Η καινούργια Βουλή, για την οποία υπάρχει τόσο μεγάλη πίεση να βελτιωθεί, ξεκινά με διαδικασία που δεν θα βελτιώσει, αλλά μάλλον θα χαλάσει την εικόνα της

- Εκλογικός γρίφος: έχασαν οι «μεγάλοι» και απέτυχαν οι «μικροί»

- ΑΚΕΛ, ΔΗΣΥ, ΕΔΕΚ σε ιστορικό χαμηλό

- Η πτώση του ΔΗΚΟ έμεινε «κρυφή»

- Νικόλας Παπαδόπουλος με «ακτίνα» 20 εδρών

- Πρόεδρος Βουλής από «καραμπόλες» και αμηχανία απέναντι στο ΕΛΑΜ

Για την εκλογή του Προέδρου της Βουλής τον λόγο έχουν υπολογισμοί και τακτικές. Η περίεργη διαδικασία που εφαρμόζεται, με την καθεμιά υποψηφιότητα να κρίνεται χωριστά, δίνει έδαφος σε τακτικισμούς και σε λογική «αποκλεισμού των άλλων». Νικητής δεν θα υπάρξει. Όλα δείχνουν ότι μάλλον κάποιος θα «αρπάξει μιαν ευκαιρία». Η καινούργια Βουλή, για την οποία υπάρχει τόσο μεγάλη πίεση να βελτιωθεί, ξεκινά με διαδικασία που δεν θα βελτιώσει αλλά μάλλον θα χαλάσει την εικόνα της.

Έχασαν οι «μεγάλοι» απέτυχαν οι «μικροί»

Κλειδί των βουλευτικών εκλογών του 2016 ήταν μια αλυσίδα από δυσαρέσκεια και πικρία. Αντίθετα απ' ότι λέγεται συνήθως, αυτό δεν αποτυπώνεται στο ποσοστό αποχής. Εκτός του ότι η αποχή ήταν αναμενόμενη, τελικά ίσως ήταν και χαμηλότερη απ' ό,τι πολλοί προέβλεπαν. Η δυσαρέσκεια καταγράφεται στην αρνητική ψήφο. Περισσότεροι παρά ποτέ πριν ψηφοφόροι ψήφισαν κάτι για να μην ψηφίσουν κάτι άλλο. Από αυτήν τη διάθεση επωφελήθηκαν τα μικρά κόμματα.

Ήταν όμως επιτυχία των μικρών κομμάτων εις βάρος των μεγάλων, που κατέγραψαν πράγματι από σημαντικές μέχρι τεράστιες απώλειες; Δεν είναι σίγουρο. Διότι και τα μικρά κόμματα απέτυχαν. Η δική τους αποτυχία είναι ότι παρέμειναν όλα μικρά. Αποτυχία είναι ότι κάποια από αυτά, που έβαζαν στόχο «διψήφιο εκλογικό ποσοστό», τελικά τερματίζουν με περίπου το μισό. Κανένας από τους λεγόμενους «μικρούς» δεν είναι ικανός για να συγκεντρώσει και να εκφράσει τη δυσαρέσκεια και τη διαμαρτυρία. Παραμένουν όλα μικρά κόμματα και θα είναι στη νέα Βουλή αρκετά.

Το εκλογικό όριο δεν ήταν «κόφτης» αλλά μόνο κίνητρο

Γι’ αυτόν τον λόγο η πιο μεγάλη στρατηγική γκάφα των εκλογών αυτών ήταν χωρίς αμφιβολία ο εκλογικός νόμος. Το όριο που έβαλαν ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ λειτούργησε ακριβώς αντίθετα. Ζήσαμε μια προεκλογική περίοδο μέσα στην οποία τα μικρά κόμματα βρήκαν συμπάθεια και πήραν ψήφο για να βρεθούν μέσα στη Βουλή. Εάν τώρα η Βουλή θα χαρακτηρίζεται πράγματι από δυστοκία στις αποφάσεις ή και από νομοθεσίες που θα είναι αποτέλεσμα σύγχυσης, αυτή ήταν η θέληση των ψηφοφόρων.

