Εκτός του ότι πρέπει να ξεφύγει εντελώς από εκείνα τα οποία πρότεινε ή συμφώνησε ο Δημήτρης  Χριστόφιας, και τα οποία κατέκρινε στον δρόμο για την εκλογή του, ο Πρόεδρος έχει να παλέψει και με το «προηγούμενο» του 2004
 
Ο Ν. ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗΣάνοιξε μόνος του το «κεφάλαιο Κυπριακό», με την επαναφορά της πρότασης για την απόδοση της Αμμοχώστου
 
Συνδέεται η «πρόταση για την Αμμόχωστο» με αίτημα της τουρκικής πλευράς για το παράνομο αεροδρόμιο της Τύμπου; Βρισκόμαστε στα «προεόρτια» ενός νέου γύρου διαπραγματεύσεων; Έχει πράγματι κάτι αλλάξει για την ελληνική πλευρά ή τελικά θα αντιμετωπίσουμε σε κάποια στιγμή σύντομα το σχέδιο «επανασυγκόλλησης», που έχει επεξεργαστεί ο Αλεξάντερ Ντάουνερ;
Ο τελευταίος, πάντως, ενώ ολοένα και περισσότερες πληροφορίες τον έφεραν να «αντικαθίσταται», φαίνεται να «ζει και βασιλεύει»...
 
Η πρόταση
Ο Νίκος Αναστασιάδης άνοιξε μόνος του το «κεφάλαιο Κυπριακό», με την επαναφορά της πρότασης για την απόδοση της Αμμοχώστου. Οι διάφοροι σκεπτικιστές λένε ότι αυτή η κίνηση δεν έχει καμία τύχη, αφού και στο πρόσφατο παρελθόν ανάλογη πρόταση (Τ. Παπαδόπουλος) απορρίφθηκε κατηγορηματικά από την Τουρκία. Άλλοι επιμένουν ότι «τα πράγματα άλλαξαν» και «η πρόταση κερδίζει έδαφος». Υπάρχουν, όμως, και εκείνοι που δηλώνουν βεβαιότητα ότι «θα μας βγει ξινή, αφού οι Τούρκοι θα πάρουν ανταλλάγματα, που θα είναι καταδικαστικά για εμάς». Όλοι, όμως, συμφωνούν ότι το φθινόπωρο θα «γεμίσει» με το Κυπριακό, αφού τελειώνει η «περίοδος χάριτος», που δόθηκε στη νέα κυπριακή προεδρία. Ο Πρόεδρος και οι συνεργάτες του δηλώνουν έτοιμοι για να αντιμετωπίσουν εποικοδομητικά μια νέα πρωτοβουλία, εφόσον, όπως λένε, υπάρχουν οι προϋποθέσεις. Δεν πρόκειται να διαπραγματευτούμε για να διαπραγματευόμαστε, τόνιζε ο ίδιος ο Πρόεδρος. Βέβαια, κανένας δεν έχει διευκρινίσει ποιες ακριβώς είναι αυτές οι «προϋποθέσεις». Ταυτόχρονα, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έχει ορίσει και τον διαπραγματευτή. Με ποιον τρόπο μπορεί όμως να ξεκινήσουν ξανά διαπραγματεύσεις; Και, το κυριότερο, πού θα μπορούσε να οδηγήσουν;
 
 
Οι προβληματισμοί
Οι επικριτές του Νίκου Αναστασιάδη διερωτώνται αν, όπως είχε εξαγγελθεί, έχει γίνει καμιά οποιαδήποτε σοβαρή προετοιμασία της ελληνικής κυπριακής πλευράς. Ούτε κοινοί στόχοι και θέσεις χαράχτηκαν ούτε καν έγινε κάποια αλλαγή ή έστω και συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου, σημειώνουν. Δεν είναι ο ίδιος ο Πρόεδρος και το κόμμα του, που μας έλεγαν ότι θα γίνει μια «καινούργια αρχή» και ότι θα φρόντιζαν, με μια νέα στρατηγική, να μπουν τα πράγματα «σε μιαν άλλη βάση;», ερωτούν με νόημα. Από την άλλη, υπάρχουν πάντα και οι υποστηρικτές της άποψης «διαπραγματεύσεις εδώ και τώρα». Με τα γνωστά επιχειρήματα ότι ο χρόνος που περνά μας απομακρύνει ολοένα από μια λύση, αλλά και με ενίσχυση τις δυσμενείς εξελίξεις στο «μέτωπο των περιουσιών», ζητούν ο Νίκος Αναστασιάδης να ξεκινήσει και να διαπραγματευτεί «σοβαρά», σε αντίθεση με τις αποτυχίες του τέως Προέδρου. Εξάλλου, σημειώνουν, υπάρχει τώρα και συγκεκριμένο αμερικανικό ενδιαφέρον, κάτι που έλαβε υπόψη ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, «μεταφέροντας» διά στόματος Σαμαρά την πρόταση για την Αμμόχωστο στον Αμερικανό Πρόεδρο. Πέραν, όμως, από αυτά, υπάρχει και η άποψη ότι «εδώ που φτάσαμε, πάμε για λύση-πακέτο». Εννοείται με αυτήν την έκφραση ότι οικονομικό-ενεργειακό θα συνδυαστούν με το Κυπριακό. Η άποψη αυτή που κερδίζει έδαφος και στην κοινή γνώμη προκύπτει και από την πεποίθηση διεθνών κύκλων ότι «οι οικονομικές δυσκολίες μπορεί να βοηθήσουν στην αναζήτηση μιας συμφωνίας»...
 
