνία επί όλων των εσωτερικών πτυχών του προβλήματος, σύμφωνα με την απόφαση 2026/2011 του Συμβουλίου Ασφαλείας.
 
Επαναπροσδιορισμός της εξωτερικής μας πολιτικής
Προτείνουμε την χάραξη μιας αξιόπιστης και ολοκληρωμένης στρατηγικής που να λαμβάνει υπόψη το διεθνές περιβάλλον, να αξιοποιεί καλύτερα  τη συμμετοχή της Κύπρου στην Ε.Ε και να εκμεταλλεύεται το νέο γεωστρατηγικό της ρόλο. Πιο συγκεκριμένα προτείνουμε μεταξύ άλλων:
 
Την αξιόπιστη, ισότιμη και συνεπή συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας σε όλους τους πυλώνες, πολιτικές και πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Άμυνας της Ε.Ε. Επιδίωξη συμμετοχής στην ζώνη του Σέγκεν.
 
Την υποβολή αίτησης για  ένταξη της Κύπρου στον Συνεταιρισμό για την Ειρήνη.
 
Οικοδόμηση σχέσεων με το ΝΑΤΟ,  μη αποκλειομένης της  υποβολής αίτησης για ένταξη μας σε αυτό,  εφόσον συναινεί η πλειοψηφία των πολιτικών δυνάμεων. 
 
Την επιδίωξη συμμαχιών με χώρες που ασκούν επιρροή στην Τουρκία 
 
Την εμβάθυνση σχέσεων με γειτονικές χώρες που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε σημαντικά κέντρα αποφάσεων όπως είναι πρώτιστα το Ισραήλ, αλλά και την διατήρηση και περαιτέρω ανάπτυξη των σχέσεων με άλλες γειτονικές χώρες και γενικότερα με τον αραβικό κόσμο.
 
Επιδίωξη ενεργότερης εμπλοκής της Ρωσίας, της Κίνας και της Γαλλίας στο κυπριακό ούτως ώστε και τα πέντε μόνιμα Μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας να έχουν ίδιο λόγο και ρόλο.
 
Την αξιοποίηση του γεωστρατηγικού ρόλου που αποκτά η Κύπρος ως ευρωπαϊκό ενεργειακό κέντρο και όχι μόνον.
Επιπρόσθετα κατά το νέο κύκλο των συνομιλιών θα πρέπει να επιδιωχθεί μέσω του ευρωπαϊκού και διεθνούς παράγοντα η ανάληψη από την Τουρκία, ως κατοχικής δύναμης, της αποκλειστικής ευθύνης και υποχρέωσης για εξεύρεση λειτουργικής και βιώσιμης λύσης του Κυπριακού προβλήματος. Προς το σκοπό αυτό θα αξιοποιηθούν οι αποφάσεις της Ε.Ε. για αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας από την Τουρκία και θα επιδιωχθεί η δημιουργία υψηλού πολιτικού κόστους για την Άγκυρα  καθιστώντας τον στρατηγικό της στόχο για ένταξη ή σύναψη προνομιακής σχέσης με την Ε.Ε. ανέφικτο αν δεν προηγηθεί συμφωνημένη λύση του κυπριακού.
 
Οι κινήσεις αυτές θα επιτρέψουν την οικοδόμηση συμμαχιών και τη διασύνδεση των συμφερόντων ισχυρών κρατών με την εξυπηρέτηση των δικών μας εθνικών συμφερόντων. Ο επαναπροσδιορισμός της εξωτερικής μας πολιτικής δεν θα παραγνωρίζει τις μέχρι σήμερα άριστες σχέσεις με σημαντικά κράτη όπως τη Ρωσία και δεν θα διαταράσσει τις σχέσεις με άλλες παραδοσιακά φιλικές χώρες.
 
Θεωρείται εκ των ων ουκ άνευ η ουσιαστική αξιοποίηση  της κοινοβουλευτικής διπλωματίας αλλά και των σχέσεων που διατηρούν τα κόμματα του τόπου με πολιτικές ομάδες στην Ευρώπη και όχι μόνον. Ευρύτερη επιδίωξη της νέας στρατηγικής να τεθεί η Τουρκία ενώπιον των ευθυνών της.
 
3η Θεματική "Ασφάλεια του Πολίτη"
Αναδιοργάνωση αστυνομίας
 
 
 
1ος Στόχος:  Ανασχεδιασμός της οργάνωσης της Αστυνομίας ώστε να καταστεί πιο αποτελεσματική απέναντι στις ανάγκες της εποχής.
Αλλαγή στη διοικητική δομή και λειτουργία της Αστυνομίας.
Αποκέντρωση εξουσιών μέσω συγχώνευσης τμημάτων.
Το αρχηγείο της Αστυνομίας θα αποτελεί καθαρά επιτελικό και συντονιστικό όργανο. Οι Διευθύνσεις θα λειτουργούν ως επαρχιακό αρχηγείο και θα έχουν υπό την πλήρη ευθύνη τους την αστυνόμευση των περιφερειών.
Η ανακατανομή καθηκόντων των μελών της δύναμης, η απαλλαγή των αστυνομικών από μη αστυνομικής φύσεως εργασίες και η εφαρμογή της εναλλαξιμότητας σε ορισμένες υπηρεσίες.
Η ανάπτυξη διευθυντικών δεξιοτήτων των στελεχών της αστυνομίας και η αλλαγή του πλαισίου εκπαίδευσης και ανέλιξης στις διευθυντικές θέσεις.
Η αναβάθμιση της εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και εξειδίκευσης των μελών της Αστυνομίας και την αναβάθμιση της Αστυνομικής Ακαδημίας.
Ο περιορισμός της «κρατοκεντρικής» αντίληψης που επικρατεί σήμερα με την συμμετοχή του αρμόδιου υπουργού στη διαδικασία διορισμού, προαγωγών και μεταθέσεων στην Αστυνομία.
Αναδιοργάνωση αστυνομίας
2ος Στόχος: Αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του πολίτη στην Αστυνομία και συμφιλίωση του αστυνομικού με τον πολίτη και την κοινωνία. Βασική προτεραιότητα η επίδειξη καμιάς ανοχής σε κρούσματα απειθαρχίας και η θεσμική θωράκιση της Αστυνομίας κατά της διαφθοράς.
 
 
 
Περιληπτικά όλη η παρουσίαση της τρίτης θεματικής με θέμα: "Ασφάλεια του Πολίτη και Μετανάστευση" μέσα από διαφάνειες 13/06/2012
 
 
Σύσταση και κατάλληλη στελέχωση Ανεξάρτητης Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων.
 
Επιμόρφωσης των αστυνομικών, με αντικείμενο το σεβασμό των δικαιωμάτων του πολίτη, θέματα κοινωνικής συμπεριφοράς και ψύχραιμης αντιμετώπισης των φαινομένων βίας.
Λήψη μέτρων για την εξυπηρέτηση του πολίτη, μέσω της απλοποίησης διαδικασιών και βελτίωση της εξυπηρέτησης ατόμων με ειδικές ανάγκες
Η αξιοποίηση του διαδικτύου για την ενημέρωση των πολιτών σε θέματα εγκληματικότητας.
Η σύσταση Τοπικών Συμβουλίων Πρόληψης της Παραβατικότητας για την ενεργότερη συμμετοχή του πολίτη στη πρόληψη του εγκλήματος.
Πρόληψη του εγκλήματος
Στόχος η χάραξη ολοκληρωμένης πολιτικής πρόληψης και καταστολής του εγκλήματος.
 
 
Δημιουργία Κέντρου Ανεξάρτητης Αντεγκληματικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας
Μελέτη των εξελίξεων του εγκλήματος και η παρέμβαση επί των κοινωνικών προβλημάτων, γενεσιουργών αιτιών που το προκαλούν.
Καθορισμός των προτύπων αντεκληματικής πολιτικής και προσδιορισμός των δράσεων πρόληψης. 
 
Αντιμετώπιση κοινού εγκλήματος 
Στόχος: η ουσιαστική αντιμετώπιση του κοινού εγκλήματος και ειδικότερα των κλοπών, διαρρήξεων, ληστειών και καταστροφής ξένης περιουσίας.
 
Ανασχεδιασμός και η ενίσχυση της κοινοτικής αστυνόμευσης με:
 
συχνές περιπολίες σε κεντρικά σημεία των πόλεων και σε μικρές γειτονιές
συνεχή, διακριτική και προστατευτική παρουσία της Αστυνομίας κοντά στον πολίτη και
ποιοτική εξυπηρέτηση, πρόθυμη ανταπόκριση, έγκαιρη και αποτελεσματική βοήθεια.
Συνεργασία με τα τοπικά Συμβούλια Πρόληψης της Παραβατικότητας και υποβοήθηση του έργου του
Καθιέρωση δικτύων συνεργασίας της Αστυνομίας με τις Αρχές της τοπικής αυτοδιοίκησης
Χαρτογράφηση της συγκεκριμένης μορφής εγκλήματος και εντοπισμό περιοχών και μονάδων αυξημένου κινδύνου, για λήψη αποτελεσματικότερων μέτρων.
Πάταξη οργανωμένου εγκλήματος 
Στόχος: η εξάλειψη των αιτιών που δημιουργούν το οργανωμένο έγκλημα, προϋποθέτει την ενδυνάμωση του νομικού μας οπλοστασίου με την κατάλληλη νομική θωράκιση κατά του εγκλήματος και της διαφθοράς.
 
Παροχή κινήτρων σε όποιον δίδει πληροφορίες στις αρχές και διευκολύνει τη σύλληψη των
πρωταγωνιστών του οργανωμένου εγκλήματος,
Επίδειξη επιείκειας σε μεταμεληθέντες συμμετέχοντες σε εγκληματικές δράσεις εφόσον συνεργαστούν με τις διωκτικές αρχές.
Άνοιγμα λογαριασμών και άρση του τραπεζικού απορρήτου από τις ελεγκτικές αρχές για διερεύνηση φαινομένων διαφθοράς.
Παροχή προστασίας υπαλλήλων ή άλλων προσώπων που καταγγέλλουν φαινόμενα διαφθοράς
Άμεση προώθηση του νομοσχέδιου που αφορά τον περί Ρυθμίσεως Ορισμένων Εξουσιών για τους υπό κάλυψη αστυνομικούς, που θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της Αστυνομία
Αναβάθμιση και ενίσχυση της Υπηρεσίας Οικονομικού Εγκλήματος.
 
Επιπλέον εισηγήσεις
Ναρκωτικά 
Στόχος: Δίνουμε βάρος στη πρόληψη, θεραπεία και καταστολή της μάστιγας των ναρκωτικών. Πολιτική μας να κατευθύνουμε τους εξαρτημένους στη θεραπεία και όχι στη φυλακή και η ενίσχυση των προγραμμάτων πρόληψης, θεραπείας και κοινωνικής ένταξης.
 
 
•    Δημιουργία επαρχιακών κέντρων συμβουλευτικής καθοδήγησης προσιτά στους νέους, όπου θα μπορεί κάποιος χρήστης, γονιός ή φίλος να καταφύγει για βοήθεια.
•    Αύξηση του αριθμού θεραπευτικών κοινοτήτων για να είναι εύκολο σε κάθε νέο να συμμετέχει στα προγράμματα.
•    Συνεχής αξιολόγηση και αναβάθμιση των προγραμμάτων που προσφέρονται 
•    Αναβάθμιση και οικονομική ενίσχυση της κλειστής θεραπευτικής κοινότητας της «Αγίας Σκέπης» για να μπορεί να εξυπηρετεί περισσότερους νέους και με τρόπο που να μπορεί  να εξυπηρετεί και τα δύο φύλα. 
 
Για την καταστολή της μάστιγας των ναρκωτικών απαραίτητη θεωρείται η
•    αποτελεσματική συνεργασία μεταξύ αστυνομικών, τελωνειακών και δικαστικών αρχών για την καταπολέμηση της διακίνησης και η 
•    ενίσχυση της ΥΚΑΝ με σύγχρονα μέσα και προσωπικό ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες στις τουριστικές περιοχές όπου παρατηρείται έξαρση στη διακίνηση.
 
Προστασία ανηλίκων 
Στόχος: η ανάπτυξη προγραμμάτων προστασίας ανηλίκων τα οποία θα εφαρμόζουν νέες μεθόδους συμμετοχής της κοινωνίας και του νεαρού παραβάτη σε προγράμματα αυτοβοήθειας και κοινωνικοποίησης. 
 
•    Σύσταση δικαστηρίου το οποίο θα είναι αρμόδιο να επιλαμβάνεται υποθέσεων που εμπλέκονται ανήλικοι. 
•    Ανάπτυξη του θεσμού της αποκαταστατικής δικαιοσύνης δηλ. στην αποκατάσταση της ζημιάς που υπέστη το θύμα από τον θύτη. 
•    Σύσταση Συνηγόρου του Ανηλίκου. 
 
Βία στην οικογένεια. 
Συστηματική προσέγγιση του φαινομένου σε τρία επίπεδα:
 
•    την πρωτοβάθμια πρόληψη με στόχο τον περιορισμό των αιτιών που προκαλούν το πρόβλημα, 
•    τη δευτεροβάθμια που σχετίζεται με την αποτελεσματική παρέμβαση της Πολιτείας κατά την διάρκεια της κακοποίησης, και 
•    την τριτοβάθμια παρέμβαση που αφορά τις δομές υποστήριξης. 
 
Σωφρονιστικό σύστημα
 
Στόχος: Εκσυγχρονισμός του σωφρονιστικού συστήματος ώστε θα στοχεύει στην κοινωνική επανένταξη των πολιτών που εκδηλώνουν παραβατική συμπεριφορά καθώς και στην πρόληψη της εγκληματικότητας.
•    Ανέγερση νέων φυλακών στα πρότυπα επιτυχημένων μοντέλων του εξωτερικού που θα βελτιώνουν την οργάνωση, λειτουργία και τις συνθήκες διαβίωσης. 
•    Αναθεώρηση της σωφρονιστικής πολιτικής καταργώντας τους μηχανισμούς έκπτωσης της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και εξαθλίωσης του κρατουμένου.
 
Πυροσβεστική
Στόχος: η ανάδειξη του σύγχρονου ρόλου και της θέσης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας ώστε ο πολίτης να νιώθει ασφαλής στη καθημερινή του ζωή.
 
•    Την αυτονόμηση της από την πολιτική ευθύνη του Υπουργείου Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης. 
•    Την ενοποίηση των δυνάμεων πυρόσβεσης του τόπου στα πλαίσια ενός ενιαίου στρατηγικού σχεδιασμού. 
•    Τον εκσυγχρονισμό των μέσων πυρόσβεσης.
 
3η Θεματική "Μετανάστευση"
 
 
Μια πτυχή του θέματος ασφάλειας αποτελεί και η μετανάστευση που τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε μείζον κοινωνικό ζήτημα, όχι μόνο στην Κύπρο.
 
 
Στα πλαίσια των πολιτικών της Ε.Ε, το πρόβλημα της μετανάστευσης στην Κύπρο μπορεί να αντιμετωπιστεί με τη λήψη συγκεκριμένων μέτρων, που θα βασίζονται στο σαφή διαχωρισμό μεταξύ των νομίμως εισερχομένων, διαμενόντων και εργαζομένων στην Κύπρο, είτε προέρχονται από ευρωπαϊκές είτε από τρίτες χώρες, και των παρανόμως εισελθόντων και ευρισκομένων στην Κύπρο.
 
