Τέτοιες μέρες πέρσι κάποιοι έλεγαν ότι το Κυπριακό μπορούσε να λυθεί μετά το καλοκαίρι. Το καλοκαίρι πέρασε. Μετά από λίγο οι ίδιοι έλεγαν ότι θα λυθεί μέχρι τέλος του χρόνου. Οι προφητείες για το 2015 απέτυχαν κι αυτές. Έτσι έχουμε τώρα νέες, για καινούργια χρονοδιαγράμματα, συνδεδεμένα με ανανεωμένες προσδοκίες.

Κάποιοι άλλοι, που ήθελαν να φαίνονται πιο συγκρατημένοι, έλεγαν ότι θα βρεθεί λύση «μέσα στην άνοιξη του 2016». Γι’ αυτό ξεκίνησε και η συζήτηση αν θα γίνουν οι βουλευτικές εκλογές ή θα γίνει προηγουμένως δημοψήφισμα. Αυτή η συζήτηση όμως τελείωσε αρκετά πριν από την άνοιξη του επόμενου χρόνου. Έβαλε τέλος ο ίδιος ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, όταν είπε οι εκλογές θα γίνουν κανονικά. Αλλά ήταν εκείνος ο ίδιος που λίγο πριν μιλούσε και για αναβολή των βουλευτικών...!

Από την άλλη, στο άλλο μεγάλο επίπεδο των εξελίξεων ο Χάρης Γεωργιάδης λέει ότι το 2016 είναι η χρονιά που η Κύπρος βγαίνει από το Μνημόνιο. Την ίδια ώρα ακούμε ότι χωρίς ιδιωτικοποίηση της CYTA η Κύπρος δεν περνά την τελευταία αξιολόγηση του Ιανουαρίου. Συνεπώς θα βγούμε από το Μνημόνιο αν αποτύχει η τελευταία αξιολόγηση; Με δεδομένο μάλιστα ότι το ΔΗΚΟ δεν φαίνεται να εγκρίνει την ιδιωτικοποίηση. Κι αν δεν εγκριθεί εκταμίευση των 350 εκατ., τι θα γίνει με τα κεφάλαια που χρειάζεται ο Συνεργατισμός;

Κλείνει η χρονιά όπως άρχισε, με δικαστήρια

Ο χρόνος κλείνει, με τον Γενικό Εισαγγελέα να απαντάει σε όλες τις επικρίσεις και να στέλνει υποθέσεις στο δικαστήριο. Μετά την περίπτωση των αξιωματούχων της Τράπεζας Κύπρου, φτάνει στο δικαστήριο υπόθεση για το κατ’ εξοχήν σκάνδαλο και πρόβλημα, που ήταν η κατάρρευση της Λαϊκής Τράπεζας. Οι αλλαγές του 2015 άγγιξαν την οργάνωση του κράτους και θα επηρεάσουν και την ίδια την κοινωνία. Για παράδειγμα, η μεγάλη αλλαγή στην εκπαίδευση. Μετά από δεκαετίες συζητήσεων, αποφασίστηκε τώρα ότι οι εκπαιδευτικοί στα δημόσια σχολεία θα επιλέγονται για την αξία και τα προσόντα τους και όχι με βάση την αρχαιότητα στον κατάλογο. Άλλες μεγάλες αλλαγές έγιναν στο τραπεζικό σύστημα και στη νομοθεσία για την πτώχευση, που τώρα θα λέγεται αφερεγγυότητα.

Με το τέλος του χρόνου και με προτάσεις του κυβερνώντος κόμματος φαίνεται να στρώθηκε ο δρόμος για κάποιες μεγάλες αναδιαρθρώσεις δανείων. Μεγάλα χρέη ομίλων και συγκροτημάτων έκλεισαν με νέες συμφωνίες αυτές τις τελευταίες μέρες του χρόνου. Θα είναι αυτή η αρχή του τέλους του αδιεξόδου που είχαμε με τον τεράστιο όγκο μη εξυπηρετούμενων; Μένει να το δούμε.

Αρκετά νωρίς μέσα στον χρόνο καταργήθηκαν όλοι οι περιορισμοί στην κυκλοφορία κεφαλαίων. Απελευθερώθηκε ξανά το συνάλλαγμα και η Κύπρος μπορεί να γίνει μια κανονική χώρα. Περισσότερο αίσθηση όμως προκάλεσε η έξοδος για δανεισμό στις αγορές. Παρά την κριτική που έγινε για τα «τσιμπημένα» επιτόκια, το γεγονός για το οποίο καμαρώνει ο υπουργός είναι ότι η Κύπρος μπορεί να χρηματοδοτείται κανονικά από τις αγορές και δεν έχει πια ανάγκη μνημόνια.

