Με το πολυσυζητημένο δείπνο των δυο ηγετών ουσιαστικά ανοίγει ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό. Μπορεί ο Αλεξάντερ Ντάουνερ να μην κατάφερε να δώσει το στίγμα που ήθελε σ’ αυτήν τη συνάντηση, εξαιτίας της αντίδρασης της Λευκωσίας και του Νίκου Αναστασιάδη προσωπικά. Αλλά με δεδομένη την «παράταση» που πήρε η ελληνική πλευρά εξαιτίας της κρίσιμης οικονομικής κατάστασης, όλα δείχνουν ότι μετά το καλοκαίρι θα μπούμε σε ένα νέο κύκλο. Μία είναι πάντως η εξήγηση της… επιμονής Ντάουνερ να «καρφώσει» τον Πρόεδρο Αναστασιάδη. Πληροφορήθηκε ότι Πρόεδρος της Δημοκρατίας και Υπουργός Εξωτερικών ζήτησαν από τους Ευρωπαίους εταίρους τους (Μπαρόζο, Ρομπάι, Βρετανία και Γερμανία) αλλά και από τον Αμερικανό Υφυπουργό να πιέσουν για την αντικατάστασή του. Ζήτησαν, μάλιστα, τον διορισμό Ευρωπαίου αντικαταστάτη του και δη από τις χώρες του Νότου.

 

Η ώρα της αλήθειας

 

Η «ώρα της αλήθειας» πλησιάζει για τον νέο Πρόεδρο. Οι… πλανήτες ευθυγραμμίζονται και στο μεσοδιάστημα θα πρέπει να ξεδιπλώσει τις προθέσεις του, αλλά και να δείξει πώς εννοεί ένα νέο σχεδιασμό και μια διαφορετική προσέγγιση από εκείνην του προκατόχου του, που απέτυχε συνολικά. Οι προσδοκίες δεν είναι καθόλου μεγάλες, όπως ήταν την ώρα που έμπαινε στο Προεδρικό ο Δημήτρης Χριστόφιας. Αυτό, άλλωστε, δείχνει και η τουρκική στάση συνολικά. Ενδεικτική είναι η αντίδραση στην «πρόταση εμπιστοσύνης» σχετικά με το περίκλειστο μέρος της Αμμοχώστου (Βαρώσια). Δεν αρκούνται στο αντάλλαγμα τού «απευθείας εμπορίου», αλλά αξιώνουν αναγνώριση του παράνομου αεροδρομίου της Τύμπου και ξεπάγωμα κεφαλαίων στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις. Κι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να συζητά η Λευκωσία.

 

Τα ερωτηματικά μπροστά στον εξαγγελλόμενο νέο κύκλο είναι πολλά. Πρώτα απ’ όλα μένει να διευκρινιστεί ποια θα είναι η προσέγγιση του Νίκου Αναστασιάδη, πέραν του γεγονότος ότι σκοπεύει να συμμετάσχει μέσω κάποιου διορισμένου διαπραμγατευτή. Πώς αναλύεται δηλαδή και τι σημαίνει στην πράξη εκείνη η «άλλη στρατηγική» που έχει κατά κόρον προβληθεί. Το δεύτερο ερώτημα είναι πώς ακριβώς θα αναμορφώσει ο Πρόεδρος το Εθνικό Συμβούλιο και τη λειτουργία του, αφού μέχρι τώρα δείχνει να είναι «μία από τα ίδια». Σκοπεύει πράγματι να δημιουργήσει συμβουλευτικά σώματα εμπειρογνωμόνων; Υπάρχει η πρόθεση να οριστούν και να δουλέψουν τάχιστα ειδικές «ομάδες εργασίας»;

 