 
Περιληπτικά όλη η παρουσίαση της τρίτης θεματικής με θέμα: "Ασφάλεια του Πολίτη και Μετανάστευση" μέσα από διαφάνειες 13/06/2012
 
Παράνομη μετανάστευση & Παραχώρηση πολιτικού ασύλου
Αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευση
1.    Πάταξη των κυκλωμάτων προώθησης παράνομων μεταναστών στις ελεύθερες περιοχές από τα κατεχόμενα και ενίσχυση του ελέγχου που πραγματοποιείται κατά μήκος της πράσινης γραμμής. 
2.    Τροποποίηση της νομοθεσίας για την επιβολή παραδειγματικών ποινών και αποτρεπτικών μέτρων σε όσους απασχολούν παράνομους μετανάστες.
3.    Αναθεώρηση των κριτηρίων και αυστηρή εφαρμογή των διαδικασιών εισόδου φοιτητών από τρίτες χώρες. 
4.    Επίσπευση των διαδικασιών εφαρμογής του συστήματος πληροφοριών για τις θεωρήσεις VISAS, αποτρέποντας έτσι την παράταση παραμονής των κατόχων θεωρήσεων τους, που αποτελεί βασική πηγή παράνομης μετανάστευσης.
5.    Ανάπτυξη συνεργασιών για εκπροσώπηση της Κυπριακής Δημοκρατίας σε χώρες όπου δεν διαθέτουμε προξενεία και πρεσβείες. 
6.    Ανάληψη κοινής διπλωματικής πρωτοβουλίας με τους Ευρωπαίους εταίρους μας για τον επαναπατρισμό των παράνομων μεταναστών στις χώρες προέλευσης τους.  
 
Παραχώρηση πολιτικού ασύλου
1.    Απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας εκδίκασης των αιτήσεων ασύλου σε πρώτο και δεύτερο βαθμό.
2.    Αναθεώρηση της επιδοματικής πολιτικής της κυβέρνησης, η οποία σήμερα λειτουργεί ως κίνητρο προσέλευσης και άλλων αιτητών ασύλου και αποδείχτηκε εκ των πραγμάτων προβληματική
3.    Δημιουργία κατάλληλων κέντρων υποδοχής για διαμονή αιτητών ασύλου. 
4.    Επίσπευση της λειτουργία του Κέντρου Υποδοχής στη Μεννόγια και δημιουργία πρόσθετων χώρων προστασίας – φιλοξενίας παράνομων μεταναστών.
Νόμιμη μετανάστευση
Στόχος των προτάσεων μας είναι η ομαλή ένταξη των μεταναστών στο κοινωνικό σύνολο:
 
 
1.    Εκπόνηση επιστημονικής μελέτης η οποία θα ερευνήσει και θα καταλήξει στον αριθμό των νόμιμων μεταναστών που «αντέχει» η Κυπριακή Δημοκρατία. 
2.    Επανεξέταση των επαγγελμάτων που επιτρέπεται η απασχόληση μεταναστών από τρίτες χώρες. 
3.    Αυστηρή εφαρμογή των κανόνων εργασίας πολιτών από τρίτες ή και ευρωπαϊκές χώρες.
4.    Απόδοση μεγαλύτερης έμφασης σε προγράμματα διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσας και εξοικείωσης με τον πολιτισμό μας, στους νόμιμους μετανάστες. 
5.    Αντιμετωπίζουμε τη «γκετοποίηση» γειτονιών κυρίως στο κεντρικό πυρήνα των πόλεων. 
 
Η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και η εμπέδωση αισθήματος ασφάλειας στον κύπριο πολίτη προϋποθέτει μια συγκροτημένη μεταναστευτική πολιτική που:
 
 
•    θα αντιμετωπίζει το μεταναστευτικό πρόβλημα και δεν θα χωρίζει την κοινωνία σε στρατόπεδα
•    θα επιδεικνύει σεβασμό στα ανθρώπινα δικαιώματα και στους νόμους του κράτους
•    πρωτοστατήσει με άλλες μεσογειακές χώρες στην προσπάθεια εξασφάλιση αυξημένης οικονομικής και υλικοτεχνικής βοήθειας από της ΕΕ στη βάση της αρχής της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης
 
1η Θεματική«Αποκαθιστώντας την Εμπιστοσύνη των Πολιτών»
 
 
Τίποτε δεν μπορεί να επιτευχθεί αν δεν αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς και την πολιτική διαδικασία. Ένα «Συμβόλαιο» για το μέλλον μπορεί να οικοδομηθεί μόνο πάνω σε μια νέα υγιή σχέση εμπιστοσύνης, που πρέπει να καλλιεργηθεί με τους πολίτες.
 
Οι πυλώνες  στους οποίους μπορεί να θεμελιωθεί  αυτή η εμπιστοσύνη συνοψίζονται στους πιο κάτω:
 
Πάταξη διαπλοκής, διαφθοράς, κατεστημένων
 
 
Ο δεύτερος πυλώνας πάνω στον οποίο θεμελιώνεται η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα αφορά στην πάταξη της διαπλοκής, της διαφθοράς και των κατεστημένων. Είναι γι’ αυτό που καθοριστικός όρος επιτυχίας μιας ανάλογης πολιτικής στόχευσης είναι η ανανέωση. Γίνεται εισήγηση:
 
•    Να αποτελεί κώλυμα για επανεκλογή του εκάστοτε Προέδρου της Δημοκρατίας ή όποιου άλλου έχει εκτελεστική εξουσία π.χ. Δήμαρχοι, αν και εφόσον έχουν συμπληρώσει δύο συνεχείς θητείες. 
•    Το ίδιο κώλυμα να ισχύει για τους βουλευτές και τους δημοτικούς συμβούλους εφόσον έχουν συμπληρώσει τρεις συνεχείς θητείες.
•    Οι πιο πάνω ρυθμίσεις, κατ’ αντιστοιχία να ισχύουν και για τους κοινοτάρχες ή κοινοτικούς συμβούλους, εφόσον ο αριθμός ψηφοφόρων της κοινότητας υπερβαίνει τους 300.
 
Παράλληλα, για την πάταξη της διαφθοράς και την καθιέρωση κανόνων διαφάνειας στο δημόσιο βίο θεωρείται εξαιρετικά σημαντική η ουσιαστική εφαρμογή του Πόθεν Έσχες.  
 
Γι’ αυτό και προτείνεται:
•    Η θεσμοθετημένη πλέον υποχρέωση των πολιτειακών αξιωματούχων του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα, δημοσίων υπαλλήλων προϊσταμένων τομέων διοίκησης, μελών Διοικητικών Συμβουλίων και διευθύνσεων Ημικρατικών Οργανισμών και άλλων, όπως δημοσιοποιούν τα περιουσιακά τους στοιχεία σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα. 
•    Για σκοπούς αυστηρού και αντικειμενικού ελέγχου και αξιολόγησης των στοιχείων, γίνεται πρόταση για τη σύσταση ειδικού σώματος ορκωτών λογιστών – ελεγκτών, ως ανεξάρτητης αρχής ελέγχου.
 
Οι πολιτικοί υπόλογοι για ότι κάνουν και ότι δεν κάνουν
 
Ο πρώτος πυλώνας στηρίζεται στην έννοια της πολιτικής ευθύνης και της πολιτικής λογοδοσίας. Για να εμπιστευθούν οι πολίτες τους  πολιτικούς θα πρέπει οι τελευταίοι να καταστούν περισσότερο υπόλογοι, τόσο γι’ αυτά που κάνουν όσο και γι’ αυτά που δεν κάνουν.
 
Το χρόνο που μας πέρασε αυτή ακριβώς η έννοια της πολιτικής ευθύνης δοκιμάστηκε, όσο ποτέ άλλοτε στα χρονικά της Δημοκρατίας μας. Τις συνέπειες τις βιώνουμε ακόμα και σήμερα. Για κάποιες οικογένειες συνανθρώπων μας, οι συνέπειες αυτές θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή.
 
Όμως, τώρα δεν είναι η ώρα της κριτικής. Είναι η ώρα των προτάσεων. Εποικοδομητικών προτάσεων για θεσμικές αλλαγές, που θα έπρεπε να είχαν προωθηθεί σε κάθε περίπτωση, ακόμα και αν δε συνέβαιναν τα όσα τραγικά βιώσαμε πέρυσι.
 
Προτείνεται λοιπόν:
 
Η θεσμοθέτηση των ευθυνών του Προέδρου, των Υπουργών και των πολιτειακών αξιωματούχων για αστικές και ποινικές ευθύνες που τυχόν φέρουν.
Η συγκεκριμενοποίηση των αδικημάτων για τα οποία ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να διωχθεί ποινικώς.
 
Ο εκσυγχρονισμός των νόμων για ποινικούς ανακριτές και ερευνητικές επιτροπές των οποίων τα ομόφωνα ευρήματα θα πρέπει να είναι υποχρεωτικά για τον υπό διερεύνηση αξιωματούχο του κράτους.
Την ίδια ώρα θεωρείται εξαιρετικά σημαντικός ο εκσυγχρονισμός των προνοιών του Συντάγματος που αφορούν στην ασυλία των βουλευτών. Γι’ αυτό γίνεται εισήγηση: να αναθεωρηθούν οι σχετικές πρόνοιες του Συντάγματος που αφορούν στη βουλευτική ασυλία, χωρίς με κανένα τρόπο να περιορίζεται η ελευθερία του λόγου των βουλευτών.
Ισοπολιτεία και αξιοκρατία
 
 
Ο τρίτος πυλώνας των προτάσεων αφορά στην ενίσχυση ανεξάρτητων θεσμών και διαδικασιών κατά τρόπο που να ενισχύουν και να διασφαλίζουν την ισοπολιτεία και την αξιοκρατία.
 
Κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί πως μια από τις σημαντικότερες παθογένειες του συστήματος είναι η παραβίαση των κανόνων αξιοκρατίας και ο νεποτισμός που καταρρακώνουν την αξιοπρέπεια του κάθε πολίτη και ιδιαίτερα των νέων αλλά και οδηγούν στην απαξίωση του πολιτικού συστήματος.
 
Προς αποφασιστική  αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού αλλά και για την κατάργηση ενός συστήματος που στηριζόταν στο διαμοιρασμό θέσεων με βάση κομματικές ταυτότητες,  προτείνεται όπως:
 
Οι διορισμοί μελών σε νευραλγικές Επιτροπές του δημόσιου ή ευρύτερου δημόσιου τομέα γίνονται με βάση τα κριτήρια που θέτει ο ισχύον νόμος και κατόπιν διαβούλευσης με τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Προτείνεται επίσης:
 
η θεσμοθέτηση Επιτροπής Προσλήψεων και Προαγωγών σε όλους τους ημικρατικούς οργανισμούς κατά αντιστοιχία των όσων ισχύουν για τις Επιτροπές Δημόσιας ή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας.
Ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών
 
Ο τελευταίος πυλώνας αφορά στην ενίσχυση της συμμετοχής των ίδιων των πολιτών στη πολιτική διαδικασία.
 
Γι’ αυτό και προτείνεται:
 
Η αυτόματη εγγραφή των εκλογέων στους εκλογικούς καταλόγους.
Η ηλεκτρονική ψηφοφορία ως τρόπου άσκησης των εκλογικών δικαιωμάτων του πολίτη.
Η συμμετοχή των πολιτών στις εκλογές είναι μόνο το πρώτο βήμα εμπλοκής στη πολιτική διαδικασία. Σήμερα, σε όλες τις σύγχρονες δημοκρατίες, το στοίχημα είναι να καταστήσουμε τους πολίτες συμμέτοχους στη λήψη αποφάσεων.
 
Με άλλα λόγια να καταστεί η δημοκρατία μας πιο συμμετοχική, πιο διαβουλευτική.
 
Για να μπορεί ο πολίτης να καταστεί ενεργός και συμμέτοχος στη λήψη αποφάσεων είναι αναγκαία η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου λειτουργίας του κράτους που θα δίνει πρόσβαση στους πολίτες σε διαρκή και άμεση πληροφόρηση, με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, καθιερώνοντας τη διαφάνεια παντού και την ηλεκτρονική διακυβέρνηση.
 
Σύγχρονο και Αποτελεσματικό Κράτος
 
2η Θεματική «Δημιουργούμε ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό κράτος, στην υπηρεσία του πολίτη και της κοινωνίας»
 
 
Είναι κοινά παραδεκτό πως με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το μοντέλο διακυβέρνησης του 1960 δεν είναι πλέον ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις ενός Ευρωπαϊκού κράτους, ούτε βέβαια και στις ανάγκες της σημερινής κοινωνίας. Το σημερινό μοντέλο έχει εξαντλήσει τα όρια του.  
 
Οι παθογένειες που έχουν σωρευθεί, και για τις οποίες όλοι έχουμε ευθύνη,  όχι μόνο συμβάλλουν στη στασιμότητα αλλά προάγουν και πολλαπλασιάζουν τα προβλήματα. Προάγουν τη γραφειοκρατία και την αδιαφάνεια. Οδηγούν στην καταστρατήγηση των κανόνων χρηστής διοίκησης, στην αναξιοκρατία, στη διαπλοκή και στη διαφθορά. Έχουν δημιουργήσει ένα κράτος που αντί να εξυπηρετεί τον πολίτη τον ταλαιπωρεί. Που παρά το υψηλό κόστος συντήρησης του δεν μπορεί να παρέχει το εύρος και ποιότητα υπηρεσιών που θα έπρεπε να προσφέρει ένα σύγχρονο Ευρωπαϊκό κράτος. 
Είναι ένα κράτος που αντί να δημιουργεί ευκαιρίες στον πολίτη και τις επιχειρήσεις, δημιουργεί στρεβλώσεις και ελλείμματα.
 
Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης. Ένα καλύτερο κράτος, του οποίου η έκταση και το εύρος δραστηριοτήτων θα εξαρτάται από τις δυνατότητες και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και όχι από δογματισμούς ή τις ανάγκες του πολιτικο-κομματικού συστήματος. Ένα κράτος-στρατηγείο που θα είναι ικανό να αντεπεξέλθει στις σύγχρονες απαιτήσεις και να αξιοποιεί τις προφερόμενες ευκαιρίες. Να είναι ευέλικτο, αποτελεσματικό και φιλικό προς τον πολίτη. Ένα κράτος δικαίου, αξιοπρέπειας και σεβασμού που θα αντικρίζει τον πολίτη ισότιμα, στη βάση των αναγκών και των δικαιωμάτων του και όχι στη βάση των γνωριμιών και των προσβάσεων του.
 
Πιστεύουμε πως έφτασε η ώρα για μια ριζική, για μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση.  Έφτασε η ώρα για μια τολμηρή διαδικασία εκσυγχρονισμού που θα αναμορφώσει το κράτος μας σε πραγματικά Ευρωπαϊκό. 
 
Προς αυτή την κατεύθυνση, καταθέτουμε τους ακόλουθους πέντε πυλώνες μεταρρυθμιστικών δράσεων που θα αναμορφώσουν το κράτος.
 
