• Κατώτερη του αναμενόμενου η τηλεοπτική αναμέτρηση των τριών υποψηφίων  
• Ο Νίκος Αναστασιάδης, χωρίς να εντυπωσιάσει, δεν υστέρησε, αλλά… επιβεβαίωσε ότι έχει το πάνω χέρι.
• Ο Σταύρος Μαλάς προσπάθησε όσο ήταν δυνατό να πλασαριστεί ως «ο αντίπαλος του Αναστασιάδη», ενώ ο Γιώργος Λιλλήκας παρουσιάστηκε ως ο… εναλλακτικός υποψήφιος

Κατά γενικήν ομολογίαν η τηλεοπτική αναμέτρηση των τριών υποψηφίων για την Προεδρία ήταν «κατώτερη του αναμενόμενου». Aπέσπασε πολύ μεγάλη τηλεθέαση και το ενδιαφέρον του κοινού, αλλά τα αποτελέσματα δεν ήταν και λαμπρά. Τα τρία επιτελεία δήλωσαν «ικανοποίηση» από τις επιδόσεις του δικού τους υποψηφίου, τον οποίο έχρισαν και «νικητή της βραδιάς». Τι έγινε, όμως, στην πραγματικότητα;

Η ακτινογραφία…

Προπορευμένος με μεγάλη διαφορά, ο Νίκος Αναστασιάδης «μπορούσε μόνο να χάσει κάτι». Τελικά, όμως, χωρίς να εντυπωσιάσει, δεν υστέρησε, αλλά… επιβεβαίωσε ότι «έχει το πάνω χέρι». Ο Σταύρος Μαλάς προσπάθησε όσο ήταν δυνατό να πλασαριστεί ως «ο αντίπαλος του Αναστασιάδη», ενώ ο Γιώργος Λιλλήκας αναζήτησε να ξεχωρίσει και από τους δυο άλλους ως ο… εναλλακτικός υποψήφιος.

Ο κοινός υποψήφιος ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ επικεντρώθηκε στην πολιτική προσωπικότητά του και στο διεθνές κύρος. Με συχνές αναφορές στην πρόσφατη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, πράγμα στο οποίο τον υποβοήθησαν οι κριτικές και αμφισβητήσεις Μαλά, μετέδωσε το μήνυμα ότι μπορεί να διαχειριστεί την κρίση και να βγάλει τη χώρα από τα αδιέξοδα που «κληροδοτεί η απερχόμενη κυβέρνηση». Προκλήθηκε να παρουσιάσει «απτά παραδείγματα» της στήριξης που μπορεί να περιμένει από τους Ευρωπαίους εταίρους και πολιτικούς του φίλους και επ’ αυτού αναλώθηκε χρόνος με τους Μαλά και Λιλλήκα να βρίσκουν την ευκαιρία να «ιδεολογικοποιήσουν» το θέμα.

Ο πρώτος αφοσιώθηκε σε πυρά κατά της «πολιτικής Μέρκελ», με την οποία ταύτιζε τον Αναστασιάδη. Ο δεύτερος προτιμούσε να καταλογίζει «ενδοτισμό» στον ηγέτη της κυπριακής κεντροδεξιάς, σε αντιδιαστολή με τη δική του θέση ότι χρειάζεται «διεκδίκηση». Ο Σταύρος Μαλάς απέφυγε επιμελώς να τοποθετηθεί για τα πεπραγμένα της απερχόμενης κυβέρνησης. Προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί από τη διακυβέρνηση στην οποία συμμετείχε και προσωπικά, χωρίς όμως και να την καταδικάσει. Σε επανειλημμένες ερωτήσεις-προκλήσεις δήλωνε ότι «όπως κάθε κυβέρνηση έτσι και αυτή έχει και καλά και κακά». Ήθελε, όπως έλεγε, «να μιλήσει για το μέλλον».

Όσο κι αν πράγματι όμως η προσοχή όλων είναι στραμμένη στο μέλλον, δεν είναι βέβαιο ότι οι πολίτες θα ήθελαν να κάνουν αυτήν τη συζήτηση με έναν υπουργό της κυβέρνησης Χριστόφια. Ήταν φανερό ότι ο Σταύρος Μαλάς προσήλθε με μια στρατηγική «περάσματος στον δεύτερο γύρο». Γι' αυτό ακριβώς οι περισσότερες αναφορές του αποσκοπούσαν στη συσπείρωση των «παραδοσιακών» ψηφοφόρων του ΑΚΕΛ.

Ο Γιώργος Λιλλήκας έριξε στο τραπέζι του «ντιμπέιτ» δυο χαρτιά. Πρώτα το φυσικό αέριο και έπειτα τις «παρακαταθήκες Τάσσου». Σε όλη τη συζήτηση φλέρταρε με την… αντι-μνημονιακή τοποθέτηση. Ιδιαίτερη αίσθηση έκανε, πάντως, η δέσμευσή του ότι «μέσα στο 2013 θα απαλλάξει την Κύπρο από το Μνημόνιο». Λαμβάνοντας υπόψη το κύμα κριτικής που ξεσηκώθηκε από προηγούμενες τοποθετήσεις του για προπώληση του φυσικού αερίου, έστησε όλη την επιχειρηματολογία του σε δηλώσεις του νέου προέδρου της ΚΡΕΤΥΚ. Μιλώντας για μελλοντικά έσοδα, απέφυγε να τοποθετηθεί σε επαναλαμβανόμενη υπόδειξη ότι η βαθιά κρίση είναι ήδη εδώ και το κράτος δεν έχει χρήματα για να βγάλει τον κάθε μήνα.