Ένα τρίτο ερώτημα είναι κατά πόσον ένα «καινούργιο» Εθνικό Συμβούλιο θα μπορέσει σε σύντομο χρονικό διάστημα να καταλήξει σ’ ένα «περίγραμμα συμφωνίας», το οποίο θα είναι ουσιαστικά η πρόταση της ελληνικής κυπριακής πλευράς. Αν συμβεί κάτι τέτοιο, πόσο ευρεία θα είναι η τυχόν συναίνεση; Θα μπορεί να συμπεριλάβει και το ΑΚΕΛ και το ΕΥΡΩΚΟ (έστω και αυτό που απέμεινε υπό την ηγεσία Συλλούρη);

 

Διπλωματικές πηγές, σημειώνοντας μια κάποια κινητοποίηση που κατάφερε να προκαλέσει ο Αλεξάντερ Ντάουνερ, αλλά και τις προσπάθειες της Άγκυρας να εμπλέξει στις συνομιλίες «θέμα φυσικού αερίου», παρατηρούσαν ότι μέχρι στιγμής δεν είναι καθόλου φανερό πώς θα μπορούσε ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να… εκτρέψει τα Ηνωμένα Έθνη από την «πεπατημένη».

 

Πρόσθετο ερώτημα είναι πώς εννοεί ο νεοεκλεγείς Πρόεδρος την «ενεργότερη ανάμιξη της Ευρώπης». Μπορεί να επιτύχει κάτι τέτοιο στο αμέσως επόμενο διάστημα, ούτως ώστε η τυχόν ευρωπαϊκή «παρουσία» να εξασφαλιστεί από την αρχή του νέου κύκλου; Αν η απάντηση είναι θετική, θα πρόκειται άραγε για κάτι διαφορετικό από την άλλοτε αποστολή ενός εντελώς ανενεργού «παρατηρητή» της Κομισιόν; Στελέχη του Δημοκρατικού Συναγερμού έχουν κατά καιρούς περιγράψει εντελώς διαφορετικά τη συμμετοχή του ευρωπαϊκού παράγοντα.

 

Προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η «ευρωπαϊκή παρουσία» θα έχει ενεργό δράση, θα επιδιώξει να διοριστεί Ευρωπαίος αξιωματούχος ως αντιπρόσωπος του γενικού Γραμματέα των ΗΕ. Τέλος, αξίζει να διερωτηθούμε αν και πώς θα επιδιώξει ο Νίκος Αναστασιάδης να «οδηγήσει» την ίδια την Τουρκία στην τράπεζα των διαπραγματεύσεων. Παλαιότερες ιδέες του θεωρήθηκε ότι οδηγούν στην ανεπιθύμητη τετραμερή διεθνή διάσκεψη. Ενώ τυχόν εναλλακτικές ιδέες που έθεσε ο ίδιος για συζήτηση δεν φαίνονται εύκολα υλοποιήσιμες. Θα μπορούσε άραγε να θέσει κάτι τέτοιο ως προϋπόθεση επανέναρξης διαλόγου;

 

Όταν καείς... φυσάς το γιαούρτι

 

Πολλά θα φανερώσει αυτό το καλοκαίρι ως προς τον τρόπο που θα πορευτεί ο νέος πρόεδρος. Πάντως όλες οι ενδείξεις είναι ότι ο Νίκος Αναστασιάδης συνειδητοποιεί προσωπικά ότι δεν μπορεί να παραβλέψει όλα όσα πρότεινε (και υποσχέθηκε) και να συνεχίσει την «πεπατημένη» του προκατόχου του, με μόνο επιχείρημα ότι ο ίδιος «μπορεί να το κάνει καλύτερα». Εξάλλου, ο άγριος τρόπος με τον οποίο δοκιμάστηκε και η προσωπική αξιοπιστία του μέσα από την πρόσφατη περιπέτεια του Γιούρογκρουπ, σίγουρα, τον κάνει πολύ επιφυλακτικό.

 

Στέλεχος του περιβάλλοντός του μας έλεγε ότι «ο Πρόεδρος δεν είναι διατεθειμένος να αφήσει κάποιους στα Ηνωμένα Έθνη ή και τα γνωστά παρασκήνια να τον εκθέσουν, όπως δυστυχώς έκαναν οι εταίροι μας στο Γιούρογκρουπ». Το ζήτημα είναι τι ακριβώς μπορεί να κάνει γι’ αυτό...