Χρηστή διοίκηση, διαφάνεια, και πάταξης της διαφθοράς
 
 
Ο δεύτερος πυλώνας των προτάσεων  αποτελεί η εισαγωγή κανόνων χρηστής διοίκησης, διαφάνειας και η πάταξη της διαφθοράς. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού πρέπει να ληφθούν μέτρα προς τις πιο κάτω κατευθύνσεις :
 
Δημοσιοποίηση των πλήρως αιτιολογημένων αποφάσεων για κατακύρωση όλων των προσφορών στο δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα.
Υποχρέωση γνωστοποίησης από τις ανεξάρτητες επιτροπές διορισμού προαγωγής και μεταθέσεων, όπως η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας και η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, πλήρους αιτιολογημένης απόφασης σε κάθε ενδιαφερόμενο, όπου ο ίδιος θεωρεί ότι έχει αδικηθεί.
Θεσμοθέτηση αυστηρότερων ποινικών και αστικών ευθυνών για τις περιπτώσεις εκείνες όπου, κατά παράβαση των κανόνων χρηστής διοίκησης, λειτουργοί του Δημοσίου επιφέρουν ζημιά ή ενέχονται σε πράξεις διαφθοράς.
Θεσμοθέτηση συνεχούς ελέγχου των δημοσίων δαπανών, με στόχο την αποφυγή της σπατάλης και τη μείωση του κόστους λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
Δημιουργία σε κάθε υπουργείο Επιτροπής Ελέγχου για τη διασφάλιση της χρηστής διοίκησης και την υλοποίηση των σχετικών συστάσεων της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Εισαγωγή νομοθεσίας ούτως ώστε κατά τη διαδικασία έγκρισης του ετήσιου Προϋπολογισμού του κράτους από τη Βουλή να παρουσιάζεται λεπτομερής υπηρεσιακή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των κατά περίπτωση συστάσεων της τελευταίας Έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας.
Μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης
 
 
Ο πρώτος πυλώνας αφορά στη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης.
 
Προτείνεται ο διορισμός Επιτρόπου Μεταρρύθμισης και Απλοποίησης Διαδικασιών στο Δημόσιο Τομέα. Ο Επίτροπος θα έχει ως όρους εντολής να καταρτίσει, εντός έξι μηνών, σχέδιο δράσης με συγκεκριμένες εισηγήσεις για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διαδικασιών στις σχέσεις των πολιτών με το δημόσιο.
 
Άμεσος στόχος είναι να καταστούν οι κρατικές υπηρεσίες πιο προσιτές και φιλικές στον πολίτη, πιο γρήγορες και πιο αποτελεσματικές, ιδιαίτερα σε ότι αφορά στην κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάπτυξη.
 
Προτεραιότητα θα δοθεί  στις υπηρεσίες που έχουν αμεσότερη και συχνότερη σχέση με τους πολίτες και τις υποθέσεις που άπτονται των καθημερινών τους προβλημάτων.
 
Στον Επίτροπο θα ανατεθεί ακόμη μια πολύ σημαντική αρμοδιότητα. Να καταρτίσει Σχέδιο Συνένωσης αρμοδιοτήτων και συγχώνευσης διάσπαρτων υπηρεσιών του δημόσιου τομέα, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα την πιο αποδοτική, πιο αποτελεσματική και με λιγότερο λειτουργικό κόστος διοίκηση.
 
Συναφής στόχος πολιτικής είναι και η ριζική μεταρρύθμιση του γραφείου Εφόρου εταιριών ώστε η εγγραφή εταιρειών να είναι δυνατή μέσα σε 24 ώρες, όπως συμβαίνει και σε άλλα κέντρα παροχής διεθνών επιχειρηματικών υπηρεσιών.
 
Αναπόσπαστο κομμάτι της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης θα πρέπει να είναι η καλύτερη αξιοποίηση του μεγάλου συγκριτικού πλεονεκτήματος της δημόσιας υπηρεσίας, που αυτό δεν είναι άλλο από το ανθρώπινο της δυναμικό. Αναγνωρίζεται ότι οι δημόσιοι λειτουργοί μας όχι μόνο δεν υστερούν, αλλά συγκρίνονται ευνοϊκά  σε μόρφωση, προσόντα, και διάθεση προσφοράς ακόμη και με τις καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη. Αποτελούν όμως και αυτοί θύματα ενός αναχρονιστικού μοντέλου δημόσιας διοίκησης, το οποίο δεν τους επιτρέπει να αξιοποιήσουν τη δυναμική τους. Επιβάλλεται συνεπώς η ανάταξη και η πιο ορθολογική αξιοποίηση του ανθρώπινου αυτού δυναμικού.
 
Προς αυτή την κατεύθυνση προτείνονται: 
 
Η εφαρμογή σε ευρεία κλίμακα του θεσμού της εναλλαξιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, προκειμένου το ανθρώπινο δυναμικό του κράτους να κατανέμεται με τον ωφελιμότερο τρόπο και ανάλογα με τις πραγματικές και μεταβαλλόμενες ανάγκες της υπηρεσίας.
Ο εκσυγχρονισμός του συστήματος αξιολόγησης των δημόσιων λειτουργών. Το σημερινό σύστημα αξιολόγησης είναι ισοπεδωτικό, και αφαιρεί κάθε λογική κινήτρων και ανταμοιβής της αποδοτικότητας. Ένα σύγχρονο σύστημα αξιολόγησης θα πρέπει να διακρίνει και να αναδεικνύει αξιοκρατικά την αποδοτικότητα. Ανάλογα συστήματα αξιολόγησης θα εφαρμοστούν στο σύνολο του ευρύτερου δημόσιου τομέα και θα συμφωνηθούν μετά από διάλογο με τους εργαζόμενους.
Η καθιέρωση της διαδικασίας εμπιστευτικής αξιολόγησης των υπηρεσιών του Δημοσίου από τους πολίτες, μέσω ειδικού εντύπου που θα μπορεί  - και ηλεκτρονικά - να κατατίθεται  στη διεύθυνση των αντίστοιχων τμημάτων και υπηρεσιών.
 
Βελτίωση επιτελικής λειτουργίας του κράτους
Ο Τρίτος Πυλώνας των εισηγήσεων αφορά την επιτελική λειτουργία του κράτους και τη δημιουργία δομών άσκησης πολιτικής σε τομείς νευραλγικής σημασίας που σήμερα, λόγω του υφιστάμενου συστήματος, υποβαθμίζονται ή παραμελούνται.
 
Όπως καταδεικνύει η μέχρι σήμερα εμπειρία, ο περιορισμένος αριθμός των υπουργείων που επιφορτίζονται με σωρεία αλληλεπικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων οδηγεί σε αδυναμία του πολιτικού προϊσταμένου να παρακολουθεί και να υλοποιεί κυβερνητικές αποφάσεις. Οδηγεί επίσης  στην ελλιπή ή αναποτελεσματική εκπροσώπηση της Κύπρου στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς ακόμη και σε ζωτικούς τομείς, κάτι που δεν αρμόζει σε ένα Ευρωπαϊκό κράτος.
 
Πρόθεση είναι η δημιουργία αριθμού υφυπουργείων, με στόχο την προώθηση πρωτοποριακών και καινοτόμων πολιτικών, αλλά και την αντιμετώπιση ορισμένων χρόνιων αναγκών και αιτημάτων της κοινωνίας.
 
Τονίζεται ότι ο σκοπός δεν είναι η δημιουργία επιπρόσθετης κρατικής γραφειοκρατίας ή νέων αξιωματούχων. Γενική αρχή που θα ισχύσει είναι ότι δεν γίνονται νέες προσλήψεις. Τα υφυπουργεία θα υποστηρίζονται από υφιστάμενα τμήματα και υπηρεσίες του Δημοσίου, η δε στελέχωση τους θα συμπληρωθεί και από την εφαρμογή της «εναλλαξιμότητας».
 
Στα πλαίσια της προτεινόμενης μεταρρύθμισης εντάσσεται και η υπαγωγή του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης και Προσωπικού και του Τμήματος Υπηρεσιών Πληροφορικής στη δικαιοδοσία του Υφυπουργού παρά τω προέδρω και την ταυτόχρονη αναβάθμιση των τμημάτων αυτών.
 
Ηλεκτρονική διακυβέρνηση
 
 
Ο τέταρτος πυλώνας αφορά στην ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Με τα δεδομένα και τις δυνατότητες της σημερινής εποχής των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση πρέπει να γίνει κανόνας και όχι η εξαίρεση.
 
Συναφώς προτείνεται:
 
Η ηλεκτρονική εξυπηρέτηση των πολιτών μέσω της άμεσης προώθησης ρυθμίσεων και οργάνωσης  της ηλεκτρονικής υποδομής των δημοσίων υπηρεσιών. Στόχος της πολιτικής είναι όλες οι εργασίες και συναλλαγές των πολιτών με το κράτος και τους ημικρατικούς οργανισμούς να διεκπεραιώνονται και ηλεκτρονικά.
Η ενίσχυση και επέκταση του θεσμού των Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη με τη δημιουργία ηλεκτρονικών κέντρων εξυπηρέτησης.
Η ηλεκτρονική δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου (εκτός θεμάτων που άπτονται της εθνικής ασφάλειας), των  Επιτροπών Δημόσιας και Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, των Δήμων, των ημικρατικών οργανισμών και των ανεξάρτητων πολιτειακών αξιωματούχων.
Προϋπόθεση για την εφαρμογή μιας αξιόλογης ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι η γενική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών Διαδικτύου στην Κύπρο.
 
Αποκατάσταση του αισθήματος δικαίου
 
 
Ο πέμπτος πυλώνας σχετίζεται με την αποκατάσταση του αισθήματος δικαίου και την ταχεία απονομή της δικαιοσύνης που συνιστούν βασικές αρχές λειτουργίας ενός σύγχρονου κράτους.
 
Η διαφύλαξη του δικαιώματος των πολιτών να απολαμβάνουν έννομη προστασία από τα δικαστήρια αποτελεί βασική προτεραιότητα ενός Ευρωπαϊκού κράτους που σέβεται τα δικαιώματα του πολίτη.
 
Είναι αδιανόητο σε μια δημοκρατία το κράτος να μην εφαρμόζει άμεσα τις αποφάσεις τον δικαστηρίων. Όπως και είναι αδιανόητο το δίκαιο να απονέμεται με βραδύτητα ετών. Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις η εκδίκαση των οποίων εκκρεμεί στο Δικαστήριο για τρία και περισσότερα χρόνια, όταν το Συμβούλιο της Ευρώπης εισηγείται ότι «καμιά πολιτική δίκη δε πρέπει να διαρκεί περισσότερο από δυο μέρες».
 
Λόγω της καθυστέρησης που παρατηρείται στην εκδίκαση υποθέσεων, οι καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, έχουν εξαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Κάτι που εκθέτει τη χώρα μας διεθνώς.
 
Προτείνεται η θεσμοθέτηση της υποχρέωσης του κράτους, όπως σε σύντομο και καθορισμένο χρονικό διάστημα συμμορφώνεται πλήρως με τις ακυρωτικές αποφάσεις των δικαστηρίων και τηρεί κάθε είδους υποχρέωσης του προς τους πολίτες, ιδίως αυτές που σχετίζονται με την προστασία των δικαιωμάτων τους.
 
Προτείνονται επίσης συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές οι οποίες θα επιταχύνουν αποφασιστικά την απονομή της δικαιοσύνης όπως:
 
Η δημιουργία Συνταγματικού και Διοικητικού Δικαστηρίου, με πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, αλλά και τριτοβάθμια δικαιοδοσία.
Η επαναλειτουργία του Ανώτατου Δικαστηρίου με αρμοδιότητα εφετείου για πολιτικές και ποινικές υποθέσεις.
Όπου υπάρχει ανάγκη, η ενίσχυση τμημάτων της πρωτοβάθμιας δικαιοδοσίας προκειμένου να διεκπεραιώνονται το ταχύτερο δυνατό πολιτικές και ποινικές υποθέσεις.
Πρόσθετα προτείνεται η δημιουργία Δικαστηρίου διεθνών εμπορικών διαφορών.  Ένας τέτοιος θεσμός θα βοηθήσει στην ανάδειξη της Κύπρου ως κέντρου διεθνών διαιτησιών για επίλυση διαφορών εμπορικού και βιομηχανικού τομέα μεταξύ κρατών και εταιριών.
 
Ενέργεια
 
Φυσικό Αέριο
 
 
Η πρόσφατη ανακάλυψη υδρογονανθράκων στην ΑΟΖ της Κύπρου, σε συνδυασμό με παλαιότερες ανακαλύψεις κοιτασμάτων φυσικού αερίου στην οικονομική ζώνη του Ισραήλ, δημιουργεί νέα γεωπολιτικά και γεωστρατηγικά δεδομένα στον χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου και ανοίγουν νέες προοπτικές για την χώρα μας, τις οποίες θα πρέπει να αξιοποιήσουμε κατάλληλα, ώστε η χάραξη μιας εθνικής στρατηγικής για την ενέργεια να έχει θετικές επιδράσεις και στο εθνικό μας πρόβλημα.
 
Εθνικός στόχος είναι η Κύπρος να καταστεί Ενεργειακό Κέντρο της περιοχής για τη διαχείριση και αξιοποίηση όχι μόνο των δικών της κοιτασμάτων, αλλά και των κοιτασμάτων των γειτονικών μας χωρών, με στόχο την κάλυψη των δικών μας αναγκών, αλλά κυρίως την εξαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) ως κύριας μορφής Φ.Α. προς την Ευρώπη με όλα τα συνεπαγόμενα γεωστρατηγικά πλεονεκτήματα, αλλά και προς την Ανατολή, όπου οι αγορές είναι ακόμα πιο προσοδοφόρες.
 
Πέραν του υγροποιημένου φυσικού αερίου, που θα είναι η βασική μας επιλογή, θα μπορούν να εξεταστούν και οποιεσδήποτε άλλες επιλογές εξαγωγής, οι οποίες αν είναι εφικτές και βιώσιμες θα μπορούσαν να μας προσφέρουν ποικιλία εξαγωγικών επιλογών (π.χ. καλώδιο μεταφοράς ηλεκτρικού ρεύματος, συμπιεσμένο φυσικό αέριο (CNG), υποθαλάσσιος αγωγός φυσικού αερίου προς Ελλάδα-Κρήτη).
 
Η εθνική συνεννόηση είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των θεμάτων ενέργειας. Για τον λόγο αυτό, προτείνεται η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου Ενέργειας.
 
Σχεδιασμός και Στρατηγική
Ο σχεδιασμός και η στρατηγική μας στα θέματα ενέργειας θα έχει τις πιο κάτω προτεραιότητες:
 
Δια νομοθετικής ρύθμισης δημιουργία Κρατικής Εταιρίας Πετρελαίου, στα πρότυπα του Νορβηγικού μοντέλου.
Δια νομοθετικής ρύθμισης ίδρυση Ανεξάρτητου Κρατικού Ταμείου (Sovereign Fund), στα πρότυπα του Νορβηγικού μοντέλου.
Νομοθετικό πλαίσιο για εγκατάσταση υποθαλάσσιου αγωγού, για το οποίο απαιτούνται άμεσες πολιτικές αποφάσεις για τον τρόπο κατασκευής του, είτε ως αυτόνομου έργου, είτε ως έργου συνδεδεμένου με το τερματικό και με τις γεωτρήσεις.
Σχεδιασμό για την λειτουργία Χερσαίου Τερματικού Υγροποίησης Φυσικού Αερίου. Η Κυπριακή Δημοκρατίας πρέπει να διατηρήσει σημαντικό έλεγχο. Για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση αυτού του έργου θα πρέπει να αξιοποιήσουμε το νέο εργαλείο χρηματοδότηση της Ε.Ε. (Multiannual Financial Framework), ώστε όλα τα έργα υποδομής να συγχρηματοδοτηθούν. Είναι ευκαιρία για την Κύπρο να αξιοποιήσει ευρωπαϊκά κονδύλια με όλα τα θετικά συνεπακόλουθα.
Η Κρατική Εταιρία Πετρελαίου να έχει το δικαίωμα, αλλά και οι εταιρίες εξόρυξης υδρογονανθράκων θα έχουν την υποχρέωση να παρέχουν συμμετοχή στην Κρατική Εταιρία Πετρελαίου στις εξορύξεις υδρογονανθράκων μέχρι και σε ποσοστό 50%.
 