Απέναντι στις σχετικά καθαρές και γνωστές κατευθύνσεις των «μεγάλων», είτε είναι ο ΔΗΣΥ και το ΑΚΕΛ είτε είναι και το ΔΗΚΟ, προτίμησαν την πορεία προς το «άγνωστο», που θα είναι τα νομοθετικά προϊόντα της παρέμβασης των πολλών «μικρών». Αλλά γι' αυτήν τη δυστοκία ή και σύγχυση δεν είναι άμοιρες ευθυνών η Πινδάρου και η Εζεκία Παπαϊωάννου.

Την ευθύνη όμως για την επιπόλαιη απόφαση για τον εκλογικό νόμο δεν φαίνεται να την παίρνει κανένας. Μπορεί στον ΔΗΣΥ να λένε κάποιοι τώρα ότι, από την ώρα που το ΑΚΕΛ δεν δέχτηκε 5%, έπρεπε να μην προχωρήσουν. Αλλά και το πονηρό «τέχνασμα» που σκέφτηκαν στην Εζεκία Παπαϊωάννου, αποδεχόμενοι την ιδέα εκλογικού μέτρου, αλλά σπρώχνοντας τον ΔΗΣΥ σε πιο χαμηλό όριο, αποδείχτηκε μπούμερανγκ. Δεν χρειάζεται και ιδιαίτερη σοφία για να καταλάβει κανείς ότι το ΑΚΕΛ «έκοψε» την πρόταση από 5% σε 3,6%, έχοντας στον νου ειδικά το ΕΛΑΜ.

Νόμιζαν ότι με όριο 3,6% θα έμενε εκείνο έξω και ταυτόχρονα θα άφηναν τους άλλους «πονοκεφάλους» στον ΔΗΣΥ. Τελικά όμως έγινε ακριβώς εκείνο που προσπαθούσε να αποτρέψει το ΑΚΕΛ. Αλλά και ο ΔΗΣΥ, που είχε πάρει συνολικά την πρωτοβουλία, έκανε κάτι χειρότερο από μια τρύπα στο νερό. Όχι μόνο στη Βουλή μπήκαν όλοι, αλλά μπήκαν και με περισσότερες από μια έδρα. Αυτό είναι και ένας αποφασιστικός παράγοντας που στοίχισε στον ΔΗΣΥ δυο έδρες.

Οι τέσσερεις μεγάλοι έχασαν έναν στους τέσσερεις

Ποια είναι όμως τα κεντρικά πολιτικά μηνύματα αυτών των εκλογών; Με το ΑΚΕΛ στην ομολογουμένως χειρότερη κατάσταση μέσα στην ιστορία του, τελικά και οι «τέσσερεις μεγάλοι» είχαν μεγάλες απώλειες. Λιγότερο στοίχισαν και λιγότερο φαίνονται όμως οι απώλειες του ΔΗΚΟ. Μπορεί από 15,8% το κόμμα του Νικόλα να προσγειώθηκε σε 14,5%, χάνοντας περίπου το ένα δέκατο της δύναμής του, αλλά διατήρησε τον αριθμό των εδρών του. Ουσιαστικά ανέκτησε την ένατη έδρα που τόσα χρόνια ήταν εκτός κόμματος, με τον Ζ. Κουλία. Το πιο σημαντικό για το ΔΗΚΟ και ειδικά για τον Νικόλα Παπαδόπουλο είναι, όμως, ότι νίκησε τις προβλέψεις που υπήρχαν για μεγαλύτερη φθορά και απώλειες.