 

Ανώτατο στέλεχος του ΔΗΣΥ σημείωνε ότι κάτι άλλο που έχει αλλάξει και ίσως δεν το συνειδητοποιούμε αρκετά μέχρι τώρα, είναι «η προσθήκη στην εξίσωση του παράγοντα Ισραήλ». Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης, υπογραμμίζει, άκουσε και διά ζώσης τις «ισχυρές επιφυλάξεις» του Τελ Αβίβ στο ενδεχόμενο οποιασδήποτε συμφωνίας θα έδινε λόγο στην Άγκυρα για τη διαχείριση της Κύπρου και της «ενεργειακής ατζέντας» της. Ακόμα περισσότερο, υπογραμμίζει, ο Νίκος Αναστασιάδης λαμβάνει υπ’ όψιν ότι οι καινούριοι ενεργειακοί μας σύμμαχοι δεν βλέπουν με καθόλου καλό μάτι κάποια συμφωνία που θα έφερνε ουσιαστικά την Τουρκία και επίσημα στην Κύπρο. 

 

Η κοινή γνώμη

 

Ο νέος Πρόεδρος, πάντως, και οι πολιτικές του θα βρίσκονται κάτω από τη στενή επιτήρηση και μιας εξαιρετικά καχύποπτης κοινής γνώμης. Όσο και αν το Κυπριακό δεν βρίσκεται στην κορυφή των ενδιαφερόντων των πολιτών, τα σενάρια συνωμοσιολογίας, που βλέπουν διασύνδεση ανάμεσα στο οικονομικό πλήγμα που δέχτηκε η Κύπρος από τη μια και στο φυσικό αέριο και τη «λύση-πακέτο» του Κυπριακού, είναι πολύ δημοφιλή. Εξάλλου, ειδικά τον Νίκο Αναστασιάδη παρακολουθούν με κάποια δυσπιστία και εξαιτίας της γνωστής προϊστορίας, δέκα χρόνια πριν.

 

Είναι γνωστό, όμως, ότι οποιεσδήποτε κινήσεις και εξελίξεις στο εθνικό ζήτημα αναπόφευκτα περνάνε πάντα και μέσα από το φίλτρο των εσωτερικών ισορροπιών. Η Προεδρία Αναστασιάδη, πέραν από το «προσωπικό στοίχημα» που έχει ο ίδιος για να διαψεύσει όσους τον αμφισβητούν προσωπικά, θα πρέπει να ισορροπήσει και απέναντι στους εταίρους του στη διακυβέρνηση. Από τις πρώτες κιόλας επιλογές του θα κριθεί κατά πόσο ο Μάριος Καρογιάν και το ΔΗΚΟ θα συνεχίσουν να μπορούν να πιστεύουν ότι βρίσκονται σε μια τροχιά προς το «σωστό περιεχόμενο» μιας ενδεχόμενης συμφωνίας.

 

Ο τρόπος που τοποθετήθηκε αυτές τις μέρες ο Πρόεδρος του ΕΥΡΩΚΟ Δημήτρης Συλούρης, απέναντι στη μερίδα του κόμματος που αποχώρησε αναζητώντας άλλη «στέγη», είναι ενδεικτικός. Όσο και αν κατέληξε με επαναβεβαίωση της θέσης του κόμματος εναντίον μιας «ρατσιστικού τύπου ομοσπονδίας», στην πραγματικότητα προέταξε την ανάγκη να μείνουν στη συμπολίτευση εξαιτίας της οικονομίας. Προέταξε την αναγκαιότητα σωτηρίας της οικονομίας, αφήνοντας να «πέσει στα μαλακά» η αμφισβήτηση της «πτέρυγας Κουτσού», που αποχώρησε πετροβολώντας τον για το εθνικό ζήτημα…