Στη μέγκενη ο Πρόεδρος.  Από τη μια τα «παιχνίδια» του Ντάουνερ, από την άλλη η σκληρή στάση του διαπραγματευτή της τ/κ πλευράς, ενώ σε όλα αυτά και οι ισορροπίες στο εσωτερικό μέτωπο. Ο Ν. Αναστασιάδης θα βρίσκει μπροστά του το Κυπριακό σε κάθε στροφή της πορείας του για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου

Η τουρκική πλευρά παίζει επιδέξια το παιχνίδι «του κακού και του καλού». Μην ακούτε, λένε τα διπλωματικά παρασκήνια, τις «εκρήξεις» Έρογλου και Ερτούγ. Ο Ναμί, ο οποίος θεωρείται «άνθρωπος της Άγκυρας», θεωρούσε όλες αυτές τις μέρες ότι «όπου να ’ναι βγαίνει το κοινό ανακοινωθέν», δούλευε γι’ αυτό και αυτόν πρέπει να ακούμε... Συνεπώς, μετά από όλο το τόσο συνηθισμένο δράμα των τελευταίων ημερών, το ερώτημα είναι «και αν υπάρξει κοινό ανακοινωθέν, μετά πού πάμε;».

Το αίτημα στην Κύπρο φαίνεται να είναι σχεδόν καθολικό. Ο Αλεξάντερ Ντάουνερ δεν εμπνέει καμία εμπιστοσύνη και διαρκώς «παίζει παιχνίδια», που δεν ταιριάζουν με τον ρόλο του ουδέτερου διαμεσολαβητή. Στις αρχές της θητείας του Νίκου Αναστασιάδη είχαμε φτάσει στο σημείο να παίρνουμε και πληροφορίες για κάποια πολιτική καριέρα που περίμενε τον ειδικό απεσταλμένο στην πατρίδα του την Αυστραλία, αφού ήταν «δήθεν έτοιμος να αποσυρθεί…»

Είναι εδώ και «βασιλεύει»

Μερικούς μήνες μετά, ο «ύποπτος κ. Ντάουνερ» μοιάζει να βασιλεύει ακόμα. Στην κοινή αντίληψη «καθοδηγεί», μάλιστα, και τον Γενικό Γραμματέα σε ακροβατισμούς όπως το τελευταίο «τελεσίγραφο» για στενή προθεσμία, προκειμένου να ξεκινήσει «ούτως ή άλλως» η διαπραγμάτευση. Πόσο, όμως, μπορεί να είναι αλήθεια ότι οι προσανατολισμοί του Μπαν Κι Μουν εξαρτώνται τόσο πολύ από τα «καπρίτσια» του Αλεξάντερ Ντάουνερ; Μήπως ανεξάρτητα από τις «σημαδεμένες» κινήσεις του ειδικού απεσταλμένου του, το πρόβλημα είναι πιο σοβαρό, αν και ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας έχει πεισθεί ότι το «πλαίσιο» της διαπραγμάτευσης που προσπαθεί να εξασφαλίσει η ελληνική πλευρά δεν είναι και τόσο σημαντικό; Υπάρχει και κάτι άλλο: Έκανε ή όχι ο Ντάουνερ κάποιου είδους διάβημα προς τις Βρυξέλλες, προκειμένου να μη δοθεί συνέχεια στο αίτημα Αναστασιάδη για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή; Οι δημοσιογραφικές πληροφορίες επιμένουν ότι πράγματι ο Αλεξάντερ Ντάουνερ θεωρούσε ότι μόνο «επιπλοκές» μπορούσε να έφερνε τυχόν ενεργητικότερη ευρωπαϊκή ανάμιξη. Διότι λαμβάνει πάντα υπόψη και κατά προτεραιότητα τι σκέφτεται η τουρκική πλευρά. Θεωρεί, πολύ απλά, ότι «για να προχωρήσουμε πρέπει να πάμε με τα νερά της Τουρκίας»...