Στις επόμενες αδειοδοτήσεις, οι όροι των προσφορών θα πρέπει να παρέχουν το πιο πάνω δικαίωμα στην Κρατική Εταιρία Πετρελαίου. 
 
Η τυχόν ενδιάμεση λύση, μπορεί  να αποτελεί μέρος της τελικής λύσης, όπου η Κύπρος θα καταστεί σημαντική εξαγωγική χώρα φυσικού αερίου.
 
Ανεξάρτητα από τις πιο πάνω ενέργειες και αποφάσεις, η ΔΕΦΑ θα πρέπει να προχωρήσει τάχιστα στη δημιουργία του δικτύου εγχώριας αγοράς, ώστε να είμαστε έτοιμοι, σε περίπτωση που προχωρήσουμε με την ενδιάμεση λύση, να μπορούμε να φέρουμε το Φ.Α. και να το μεταφέρουμε σε όλα τα πιθανά σημεία μέσω των αγωγών αυτών.
 
Ρύθμιση των θεμάτων ενέργειας θα εκτελεί η ΡΑΕΚ ως ο αρμόδιος κρατικός φορέα. Η ΡΑΕΚ έχει εξουσίες και αρμοδιότητες όσον αφορά στην αγορά Φ.Α. καθώς και καθήκοντα για τη ρύθμιση της αγοράς Φ.Α., όπως αυτά καθορίζονται στις σχετικές νομοθεσίες.
 
Η κυβέρνηση και το Υπουργείο Εμπορίου, Βιομηχανίας και Τουρισμού θα καθορίζουν την πολιτική και θα λαμβάνουν τις πολιτικές αποφάσεις, αφού συμβουλευτούν και διαβουλευτούν με όλα τα θεσμικά όργανα, καθώς και την ομάδα των συμβούλων εμπειρογνωμόνων που έχουν διοριστεί.
 
Μόνιμος στόχος της ΑΗΚ πρέπει να είναι η αύξηση  της παραγωγικότητας και μείωσης του κόστους παραγωγής.
 
Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ)
Στόχος η δημιουργία και η άμεση προώθηση όλων των μορφών ΑΠΕ (π.χ. αιολική, ηλιακή-Φωτοβολταϊκά, γεωθερμική, βιομάζα, κυματική κλπ) για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.
 
Προτείνουμε να γίνει ο κατάλληλος σχεδιασμός και μελέτες για την άμεση προώθηση της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο με σκοπό την αξιοποίηση του ηλεκτρισμού που παράγεται από τις ΑΠΕ για την κάλυψη των φορτίων αιχμής.
 
Ακόμη εισηγούμαστε όπως εξεταστεί η δυνατότητα συνεργασίας με άλλες χώρες στα πλαίσια της στατιστικής μεταφοράς/μεταβίβασης ποσοστού ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ, δηλαδή οι χώρες που διαφαίνεται ότι θα πετύχουν τους εθνικούς τους στόχους μπορούν να μεταβιβάζουν ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ΑΠΕ έναντι οικονομικής αποζημίωσης, σε χώρες που δεν αναμένεται να πετύχουν τους εθνικούς τους στόχους.
 
Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην Εξοικονόμηση Ενέργειας η οποία αποτελεί ένα από τους βασικούς πυλώνες της ενεργειακής πολιτικής κάθε χώρας και μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη. Θα πρέπει να προωθηθούν ακόμα περισσότερο τα μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας και να εφαρμοστούν αποτελεσματικά όλες οι σχετικές νομοθεσίες π.χ. ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, λαμπτήρες φωτισμού χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης, οδικός φωτισμός με συμπαγείς λαμπτήρες φθορισμού κλπ. Το κράτος πρέπει να αποτελέσει το καλό πρότυπο και η κρατική μηχανή να είναι όσο το δυνατό λιγότερο ενεργοβόρα.
Για μια καλύτερη Δημόσια Υγεία
 
 
Κάθε ευνομούμενο κράτος έχει καθήκον να προστατεύει και να κατοχυρώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα των πολιτών του. Έτσι και η Κυπριακή πολιτεία οφείλει να κατοχυρώσει ένα από τα βασικότερα δικαιώματα του ανθρώπου, αυτό του δικαιώματος στην υγεία.
 
Η δέσμευση για την προαγωγή και διασφάλιση της υγείας για κάθε πολίτη, ως ένα  δημόσιο κοινωνικό αγαθό, είναι πανευρωπαϊκή αλλά και παγκόσμια. Παράλληλα, αποτελεί ένα  κρίσιμο παράγοντα ο οποίος επηρεάζει όλους τους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας, γι’ αυτό και πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε πολιτικού σχεδιασμού.
 
Η Στρατηγική για την Υγεία σε ένα σύγχρονο κράτος επικεντρώνεται στην επίτευξη των πιο κάτω στόχων:
 
1.  Βελτίωση της υγείας των πολιτών - μέσω εφαρμογής μιας αποτελεσματικής πολιτικής  δημόσιας υγείας.
 
2.  Μείωση των αναγκών θεραπείας των πολιτών - μέσω στοχευμένης έγκαιρης διάγνωσης και προ-συμπτωματικού ελέγχου.
 
3.  Παροχή συνεχιζόμενης στήριξης– μέσω της κάλυψης των μεταθεραπευτικών αναγκών του ασθενή για αποφυγή επανάληψης του προβλήματος.
 
Απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των πιο πάνω αποτελεί η ύπαρξη ενός σωστού και καλά δομημένου συστήματος υγείας το οποίο θα είναι προσβάσιμο από όλους τους πολίτες και ιδιαίτερα στις πιο ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού. Αυτό δεν αποτελεί επιλογή αλλά απαραίτητη προϋπόθεση και κρίσιμη ανάγκη για την Κύπρο.
 
Προβλήματα στον χώρο της υγείας σήμερα (1)
 
 
Για να προχωρήσουμε στην εφαρμογή ενός αποτελεσματικού Εθνικού Σχεδίου Υγείας αυτό που απαιτείται είναι η ανάλυση των δυνατοτήτων, αλλά πρωτίστως των αδυναμιών του υφιστάμενου συστήματος.
 
Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο, εδώ και καιρό έχει συσταθεί μια ομάδα ειδικών για θέματα υγείας η οποία υποστηρίζει την υποψηφιότητα μου. Μια ομάδα που με σκληρή δουλειά, τεχνογνωσία αλλά και σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις εργάζεται για τον καταρτισμό ενός προγράμματος με εφαρμόσιμους βραχυπρόθεσμους αλλά και μακροπρόθεσμους στόχους.
 
Παράλληλα, η ομάδα εθελοντών που υποστηρίζει την υποψηφιότητα μου, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας τους ‘Η φωνή σου μετρά’,  έχει δώσει ιδιαίτερη σημασία στον τομέα της υγείας. Διενήργησαν σειρά επισκέψεων στα δημόσια νοσοκομεία και πραγματοποίησαν ένα μεγάλο αριθμό συνεντεύξεων από ασθενείς. Στόχος δεν ήταν η διεξαγωγή μιας επαγγελματικής ή επιστημονικής έρευνας αλλά να δοθεί η ευκαιρία να ακουστούν, να καταγραφούν και να κωδικοποιηθούν  τα προβλήματα, και οι εισηγήσεις των πολιτών, συμβάλλοντας με αυτό τον τρόπο στη διαμόρφωση πολιτικής.  
 
Από τις συνεντεύξεις συνάγεται το συμπέρασμα ότι  ο Κύπριος πολίτης έχει χάσει την εμπιστοσύνη του στο σύστημα υγείας. Το 70% των ερωτηθέντων δηλώνουν μη ικανοποιημένοι από τα κρατικά μας νοσηλευτήρια ενώ η δυσαρέσκεια είναι ιδιαίτερα έντονη ανάμεσα στους νέους αφού ξεπερνά το 85%.
 
Προβλήματα στον χώρο της υγείας σήμερα (2)
Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι το κυριότερο πρόβλημα του τομέα της υγείας στην Κύπρο οφείλεται στο γεγονός ότι η χώρα μας παραμένει το μόνο από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ που δεν διαθέτει εθνικό σύστημα υγείας.
 
Η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει στην ολοένα και αυξανόμενη ροή ασθενών στα νοσοκομεία, τα οποία έχουν εδώ και καιρό ξεπεράσει τα όρια των δυνατοτήτων τους. Σύμφωνα και με την έρευνα των εθελοντών μια πολύ σημαντική μερίδα των ασθενών δηλώνει ότι η περίοδος μεταξύ του ραντεβού και της επίσκεψης στον γιατρό υπερβαίνει τους έξι μήνες.
 
Ταυτόχρονα, ο ιδιωτικός τομέας όχι μόνο δεν αξιοποιείται επαρκώς αλλά οδηγείται σε μαρασμό. Η απουσία συντονισμού δημόσιου και ιδιωτικού τομέα οδηγεί και τους δύο τομείς σε ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και σε δραματική αύξηση του κόστους με αποτέλεσμα την υπερπροσφορά υπηρεσιών στον ένα τομέα και έλλειψη στον άλλο.
 
Παράλληλα, ο Κύπριος ασθενής θα μπορούσε να έχει στη διάθεση του πιο φτηνά φάρμακα εάν υπήρχε μια συγκροτημένη πολιτική για τα φάρμακα ενώ καταβάλλει το ψηλότερο ποσοστό από τον οικογενειακό προϋπολογισμό για αγορά υπηρεσιών υγείας από οποιονδήποτε άλλο πολίτη της Ε.Ε. Ταυτόχρονα παραμένει οικονομικά εκτεθειμένος, ειδικά όταν αντιμετωπίζει σοβαρές και πολυδάπανες ασθένειες. 
 
Δεν είναι υπερβολή να χαρακτηρίσουμε την παρούσα κατάσταση στο τομέα της υγείας ως  τραγική. Διαμέσου της οικονομικής κρίσης αδυνατούμε να παρέχουμε στους ασθενής μια αξιοπρεπή, έγκαιρη, και ποιοτική φροντίδα, παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του ιατρικού και παραϊατρικού προσωπικού.
 
Η εφαρμογή Γενικού Σχεδίου Υγείας, η αυτονόμηση και η πλήρης μηχανογράφηση των νοσοκομείων και πολλά άλλα παραμένουν στη λήξη της θητείας της παρούσας κυβέρνησης ανεκπλήρωτες  προεκλογικές δεσμεύσεις.
 
Εφαρμογή Εθνικού Συστήματος Υγείας
Σε αυτό το πλαίσιο, η υλοποίηση ενός Εθνικού Σχεδίου Υγείας το συντομότερο δυνατό αποτελεί επιτακτική ανάγκη αλλά και απαίτηση της κοινωνίας. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο που αυτή η αναγκαιότητα έχει προταχθεί από την  Ευρωπαϊκή Επιτροπή σαν ένα από τα ουσιαστικότερα μεταρρυθμιστικά μέτρα που επιβάλλεται να προωθηθούν τάχιστα.
 
Δεν μπορεί σε μια σύγχρονη κοινωνία η ελεύθερη επιλογή γιατρού να συνεχίζει να αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο των πλουσίων. Όλοι οι πολίτες, ανεξάρτητα από το εισόδημα τους θα πρέπει να έχουν το δικαίωμα αλλά και την ευχέρεια επιλογής του ιατρού της αρεσκείας τους. Όπως θα πρέπει επίσης να τυγχάνουν κάλυψης για όλες τις χρόνιες και σοβαρής μορφής ασθένειες που απειλούν άμεσα τη ζωή τους.
 
Ούτε και είναι αποδεκτό να είμαστε η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που δεν παρέχει καθολική κάλυψη ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στον πληθυσμό. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αδυναμία ουσιαστικής εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την διασυνοριακή περίθαλψη, με αποτέλεσμα το 25% των Κυπρίων να αποκλείεται από τη δυνατότητα λήψης δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σε άλλο Κράτος Μέλος της Ε.Ε.  Γιατί η Κύπρος οφείλει να διασφαλίζει και στους δικούς της πολίτες τα οφέλη που πηγάζουν από την ένταξή μας στην Ε.Ε.
 
Για να προχωρήσουμε όμως στην υλοποίηση ενός Εθνικού Σχεδίου Υγείας επιβάλλεται:
 
 1.   Η άμεση εξέταση και μελέτη όλων των πολιτικών και μέτρων που θα αποτελούν το νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας. Το σύστημα υγείας θα πρέπει να συμβαδίζει με τις  κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες και πραγματικότητες της σημερινής εποχής και όχι με τα δεδομένα όπως αυτά ήταν πριν 20 χρόνια.
 
 2.   Η αξιοποίηση της δουλειάς που έγινε όλα αυτά τα χρόνια από τον Οργανισμό Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) ώστε να εφαρμοστεί ένα ωφέλιμο Εθνικό Σύστημα Υγείας που θα προσφέρει συνεχή εκσυγχρονισμό της ποιότητας των υπηρεσιών μέσω της ορθολόγισης των δημόσιων δαπανών αλλά και της αξιοποίησης όλου του δυναμικού της χώρας.
 
 3.   Η άμεση στελέχωση του Υπουργείου Υγείας με το κατάλληλο διοικητικό και τεχνοκρατικό προσωπικό ούτως ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στο νέο του ρόλο που αφορά το σχεδιασμό, την εποπτεία και την  εφαρμογή της μεταρρύθμισης στο τομέα της υγείας. Η στελέχωση αυτή μπορεί να γίνει με την εφαρμογή της εναλλαξιμότητας.
 
 4.  Άμεση εφαρμογή προγράμματος αναδιάρθρωσης των δημόσιων νοσηλευτηρίων τα οποία διαθέτουν εξειδικευμένο προσωπικό και τεχνογνωσία και αν αξιοποιηθούν σωστά θα μπορούν να αποτελέσουν ένα βασικό πυλώνα του Εθνικού Σχεδίου Υγείας. Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η μετατροπή των δημόσιων νοσηλευτηρίων σε οικονομικά αυτοτελείς και αυτοδιοικούμενους οργανισμούς  ώστε να διασφαλιστεί ότι με την εφαρμογή του Εθνικού συστήματος υγείας δεν θα εγκαταλειφθούν από τους ασθενείς.
 
 5.   Πολιτική βούληση και αποφασιστικότητα, κάτι που εξέλειπε τα τελευταία χρόνια.
 
Μέτρα ενδιάμεσης εφαρμογής για απαύλυνση των προβλημάτων (1)
Αναπροσαρμογή του ωραρίου δημόσιων νοσοκομείων
Αναθεώρηση του καθορισμού των δικαιούχων με βάση το σημερινό σύστημα υγείας 
Τα προβλήματα στο χώρο της υγείας είναι σήμερα πολλά και επείγοντα.  Ο πολίτης χρειάζεται επειγόντως απαντήσεις.
 
Γι’ αυτό ακριβώς το λόγο έχουμε μελετήσει συγκεκριμένα μέτρα που μπορούν να εφαρμοστούν για να δώσουν άμεσες, έστω προσωρινές λύσεις, στα πιεστικά προβλήματα στο χώρο της υγείας μέχρι να εφαρμοστεί στην πράξη το Εθνικό Σύστημα Υγείας. 
 
Εν συντομία ορισμένα από τα μέτρα που προτείνουμε είναι:
 
1ο Μέτρο: Αναπροσαρμογή του ωραρίου δημόσιων νοσοκομείων 
 
Το περιορισμένο ωράριο λειτουργίας των δημόσιων νοσηλευτηρίων και των εξωτερικών ιατρειών αποτελεί μια από τις αιτίες αναποτελεσματικής αντιμετώπισης των ολοένα και αυξανόμενων αναγκών των ασθενών. Παράλληλα συντείνει στην επιδείνωση του προβλήματος των  μακρών λιστών αναμονής.
 