Η πρόκληση
Το σίγουρο, πάντως, είναι ότι ο Νίκος Αναστασιάδης ξεκινά με μια μεγάλη πρόκληση. Εκτός του ότι πρέπει να ξεφύγει εντελώς από εκείνα τα οποία πρότεινε ή συμφώνησε ο Δημήτρης  Χριστόφιας και τα οποία κατέκρινε στον δρόμο για την εκλογή του, έχει να παλέψει και με το «προηγούμενο» του 2004. Κανένας άλλος περισσότερο από τον ίδιο δεν θα είχε μεγαλύτερη δυσκολία να καταλήξει ή και να προτείνει στο εσωτερικό κάποια συμφωνία, που να μοιάζει ή να θυμίζει το «Σχέδιο Ανάν». Ιδιαίτερα ο Νίκος Αναστασιάδης χρειάζεται να μπορέσει να καταλήξει σε μια αισθητά διαφορετική διευθέτηση. Πόσο εφικτό είναι όμως κάτι τέτοιο; Η ευκολότερη άσκηση διπλωματίας για την τουρκική πλευρά είναι η εκ του ασφαλούς προσκόλληση στο «Σχέδιο Ανάν». Ενώ στην πραγματικότητα, όλοι οι διπλωμάτες που έχουν τριβή με το θέμα γνωρίζουν ότι η Άγκυρα θέλει τώρα πια «κάτι περισσότερο» από εκείνο το σχέδιο που «απέρριψαν οι Ελληνοκύπριοι». Πώς μπορεί να γίνει συγκερασμός αυτών των δυο;
 
Τα… «μαγειρέματα»
Την απάντηση τη δίνουν ορισμένοι αναλυτές, αλλά και μερικοί διπλωμάτες. Εικάζουν ότι το μόνο σενάριο που «παίζει» θα ήταν μια εντελώς διαφορετικά διατυπωμένη πρόταση, που θα ήταν πολύ λιγότερο λεπτομερής από το σχέδιο που απορρίφτηκε. Ταυτόχρονα, θα έχει τρία κύρια χαρακτηριστικά. Πρώτα, χαλαρότερη σύνδεση και σχέση των δυο πλευρών στο καθεστώς μετά τη λύση. Κάτι τέτοιο θα διασκέδαζε πολλούς φόβους της ελληνικής πλευράς, αλλά και σημεία τριβής. Δεύτερο, δεν θα συνδέει τη λύση του Κυπριακού με τις σχέσεις Ε.Ε.-Τουρκίας, ζητώντας όμως από την τελευταία να αναγνωρίσει προκαταβολικά το νέο κυπριακό κράτος. Τρίτο, θα περιέχει έναν πολύ συγκεκριμένο τρόπο που να συνδέει τη λύση με την οριστική έξοδο της Κύπρου και από το Μνημόνιο και από την οικονομική κρίση. Δηλαδή, μια γενναία «οικονομική προικοδότηση», η οποία χωρίς να φανεί «δωροδοκία» ούτε και «γενικόλογη υπόσχεση», θα συνδυάζει τη συμφωνία με μια «νέα εποχή» όσον αφορά την οικονομική κατάσταση. Την τελευταία αυτή ιδέα κάποιοι διεθνείς κύκλοι επιχειρούν να τη συνδέσουν με την αξιοποίηση του φυσικού αερίου.
 