Το δύσκολο περιβάλλον

Με πικρία παρατηρούν στελέχη στην Πινδάρου ότι η στάση του ειδικού απεσταλμένου, ειδικά απέναντι στον Πρόεδρο Αναστασιάδη, ξεπερνά κάθε όριο αγνωμοσύνης. Διότι, υπενθυμίζουν, στο παρελθόν ήταν ο Νίκος Αναστασιάδης ο οποίος, πληρώνοντας και κόστος ως αρχηγός της αντιπολίτευσης, πολλές φορές τον είχε βοηθήσει να «ξελασπώσει». Πράγματι, οι πληροφορίες λένε ότι πολλές φορές είχε προσπαθήσει να τον συμβουλεύσει ή και να τον συνετίσει, την ώρα που όλος ο υπόλοιπος πολιτικός κόσμος τού έκανε επιθέσεις. Πάντως, το βέβαιο είναι ότι στην τελευταία τους συνάντηση ο Πρόεδρος «του τα έψαλε» χωρίς να τηρεί προσχήματα. Γι’ αυτό τον λόγο, τελικά, ο Αυστραλός διαμεσολαβητής βγήκε κάπως απολογητικός.

Στην πραγματικότητα, όμως, το Προεδρικό έχει βρεθεί τις τελευταίες μέρες πραγματικά πιασμένο σε μια μέγκενη. Από τη μια τα «παιχνίδια» του Αλεξάντερ Ντάουνερ και οι δυσκολίες που έφερε το γεγονός ότι τώρα έχουν και τη «βούλα» της γενικής γραμματείας του ΟΗΕ. Από την άλλη η απολύτως σκληρή στάση του διαπραγματευτή της τουρκοκυπριακής πλευράς και μαζί οι επιδεικτικές προκλήσεις του Εγκεμέν Μπαγίς. Το δύσκολο περιβάλλον συμπληρώνουν οι ειδικές ανάγκες που δημιουργεί η πορεία, σε λιγότερο από ένα μήνα, προς τον «υπέρ πάντων» εκλογικό αγώνα του ΔΗΚΟ, αλλά και η εντελώς απροσδιόριστη στήριξη που θα μπορούσε να περιμένει από το ΑΚΕΛ.

Εισπράττει αγνωμοσύνη

Ίσως όχι και τόσο φιλικοί παρατηρητές σημείωναν ότι το «ξέσπασμα Αναστασιάδη» το προπερασμένο Σάββατο ήταν κυρίως μήνυμα προς τα μέλη του ΔΗΚΟ που θα προσέλθουν στην ενδοκομματική κάλπη της 1ης Δεκεμβρίου. Ενώ άλλοι σημειώνουν ότι η όποια στήριξη θα μπορούσε λογικά να βρει μια συνετή και μετριοπαθή προσέγγιση Αναστασιάδη από το ΑΚΕΛ, έχει ελαχιστοποιηθεί από την ανάγκη της Εζεκία Παπαϊωάννου να ανεβάσει τους τόνους μήπως και μπορέσει να ανακόψει την ενδοκομματική αιμορραγία. Πράγματι, το ΑΚΕΛ σε όποιο σχόλιο κάνει, ακόμα και για το Κυπριακό, κολλά στο τέλος ένα… «αλλά». Ήδη, μάλιστα, αποδίδει τις δυσκολίες που παρατηρούνται όχι στον Ντάουνερ και τον Έρογλου, αλλά κατευθείαν στον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Ο τελευταίος βλέπει την τουρκική πλευρά να συνεχίζει το βιολί της διεκδικώντας «βρέξει-χιονίσει» κάποιου είδους «χωριστή κυριαρχία». Την ίδια ώρα το εξαιρετικά ευπροσήγορο δημοσιογραφικό επιτελείο που περιστοιχίζει τον Πρόεδρο βάζει όλη την έμφαση στη συμβολή που αναμένεται από τον Οζντίλ Ναμί. Υπονοώντας ότι «στο βάθος» θα δούμε τη θετική στάση του Ταγίπ Ερντογάν. Πάντως, ακόμα και έτσι δεν φαίνεται να δίνεται κανένα «δώρο» στην προσπάθεια σχετικά με την πρόταση Αναστασιάδη για την Αμμόχωστο. Ούτως ή άλλως και αν ακόμα υπάρξει το πολυπόθητο ανακοινωθέν και θεωρήσουμε ότι έχουμε μια κοινή βάση συζήτησης, το τουρκικό αίτημα θα έρχεται ολοένα μπροστά στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Αυτό το αίτημα δεν είναι άλλο από ένα κάποιο «σχέδιο». Μπορεί τώρα να το λένε «Σχέδιο Μπαν Κι Μουν», είπε ο «πολύς» Μπαγίς, αλλά, υπονοούσε, θα είναι ένα κάποιο «Σχέδιο Ανάν με αλλαγή της υπογραφής του συγγραφέα». Πώς μπορεί λοιπόν να περιμένει ο Νίκος Αναστασιάδης ότι θα είναι ποτέ σε θέση να προτείνει στην κυπριακή κοινωνία μια τέτοια συμφωνία; Ο πρότερος... «ανανικός βίος» λειτουργεί ως ο απόλυτος βραχνάς και ξυπνά εφιάλτες του παρελθόντος, που ούτε και ο ίδιος θέλει να θυμάται…