Τελειώνει το Μνημόνιο;
Άνοιξε η όρεξη...

Αυτή η επιμονή του υπουργού Οικονομικών στην επιτυχία και την αποδέσμευση από μνημόνια είναι που άνοιξε και τον δρόμο για όσους αμφισβητούν τώρα την ανάγκη για να γίνουν τα τελευταία βήματα του Μνημονίου και ειδικά οι ιδιωτικοποιήσεις. Σε αυτό το θέμα η Κυβέρνηση φαίνεται να πιάστηκε μόνη της σε... παγίδα. Λογικά τώρα όλοι ρωτούν τον Χάρη Γεωργιάδη, αφού η Κύπρος, κατά ομολογία του, δεν χρειάζεται άλλα δανεικά, γιατί πρέπει να ξεπουλήσει ημικρατικούς οργανισμούς, με τη δικαιολογία ότι πρέπει να βρεθούν λεφτά; Πρόσθετο επιχείρημα ακόμα είναι εκείνα τα χαρτιά με διαβεβαιώσεις ότι δεν θα γίνουν ιδιωτικοποιήσεις, που φέρουν την υπογραφή του υποψήφιου προέδρου τότε Νίκου Αναστασιάδη.

Την παράσταση έκλεψε η Γενική Εισαγγελία

Μέσα στον χρόνο δεν έλειψαν και οι πολύ σημαντικές αλλαγές σε θεσμούς και αξιώματα. Την παράσταση έκλεψε με διαφορά η περίπτωση της καθαίρεσης του Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, Ρίκκου Ερωτοκρίτου. Μέσα από μια περίεργη διαδικασία, που ξεκίνησε με καταγγελίες για τη συμπεριφορά της τόσο αμφισβητούμενης επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας, τελικά δικάστηκε ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας από τον ίδιο τον Εισαγγελέα.

Δριμύτατες καταγγελίες που εξαπέλυσε ο Ρίκκος Ερωτοκρίτου δεν είχαν κάποια συνέχεια. Αντίθετα, οι σχετικές υποθέσεις που αναδείχθηκαν κρίνονται ακόμα στο δικαστήριο. Στην περίπτωση αυτή ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, χωρίς να δείχνει την ψυχραιμία που αναλογούσε, έχασε την ευκαιρία να επισημάνει ότι δεν είναι δυνατό να «τρώγονται» για υποθέσεις και κληρονομικά εκατοντάδων εκατομμυρίων, σχετικά με εταιρικές σχέσεις που περιμένουν να εκδικαστούν τελεσίδικα εδώ και μια δεκαετία.

Συνολικά όμως, ο Κώστας Κληρίδης κέρδισε θριαμβευτικά την παρτίδα. Αυτό μπορεί να έχει και συνέπειες, όπως προχωρούν οι υποθέσεις για την απονομή δικαιοσύνης. Ίσως ανάλογα με το αν μπορεί να αγγίξουν κάποια «κέντρα εξουσίας» ή συμφέροντα στην Κυβέρνηση αλλά και εκτός.

Ανοικτοί λογαριασμοί;

Αποτέλεσμα: Ξεκαθάρισε το ζήτημα στη Γενική Εισαγγελία, η οποία απλώς έμεινε χωρίς Βοηθό Γενικό Εισαγγελέα. Ενώ αθόρυβα μένει και η Κεντρική Τράπεζα με λειψό διοικητικό συμβούλιο και χωρίς τον έναν από τους δύο εκτελεστικούς. Στα αζήτητα έμεινε και η μεταρρύθμιση στη διοίκηση της ίδιας της Κεντρικής, την οποία επίμονα ζητούσε το κυβερνών κόμμα.

Μετά από όσα έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, από τότε που η Κύπρος ναυαγούσε και ο πρόεδρος Χριστόφιας δεν μιλούσε καν στον διοικητή της Κεντρικής και στη συνέχεια με την οξεία σύγκρουση Αναστασιάδη-Δημητριάδη, οι Αρχές της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν φαίνεται να μπορούν να πείσουν ακόμα τη Φρανκφούρτη ότι πρέπει να μπει μια τάξη στην εδώ κεντρική τράπεζα.