Με το 75% των ερωτηθέντων στις συνεντεύξεις μας να δηλώνει ότι θα χρησιμοποιούσε τα κρατικά νοσηλευτήρια και το απόγευμα, πιστεύουμε ότι η επέκταση των ωρών λειτουργίας κάποιων εκ των υπηρεσιών θα βοηθήσει στην αποτελεσματική περίθαλψη αυξημένου αριθμού ασθενών.
 
Το μέτρο θα υλοποιηθεί με τη σωστή αξιοποίηση του υφιστάμενου προσωπικού το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις, λόγω ελλείψεων σε χώρους, υποδομές, αλλά και λόγω της μη ορθής εκμετάλλευσης του εξοπλισμού δεν μπορεί να προσφέρει με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο τις υπηρεσίες του.
 
Το απογευματινό ωράριο μπορεί να ισχύσει ιδιαίτερα στις περιπτώσεις των Γενικών Ιατρών και των Παθολόγων αλλά και κάποιες ειδικότητες που μπορούν να προσφέρουν δευτεροβάθμιες υπηρεσίες. Επιπρόσθετα θα οδηγήσει στην πιο ικανοποιητική χρήση ακριβού εξοπλισμού ο οποίος είτε υπολειτουργεί λόγω του περιορισμού των ωρών χρησιμοποίησης του, είτε λειτουργεί με αυξημένο κόστος λόγω του συστήματος των υπηρεσιών όπως για παράδειγμα οι αξονικοί τομογράφοι, τα MRI, οι υπέρηχοι καρδίας και οι διαγνωστικοί καθετηριασμοί.
 
Επισημαίνω ότι δεν απαιτείται αλλαγή των σχεδίων υπηρεσίας του προσωπικού αφού η ανάθεση εργασίας με απογευματινό ωράριο προβλέπεται και από την υφιστάμενη νομοθεσία.
 
2ο Μέτρο: Αναθεώρηση του καθορισμού των δικαιούχων με βάση το σημερινό σύστημα υγείας
 
Οι τεράστιες καθημερινές πιέσεις πάνω στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό δημιουργούν κινδύνους για την ποιότητα των παρεχομένων υπηρεσιών και αφάνταστη ταλαιπωρία στο κοινό.
 
Η σημερινή κατάσταση, με τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, ντόπιων και αλλοδαπών να τυγχάνουν δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης δεν είναι ούτε οικονομικά βιώσιμη, αλλά ούτε και κοινωνικά δίκαιη. Χρειάζεται άμεσα η εισαγωγή εισοδηματικών και κοινωνικών κριτηρίων για τον επανακαθορισμό των δικαιούχων δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Σκοπός να τυγχάνουν αμεσότερης και καλύτερης φροντίδας οι συμπολίτες μας που πραγματικά έχουν ανάγκη.
 
Μέτρα ενδιάμεσης εφαρμογής για απαύλυνση των προβλημάτων (2)
Προκήρυξη προσφορών για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα.
Μέτρα για μείωση των Λιστών Αναμονής
 
 
3ο Μέτρο: Προκήρυξη προσφορών για αγορά υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα.
 
Ενώ με την επιδείνωση της οικονομικής κρίσης  όλο και περισσότεροι ασθενείς καταφεύγουν στα κρατικά νοσηλευτήρια, το αντίστροφο συμβαίνει με τον ιδιωτικό τομέα.
 
Παρά τη δημιουργία σύγχρονων κλινικών την τελευταία δεκαετία τα οποία είναι εξοπλισμένα με ακριβό εξοπλισμό,  καθώς και τη πληθώρα εξαίρετων νέων Κύπριων γιατρών που ήλθαν και από το εξωτερικό, ο ιδιωτικός τομέας αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα και υπολειτουργεί.
 
Επιβάλλεται να αξιοποιήσουμε αυτή την τεχνογνωσία με αγορά υπηρεσιών με σύγχρονες, διαφανείς και αντικειμενικές διαδικασίες διαγωνισμών, για να αποσυμφορήσουμε τα νοσοκομεία μας. Αυτή η ανάγκη επισημάνθηκε από τη μεγάλη πλειονότητα των ερωτηθέντων της έρευνας των εθελοντών.
 
Προτεραιότητα θα δοθεί για τις ιατρικές υπηρεσίες που αποτελούν τις βασικότερες ανάγκες και για τις οποίες υπάρχουν μακρές λίστες αναμονής. Με τη διαδικασία αυτή μπορεί να διασφαλιστεί η παροχή ιατρικών υπηρεσιών σε τιμές που δεν θα υπερβαίνουν το κόστος του δημόσιου τομέα χωρίς να επιβαρύνονται σημαντικά οι δαπάνες του κράτους.  
 
Οι ασθενείς που δεν είναι δυνατό να εξυπηρετηθούν από τον δημόσιο τομέα θα παραπέμπονται στους συμβαλλομένους ιατρούς, κλινικές και εργαστήρια ανάλογα με τον τόπο παραμονής του ασθενούς, τη φύση της ασθενείας και τη συμφωνηθείσα τιμή. Απώτερος σκοπός είναι η δημοσιοποίηση των τιμών.
 
Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η αγορά υπηρεσιών αιμοκάθαρσης, μια διαδικασία την οποία οι ασθενείς αναγκάζονται να υποστούν 3 φορές τη βδομάδα και η οποία αφορά τη φυσική επιβίωση αλλά και τη ποιότητα της ζωής τους. 
 
Σήμερα οι αιμοκαθάρσεις γίνονται μόνο στα νοσοκομεία τα οποία όμως παρά τις υπεράνθρωπες προσπάθειες του νοσηλευτικού προσωπικού δεν έχουν τη δυνατότητα να ανταποκριθούν επαρκώς στις αυξανόμενες ανάγκες.
 
Παράλληλα θα μπορούν να εξυπηρετούνται και πολλοί ξένοι νεφροπαθείς οι οποίοι θέλουν  να επισκεφτούν την Κύπρο αλλά στο παρόν στάδιο δεν μπορούν να το πράξουν λόγω  της μη ύπαρξης των αναγκαίων για αυτούς υπηρεσιών.
 
 
 
4ο Μέτρο: Μέτρα για μείωση των Λιστών Αναμονής
 
Σήμερα, οι λίστες αναμονής δεν αντιμετωπίζονται σε παγκύπρια βάση για κάθε κατηγορία νοσημάτων αλλά σε κάθε νοσοκομείο ξεχωριστά. Ούτε και καταγράφεται η σοβαρότητα των διάφορων περιστατικών, με αποτέλεσμα τα περιστατικά να μην κατατάσσονται σύμφωνα με τον βαθμό προτεραιότητας τους.
 
Η κακή διαχείριση, η μη έγκαιρη επικαιροποίηση και η μη ύπαρξη ενιαίας ηλεκτρονικής καταγραφής καθιστά τις λίστες αναμονής διαβλητές.
 
Είναι άλλωστε καλά γνωστό ότι η έλλειψη διαφάνειας στις Λίστες Αναμονής έχει καταστεί εργαλείο για την εξυπηρέτηση των πελατειακών σχέσεων αφού ορισμένες φορές η προτεραιότητα δίδεται όχι βάσει των πραγματικών αναγκών αλλά με άλλα κριτήρια.
 
Για τον λόγο αυτό επιβάλλεται η λήψη άμεσων μέτρων για να μειωθούν οι λίστες αναμονής όπως:
 
1. Δημιουργία κεντρικού ηλεκτρονικού συστήματος λιστών αναμονής.
 
2. Τακτική επανεξέταση των ασθενών από τους θεράποντες ιατρούς τους.
 
3. Τακτική επικαιροποίηση των λιστών αναμονής και συνεχής  παρακολούθηση τους.
 
4. Δημοσιοποίηση λιστών αναμονής έτσι ώστε να υπάρχει διαφάνεια.
 
Εφαρμογή κλινικών πρωτοκόλλων με σκοπό να αποφευχθούν οι άσκοπες παραπομπές για διαγνωστικές εξετάσεις.
 
Μέτρα ενδιάμεσης εφαρμογής για απαύλυνση των προβλημάτων (3)
Εφαρμογή Προγραμμάτων – Λειτουργία Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας
Μέτρα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας των δημόσιων νοσηλευτηρίων
Αναβάθμιση Επαρχιακών Νοσοκομείων
 
 
5ο Μέτρο: Εφαρμογή Προγραμμάτων – Λειτουργία Μονάδων Ημερήσιας Νοσηλείας (DAY CARE SURGERY) 
 
Σκοπός αυτής της άμεσης λύσης είναι η αποφόρτιση των λιστών αναμονής χειρουργείων και ενδοσκοπικών απεικονιστικών εξετάσεων, τόσο στα κρατικά όσο και στα ιδιωτικά νοσηλευτήρια, με ανάθεση κατόπιν διαγωνισμού.
 
Σήμερα οι Μονάδες Μιας Ημέρας Νοσηλείας αποτελούν βασικό τμήμα όλων των μεγάλων νοσηλευτικών ιδρυμάτων και αρκετές από αυτές συντελούν στην αντιμετώπιση ποσοστού έως και 80% των συνολικών χειρουργικών παθήσεων.
 
Τα προφανή πλεονεκτήματα της τακτικής αυτής τυγχάνουν παγκοσμίως ευρείας αποδοχής. Το οικονομικό όφελος από τον περιορισμό της «άσκοπης» δέσμευσης των νοσηλευτικών κλινών, αλλά και του περιορισμού των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων που επιτυγχάνεται με την ταχεία διακίνηση των χειρουργικών ασθενών αποτελεί ανάσα σωτηρίας για πολλά συστήματα υγείας παγκοσμίως. 
 
 
 
6ο Μέτρο: Μέτρα για τη βελτίωση της παραγωγικότητας των δημόσιων νοσηλευτηρίων
Από την έρευνα τον εθελοντών συνάγεται ότι μεγάλη μερίδα  ασθενών αντιλαμβάνεται ότι  η ταλαιπωρία και η μειωμένη ποιότητα παροχής υπηρεσιών οφείλεται ως ένα βαθμό στην απουσία επαρκούς οργάνωσης εντός των νοσηλευτηρίων και έλλειψης ιεράρχησης προτεραιοτήτων.
 
Και είναι γεγονός ότι η διοίκηση των έξι κρατικών νοσηλευτηρίων εξαρτάται πλήρως από το Υπουργείο Υγείας. Ο τρόπος διαχείρισης τους είναι αναχρονιστικός με τους διευθυντές τους έχουν περιορισμένες έως και ανύπαρκτες εξουσίες στη Διοίκηση του νοσηλευτηρίου.
 
Τα συνεπακόλουθα προβλήματα που παρουσιάζονται αφορούν την αδυναμία συγκράτησης του λειτουργικού κόστους, τη μειωμένη παραγωγικότητα, και τη μη επαρκή χρήση του ακριβού εξοπλισμού. Το πραγματικό αποτέλεσμα είναι η ταλαιπωρία των ασθενών, οι μεγάλες λίστες αναμονής και η μείωση της ποιότητας των παρερχομένων υπηρεσιών.
 
Χαρακτηριστικά ένας νέος επιστήμονας που απάντησε στο ερωτηματολόγιο μας είπε:
 
 «Πιστεύω ότι υπάρχει καλά καταρτισμένο ιατρικό προσωπικό αλλά λόγω του ότι γίνεται πανδαιμόνιο καθημερινά δεν μπορεί να δίνεται η απαιτούμενη προσοχή!»
 
Με την ανάληψη της νέας διακυβέρνησης και μέχρι την αυτονόμηση και απεξάρτηση των νοσοκομείων από το κέντρο, το πρόβλημα θα αντιμετωπιστεί με διοικητικά μέτρα που θα οδηγήσουν στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ποιότητας των υπηρεσιών των νοσοκομείων.
 
Θα δημιουργηθεί Συντονιστικό Συμβούλιο Κρατικών Νοσηλευτηρίων στο Υπουργείο Υγείας το οποίο θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα των νοσοκομείων αλλά και Διοικητική Ομάδα εντός κάθε νοσοκομείου η οποία θα είναι υπεύθυνη για το συντονισμό των τμημάτων, τη διαχείριση του προσωπικού και την αξιοποίηση του ιατρικού εξοπλισμού.
 
 
 
7ο Μέτρο: Αναβάθμιση Επαρχιακών Νοσοκομείων 
 
Η αναβάθμιση των επαρχιακών νοσοκομείων θα οδηγήσει στην αποσυμφόρηση του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας ο οποίο σήμερα λειτουργεί ως το μοναδικό νοσοκομείο για αντιμετώπιση εξειδικευμένων περιστατικών.
 
Δυνατότητες στα Επαρχιακά νοσοκομεία υπάρχουν αλλά δεν τυγχάνουν της ορθής αξιοποίησης. Για παράδειγμα, το Νοσοκομείο Αμμοχώστου είναι ένα σύγχρονο και μηχανογραφημένο νοσοκομείο με πληθώρα ακριβού αλλά αναξιοποίητου εξοπλισμού. Με την κατάλληλη στελέχωση θα μπορούσε να αποσυμφορίσει το Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας από περιστατικά ρουτίνας όπως μικρές χειρουργικές επεμβάσεις. Παράλληλη αξιοποίηση θα μπορούσε να τύχουν και άλλα Επαρχιακά Νοσοκομεία μέσω της πιο ορθολογικής εκμετάλλευσης του υφιστάμενου προσωπικού.
 
Μέτρα ενδιάμεσης εφαρμογής για απαύλυνση των προβλημάτων (4)
Πολιτική για τα φάρμακα
Σεβασμός στον πολίτη και μηχανισμός παραπόνων
8ο Μέτρο: Πολιτική για τα φάρμακα 
 
Ο Κύπριος ασθενής συνεχίζει να πληρώνει ακριβά φάρμακα. Τα τελευταία 5 χρόνια δεν υπήρχε επικαιροποίηση των τιμών αλλά ούτε και εφαρμογή της τιμολογιακής πολιτικής όπως εισηγήθηκε η Γενική Ελεγκτής του κράτους.
 
Προτείνουμε:
 
1.  Άμεση μελέτη και αξιοποίηση όλων των σχετικών συστάσεων της Γενικού Ελεγκτή
 
2.  Δημιουργία μηχανισμού συνεχούς παρακολούθησης της τιμολογιακής πολιτικής φαρμάκων στα Κράτη Μέλη της Ε.Ε. με στόχο την πιο συχνή επικαιροποίηση και αναθεώρηση των τιμών των φαρμάκων. Η πολιτική αυτή θα διασφαλίσει την πρόσβαση των ασθενών σε φθηνά φάρμακα και την μείωση των δαπανών.
 
3.  Άμεση υλοποίηση της απόφασης  του Υπουργικού Συμβουλίου του 2007 για σύσταση Επιτροπής Ελέγχου και Ενημέρωσης, καθήκον της οποίας θα είναι ο έλεγχος της συνταγογράφησης τόσο στον ιδιωτικό όσο και στο δημόσιο τομέα και η αντιμετώπιση του φαινομένου της πολυφαρμακίας.
 
4.  Αξιοποίηση της τεχνολογίας και εφαρμογή της ηλεκτρονικής κάρτας ασθένειας ως μέτρο αντιμετώπισης της πολυφαρμακίας και επαρκή ελέγχου της συνταγογράφησης.
 
5.  Χρήση των γενοσήμων φαρμάκων ώστε να περιοριστεί η άσκοπη χρήση ακριβών φαρμάκων της ίδιας αποτελεσματικότητας.
 