Το φάντασμα του «ανανικού παρελθόντος» και ο παράγοντας Ισραήλ

Πιθανότατα στην τουρκική πλευρά έχουν καταλάβει ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης είναι «ο τελευταίος Κύπριος που θα μπορούσε να προτείνει ένα συγκαταβατικό σχέδιο», σχολίαζε σημαίνον στέλεχος της «σκληρής γραμμής», και «έτσι σκοπεύουν να τον οδηγήσουν στα άκρα».

Το βέβαιο είναι πάντως πως ό,τι και αν γίνει σε αυτήν τη δύσκολη έναρξη διαπραγματεύσεων, στη συνέχεια ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα βρίσκει μπροστά του το Κυπριακό σε κάθε στροφή της πορείας του για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Η αμερικανική υποστήριξη την οποία εξασφάλισε η προσέγγιση Κύπρου - Ισραήλ θα πρέπει να αξιοποιηθεί σωστά, παρατηρούσε στέλεχος της Πινδάρου. Αυτό όμως προϋποθέτει, λέει η κοινή λογική, ότι ξέρουμε τι ακριβώς επιδιώκουμε.

Για μιαν ακόμα φορά, το τι επιδιώκουμε δεν έχει ακόμα ξεκαθαριστεί σε επίπεδο Εθνικού Συμβουλίου. Την ίδια ώρα διπλωματικές πηγές επιμένουν ότι ο κυριότερος νέος παράγοντας στην «εξίσωση του Κυπριακού» είναι η κρυστάλλινη και μαζί γρανιτένια θέση των Ιεροσολύμων, ότι δεν πρόκειται να «κάνουν μπίζνες» με μια Κύπρο στην οποία, μετά από πολιτική συμφωνία, θα έχει σημαίνοντα λόγο η Άγκυρα. Το ερώτημα είναι αν θα περιμένουν οι νότιοι σύμμαχοί μας να δουν τι μπορούμε να κάνουμε στο Κυπριακό και μετά να οριστικοποιήσουν τις προθέσεις τους για τερματικό, αγωγούς και ασφάλεια του όλου συστήματος ή αν θα κάνουν από τώρα κινήσεις και επιλογές με τις οποίες θα προκαταλάβουν και θα αποκλείουν τυχόν συμφωνία που θα δίνει στην Τουρκία δικαιώματα πάνω στην Κύπρο.