Ενώ σίγουρα υπάρχει αντίφαση όταν αποφεύγει να πάρει καθαρή θέση για το Μνημόνιο λέγοντας ότι περιμένει να δει την «τελική συμφωνία», αλλά ταυτόχρονα το θεωρεί ως δεδομένο αφού υπόσχεται να μας απαλλάξει από το Μνημόνιο εντός του 2013.

Η άποψη των ειδικών

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ λένε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι μόνο το πολιτικό περιεχόμενο που μετρά. Μεγάλο ρόλο παίζει η άνεση και το ύφος των υποψηφίων. Η «γλώσσα του σώματος». Ανεξάρτητοι επικοινωνιολόγοι σημείωναν ότι, παρά τη γενική επικράτησή του, ο Νίκος Αναστασιάδης «μπορούσε να ήταν και καλύτερος». Ίσως, για παράδειγμα, «αν απέφευγε κάποιες στιγμές εκνευρισμού». Για τον Σταύρο Μαλά ανέφεραν ότι χαρακτηριζόταν από κάποια «άγνοια κινδύνου», αλλά η προσπάθειά του να είναι «πολύ άνετος» κάποιες στιγμές «ερχόταν σε μεγάλη αντίφαση με την ιδιότητά του ως υπουργού της απερχόμενης κυβέρνησης».

Περισσότερο έμπειρος από τον Μαλά, ο Γιώργος Λιλλήκας φόρεσε από επιλογή το κοστούμι του «αουτσάιντερ» και στόχευσε σε ένα «διάσπαρτο» κοινό αφού ταυτίστηκε με πολύ επιθετικές αναφορές. Παράδειγμα που ξεχωρίζει είναι η απευθείας επίθεση στους ανθυποψηφίους του καταλογίζοντάς τους «μυστικές συμφωνίες» προκειμένου να εξυπηρετήσουν σχέδια που «θα βάλουν την Τουρκία μέσα στην εκμετάλλευση του φυσικού αερίου». Εκφράζονται πάντως αμφιβολίες για το πόσο μεγάλο είναι ένα εντελώς «ριζοσπαστικό» κοινό, το οποίο μπορεί να ελπίζει να κερδίσει με τέτοια τακτική.

Σύμβουλος επικοινωνίας, πάντως, μας ανέφερε ότι «οι τρεις στερεότυποι ρόλοι που τείνουν να καθιερώσουν τα επιτελεία των υποψηφίων κυριάρχησαν και στην τηλεοπτική αναμέτρησή τους». Ο Νίκος Αναστασιάδης εμφανίστηκε ως «ο ηγέτης». Ο Σταύρος Μαλάς ως μια «καινούρια εκδοχή» της προοδευτικής πολιτικής και ο Γιώργος Λιλλήκας ως ένας «πολιτικός Ρόμπιν Χουντ», με ριζικές λύσεις.

Επί της ουσίας…

Τίποτα απ' όλα όσα έγιναν στο ντιμπέιτ της περασμένης Δευτέρας δεν θα μπορούσε να ανατρέψει τους συσχετισμούς που ήδη καταγράφονται. Αυτό, εξάλλου, αναμένεται να αποτυπωθεί και στις επόμενες μετρήσεις της κοινής γνώμης. Η πρωτοκαθεδρία του Νίκου Αναστασιάδη φαίνεται αργά αλλά σταθερά να διευρύνεται. Το ερώτημα είναι αν μέχρι την ώρα της κάλπης θα υπάρξει μια δυναμική που θα κάνει το τελικό «πέταγμα», για να οδηγήσει σε εκλογή από τον πρώτο γύρο. Πάντως φαίνεται ότι, αν συμβεί, θα είναι μάλλον το αποτέλεσμα της γενικότερης κινητοποίησης και των εντυπώσεων μέσα στην κοινωνία και όχι μόνο των τηλεοπτικών εμφανίσεων. Οι δυο άλλοι υποψήφιοι δίνουν τη «μάχη της δεύτερης θέσης» και προσπαθούν να κερδίσουν ένα εισιτήριο για τον δεύτερο γύρο.

Ο Σταύρος Μαλάς αρχίζει να αποκτά ήδη ένα πλεονέκτημα της μικρής «ψαλίδας» που ανοίγει ανάμεσα στο ποσοστό του και εκείνο του πρώην Υπουργού Εξωτερικών, χάρη στην… δίχως αύριο κινητοποίηση του μηχανισμού του ΑΚΕΛ. Ο Γιώργος Λιλλήκας, προβαλλόμενος ως «εναλλακτικός», προσπαθεί πέρα από τις «θεαματικές» προτάσεις του, να αξιοποιήσει την ιδέα ότι σε έναν δεύτερο γύρο θα ήταν ισχυρότερος αντίπαλος για τον Νίκο Αναστασιάδη.