Αντίθετα, η ΕΔΕΚ αποδεκατίστηκε κυριολεκτικά. Κατέγραψε και εκλογικά την εικόνα που έδειχνε πριν και έχει χάσει το ένα τρίτο της εκλογικής δύναμής της και δύο από τις πέντε έδρες. Το αποτέλεσμα; Τώρα πρέπει να μιλάμε μόνο για «τρεις μεγάλους», αφού η ΕΔΕΚ υποβιβάζεται στην κατηγορία των «μικρών». Πολλοί σχολιάζουν τη μείωση του «διπολισμού», αφού οι δυο πρώτοι από 67% του συνόλου τώρα εκπροσωπούν μόνο 56,4%. Αλλά η μεγαλύτερη μετακίνηση είναι ότι οι «τέσσερεις μεγάλοι» από 91,7% τώρα δεν μετρούν περισσότερο από 77%. Τα τέσσερα αυτά κόμματα μαζί έχασαν έναν στους τέσσερεις.

Η παράσταση ήττας: ΑΚΕΛ του 1985, ΔΗΣΥ του 2006 και ΕΔΕΚ του… ποτέ

Πιο ηχηρός είναι ο αντίκτυπος από τις απώλειες των δυο μεγάλων. Πολύ μεγαλύτερες βέβαια για το ΑΚΕΛ, αλλά σημαντικές και ίσως καθοριστικές και για τον ΔΗΣΥ. Το κόμμα του Γλαύκου Κληρίδη έχει πια ποσοστό χαμηλότερο από 30% στη Λευκωσία. Σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες, εκτός από δυο, ο ΔΗΣΥ έχει πια κάτω από 30% και τον παγκύπριο μέσο όρο ανεβάζει η Αμμόχωστος. Το ΑΚΕΛ καταγράφει το ιστορικά αρνητικό ρεκόρ του. Με τον χαμηλότερο αριθμό εδρών. Είναι πιο κάτω και από την «πανωλεθρία» του 1985. Τότε, με 27,4% συσπειρώθηκαν στην αποτυχία και έβγαλαν το σύνθημα επιβίωσης «και τώρα και πάντα ΑΚΕΛ-ΑΚΕΛ-ΑΚΕΛ». Τώρα είναι ακόμα πιο κάτω, με 25,7%, και δεν φαίνεται να υπάρχει τέτοιο κλίμα συσπείρωσης.

Αν τότε θεωρήθηκε ότι «πλήρωνε» κάποια συμπόρευση με τον ΔΗΣΥ στο Κυπριακό, τώρα πληρώνει καθαρά τη δική του διακυβέρνηση και την άρνησή του να αποδεχτεί κάποια ευθύνη για τα αποτελέσματά της. Το βασικό του πρόβλημα ήταν γνωστό πριν από την περασμένη Κυριακή. Είναι η οικονομική καταστροφή της περιόδου 2010-2013 και το πείσμα με το οποίο συνεχίζει να απολογείται εφ’ όλης της ύλης της διακυβέρνησης Χριστόφια.

Στα εσωτερικά, υπάρχουν επίσης εξελίξεις που «ξεφεύγουν» εντελώς από τη «λογική ΑΚΕΛ». Η Ειρ. Χαραλαμπίδου, με τον μεγαλύτερο αριθμό σταυρών παγκύπρια, ξεπερνά κατά σχεδόν 30% τον δεύτερο στο κόμμα της Στέφανο Στεφάνου, τον οποίο πολλοί ήθελαν να είναι ο μελλοντικός γενικός γραμματέας. Αυτό το πράγμα, σε συνδυασμό με το ότι ένα στέλεχος με το βάρος και τη σημασία του Τ. Τσελεπή δεν βρίσκεται ανάμεσα στους τρεις εκλεγέντες στην Αμμόχωστο, σημαίνει πολλά πράγματα για τη συνοχή και τον έλεγχο στην Εζεκία Παπαϊωάννου.

Μπορεί ο Νίκος Κατσουρίδης να έχει ήδη βρεθεί «εκτός», αλλά οι εξελίξεις στο κόμμα της κομμουνιστικής αριστεράς μοιάζουν αναπότρεπτες. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει, αν οι συνέπειες θα μείνουν μόνο στο πρόσωπο του γενικού γραμματέα ή θα φτάσουν και στα άλλα μέλη της «μικρής ομάδας». Ακόμα και αν δεν ακουστεί κάτι άμεσα, είναι πιθανό, όπως συνηθίζει το ΑΚΕΛ, σε «ανύποπτο χρόνο» μέσα στο καλοκαίρι να ακουστούν ηχηρά νέα.