Η αλήθεια είναι ότι παρά τις επιτυχίες στην αναδιοργάνωση της οικονομίας, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει να επιδείξει μόνο… «άτακτη υποχώρηση» σε θεσμικά ζητήματα. Μετά τη σύγκρουση με τη Χρυστάλλα Γιωρκάτζη, η οποία ταμπουρώνεται πίσω από τις θεσμικές εξασφαλίσεις της, ο Πρόεδρος κοντραρίστηκε άδοξα και με τον Κώστα Κληρίδη. Στην πρώτη περίπτωση δεν μπόρεσε να κερδίσει. Στη δεύτερη όμως έχασε θεαματικά. Σαν να μην έφταναν όμως αυτά τα δύο μέτωπα που απλώς εγκατέλειψε ανοικτά, τις τελευταίες εβδομάδες έδειξε την ίδια αμφιλεγόμενη στάση και απέναντι στον Γενικό Ελεγκτή. Ποιος μπορεί να πει ότι έχουν άδικο αυτοί που επισημαίνουν ότι ο Πρόεδρος δεν τα πάει και τόσο καλά με τους θεσμούς;

Πολύκροτες δίκες και πολιτικές «άκρες»

Ο χρόνος που κλείνει είχε ξεκινήσει με δικαστήρια σχετικά με τον δήμο Πάφου και το ΣΑΠΑ, μέσα από μια υπόθεση στην οποία δεν έλειψαν και τα «πιπεράτα» περιστατικά. Το κυπριακό κοινό έζησε πρωτοφανή πράγματα, βλέποντας εν ενεργεία δήμαρχο και ορισμένους δημοτικούς συμβούλους να καταδικάζονται σε ποινικά δικαστήρια, ενώ παραμένει ανοικτή δικαστική υπόθεση με εν ενεργεία βουλευτή. Πρωτοφανείς εξελίξεις για την κυπριακή δημόσια ζωή. Οι οποίες, μεταξύ άλλων, είχαν αποτέλεσμα και μια εξίσου πρωτοφανή εκλογική αναμέτρηση για τη δημαρχία της Πάφου. Με τον στενό συνεργάτη του προέδρου του ΔΗΣΥ να κερδίζει τις εκλογές μόνος απέναντι σε όλα τα άλλα κόμματα.

Είναι μάλιστα εκείνος ο ίδιος που, στη διάρκεια της προεκλογικής του Νίκου Αναστασιάδη, δεν δίστασε να σπέρνει παράσιτα, «πολεμώντας» κάποιους από τους βασικούς συνοδοιπόρους του τότε υποψήφιου προέδρου! Η υπόθεση αυτή δείχνει πόσο περίπλοκοι και ίσως λεπτοί παραμένουν πάντα συσχετισμοί και ισορροπίες μέσα στην «κυβερνώσα παράταξη». Κλασικό παράδειγμα η ΚΥΠ, της οποίας «εν μιά νυκτί» χάθηκε ή αποδομήθηκε καλύτερα ο διευθυντής της!

Ο λογαριασμός του 2015 για τον Νίκο Αναστασιάδη

Στο εθνικό, η Κυβέρνηση με πρώτο τον Πρόεδρο θεωρούν ότι υπήρξε αδιαμφισβήτητη πρόοδος. Η αντιπολίτευση, με επικεφαλής τον πρόεδρο του ΔΗΚΟ, προβάλλει το ακριβώς αντίθετο. Αλλά οι απλοί πολίτες στη μέση δεν βλέπουν σχεδόν τίποτα συγκεκριμένο. Μάλλον δεν ακούν ούτε αυτούς ούτε και εκείνους και απλώς περιμένουν. Το εθνικό ζήτημα προέταξε πάντως και η δημοφιλής ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ Ελένη Θεοχάρους και βρόντηξε πίσω της την πόρτα του κόμματος.