Ό,τι και αν μπορεί κάποιος να πει για τον τελευταίο, η αλήθεια είναι ότι κανένας από τους δυο άλλους δεν μπόρεσε να πείσει ότι μπορεί και να τον κερδίσει σε ένα πιθανό δεύτερο γύρο. Η συζήτηση και η εικόνα της τηλεοπτικής αναμέτρησης πάει να μοιάσει με ένα πρόβλημα που καταλήγει να λέει «τελικά πόσο εύκολα θα κερδίσει ο Αναστασιάδης;». Έμπειρος αναλυτής των εκλογικών πραγμάτων της Κύπρου μάς έλεγε ότι «ο Κύπριος ψηφοφόρος και ιδιαίτερα εκείνοι που δεν τοποθετούνται ακόμα ούτε φαίνονται με άποψη στις δημοσκοπήσεις, επηρεάζεται τελικά πολύ από το ποιος πάει να επικρατήσει». Με αυτήν τη λογική πάντα υπάρχει ένα τελικό «μπόνους» για εκείνον που δείχνει η «παράσταση νίκης». Μένει να δούμε αν αυτή θα είναι η «ώθηση» που περιμένει ο Νίκος Αναστασιάδης ή αν θα οδηγηθούμε στις γνωστές «διαβουλεύσεις» ανάμεσα στους δυο γύρους...

Άφησαν εκτός διαπραγμάτευσης με την PIMCO τις τράπεζες

Οι ΚΥΠΡΙΑΚΕΣ τράπεζες, που βρίσκονται στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων της Κεντρικής Τράπεζας με την PIMCO, ουδέποτε είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τις θέσεις τους για το πόσο εξωπραγματικά είναι τα σενάρια που συζητούνται για τον καθορισμό του ύψους της ανακεφαλαιοποιήσής τους, που είναι το κλειδί για το αν το δημόσιο χρέος θα είναι ή όχι διαχειρίσμο.

Αυτό αναφέρουν επιβεβαιωμένες πληροφορίες, από πηγές κοντά στη διαπραγμάτευση της Κεντρικής Τράπεζας με την αμερικανική εταιρεία που υπολογίζει τις ανάγκες των κυπριακών τραπεζών. Οι ίδιες πηγές διερωτώνται όχι μόνο γιατί έμειναν εκτός της διαδικασίας η Τράπεζα Κύπρου και η Λαϊκή, αλλά και γιατί διοχετεύονται παραπλανητικές πληροφορίες ότι υπήρξαν συναντήσεις της PIMCO με αξιωματούχους των κυπριακών τραπεζών.

Τις τελευταίες μέρες, εξ αφορμής της παρουσίας στην Κύπρο τεχνοκρατών της PIMCO, διοχετεύτηκαν στα ΜΜΕ και κατά κύριο λόγο στο ΡΙΚ, πληροφορίες για δήθεν συναντήσεις εκπροσώπων της αμερικανικής εταιρείας με τεχνοκράτες της Τρ. Κύπρου και της Λαϊκής. Οι πληροφορίες αυτές, αν και ψευδείς, δεν διαψεύσθηκαν από την Κεντρική Τράπεζα όταν ρωτήθηκε. Αντιθέτως, μέσω της απάντησης «όλοι συμβάλλουν στην προσπάθεια», αφέθηκε να νοηθεί ότι υπήρξαν τέτοιες συναντήσεις.

Στις 15 Ιανουαρίου τεχνοκράτες της Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής κλήθηκαν όντως σε συνάντηση μεταξύ Κεντρικής Τράπεζας, Υπουργείου Οικονομικών και PIMCO, αλλά προτού καν εισέλθουν στην αίθουσα συνεδριάσεων, τους ζητήθηκε να αποχωρήσουν, χωρίς να τους δοθεί η παραμικρή εξήγηση. Η τελευταία επικοινωνία μεταξύ των κυπριακών τραπεζών και της PIMCO έγινε στα τέλη Νοεμβρίου, με μοναδικό αντικείμενο τη συλλογή στοιχείων.

Η μεθοδολογία στην οποία είχε αρχικά συναινέσει η Κεντρική Τράπεζα για τον υπολογισμό από την PIMCO των αναγκών των κυπριακών τραπεζών κρίθηκε από πολιτικούς και οικονομικούς κύκλους υπερβολικά αυστηρή, με αποτέλεσμα σήμερα ο διοικητής Πανίκος Δημητριάδης να κάνει αγώνα δρόμου για να διαφοροποιήσει τα δεδομένα και να «σώσει» το δημόσιο χρέος από τον κίνδυνο να κριθεί μη βιώσιμο. Στις διαπραγματεύσεις με την PIMCO, εκτός της Κεντρικής Τράπεζας συμμετέχουν και στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών.