Οι εποχές που η Κεντρική Τράπεζα πρωτοστάτησε στήνοντας τις υπεράκτιες εταιρείες, έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί. Τώρα στην Κεντρική έχει μπει η… Αστυνομία και αναζητεί τους διαρροείς · Πώς περάσαμε από πραγματικές ανάγκες 6 δις σε 10 ή και περισσότερα;» · Οι κυπριακές αρχές φαίνεται να δέχτηκαν μεγάλο «κούρεμα» των ακινήτων έως και 60% που είναι οι εξασφαλίσεις των τραπεζικών δανείων

 

Φαίνεται ότι η «Μεγάλη Ρωσική Αρκούδα» αποφάσισε να έρθει σε βοήθεια. Δίδοντας μεγάλη ανάσα στη Λευκωσία, αφού διαβεβαίωσε ότι θα στηρίξει την προσπάθεια διάσωσης της Κύπρου. Σύσσωμοι, κυβέρνηση και αντιπολίτευση χαιρέτισαν την είδηση ότι η Ρωσία όχι μόνο συζητά επιμήκυνση του τελευταίου δανείου (2,5 δις), αλλά ακόμα και συμμετοχή μαζί με τους εταίρους της Ευρωζώνης στο «πακέτο διάσωσης». 

Την ώρα όμως που το τελικό ποσό του «πακέτου» παραμένει ακόμα... άγνωστο! Το σίριαλ PIMCO φαίνεται ότι καλά κρατεί. Η αμερικανική εταιρεία που προτιμήθηκε από την Κεντρική Τράπεζα σε συνεργασία με την Τρόικα, κλείνει τ' αφτιά της και συνεχίζει να εκτοξεύει τις ανάγκες δανεισμού στα ύψη. Είναι γι' αυτό που ο δεύτερος πολιτειακός θεσμός, ο Πρόεδρος της Βουλής Γιαννάκης Ομήρου, διερωτήθηκε για το τι ακριβώς συμβαίνει με τις εκτιμήσεις της ξένης εταιρείας. Επισημαίνοντας ότι… «κινδυνεύουμε ολόκληρος ο τραπεζικός τομέας να γίνει κρατικός».

 

Συγχρόνως η αντιπολίτευση ζητά εξηγήσεις από τον διοικητή της Κεντρικής και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος απαντά ότι όχι μόνο έχουν δοθεί στη Βουλή εξηγήσεις, αλλά «η Κεντρική Τράπεζα κατέθεσε τους όρους εντολής της PIMCO», παραπέμποντας στο 14σέλιδο έγγραφο που κατατέθηκε στη Βουλή. Με τη διαφορά ότι σ’ αυτό δεν περιλαμβάνονται «οι παραδοχές», η εξίσωση με απλά λόγια, το ζουμί της όλης υπόθεσης…

 

Η μνημονιακή διάσταση 

 

Είναι γνωστόν ότι το δάνειο διάσωσης από τους Ευρωπαίους εταίρους και το ΔΝΤ έχει κολλήσει εξαιτίας του μεγέθους του. Οι ανάγκες, όπως τις εκτίμησε η PIMCO, ξέφυγαν από όλους τους προηγούμενους υπολογισμούς και κατέληξαν στο γνωστό ποσό των € 9-13 δις. Έτσι το δάνειο θα έφτανε ή θα ξεπερνούσε το ΑΕΠ της Κύπρου. Η καθυστέρηση στην ανακοίνωση του πορίσματος, που αναμένεται από τον Οκτώβριο, αποδεικνύει τις μεγάλες ακριβώς τις ανυπέρβλητες δυσκολίες.

 

Για την ώρα υπάρχουν πολύ διαφορετικά σενάρια. Με το «βασικό-αισίοδοξο» σενάριο της PIMCO το δάνειο θα μπορούσε και να προχωρήσει. Αλλά με το «ακραίο-θανατηφόρο» σενάριο καταλήγουμε σε ποσό που θεωρείται άκρως απαγορευτικό. Πρώτο έκανε θέμα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Είναι γι’ αυτό τον λόγο που έγινε προσπάθεια να εμπλακεί η Ρωσία. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, με τη Μόσχα να δίνει πράσινο φως, φτάνουμε σε μια «πρωτιά». Στήνεται επιχείρηση διάσωσης στην Ευρωζώνη, με ρωσικά κεφάλαια όμως!