Θα πρέπει επίσης να ληφθούν μέτρα ώστε να μην επαναληφθούν τα φαινόμενα προηγούμενων άστοχων πολιτικών που οδήγησαν στην έξοδο των φτηνών φαρμάκων από την αγορά, και να υιοθετηθούν ρυθμίσεις για άρση του αθέμιτου ανταγωνισμού που τα ιδιωτικά φαρμακεία ενδεχομένως υφίστανται από τα μονοπώλια του δημόσιου τομέα.
 
 
Μέτρο 9: Σεβασμός στον πολίτη και μηχανισμός παραπόνων
 
Απαιτείται η ουσιαστική θεσμική αναβάθμιση του μηχανισμού διαχείρισης παραπόνων και καταγγελιών των ασθενών, μέσω της θέσπισης του Συνηγόρου Υγείας. Ο θεσμός θα έχει καθορισμένες αρμοδιότητες και εξουσίες και θα μπορεί να παρεμβαίνει αποτελεσματικά στα φαινόμενα κακοδιοίκησης ή παραβίασης των δικαιωμάτων των ασθενών. Με αυτό τον τρόπο θα διασφαλίζεται η πρέπουσα αντιμετώπιση του ασθενή από τον παροχέα Υγείας.
 
Ευρύτερη Στρατηγική Υγείας (Πρόληψη)
Ανεξάρτητα από την εφαρμογή του Συστήματος Υγείας αλλά και από τα μέτρα άμεσης εφαρμογής, η νέα διακυβέρνηση θα ιεραρχήσει ψηλά την εφαρμογή της ηλεκτρονικής Υγείας.
 
Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής Υγείας θα γίνει σταδιακά μέσω της αξιοποίησης των ευρέως διαδεδομένων στο εξωτερικό τεχνολογιών e-health. Θα περιλαμβάνει την πληροφοριακή οργάνωση των παροχέων Υγείας με σκοπό την αναβάθμιση του επιπέδου εξυπηρέτησης όλων των πολιτών και παράλληλα την καλύτερη οργάνωση και έλεγχο του κόστους λειτουργίας τους. Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής υγείας θα επιτρέψει επίσης την καλύτερη στόχευση στην εξυπηρέτηση συγκεκριμένων ομάδων πληθυσμού όπως τα άτομα τρίτης ηλικίας ή αυτούς που διαμένουν  σε απομακρυσμένες δύσβατες περιοχές.
 
Προτεραιότητα αποτελεί επίσης και η προώθηση της Κύπρου στον περιφερειακό αλλά και παγκόσμιο δίκτυο υγείας. Σκοπός θα είναι η ανταλλαγή τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη κοινών στρατηγικών για τις πολιτικές που αφορούν την υγεία αλλά και η προώθηση των Κυπριακών επιχειρήσεων του τομέα της υγείας  σε τρίτες χώρες. Η Κύπρος έχει τη δυνατότητα να μεταξελιχθεί σε Κέντρο Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, ιδιαίτερα για τις χώρες της Μέσης Ανατολής οι οποίες δαπανούν τεράστια κονδύλια για αποστολή των ασθενών στο εξωτερικό.
 
Από τους ευρύτερους στόχους μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την υγεία δεν μπορούν να  απουσιάσουν οι πολιτικές που αφορούν την πρόληψη, αλλά και εξειδικευμένες μορφές περίθαλψης και φροντίδας που επηρεάζουν χιλιάδες συμπατριώτες μας. 
 
Κάποιες από τις πιο κάτω προτάσεις μπορεί να υιοθετηθούν άμεσα ενώ η εφαρμογή ορισμένων άλλων εξαρτάται στις οικονομικές δυνατότητες του κράτους.
 
Πρόληψη
 
Η πολιτική της πρόληψης θα περιλαμβάνει:
 
1.  Εφαρμογή προγραμμάτων έγκαιρης διάγνωσης, ιδιαίτερα όσον αφορά την  παιδική παχυσαρκία, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, το διαβήτη κ.α.
 
2.  Άμεση εφαρμογή της Εθνικής Στρατηγικής για τις ρευματικές παθήσεις και για την αντιμετώπιση του καρκίνου με υλοποίηση προγραμμάτων πληθυσμιακού ελέγχου για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του προστάτη και του παχέως εντέρου κλπ.
 
Την εισαγωγή προγραμμάτων αγωγής υγείας από τη νηπιακή ηλικία μέχρι το λύκειο.
 
Ευρύτερη Στρατηγική Υγείας (Εξειδίκευση, Αποκατάσταση, Ψυχική Υγεία, Άτομα με αναπηρίες)
Εξειδικευμένες μονάδες φροντίδας
 
Επιβάλλεται η χάραξη μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για την αποτελεσματική εξυπηρέτηση των εξειδικευμένων αναγκών συγκεκριμένων ομάδων του πληθυσμού. Δεν είναι τυχαίο που σε ολόκληρη την Ευρώπη ιδρύονται και λειτουργούν εξειδικευμένες μονάδες φροντίδας όπως παιδιατρικές κλινικές ή μονάδες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα, ενώ η Ε.Ε έχει εκδώσει και σχετικές οδηγίες.
 
Αποκατάσταση και ανακουφιστική φροντίδα
 
Ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος δε μπορεί να μην έχει κέντρα ανακουφιστικής φροντίδας για χρόνιους ασθενείς. Άμεση προτεραιότητα μας η δημιουργία ή η ενίσχυση τέτοιων κέντρων, όπως το Μέλαθρο Αγωνιστών ΕΟΚΑ,  ώστε να επιταχύνεται η επαναφορά ατόμων με αναπηρίες στην αρχική τους κατάσταση.
 
Υπηρεσίες ψυχικής υγείας
 
Οι υπηρεσίες παροχής υπηρεσιών ψυχικής υγείας χρήζουν εκ βάθρων μεταρρύθμισης, που θα περιλαμβάνει τη δημιουργία:
 
Νέου Κέντρου Ψυχικής Υγείας στο χώρο του Νοσοκομείου Αθαλάσσας.
Μονάδας ψυχικής υγείας παίδων και εφήβων. Δεν νοείται παιδιά που χρήζουν εξειδικευμένης ψυχικής φροντίδας να νοσηλεύονται στο Νοσοκομείο της Αθαλάσσας.
Οικιστικές μονάδες για άτομα με ψυχικά προβλήματα. Οι μονάδες θα στελεχώνονται  με εξειδικευμένο προσωπικό και θα έχουν ως στόχο την αποϊδρυματοποίηση των ασθενών.
Υπηρεσίες μακροχρόνιας και κοινοτικής φροντίδας
 
Σήμερα 25,000 συμπατριώτες μας, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι άτομα τρίτης ηλικίας κάνουν  χρήση των υπηρεσιών μακροχρόνιας φροντίδας. Οι περισσότεροι  επιβαρύνονται εξ ολοκλήρου με το κόστος αυτής της υπηρεσίας. Εισηγούμαστε την επέκταση του θεσμού της κατ΄οίκον φροντίδας, την ενθάρρυνση φιλοξενίας αυτών των ατόμων σε επιχορηγημένες στέγες ηλικιωμένων αλλά και την παροχή κινήτρων για την ουσιαστική συνεισφορά του εθελοντισμού για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών.
 
Άτομα με αναπηρίες και ειδικές ανάγκες 
 
Η επιδοματική αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων δεν ήταν ποτέ αποτελεσματική. Αυτό που χρειάζεται είναι όραμα στη βάση μιας θεσμοθετημένης κοινωνικής πολιτικής με συγκεκριμένα μέτρα και δράσεις που θα λύσουν προβλήματα.
 
Όσον αφορά τα άτομα με αναπηρίες, προτείνουμε την άμεση εμπλοκή των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και την υλοποίηση όλων των συμβάσεων για τις αναπηρίες ώστε να επιτρέπεται ανεξάρτητη και αξιοπρεπής διαβίωση των αναπήρων. Προτείνουμε ακόμη την ενίσχυση του Κέντρου Παραπληγικών με όλες τις ειδικότητες και τη δημιουργία εξειδικευμένων κέντρων αποκατάστασης.
 
Όσον αφορά τα άτομα με ειδικές ανάγκες η πολιτική θα πρέπει να στοχεύει στην ανάπτυξη και λειτουργία Πολυθεματικών Κέντρων και Κέντρων Αξιολόγησης και Θεραπείας από την παιδική ηλικία, ολοήμερη λειτουργία των ειδικών σχολείων καθώς και τη δημιουργία κέντρων φροντίδας ενήλικων ατόμων. Επιβάλλεται επίσης η άμεση εισαγωγή του διαγνωστικού δοκιμίου στην προδημοτική και έγκαιρο εντοπισμό παιδιών με ειδικές ανάγκες σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα.
 
Η μεταρρύθμιση πρέπει να γίνει τώρα
 
 
Σήμερα, στα στενά αυτά χρονικά περιθώρια, είχα την ευκαιρία να σας παρουσιάσω σε γενικές μόνο γραμμές κάποιες από τις προτάσεις μας για την υγεία.
 
Δεν είμαι ειδικός σε θέματα υγείας και ούτε θέλω να παρουσιαστώ ως τέτοιος.
 
Γνωρίζω όμως πολύ καλά  τι σημαίνει να χρειάζεται κάποιος ή η οικογένεια του ιατροφαρμακευτική φροντίδα και να μην μπορεί να την έχει. Όπως γνωρίζω και ότι όλο και περισσότεροι συμπατριώτες μας βρίσκονται καθημερινά σε αυτή την κατάσταση. Είναι μια κατάσταση που προσβάλλει την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και δεν αρμόζει σε μια χώρα που θέλει να λέγεται Ευρωπαϊκή.
 
Αυτό που εγώ θέλω να σας μεταφέρω, είναι ότι η μεταρρύθμιση στο τομέα της υγείας η οποία δεν έγινε κατορθωτή στην περίοδο της ‘φαινομενικής’ απ’ ότι διαπιστώνεται ευμάρειας θα πρέπει να γίνει τώρα. Και δεν θα γίνει με ευχολόγια αλλά με αποφασιστικότητα, επιστημοσύνη και τόλμη.
 
Δεν κρύβω ότι αυτό το εγχείρημα είναι ίσως το σοβαρότερο και δυσκολότερο στοίχημα που πρέπει να κερδίσει η επόμενη κυβέρνηση. Όμως, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι όσες δυσκολίες και να υπάρξουν θα το κερδίσουμε το στοίχημα. Αν δεν το πίστευα, και αν δεν είχα την αποφασιστικότητα να προχωρήσω δεν θα ήμουν ενώπιον σας σήμερα.
 
Αθλητισμός
 
Αθλητισμός, ουσιαστικός ο ρόλος του στην καθημερινότητα μας
Είναι με μεγάλη χαρά που βρίσκομαι μαζί σας και μας δίνεται η ευκαιρία μέσα από το σημερινό συνέδριο, να παρουσιάσουμε τις θέσεις και προτάσεις μας για τον Αθλητισμό. Απευθύνω από το βήμα αυτό εγκάρδιο χαιρετισμό στον αθλητικό κόσμο της Κύπρου και συγχαίρουμε όλους τους εμπλεκόμενους, για τις ανιδιοτελείς προσπάθειες τους για αντιμετώπιση των σοβαρών προβλημάτων που απασχολούν τον Κυπριακό αθλητισμό.
 
Ο αθλητισμός εδώ και δεκαετίες διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο κι αποτελεί σημαντικό παράγοντα της καθημερινής μας ζωής, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη σωματική και πνευματική απασχόληση και διέξοδο στους νέους. Δημιουργεί πρότυπα, καλλιεργεί την ευγενή άμιλλα, εμπνέει, κτίζει αξίες, οράματα και ιδανικά. Το αθλητικό οικοδόμημα όπου και όπως εκφράζεται - είτε επαγγελματικός ή ερασιτεχνικός αθλητισμός, είτε υπό τη μορφή της σχολικής κι ελεύθερης άθλησης – συνεισφέρει τα μέγιστα μέσα από την κοινωνικοποίηση και διαπαιδαγώγηση των νέων ανθρώπων, με αποτέλεσμα να κρατεί τη νεολαία μας μακριά από σύγχρονες μάστιγες των καιρών μας, όπως ναρκωτικά κι άλλες εξαρτήσεις.
 
Οι Αθλητές μας, με τις μεγάλες τους επιτυχίες σε διεθνείς αγώνες, αποτελούν αναμφίβολα τον καλύτερο πρεσβευτή της χώρας μας στο εξωτερικό. Θα ήταν μεγάλη παράλειψη να μην εκφράσω για ακόμη μια φορά την ευγνωμοσύνη μας και τα θερμότατα συγχαρητήρια προς τους Ολυμπιονίκες μας Παύλο Κοντίδη και Καρολίνα Πελενδρίτου, για τις μεγάλες τους επιτυχίες στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Επιτυχίες που μας γέμισαν περηφάνια και μας έδωσαν μεγάλη χαρά σε μια πολύ δύσκολη περίοδο για τον τόπο. Ο αθλητισμός υψηλής επίδοσης αποτελεί το σημαντικότερο παράγοντα προβολής της χώρας μας στο εξωτερικό αλλά και προσέλκυσης νέων ατόμων τόσο στον επαγγελματικό αθλητισμό αλλά και την αθλητική ενασχόληση.
 
Έδειξαν τον δρόμο προς όλους μας, μικρούς και μεγάλους, πως με σκληρή δουλειά, υπομονή και θυσίες, μπορούμε να πετύχουμε πολλά. Θα ήθελα επίσης να συγχαρώ θερμά όλους τους αθλητές μας που τίμησαν με τη συμμετοχή τους την πατρίδα μας, και να τους ευχαριστήσω από τα βάθη της καρδιάς μου γιατί συμβολίζουν την Κύπρο που αγωνίζεται, που διακρίνεται, που πετυχαίνει τους στόχους που θέτει. Την Κύπρο που μας αξίζει, την Κύπρο που αγαπάμε!.
 
Αθλητισμός, σύγχρονη βιομηχανία
Αναμφίβολα, ο Αθλητισμός παγκόσμια έχει εξελιχθεί σε μια σύγχρονη βιομηχανία και που η Κύπρος - καλώς ή κακώς - δεν αποτελεί εξαίρεση. Αποτελεί ένα δυναμικό και αναπτυσσόμενο τομέα ο οποίος μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη και απασχόληση.
 
 
 
Καταθέτουμε λοιπόν σήμερα ένα πλαίσιο προτάσεων που καλύπτει όλο το φάσμα του αθλητισμού και της φυσικής αγωγής. Οι προγραμματικοί μας στόχοι υιοθετούν τις γενικές αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως εκφράζονται μέσα από τις πρόνοιες της Λευκής Βίβλου με έμφαση στον κοινωνικό ρόλο του αθλητισμού. Ένα πρόγραμμα, αγαπητοί φίλοι και φίλες, που στοχεύει στην καλλιέργεια της αθλητικής παιδείας και στην ανάδειξη των θετικών λειτουργιών του αθλητισμού, μέσα από πρόνοιες που οριοθετούν τις νέες προτεραιότητες που έχουν ως στόχο της βελτίωση της ποιότητας ζωής του πολίτη, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, εθνικής και κοινωνικής προέλευσης.
 
Προτάσεις και τομές που για να υλοποιηθούν απαιτείται ειλικρινής συνεργασία και συντονισμός απ’ όλους τους αθλητικούς φορείς  του τόπου, για να εντοπιστούν οι αδυναμίες και να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που θα μας οδηγήσουν στην περαιτέρω ανάπτυξη και πρόοδο του Κυπριακού Αθλητισμού.
 