Ο «λογαριασμός» της προεδρίας, παρά τις όποιες σκιές, φαίνεται θετικός στην οικονομία. Οι τελευταίες ενέργειες της Νομικής Υπηρεσίας και της ομάδας των ανακριτών γέρνουν την πλάστιγγα προς το θετικά και για την απονομή δικαιοσύνης. Οι επιδόσεις στην εξωτερική πολιτική και τις διεθνείς σχέσεις έχουν επίσης θετικό πρόσημο. Χάρη στην αλυσίδα τριμερών συναντήσεων κορυφής και στις συμμαχίες με γειτονικές χώρες, που κάνουν για πρώτη φορά τους Κύπριους πολίτες να έχουν και μια ελπίδα ασφάλειας λόγω συνεργασιών. Στη διαδρομή των τριμερών μπόρεσαν μάλιστα να διασκεδαστούν και οι πολύ κακές εντυπώσεις που άφησε ο υπουργός Οικονομικών με τον ψυχροπολεμικό χειρισμό των υποθέσεων της Ελλάδας στο Γιούρογκρουπ. Ο Νίκος Αναστασιάδης έφερε δίπλα του τον Αλέξη Τσίπρα και έτσι ξεχάστηκαν οι… στραβοτιμονιές του πάντα ειλικρινούς Χάρη.

Παραμένει όμως αλήθεια ότι τίποτα δεν έχει παιχτεί ακόμα οριστικά για τη γνώμη των πολιτών απέναντι στην προεδρία Αναστασιάδη. Ό,τι και αν γίνει, οι πικρές μνήμες από το «κούρεμα», και τα όσα φάλτσα διαδραματίστηκαν εκείνες τις τραγικές στιγμές, δεν σβήνουν εύκολα. Αν δεν νιώσουν οι Κύπριοι ότι ήρθε κάποια δικαιοσύνη και να δικαστούν ορισμένοι από τους επώνυμους «πρωταγωνιστές», δεν κλείνουν οι πληγές.

Όσες όμως και αν είναι οι επιτυχίες στην οικονομία, αν οι άνθρωποι δεν έχουν ξανά δουλειές και εισοδήματα, τίποτα δεν θα τους πείσει. Κι ενώ μένει δρόμος πολύς, μένει και η μεγάλη μάχη του γενικού σχεδίου υγείας, την οποία η Κυβέρνηση μέχρι τώρα δεν κατάφερε ούτε και να ξεκινήσει.

Κομματικό σύστημα υπό... ανακατασκευή

Ο χρόνος που πέρασε δεν άφησε όμως αλώβητο ούτε το κομματικό σύστημα. Πρώτα έκανε οριστικό και σχεδόν επίσημο τον διχασμό μέσα στο ΔΗΚΟ. Από το «μικρόβιο» φάνηκε να κολλά και η ΕΔΕΚ. Αλλάζοντας ηγεσία κατέληξε να παρουσιάζεται σαν «δύο κόμματα σε ένα». Το ΑΚΕΛ συνεχίζει να «γλείφει τις πληγές» της διακυβέρνησης Χριστόφια και να μην το παραδέχεται. Η προτεραιότητα στην Εζεκία Παπαϊωάννου ήταν και είναι πάντα να δουλέψει για την «επαναφορά». Οι εποχές που το κόμμα είχε «από χέρι» περίπου το ένα τρίτο των ψήφων φαίνεται να έχουν παρέλθει. Γι' αυτό και κάνουν αιχμή του δόρατος την αμφισβήτηση και την ειρωνεία του «success story» του Χάρη Γεωργιάδη. Δεν είναι όμως και τόσο πειστικοί.

Διότι, πρώτον, το ακροατήριο στο οποίο απευθύνονται όταν μιλούν για ανεργία, φτώχια και κοινωνικά παντοπωλεία είναι εκείνοι που θυμούνται πότε και γιατί ξεκίνησαν αυτά τα κακά. Την ίδια ώρα μπορεί να αμφισβητούν το «success story» στην οικονομία, αλλά οι ίδιοι παίζουν τους πρωταγωνιστές στο «success story» του Κυπριακού!

Στο περιθώριο αυτών των εξελίξεων φάνηκε να επωφελείται το νέο κόμμα του Γιώργου Λιλλήκα, παρά το γεγονός ότι ο αρχηγός του είναι εκτός Βουλής. Με τη δημιουργία της Συμμαχίας άρχισε και τυπικά να «φυλλοροεί» και το ΕΥΡΩΚΟ, που έχασε από τότε τον έναν από τους δύο βουλευτές του. Είναι ίσως πρωτοτυπία ότι ένα τέτοιο κόμμα παρά τη συμμετοχή του στην Κυβέρνηση πέρασε αυτή την περίοδο όχι ως «μήνα του μέλιτος», αλλά σαν… παρακμή.