Οι «κρυφές» πληγές του ΔΗΣΥ

Με την ΕΔΕΚ και το ΑΚΕΛ να κλέβουν την «παράσταση ήττας», η περίπτωση του ΔΗΣΥ δεν συζητήθηκε αρκετά. Το κόμμα όμως καταγράφει το χαμηλότερο εκλογικό ποσοστό του από το 1976, ανάλογο με το δραματικό αποτέλεσμα του 2006, στη σκιά τότε της «ήττας Ανάν»! Το αποτέλεσμα της περασμένης Κυριακής, 30,7% των ψήφων, είναι πρακτικά ίδιο με εκείνο που κατέγραψε ο τραυματισμένος από πολυδιάσπαση ΔΗΣΥ το 2006 (30,3%).

Τι έγινε άραγε τώρα και στοίχισε όσο το Σχέδιο Ανάν; Κάποιοι έσπευσαν να πουν ότι είναι το «κόστος του Μνημονίου». Εύκολη, αλλά όχι και τόσο πειστική εξήγηση. Με πολύ φρέσκο ακόμα το πλήγμα του «κουρέματος» και τις τεράστιες απώλειες του κόσμου, ο ΔΗΣΥ δεν φάνηκε να είχε τέτοιο κόστος στις Ευρωεκλογές. Αντίθετα, το 2014 κινήθηκε προς τα πάνω. Είναι φανερό ότι το κόμμα δεν πληρώνει μόνο το κόστος της διακυβέρνησης.

Προφανώς η εκλογική προσπάθεια ήταν μεγάλη αποτυχία. Δεν είναι δυνατό μέχρι τις τελευταίες μέρες να ακούγονται από το «στρατηγείο» της Πινδάρου υπολογισμοί για 21 ή και περισσότερες έδρες, αλλά στην πραγματικότητα να είναι 18. Κάποιοι έλεγαν αυτές τις μέρες ότι ο ΔΗΣΥ είναι σαν να έχασε και 3 και 4 έδρες.

Το γεγονός ότι ο στενότερος συνεργάτης του Προέδρου του κόμματος και βασικός πρωταγωνιστής της προσπάθειας για στήριξη της Κυβέρνησης τα τελευταία χρόνια, ο Π. Προδρόμου, πάλεψε σταυρό με σταυρό με έναν άλλο σημαντικό βουλευτή Λευκωσίας, τον Ν. Νουρή, και έμεινε εκτός Βουλής για 21 σταυρούς, επειδή χάθηκε έδρα Λευκωσίας, αποτυπώνει τον «πανικό» που επικράτησε στις τάξεις του ΔΗΣΥ. Ο ίδιος σχολίασε μετά τα αποτελέσματα ότι έστω δύσκολα είχε εκλεγεί, αλλά... χάθηκε η έδρα. Το ίδιο ακριβώς ένιωσε στη Λεμεσό και ο Αντρέας Μιχαηλίδης. Γενικότερα όμως οι παλιοί συναγερμικοί μιλούν για «βαθιές πληγές» στην παράταξή τους και πολλοί είναι αυτοί που στρέφουν τα μάτια στο Προεδρικό και στον Νίκο Αναστασιάδη...

Η... μεγάλη παρέα των «μικρών»

Στον ΔΗΣΥ δεν υπάρχουν όμως οι τριγμοί και οι αποσκιρτήσεις που σημειώνονται για παράδειγμα στην ΕΔΕΚ. Πράγματι, ανάμεσα στους σοσιαλιστές της Κύπρου φαίνεται να συνεχίζει το κόμμα να φυλλορροεί, ενώ κάποιοι θεωρούν ότι αν τυχόν επαληθευθεί, εκλογή του Προέδρου του κόμματος στην προεδρία της Βουλής ίσως να είναι το μόνο σωσίβιο που υπάρχει. Η τραγική εξέλιξη είναι ότι άλλοτε η ΕΔΕΚ προσφερόταν ως «εξισορροπιστικός παράγοντας» για εκλογή προέδρου της Βουλής, είτε με τον Λυσσαρίδη είτε με τον Ομήρου. Δεν περίμενε ένα τέτοιο άνωθεν δώρο για να μη... διαλυθεί.