Φυσική Αγωγή – Εκπαίδευση – Υγεία
Η πολιτεία έχει χρέος ν’ αναλάβει τις ευθύνες της έναντι του Αθλητισμού. Να χαράξει μια εναλλακτική στρατηγική με σαφή πολιτικά, κοινωνικά και ανθρωποκεντρικά χαρακτηριστικά, η οποία θα στηρίζεται στους πιο κάτω τομείς:
 
Τομέας 1ος: Φυσική Αγωγή – Εκπαίδευση – Υγεία
 
Για δεκαετίες ο Αθλητισμός διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην προσπάθεια της παιδείας να αναδείξει την τεράστια σημασία της υγείας των νέων και αυριανών πολιτών, μέσα από τη φυσική αγωγή και άσκηση στα σχολεία. Μια προσπάθεια η οποία ξεκινά από τη νηπιακή ηλικία μέχρι την τριτοβάθμια εκπαίδευση, όπου η φυσική αγωγή αποτελεί βασικό συστατικό στοιχείο της σχολικής δραστηριότητας και στην κοινωνικοποίηση των νέων ανθρώπων.
 
Προτείνουμε:
 
• Ουσιαστική αναβάθμιση του σχολικού αθλητισμού, με ενίσχυση του μαθήματος της Φυσικής Αγωγής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης και βελτίωση των αθλητικών εγκαταστάσεων στα σχολεία.
 
• Καλλιέργεια των αρχών του αθλητισμού για την ομαδικότητα, τον εθελοντισμό, το ευ αγωνίζεσθαι, μακριά από φαινόμενα ρατσισμού, ξενοφοβίας, ντόπινγκ, βίας και διαφθοράς.
 
• Μελέτη, αξιολόγηση και εκσυγχρονισμό των προγραμμάτων γυμναστικής στα σχολεία, με στόχο τη βελτίωση της φυσικής και κατάστασης των μαθητών και ώθηση τους για γενικότερη ενασχόληση τους με τον αθλητισμό, τόσο κατά τον ελεύθερο τους χρόνο αλλά κυρίως και με το πέρας της σχολικής τους θητείας.
 
• Περαιτέρω ενίσχυση του Αθλητικού Σχολείου, ενός θεσμού που εφαρμόστηκε για να βοηθήσει τους μαθητές – αθλητές υψηλού επιπέδου για όλα τα αθλήματα.
 
• Ένταξη της Φυσικής Αγωγής στο πρόγραμμα των νηπιαγωγείων, κάτι το οποίο με ιδιαίτερη χαρά παρατηρούμε ότι ξεκίνησε να υλοποιείται.
 
• Χάραξη συγκεκριμένης στρατηγικής  σύνδεσης του προγράμματος της φυσικής αγωγής με τον σωματειακό αθλητισμό, με στόχο την ανάδειξη και προώθηση των αθλητικών ταλέντων.
 
Αθλητισμός για Όλους
Τομέας 2ος: Αθλητισμός για Όλους
 
Ο μαζικός αθλητισμός μάς αφορά όλους. Το κράτος έχει χρέος να δημιουργήσει τις συνθήκες για να μπορούν όλες και όλοι να αθληθούν.
 
 
Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε την ενίσχυση προγραμμάτων μαζικής άθλησης,  τους σχεδιασμούς κοινωνικού αθλητισμού που απευθύνονται στις πιο ευάλωτες και ειδικές ομάδες των πολιτών, και τη στήριξη ειδικών προγραμμάτων άθλησης για τις ειδικές ομάδες των πολιτών, όπως άτομα με αναπηρία, παραπληγικοί, άτομα με νοητική στέρηση κι άλλοι. Ο Αθλητισμός θα πρέπει να είναι για Όλους.
 
Ομοσπονδίες – Σωματεία – Αθλητικοί Φορείς
Τομέας 3ος: Ομοσπονδίες – Σωματεία – Αθλητικοί Φορείς
 
Σημειώνουμε ως γενική αρχή την υποχρέωση της πολιτείας, πάντα στα πλαίσια των δυνατοτήτων της, να στηρίζει τις Ομοσπονδίες και τα αθλητικά σωματεία, ιδιαίτερα τις ακαδημίες και τα τμήματα των νεαρών ηλικιών.
 
Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί η επαναξιολόγηση των κριτηρίων βάσει των οποίων δίνονται οι κρατικές επιχορηγήσεις στις Ομοσπονδίες. Η κρατική χορηγία δεν πρέπει να αποτελεί πολιτική για κάλυψη της ελλειμματικής πολιτικής του κράτους, αλλά εργαλείο ουσιαστικής στήριξης των ομοσπονδιών και των σωματείων που τηρούν τις φορολογικές και ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις και προωθούν έμπρακτα και με αποτελέσματα τον αθλητισμό.
 
Προτείνουμε επίσης τη θέσπιση ορίου δύο θητειών για τους Προέδρους των αθλητικών ομοσπονδιών, έτσι ώστε να επιτύχουμε την ανανέωση προσώπων και να καταπολεμήσουμε τα κατεστημένα και την προκατάληψη.
 
Ταυτόχρονα, επιβάλλεται η κατάλληλη αξιοποίηση των Ολυμπιονικών και Παγκόσμιων Πρωταθλητών μας για την προβολή του αθλητισμού γενικότερα και του fair play.
 
Όσον αφορά την οικονομική διαχείριση των Ομοσπονδιών στο παρόν εντοπίζεται πλήρης έλλειψη σχετικού νομοθετικού και θεσμικού πλαισίου. Γι’ αυτό το λόγο προτείνουμε τη δημιουργία Επιτροπής Ελέγχου Πληρωμών που θα ασκεί αυστηρό έλεγχο των εσόδων και εξόδων των αθλητικών ομοσπονδιών με μοναδικό στόχο την οικονομική διαφάνεια. Η Αρχή θα έχει επίσης την ευθύνη του ελέγχου των αθλητικών σωματείων όσον αφορά την κατάληξη των κονδυλίων από τον κρατικό προϋπολογισμό.
 
Το απαράδεκτο φαινόμενο που παρατηρείται σχετικά με τη διαχείριση των κονδυλίων που αφορούν τις ακαδημίες των ομάδων μας και τα οποία καλύπτουν άλλες υποχρεώσεις, είτε αυτές αφορούν ακριβοπληρωμένα συμβόλαια ξένων αθλητών, είτε παλιές αμαρτίες των σωματείων, θα πρέπει να τερματιστεί. Η εν λόγω Επιτροπή θα έχει την ευθύνη να προωθεί στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου και στον Γενικό Ελεγκτή το οποιοδήποτε ζήτημα που θα εγερθεί ως αποτέλεσμα των ελέγχων της. Με αυτό τον τρόπο θα δασφαλίσουμε τη διαφάνεια και παράλληλα θα μπορούμε να αποδώσουμε τις οιεσδήποτε  ευθύνες εκεί και όπου υπάρχουν.
 
Αναμφίβολα τα μεγαλύτερα προβλήματα του σωματειακού αθλητισμού εντοπίζονται στο πιο δημοφιλές άθλημα που δεν είναι άλλο από το ποδόσφαιρο. Δεσμευόμαστε για ουσιαστικό διάλογο ανάμεσα σε κυβέρνηση, ΚΟΑ, ΚΟΠ, σωματεία, ΠΑΣΠ, Συνδέσμους Προπονητών και Διαιτητών και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους ποδοσφαιρικούς φορείς για να αναλύσουμε σε βάθος το μοντέλο του Κυπριακού ποδοσφαίρου, κι όπου απαιτούνται τομές να πραγματοποιηθούν.
 
Στο πλαίσιο αυτό απαιτείται και θέσπιση ειδικής νομοθεσίας που θα διέπει τις δραστηριότητες των ποδοσφαιρικών agents έτσι ώστε να αποφευχθούν στο πρακτικές που ζημιώνουν το άθλημα.
 
Αθλητές
Τομέας 4ος: Αθλητές
 
Απαιτείται η άμεση προώθηση των απαραίτητων κανονισμών ώστε να τα σωματεία και οι ομοσπονδίες να παρέχουν υποχρεωτικά  στους αθλητές την ελάχιστη ασφαλιστική και ιατροφαρμακευτική κάλυψη. Δεσμευόμαστε να προστατεύσουμε τους αθλητές μας ακόμη κι αν χρειαστεί να επιβληθούν κυρώσεις σε σωματεία και ομοσπονδίες.
 
 
 
Όπως απαιτείται επίσης και η παροχή διευκολύνσεων στους στρατεύσημους αθλητές μας οι οποίοι αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.
 
Η πολιτεία θα πρέπει να προστατεύσει και να δώσει περισσότερες ευκαιρίες στον Κύπριο αθλητή. Επιβάλλεται συγκροτημένο σχέδιο δράσης για να βρούμε τις αναγκαίες λύσεις, έτσι ώστε να μην παρατηρούνται αρνητικά ρεκόρ όπως π.χ. στο άθλημα του ποδοσφαίρου, όπου 72.3% των εργοδοτουμένων αθλητών είναι ξένοι ενώ έχουμε και τον μεγαλύτερο μέσο όρο ηλικίας στην Ευρώπη με 28.02 χρόνια.
 
Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού
Τομέας 5ος: Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού
 
Η πολιτεία οφείλει να στηρίξει και να ενισχύσει τη στρατηγική του ΚΟΑ για το 2020 «Δικαίωμα στην Άθληση – Πολίτες εν Δράσει» έτσι ώστε να φέρουμε μια νέας εποχή στον Κυπριακό αθλητισμό. Μια εποχή  που θα βασίζεται στα νέα δεδομένα που έχει οριοθετήσει ο Ευρωπαϊκός Αθλητικός Χώρος και ειδικότερα η Ευρωπαϊκή Ένωση. Ταυτόχρονα, αγαπητέ κ. Πρόεδρε του ΚΟΑ, θα πρέπει να προχωρήσετε με την αναθεώρηση της οργανωτικής δομής του Οργανισμού με μια νέα, σύγχρονη και με Ευρωπαϊκή κατεύθυνση. 
 
Επιβάλλεται επίσης η επαναξιολόγηση των σχεδίων που αφορούν τα κίνητρα των αθλητών με βάση τις διακρίσεις κι επιτυχίες τους, αλλά και την επαγγελματική αποκατάσταση κυρίως των αθλητών υψηλού επιπέδου. Ταυτόχρονα, δεσμεύομαι ότι φαινόμενα μη έγκαιρης καταβολής των συμφωνημένων πριμ που δικαιούνται από το κράτος δεν πρόκειται να παρουσιαστούν ξανά.
 
Ταυτόχρονα προτείνουμε τη δημιουργία Επιτροπής Εθελοντισμού εντός του ΚΟΑ με σκοπό να ενθαρρυνθεί ο εθελοντισμός των νέων στον αθλητισμό, κάτι το οποίο θα ενισχύσει την ενεργό συμμετοχή του πολίτη στα κοινά. Κυρίως όσον αφορά την εθελοντική υπηρεσία για αθλητικές διοργανώσεις και αγώνες θα πρέπει να υπάρξει συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας για τη συμμετοχή μαθητών και μαθητριών.
 
Βία στα Γήπεδα
Τομέας 6ος: Βία στα Γήπεδα
 
Τα άδεια γήπεδα σκοτώνουν τον αθλητισμό. Κι’ αυτό ακριβώς επιτυγχάνει η βία, απομακρύνοντας από τους αγωνιστικούς χώρους τους αγνούς φιλάθλους και τις οικογένειες. 
 
Προτείνουμε:
 
• Ψήφιση της σχετικής τροποποιητικής νομοθεσίας Περί της Πρόληψης και της Καταστολής της Βίας στους Αθλητικούς Χώρους Νόμο από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, και άμεση εφαρμογή της, αποφασιστικά και χωρίς ευθυνοφοβία.
 
• Ο ΚΟΑ και η Ανώτατη Δικαστική Επιτροπή Αθλητισμού να προχωρήσουν τάχιστα σε αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας που προβλέπει την αφαίρεση της ιδιότητας φιλάθλου σε όσους παρεκτρέπονται εντός των αγωνιστικών χώρων.
 
• Η ιστορία μας απέδειξε ότι η δημοφιλής «κεκλεισμένων των θυρών» ποινή που επιβάλλεται στα σωματεία μας δεν έχει επιλύσει το πρόβλημα της βίας στα γήπεδα. Απαγορεύοντας την παρακολούθηση ενός αθλητικού αγώνα από τους αγνούς φιλάθλους, απλά προσδίδουμε υπόσταση στον χουλιγκανισμό δίνοντας του την ευκαιρία να διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στη διεξαγωγή ενός πρωταθλήματος.
 
Οι αρμόδιοι φορείς σε συνεργασία με την αστυνομική δύναμη οφείλουν να προωθήσουν νέες πρακτικές οι οποίες θα επιφέρουν και τα επιθυμητά αποτελέσματα.
 
• Άμεση εφαρμογή του συστήματος επιτηρητών στους αθλητικούς χώρους. Ένα θέμα που είχε ταλαιπωρηθεί για 10 χρόνια λόγω κόστους, αλλά τώρα με τη ψήφιση του σχετικού κανονισμού από τη Βουλή στις 13 Δεκεμβρίου οφείλουμε να προχωρήσουμε με τις απαραίτητες εκπαιδεύσεις και να θέσουμε σε εφαρμογή το σύστημα. Ένας θεσμός ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν θα υποκαταστήσει την αστυνομία, αλλά θα βοηθήσει σε έναν πιο αποτελεσματικό έλεγχο των φιλάθλων που εισέρχονται στα γήπεδα. Αυτός ο θεσμός εφαρμόστηκε με επιτυχία  σε χώρες όπως η Αγγλία, η οποία αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα βίας τις περασμένες δεκαετίες.
 
• Σοβαρή μελέτη για δημιουργία του θεσμού του Αθλητικού Δικαστή, θεσμός ο οποίος επίσης εφαρμόζεται με επιτυχία σε άλλες χώρες.
 
Καταπολέμηση του Ντόπινγκ
Τομέας 7ος: Καταπολέμηση του Ντόπινγκ
 
Το ντόπινγκ συνιστά απειλή για τον αθλητισμό σε παγκόσμιο επίπεδο και υπονομεύει την αρχή του δίκαιου ανταγωνισμού. Το εμπόριο παράνομων ουσιών ντόπινγκ πρέπει να αντιμετωπίζεται όπως το εμπόριο παράνομων ναρκωτικών και να οδηγούνται οι ένοχοι ενώπιον της δικαιοσύνης.
 
Προτείνουμε:
 
Προγράμματα επιμόρφωσης, ενημέρωσης και πρόληψης στα σχολεία, παράλληλα με τα σεμινάρια του “Fair Play” που πραγματοποιούνται. 
• Θέσπιση της υποχρέωσης των σωματείων κι άλλων αθλητικών οργανώσεων όπως εκπαιδεύουν κι ενημερώνουν τους αθλητές και προπονητές τους, με επιστημονικά και ιατρικά εξειδικευμένα προγράμματα, σχετικά με τις ουσίες ντόπινγκ, τις δια νόμου κυρώσεις και τις επιπτώσεις των ουσιών αυτών στην υγεία τους.
 
• Ψήφιση νομοθετικού πλαισίου έτσι ώστε οι σχετικοί κανονισμοί που διέπουν τους ελέγχους και ποινές ντόπινγκ να συνάδουν με τη δημόσια υγεία αλλά και την εισαγωγή, χρήση και διακίνηση φαρμακευτικών ουσιών.
 
• Περαιτέρω αναβάθμιση της Αρχής Αντιντόπινγκ Κύπρου και βελτίωση του νομικού της πλαισίου.
 