 

Πάντως ακόμα και αν φαίνεται να κλειδώνει το δάνειο με τη βοήθεια των Ρώσων, το θέμα παραπέμπεται στην επόμενη κυβέρνηση. Αυτός ο νεκρός χρόνος έδωσε την ευκαιρία σε διάφορους «καλοθελητές» ν' ανοίξουν ζητήματα για «ξέπλυμα». Και να στήνονται δικαστήρια στα εθνικά κοινοβούλια, αναγκάζοντας την Κυβέρνηση να τρέχει πυροσβεστικά να σβήσει τις φωτιές… Πάντως όλα δείχνουν ότι και η νέα κυβέρνηση θα βρεθεί με το καλημέρα σε σκληρή διαπραγμάτευση. Και βέβαιο ότι θα επιβληθούν και πρόσθετοι όροι. Χωρίς να περιορίζεται ο εφιάλτης στις ιδιωτικοποιήσεις για τις οποίες γίνεται μεγάλη συζήτηση. Γιατί ακόμα κι αν γίνουν, το ποσό θα ήταν σχεδόν αδιάφορο γι’ αυτό το «ακραίο σενάριο». Ανώτερο τραπεζικό στέλεχος από τρίτη τράπεζα, εκτός των δυο μεγάλων, παραπονιόταν πως «δυστυχώς αφήσαμε να βάλουν χέρι στον τραπεζικό τομέα».

 

Αυτή την εβδομάδα φάνηκε να μειώνονται οι αμφιβολίες για την κατάληξη της περιπέτειας. Σχεδόν όλοι πιστεύουν ότι το δάνειο θα έρθει. Το “κρυφό ζήτημα” του κυπριακού Μνημονίου είναι τι θα γίνει με τον τραπεζικό τομέα. Το θέμα έχει σχέση, όπως λένε όλοι οι ειδικοί, με το μέλλον της Κύπρου ως διεθνούς επιχειρηματικού κέντρου. Οι εποχές που η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου είχε πρωτοστατήσει στήνοντας το σύστημα με τις υπεράκτιες εταιρείες έχει παρέλθει. Τώρα μέσα στην Κεντρική έχει μπει η… Αστυνομία και ψάχνει να τσακώσει στην τσιμπίδα του νόμου τους διαρροείς!..». 

 

Η τεχνική διάσταση

 

Από την πλευρά της αντιπολίτευσης ρωτούν φορτικά: «Πώς περάσαμε από τις ανάγκες των 6 δις σε 10 ή και περισσότερα;». Πρωτοκλασάτο στέλεχος από οικονομικό επιτελείο διερωτάται στωικά: «Τόσο μεγάλο λάθος έκανε η Κεντρική Τράπεζα που εκτιμούσε ότι οι τράπεζες θέλουν περίπου έξι δις ή μήπως κάτι πολύ ανάποδο συνέβη μετά; Ποιος φταίει γι’ αυτά τα… ανάποδα που έβγαλαν την Κύπρο εκτός πλαισίου;».

 

Η ανάλυση από το ίδιο επιτελείο λέει ότι οι ανάγκες των τραπεζών εκτιμούνται στη βάση των ζημιών τους, κυρίως από το «κούρεμα» και σε υποθέσεις εργασίας σχετικά με την ανάπτυξη, την ανεργία και άλλα μεγέθη. Αυτές οι υποθέσεις είναι λίγο πολύ γνωστές. Δεν είναι δυνατό να αύξησαν τις ανάγκες από έξι σε δέκα συν. Το συμπέρασμά τους είναι ότι οι κυπριακές αρχές δέχτηκαν μεγάλο «κούρεμα» της αξίας των ακινήτων που είναι οι εξασφαλίσεις των δανείων. «Μόνο αυτό μπορεί να εξηγεί τον εφιάλτη που ζούμε», έλεγε έμπειρος οικονομολόγος, «γιατί η PIMCO ψάχνει γύρω στα δέκα δις για τις τράπεζες».