Οι υπόλοιποι λεγόμενοι «μικροί» έχουν τώρα γίνει μια μεγαλύτερη παρέα. Τρία κόμματα με τρεις έδρες και άλλα δυο διεδρικά. Σύνολο 13 έδρες. Και όσοι αθροίζουν μαζί και το ΔΗΚΟ και βγάζουν έξω το ΕΛΑΜ, καταλήγουν στον καθόλου ευκαταφρόνητο αριθμό των 20 εδρών... Θα μπορέσουν όμως αυτές οι 13 ή έστω 11 έδρες να αποτελέσουν κάποιο «μπλοκ»; Και αν ναι, σε ποια θέματα και σε ποιο επίπεδο; Αν η συγκολλητική πολιτική ουσία βρίσκεται στο Κυπριακό, αυτό βρίσκεται εκτός Βουλής. Ενώ δεν είναι λίγοι που παρατήρησαν ότι με το «καλημέρα», αμέσως τρεις ηγέτες από αυτόν τον χώρο είναι και οι μόνοι μνηστήρες για την προεδρία της Βουλής!

Ο παλαιότερος της Βουλής με ολοκαίνουργιο κόμμα και 3 έδρες

Ο Δημήτρης Συλλούρης, αφού εκπληρώθηκε η αναμενόμενη αναχώρηση της Ελένης Θεοχάρους για Βρυξέλλες, εντελώς ανέλπιστα βρίσκεται τώρα στη Βουλή με μια τριμελή κοινοβουλευτική ομάδα. Βεβαίως η απόφαση της «γιάτραινας», να αφήσει την έδρα που μόλις κατέλαβε στη Λεμεσό για κάποιον επιλαχόντα, υπήρξε ένα από τα πολυσυζητημένα συμβάντα που ακολούθησαν την Κυριακή. Σίγουρα δεν είναι η καλύτερη αρχή για την κοινοβουλευτική παρουσία του νέου κινήματος. Αλλά και γενικότερα, το στίγμα της «Αλληλεγγύης» στη νέα Βουλή περισσότερα ερωτηματικά παρά απαντήσεις φέρνει. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τον Δ. Συλλούρη, που είναι και ο παλαιότερος βουλευτής (ανελλιπώς από το 1991), να εμφανιστεί ως υποψήφιος για την προεδρία του σώματος.

Ηχηρή πράσινη απάντηση στο εκλογικό μέτρο

Ο Γιώργος Περδίκης, τρίβοντας τα χέρια με απόλυτη ικανοποίηση, θα έχει τώρα και «ταίρι» στα έδρανα της Βουλής. Ο άλλοτε επίτροπος περιβάλλοντος σε δυο διαδοχικές κυβερνήσεις, ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, είναι ο δεύτερος πράσινος βουλευτής στην περιφέρεια Λευκωσίας. Ενώ, παρά την «γκρίνια» του Αβέρωφ Νεοφύτου, το Κίνημα Οικολόγων διατηρεί επίτροπο περιβάλλοντος και στη σημερινή Κυβέρνηση. Δεν μπορεί όμως να περάσει απαρατήρητο ότι στην περιφέρεια Λευκωσίας οι Οικολόγοι είναι τέταρτο κόμμα. Πάντως, οι «κακές γλώσσες» λένε πως ήδη με την πρώτη πολιτική πρόταση του ΕΛΑΜ για κόψιμο στις αποδοχές των βουλευτών, ο Γιώργος Περδίκης βρίσκει σοβαρό ανταγωνισμό...