• Ενεργότερη συμμετοχή στις δράσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Καταπολέμησης Φαρμακοδιέγερσης (WADA) και πλήρης εναρμόνιση με τους διεθνείς κανονισμούς του.
 
• Αθλητικές, οικονομικές και πειθαρχικές κυρώσεις σε σωματεία και αθλητές που εντοπίζονται να κάνουν χρήση απαγορευμένων ουσιών, και βέβαια πολύ αυστηρότερες ποινές στον επαγγελματικό αθλητισμό. Κυρώσεις όπως αφαίρεση βαθμών, η μη καταβολή μέρους της κρατικής χορηγίας και ο αποκλεισμός από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις.
 
Φίλαθλοι
Τομέας 8ος: Φίλαθλοι
 
• Έλεγχος και καθορισμός των τιμών των εισιτηρίων και των «καπέλων» εισφοράς, έτσι ώστε να αποφεύγονται κρούσματα ακρίβειας, αισχροκέρδειας και εκμετάλλευσης των φιλάθλων.
 
• Θεσμική ρύθμιση της ανεξέλεγκτης αγοράς των αθλητικών τηλεοπτικών δικαιωμάτων από συνδρομητικά και τηλεοπτικά κανάλια ούτως ώστε να μην υπάρχει εκμετάλλευση των αγνών φιλάθλων. 
 
 
 
Κλείνοντας, θα ήθελα να ανακοινώσω την ουσιαστικότερη πρόταση μας που δεν είναι άλλη από τη δημιουργία Υφυπουργείου Αθλητισμού. Έφθασε η στιγμή να δοθεί από την πολιτεία, η δέουσα σημασία στον Κυπριακό Αθλητισμό και να αντιμετωπισθεί ως ενιαίο και αδιαίρετο σύνολο. Ο κατακερματισμός των δραστηριοτήτων του Υπουργείου Παιδείας εμποδίζουν τη περαιτέρω ανέλιξη του αθλητισμού, και θα ξεπεράσουμε τις οποίες συνταγματικές δυσκολίες για να βρεθούν οι τρόποι να οδηγηθούμε προς την πρόοδο.  
 
Αθλητισμός για Όλους
Φίλες και φίλοι,
 
Δεσμευόμαστε ότι σταθερά και με συνέπεια, θα σταθούμε δίπλα σε όλους τους επώνυμους και ανώνυμους εργάτες και λάτρεις της αθλητικής ιδέας. Θα σταθούμε δίπλα στη νεολαία μας για να της προσφέρουμε τα εχέγγυα, τα αθλητικά πρότυπα κι αξίες που θα οδηγήσουν την κοινωνία μας στα ψηλότερα σκαλοπάτια των διακρίσεων.
 
Θα σταθούμε - αποφασιστικά - δίπλα στους αθλητές, στους αθλούμενους, στα σωματεία και τις ομοσπονδίες μας, στους γονείς και εκπαιδευτικούς της φυσικής αγωγής, στους αγνούς φιλάθλους και δεσμευόμαστε ότι θα αγωνιστούμε μαζί για μια ριζική αλλαγή στον αθλητισμό μας. Για έναν Αθλητισμό για Όλους.
 
Τοπική Αυτοδιοίκηση
 
Στόχος η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής του πολίτη
Πλαίσιο θέσεων Νίκου Αναστασιάδη, υποψηφίου Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
 
 
Με την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η καλή διακυβέρνηση, η χρηστή διοίκηση και το κράτος δικαίου αποτελούν για την Κύπρο τις πιο μεγάλες προκλήσεις, οι οποίες μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσα από την αρμονική συνύπαρξη και ανάμειξη των διαφόρων μορφών και επιπέδων διακυβέρνησης, με τη σωστότερη κατανομή και χρήση των εξουσιών και την αποτελεσματικότερη δράση.
 
Στόχος πρέπει να είναι η αναβάθμιση της ποιότητας ζωής του πολίτη μέσα από την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο ζει, εργάζεται, μετακινείται, μορφώνεται, επικοινωνεί, κοινωνικοποιείται, αθλείται, ψυχαγωγείται.
 
Για να μπορέσει η τοπική αυτοδιοίκηση να μετεξελιχθεί σε ένα αποτελεσματικό και αποδοτικό θεσμό και να ανταποκρίνεται µε επάρκεια στις προκλήσεις των καιρών, χρειάζεται ριζική αλλαγή.
 
Κατοχύρωση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης
Ως Πρόεδρος του Δημοκρατικού Συναγερμού αλλά και ως υποψήφιος Πρόεδρος της Δημοκρατίας υποστηρίζω την ουσιαστική ενίσχυση του σημαντικού θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης, αναγνωρίζοντας ότι οι τοπικές αρχές έχουν όλα τα εχέγγυα για την απελευθέρωση των αναπτυξιακών και άλλων δυνατοτήτων της κάθε τοπικής κοινωνίας και ότι αποτελούν το επίπεδο  όπου μετουσιώνεται σε πράξη  η δημοκρατία, υλοποιούνται οι πολιτικές και παρέχονται οι υπηρεσίες στους πολίτες. Μέσα από αυτό το πρίσμα, θα πρέπει να υπάρξει ουσιαστική μεταρρύθμιση της τοπικής αυτοδιοίκησης μέσα στα πλαίσια μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης της κεντρικής κυβέρνησης που να επιφέρει τις απαραίτητες τομές και να προωθεί την πολύ-επίπεδη διακυβέρνηση.
 
 
 
Στην Κύπρο έχουμε ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη στην Ευρώπη.  Στόχος είναι να δημιουργηθεί επιτέλους ένα κράτος ορθά δομημένο και εστιασμένο, σύγχρονο και αποτελεσματικό, επιτελικό και αποκεντρωμένο. Η δημόσια διοίκηση θα πρέπει να αναλάβει ένα ρόλο στρατηγικό, ώστε να καθορίζει τους ευρύτερους στόχους και πολιτικές,  μέσα στα πλαίσια των ευρωπαϊκών στρατηγικών και στόχων, αποδίδοντας στις τοπικές αρχές αυτονομία και ευελιξία.
 
Συνεπώς χρειάζεται η κατοχύρωση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Χάρτη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, τον οποίο η Κυπριακή Δημοκρατία έχει υπογράψει και επικυρώσει χωρίς να έχει μέχρι σήμερα υλοποιήσει όσα αυτός περιλαμβάνει.
 
Αποκέντρωση εξουσιών
Αποτελεί δε παραδοξότητα το γεγονός ότι ως χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαιτούμε, μαζί με τους εταίρους μας, από τις υποψήφιες για ένταξη χώρες, την αποκέντρωση εξουσιών ως βασική προϋπόθεση, τη στιγμή που εμείς οι ίδιοι ως κράτος δεν την έχουμε εφαρμόσει.
 
 
 
Εξ’ άλλου η αρχή της επικουρικότητας που αποτελεί βασικό πυλώνα του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος επιβάλλει η διακυβέρνηση να ασκείται στο πλησιέστερο στον πολίτη επίπεδο και μόνο όπου αυτό είναι αδύνατο στο αμέσως επόμενο επίπεδο και ούτω καθεξής. Στο σημείο αυτό πρέπει να τονίσω ότι η ανάπτυξη της συμμετοχικής δημοκρατίας μειώνει το χάσμα που χωρίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση από τους πολίτες, προάγει τη συνοχή και την αίσθηση του ανήκειν.
 
Συνεπώς, οι τομές που απαιτούνται πρέπει να εστιαστούν στην αποκέντρωση, το λειτουργικό εκσυγχρονισμό, τη σαφήνεια ρόλων, αρμοδιοτήτων και ευθυνών, τη βελτίωση της λογοδοσίας  και του ελέγχου, την πολιτική ευθύνη των αιρετών.
 
Μεταβίβαση εξουσιών από το κράτος προς την τοπική αυτοδιοίκηση
Οι τοπικές αρχές θα πρέπει να έχουν  σαφή εντολή, πολιτική ιδιοκτησία της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και όλες τις δυνατότητες για ορθή εκτέλεση και διαχείριση με παράλληλη ουσιαστική αναδιοργάνωση  και μια σε βάθος αναβάθμιση των δεξιοτήτων, της στελέχωσης και των δομών.
 
 
 
Η μεταβίβαση εξουσιών από το κράτος προς την τοπική αυτοδιοίκηση πρέπει να συνοδεύεται και από την μεταβίβαση ανάλογων οικονομικών πόρων και τη διασφάλιση πιο δίκαιης, σταθερής, επαρκούς και προβλεπτής  χρηματοδότησης  όπως π.χ.
 
Με την  είσπραξη των τελών κυκλοφορίας και των εσόδων από τη μεταβίβαση  ακινήτων από τους Δήμους και τις κοινότητες,
Με την ενοποίηση του αστικού φόρου ακινήτου ιδιοκτησίας που εισπράττεται από το Κράτος και του τέλους ακίνητης ιδιοκτησίας των Δήμων και είσπραξη του ενοποιημένου τέλους από τους Δήμους,
Με την αξιοποίηση της κρατικής γης προς όφελος των δήμων και της τοπικής ανάπτυξης,
Με προσθήκη στο άρθρο 85 του βασικού νόμου Ν111 (85), εδαφίου που να δίδει εξουσία στους δήμους να ιδρύουν και να συμμετέχουν σε εταιρείες περιορισμένης ευθύνης ή ιδρύματα για την εκτέλεση έργων κοινής ωφελείας, την παροχή υπηρεσιών, την ανάπτυξη ή διοργάνωση πολιτιστικών και κοινωνικών δραστηριοτήτων και άλλα.
Η ανάγκη για τη πιο πάνω ρύθμιση προβάλλει επιτακτικά μέσα στο γενικότερο σύγχρονο πνεύμα της ανάπτυξης συνεργειών του δημοσίου με τον ιδιωτικό τομέα.
 
Κοινοτικές αρχές
Ιδιαίτερα όσο αφορά τις κοινότητες η μεταρρύθμιση πρέπει να προνοεί την ουσιαστική ενίσχυση των κοινοτικών αρχών με πρόσθετες εξουσίες και πόρους, ώστε να μπορέσουν να βοηθήσουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής στην ύπαιθρο μέσω της ανάπτυξης και του εκσυγχρονισμού των υποδομών.
 
Θα πρέπει παράλληλα να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στην ενημέρωση και την επιμόρφωση των κοινοταρχών και των κοινοτικών συμβουλίων, και στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων των υπαλλήλων των κοινοτήτων.
 
Οι κοινότητες θα πρέπει να έχουν ουσιαστικό ρόλο και λόγο σε θέματα που αφορούν το περιβάλλον και τα αναπτυξιακά έργα που τους αφορούν.
 
 
 
Ουσιαστική σημασία πρέπει να αποδοθεί στη λειτουργία ανεξάρτητων εποπτικών και ελεγκτικών αρχών οι οποίες να αυξάνουν τη διαφάνεια και να διασφαλίζουν ότι η λειτουργία και οι αποφάσεις των τοπικών αρχών θα διέπονται από τις αρχές της χρηστής διοίκησης.
 
Απαραίτητη είναι επίσης η ουσιαστική ενίσχυση του εσωτερικού ελέγχου για στήριξη των υπηρεσιών και βελτίωση της αποδοτικότητας.
 
Επιβάλλεται επιπλέον η σύσταση Επιτροπής αντίστοιχης της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας, η οποία θα επιφορτισθεί με όλα τα θέματα προσωπικού, όπως προσλήψεις, προαγωγές, κλπ.
 
Θεσμός του Συνηγόρου του Πολίτη
Τέλος θεωρώ πολύ σημαντική την υιοθέτηση του θεσμού του Συνηγόρου του Πολίτη ή του Επιτρόπου Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
 
Η αναγκαιότητα της μεταρρύθμισης του θεσμού της τοπικής αυτοδιοίκησης δεν αμφισβητείται από κανένα. Όπως δεν αμφισβητείται η αναγκαιότητα της διαδικασίας που βρισκόταν σε εξέλιξη μέχρι πρότινος για την επίτευξη της. Δυστυχώς  όσον αφορά  τις συζητήσεις που έγιναν μεταξύ Υπουργείου Εσωτερικών, Κομμάτων, Ένωσης Δήμων και Ένωσης Κοινοτήτων, θεωρούμε ότι διεξάγονταν σε λανθασμένη βάση: Η συζήτηση περιστράφηκε γύρω από τη δημιουργία συμπλεγμάτων κοινοτήτων αντί να ασχοληθεί πρώτα με τους Δήμους, οι οποίοι εκπροσωπούν περίπου το 70% του πληθυσμού και αποτελούν τις ατμομηχανές της ανάπτυξης. Και εννοώ ότι η συζήτηση θα έπρεπε να είχε περιστραφεί πρωτίστως γύρω από την ουσιαστική διοικητική και οικονομική αποκέντρωση.
 
Επίσης τα μέχρι τώρα αποτελέσματα, όπως εκφράζονται μέσα από τα δυο νομοσχέδια που κατατέθηκαν στη Βουλή, δεν πείθουν ότι επιτυγχάνουν τις τομές που απαιτούνται. 
 
Απαιτείται λοιπόν ένας ουσιαστικός και ολοκληρωμένος διάλογος χωρίς αγκυλώσεις, όσον αφορά πρωτίστως τα θέματα των αρμοδιοτήτων και την ουσιαστική αποκέντρωση εξουσιών και πόρων. 
 
Η ενοποίηση των δυο υφιστάμενων νόμων είναι βήμα προς την ορθή κατεύθυνση.  Όμως, παρατηρούνται σοβαρά κενά, ιδίως στα ακόλουθα θέματα:
 
Δεν επιχειρούνται ουσιαστικές διαφοροποιήσεις και εκσυγχρονισμός της νομοθεσίας, περιλαμβανομένων θεμάτων που αφορούν στα συστήματα λήψης αποφάσεων, στον ασφυκτικό έλεγχο και την εξάρτηση από την κεντρική κυβέρνηση, τις ισορροπίες μεταξύ δημάρχου και δημοτικού συμβουλίου, την ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας.
Τα θέματα των αρμοδιοτήτων παραπέμπονται σε μελλοντικό χρόνο, χωρίς ουσιαστική αποκέντρωση εξουσιών και πόρων.
Εξετάστηκαν επιφανειακά μόνο οι προοπτικές για διαδημοτικά σώματα και μητροπολιτικά σχήματα.
Διατηρήθηκαν αρκετές από τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ δήμων και κοινοτήτων.
Στο θέμα των Επαρχιακών Συμβουλίων υπάρχουν αμφιλεγόμενες θέσεις και αυτό χρήζει περισσότερης ανάλυσης.
Τοπικές αρχές με διευρυμένες αρμοδιότητες
Το ζητούμενο είναι  τοπικές κυβερνήσεις ισότιμοι εταίροι της κεντρικής κυβέρνησης, ικανές να προσφέρουν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες σε όλους, πολίτες και επισκέπτες της χώρας μας.
 
 
 
Για τη διαμόρφωση του τελικού μοντέλου, ενδείκνυται ανανέωση του δημόσιου διαλόγου, με επίκεντρο τη δημιουργία  των προϋποθέσεων άσκησης χρηστής δημοτικής διακυβέρνησης, μέσα από ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων και πόρων.
 
Χρειαζόμαστε τοπικές αρχές με διευρυμένες αρμοδιότητες, οικονομικά και διοικητικά ανεξάρτητες, αποτελεσματικές, διαφανείς, δημοκρατικές, διοικητικά, λειτουργικά και διαχειριστικά επαρκείς, ανοικτές στη κοινωνία και κοντά στο πολίτη.