 

Το πολύ παράδοξο στην περίπτωση της Κύπρου είναι ότι η έρευνα της αμερικανικής εταιρείας φαίνεται να έγινε «εν κρυπτώ και απαραβύστω». Τεχνοκράτης του τραπεζικού τομέα επιμένει ότι «στην Ελλάδα που ήταν σε πολύ χειρότερη θέση οι εκτιμήσεις από την Blackrock έγιναν μέσα από διαβουλεύσεις και συνεργασία με τις ελληνικές τράπεζες, ενώ στην Κύπρο η Κεντρική και η PIMCO έκλεισαν ερμητικά τις πόρτες και άφησαν τις τράπεζες απ’ έξω…».

 

Το σίγουρο πάντως, όπως παραδέχονται σχεδόν όλοι οι οικονομολόγοι, είναι ότι παρά τα όσα μπορούν να καταλογισθούν στις τράπεζες, αν τελικά τις φορτώσουμε με αχρείαστο δανεισμό, «δεν είναι οι τράπεζες και οι τραπεζίτες που τιμωρούνται, αλλά το κυπριακό κράτος και τελικά οι φορολογούμενοι».

 

Ο νομπελίστας καθηγητής Χριστόφορος Πισσαρίδης σημειώνει συχνά-πυκνά ότι δεν είναι τυχαία που η Κύπρος διαθέτει τόσο μεγάλο τραπεζικό τομέα. Είναι διότι οι τράπεζες ακολούθησαν την ανάπτυξη των διεθνών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων. Επομένως αν επιβληθεί άτακτη υποχώρηση του τραπεζικού τομέα, αυτό θα έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη της οικονομίας και στην απασχόληση.

 

Η πολιτική διάσταση 

 

Η εμπλοκή της Ρωσίας σημαίνει για κάποιους έξω από την Κύπρο «να αναλάβουν ευθύνες, αφού τους αφορά». Αν είναι όμως ανάσα για την Κύπρο, την ίδια ώρα δείχνει το μέγεθος του προβλήματος. Η Κύπρος έχασε την έξωθεν καλή μαρτυρία μέσα στην Ευρωζώνη. Ο Βάσος Σιαρλή αναγκάστηκε τις τελευταίες μέρες της θητείας του να προσπαθεί να πείσει τους Ολλανδούς ότι η Κύπρος δεν είναι «πλυντήριο». Την ίδια ώρα ειδήσεις επαναλαμβάνονται ότι οι Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες, για να δυσκολέψουν την Άγκελα Μέρκελ, θα προσπαθήσουν να μπλοκάρουν το δάνειο της Κύπρου.

 

Οι «καυτές πατάτες» μεταφέρονται διά της κάλπης στη νέα κυβέρνηση. Ο νέος πρόεδρος θα κριθεί για τις δυνατότητές του να φέρει ηρεμία στις σχέσεις με τους εταίρους στην Ευρωζώνη. Θα πάρει και τις ευθύνες όχι για το Μνημόνιο, αλλά για όλα τα... «πρόσθετα» που θα προκύψουν από επιλογές όπως εκείνη της PIMCO.

 

Είναι ενδιαφέρον ότι ο ΔΗΣΥ δεν ζητά από τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας μόνο τους όρους εντολής, αλλά και το συμβόλαιο με την αμερικανική εταιρεία. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο λόγος είναι διότι η συγκεκριμένη προσφορά ήταν πολύ ακριβότερη από άλλες. Γιατί, ρωτούν, η Κεντρική Τράπεζα επέλεξε την ακριβότερη προσφορά;

 

Εκτός από την αναταραχή με τους κατόχους των αξιογράφων, για τους οποίους θα πρέπει να βρεθεί κάποια λογική λύση, και την αναπόφευκτη κρίση κάποιων υπαίτιων διευθυντικών στελεχών των τραπεζών (και ίσως δίκη;), μπορεί μετά τον Μάρτιο να δούμε να κρίνονται και οι ενέργειες όχι μόνο της κυβέρνησης, αλλά και άλλων Αρχών στις διαπραγματεύσεις. Ο Νίκος Αναστασιάδης πάντως τις προάλλες στο διαδικτυακό SIGMALIVE άφησε να νοηθεί ότι θα αναζητηθούν ευθύνες…