Συμμαχία και στρατηγικές

Η Συμμαχία Πολιτών πέτυχε το αναμενόμενο. Ο Γιώργος Λιλλήκας, πρακτικά ισότιμος εταίρος πλέον με την ΕΔΕΚ, οδηγεί μια ομάδα τριών βουλευτών. Αλλά όσο και αν τον χωρίζουν μόλις 700 ψήφοι από την ιστορική ΕΔΕΚ, το ποσοστό 6,0% είναι προφανώς χαμηλότερο από τις προσδοκίες του. Είναι πολύ χαμηλότερο και από τον στόχο που είχε θέσει ο ίδιος. Η Συμμαχία ξεκινά με μια «μισή αποτυχία». Στις τάξεις του κόμματος, όμως, σαν κύριο θέμα θεωρούν το ότι ξεκίνησε την κοινοβουλευτική πορεία της. Εξάλλου, από όλα τα μικρά κόμματα είναι ίσως το μόνο που μπορεί να διατηρήσει σε κάποιο βαθμό το προφίλ του «νέου».

Πολλοί τον θεωρούν ως τον ικανότερο «στρατηγό» ανάμεσα στους «μικρούς». Αλλά το σημείο εκκίνησης του νέου κόμματος ίσως δεν του επιτρέπει να έχει την ευχέρεια κινήσεων που φανταζόταν για τον ρόλο του πόλου έλξης για τη συνένωση του «ενδιάμεσου χώρου». Τώρα, για παράδειγμα, στις διεργασίες για την προεδρία της Βουλής, ο Γιώργος Λιλλήκας έμεινε πολύ γρήγορα έξω.

Το ΔΗΚΟ μοιράζει παιχνίδι

Αντίθετα, ο Νικόλας Παπαδόπουλος, από την πρώτη νύχτα, με μελετημένες κινήσεις έσπευσε να κόψει τον βήχα και τις ορέξεις. Έχοντας στον έλεγχό του περίπου τόσες έδρες όσο όλοι μαζί οι μικροί του «ενδιάμεσου» και βγαίνοντας πρώτος έξω από τον «χορό» της προεδρίας της Βουλής, μοιάζει να έβαλε τους κανόνες του παιχνιδιού.
Το ΔΗΚΟ έχει στείλει και το πιο ξεκάθαρο μήνυμα και στίγμα, για το πώς θα πολιτευτεί στο δεύτερο μισό της θητείας Αναστασιάδη. Ούτε με τον ΔΗΣΥ ούτε και με το ΑΚΕΛ.

Αφού μαζί με τους «μικρούς» έχει πια περισσότερες έδρες και από τον έναν και από το άλλο. Φαίνεται καθαρά ότι με επιλεγμένες κινήσεις θα παίξει το «παιχνίδι του εκκρεμούς». Επιλεκτικά θα δίνει πλειοψηφία σε νομοσχέδια της Κυβέρνησης που δεν θα αλλοιώνουν τη φυσιογνωμία και το στίγμα που θέλει να δώσει, αλλά και μαζί με το ΑΚΕΛ και τους άλλους αναμένεται να στριμώξει με νομοθεσίες ή και τροπολογίες την Κυβέρνηση, όποτε το θελήσει.

Αν καταφέρει να κρατήσει σε τροχιά αυτό το «πολύχρωμο» σύνολο των 11 εδρών, θα έχει τη δυνατότητα να σπρώχνει ακόμα είτε το ΑΚΕΛ είτε τον ΔΗΣΥ στα δικά του νερά. Μόνη προφανής δυσκολία, να κρατήσει σε κάποιο συντονισμό τους «μικρούς». Διότι είναι ήδη φανερό ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ τους θα είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της νέα Βουλής. Ταυτόχρονα, μια αμήχανη σιγή συνοδεύει την «πανηγυρική» είσοδο του ΕΛΑΜ στη Βουλή. Οι εκπρόσωποι αυτού του κόμματος, που είναι πέμπτη δύναμη στην Πάφο, πάνω και από τη Συμμαχία, αποδεικνύονται πολύ προσεκτικοί και με επικοινωνιακή στρατηγική. Η πρόταση για περικοπή του 13ου μισθού των βουλευτών δίνει και το στίγμα για το κλίμα που θα προσπαθήσουν να επιβάλουν...