Επίσης παράδοξο είναι ότι ο Δημοκρατικός Συναγερμός, παρά τις τόσο κρίσιμες και δύσκολες αποφάσεις στη διακυβέρνηση και την ανάγκη ψήφου στη Βουλή, δεν έδειξε μεγάλους τριγμούς. Ο πρόεδρος του κόμματος περηφανεύεται ότι εξασφάλισε σε κάθε κρίσιμη καμπή την απαραίτητη πλειοψηφία στη Βουλή. Οι βουλευτές του έχουν να λένε ότι παρά τις (ουκ ολίγες) προσωπικές «εκρήξεις» ορισμένων από αυτούς, δεν χάθηκε ποτέ στη Βουλή ούτε μια ψήφος του ΔΗΣΥ.

Όλα αυτά ίσχυαν όμως μέχρι πριν από μερικές εβδομάδες. Η μεγάλη βόμβα ήρθε έξω από την κοινοβουλευτική ομάδα. Ότι υπάρχουν βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος που δεν έχουν εντελώς πεισθεί από την «πορεία Λύσης» είναι γνωστό. Όπως όμως αναμενόταν, ήταν η Ελένη Θεοχάρους που αποφάσισε και έκανε τη «μεγάλη κίνηση». Μέχρι στιγμής όμως δεν έχει φανεί ακριβώς πού το πάει η Ελένη με την «Αλληλεγγύη» της. Επικρατέστερο σενάριο είναι να κάνει εκλογική συνεργασία με το ΔΗΚΟ και τον Νικόλα Παπαδόπουλο.

Και αυτό μάλλον θα ανακουφίσει τον «κολλητό αντίπαλο» του Νικόλα, ο οποίος είχε να φοβάται και χειρότερα σενάρια. Αυτό το σενάριο που συζητείται αυτές τις μέρες καταλήγει όμως και σε ένα αληθινό «παζλ» για τον Νικόλα Παπαδόπουλο. Έχει να διαχειριστεί ταυτόχρονα το «μεγάλο δώρο» που του φέρνει η Ελένη, αλλά και την ομάδα των στενών συνεργατών που στάθηκαν δίπλα του όλον αυτό τον καιρό με στόχο τον Μάιο του 2016...

Τίποτα όμως δεν είναι ακόμα σίγουρο. Ο Αβέρωφ Νεοφύτου, αφού πρώτα κατάφερε, μαζί με το ΑΚΕΛ, να κάνει μιαν ακόμα «μεγάλη ανατροπή» στον εκλογικό νόμο, θα ξεκινήσει τη νέα χρονιά με καταστατικό συνέδριο. Θα ζητήσει και θα πάρει από το κόμμα του τον πλήρη έλεγχο για την πορεία προς τις βουλευτικές εκλογές. Όπως προσπαθεί πάντα να μιλά τελευταίος στη Βουλή, έτσι θέλει τελευταίος να ανακοινώσει τα ψηφοδέλτια του ΔΗΣΥ.

Είναι όμως ενδιαφέρον. Το κυβερνών κόμμα, που θέλει να δίνει στίγμα σοβαρότητας και δεν παύει να λέει ότι πρέπει να συνεχίσουμε ψύχραιμα και σοβαρά τις προσπάθειες και τις μεταρρυθμίσεις και να μείνουμε προσηλωμένοι στη δύσκολη προσπάθεια του Προέδρου στο Κυπριακό, ειδικά σε αυτές τις ώρες, αποφάσισε να κάνει κομματικό συνέδριο! Κανονικά κάποιος που περιμένει την ιστορική εξέλιξη μιας συμφωνίας στο εθνικό ζήτημα δεν θα είχε τον νου του σε συνέδρια και καταστατικά.

Μήπως όμως και με την ευγενική... έξαρση των αμπελοπουλιών ή την αλλαγή του εκλογικού νόμου και διάφορα άλλα, δεν αποδεικνύεται ότι και ο ΔΗΣΥ το μόνο που σκέφτεται είναι οι εκλογές; Οι εκλογές εκείνες, που πρώτος ο ΔΗΣΥ έσπευδε να διαδίδει ότι θα... αναβληθούν. Προχωρώντας στη νέα χρονιά απλώς τα κόμματα αποδεικνύονται να είναι... κόμματα. Και οι πολίτες εξακολουθούν, με μεγάλη δυσπιστία και στα κόμματα και στην Κυβέρνηση και στους θεσμούς, να αναμένουν να δουν μήπως υλοποιηθούν έστω και λίγα από αυτά που περιμένουν.