Το αγκάθι
του… κέντρου
Αν όλα αυτά είναι όμως εκτιμήσεις, σχεδιασμοί και εικασίες, απέναντί τους έχουν την πολύ συγκεκριμένη πολιτική πραγματικότητα της Κύπρου. Μπορεί κάποιοι να ερμήνευσαν τη θεαματική κίνηση προσέγγισης που έκανε ο νέος Πρόεδρος του ΔΗΣΥ με την ηγεσία του ΑΚΕΛ ως προάγγελο μιας καλύτερης σχέσης που «θα βοηθήσει και στο Κυπριακό». Στην πραγματικότητα, όμως, κάθε άλλο παρά βελτιώθηκαν οι σχέσεις των δυο παρατάξεων στην καθημερινή πρακτική, ενώ όσο βαθύτερα μπαίνουμε στη «μνημονιακή εποχή», οι διαφωνίες θα δίνουν τη θέση τους σε πραγματικές πολιτικές συγκρούσεις. Οι τελευταίες εξελίξεις με τη συμπεριφορά του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας μπροστά στην Ερευνητική Επιτροπή και ενόψει των πορισμάτων της τελευταίας, μάλλον προαγγέλλουν «τύμπανα πολέμου» ανάμεσα στην Πινδάρου και την Εζεκία Παπαϊωάννου... Αυτή, όμως, είναι η μία όψη του νομίσματος. Ανεξάρτητα από το τι θα μπορούσε να αναμένει από την «αντίπερα όχθη», που είναι το ΑΚΕΛ, το ερώτημα είναι ποια θα ήταν τελικά η στάση των στενών συμμάχων του Προέδρου της Δημοκρατίας απέναντι στο ενδεχόμενο μιας ουσιαστικής διαπραγμάτευσης για το Κυπριακό. Μπορεί ο Μάριος Καρογιάν να καλύπτεται πίσω από τη διακήρυξη ότι είναι έτοιμος να εξετάσει «μια λύση με το σωστό περιεχόμενο», αλλά το θέμα είναι κατά πόσον αν και όταν θα υπάρχει θέμα τέτοιας εξέτασης, πρόεδρος του ΔΗΚΟ θα είναι ο ίδιος ή ο Νικόλας Παπαδόπουλος. Γιατί η έναρξη του φθινοπώρου δεν θα σημάνει μόνο τυχόν εξελίξεις και κινητικότητα στο Κυπριακό. Σίγουρα σημαίνει έντονο προεκλογικό και τελικές εκλογές για την ηγεσία του ΔΗΚΟ. Πώς θα αντιδρούσε ο άλλοτε αντιπρόεδρος και σήμερα υποψήφιος πρόεδρος Νικόλας Παπαδόπουλος, στην περίπτωση που δεν κερδίσει την προεδρία; Τι συνέπειες θα είχε κάτι τέτοιο για τη συνεργασία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ; Αν και κάποιοι ήδη μιλούν με νόημα μάλλον για συνεργασία ΔΗΚΟ-Προεδρικού, παρά για συνεργασία των δυο κομμάτων. Αντίστροφα, τι θα έκανε ο Μάριος Καρογιάν στην περίπτωση που θα έχανε την προεδρία του κόμματος;
 
Και στη μέση ο… Λιλλήκας
Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ αυτή δεν είναι καθόλου θεωρητική, αφού κάποιες αναλύσεις ή και πληροφορίες θέλουν την καθυστέρηση στην αλλαγή των συμβουλίων των ημικρατικών οργανισμών να ερμηνεύεται από τις ενδοκομματικές εκλογές του ΔΗΚΟ. Ενώ στον «όμορο χώρο», που είναι εκείνος της ΕΔΕΚ, προστίθεται τώρα ως ερωτηματικό και η «Συμμαχία Πολιτών». Αυτός ο χώρος είναι όμορος του ΔΗΚΟ, αλλά όχι και της Προεδρίας Αναστασιάδη. Τουλάχιστον όχι στο Κυπριακό. Είναι ένας χώρος όπου επίσης γίνονται ζυμώσεις, αλλά γενικά μπορεί να πάει μόνο προς μια κατεύθυνση. Και αυτή είναι εκείνη μιας «σκληρότερης» θέσης στο εθνικό. Προχωρώντας προς το ορόσημο των ερχόμενων Ευρωεκλογών, η ΕΔΕΚ θα νιώθει ολοένα και περισσότερο την ανάσα του Γ. Λιλλήκα. Διότι για τον τελευταίο και το νεοσύστατο κόμμα του, η πρόκληση είναι μια: Να ξεπεράσει την ΕΔΕΚ και να κερδίσει την έκτη έδρα στο Ευρωκοινοβούλιο. Αυτή θα ήταν και η ουσιαστική επιβεβαίωση της κομματικής παρουσίας του. Αυτή η πίεση του εκλογικού ανταγωνισμού δεν θα αφήνει περιθώρια ελιγμών στην ΕΔΕΚ. Αλλά την ίδια ακριβώς πίεση θα ασκήσει και προς το ΑΚΕΛ, το οποίο η ίδια η «Συμμαχία» θεωρεί όμορο χώρο και στην εκλογική πελατεία του οποίου απευθύνεται προνομιακά.
Μέσα σε αυτό «παζλ», ο Νίκος Αναστασιάδης καλείται να χειριστεί την πρόταση που έκανε για την Αμμόχωστο ως τα «διαπιστευτήριά» του στο Κυπριακό, αλλά και το μέγα στρατηγικό θέμα του φυσικού αερίου. Καλείται, επίσης, να δείξει προς τα έξω ότι είναι όντως ένας σοβαρός και αποφασιστικός ηγέτης, στον οποίο μπορεί να στηριχτούν για να προωθήσουν εξελίξεις, αλλά και προς τα μέσα ότι κρατάει τον πήχη εκεί που ο ίδιος τον έβαλε, ιδιαίτερα απέναντι στο «κακό προηγούμενο» του 2004.