Η νέα χρονιά αναγγέλλεται από μόνη της τόσο δύσκολη που ο αριθμός της ταιριάζει με τη διάθεση. Το 2013 θα καταγραφεί στην ιστορία ως «η χρονιά του Μνημονίου». Γι' αυτό και η φετινή Πρωτοχρονιά ήταν τουλάχιστον… περίεργη. Οι Κύπριοι ανακουφίστηκαν, διότι τέλειωσε η πιο δύσκολη χρονιά που έζησαν τις τελευταίες δεκαετίες, ταυτόχρονα όμως είναι μουδιασμένοι, αφού γνωρίζουν πως ο νέος χρόνος θα είναι ακόμα πιο πέτρινος και δύσκολος…

 

Καλή χρονιά με... αβεβαιότητα

 

Αυτές τις πρώτες μέρες του νέου χρόνου συνεχίζεται δυστυχώς η αβεβαιότητα. Τα σενάρια δίνουν και παίρνουν. Οι πληροφορίες είναι λιγοστές και συγκεχυμένες. Κανένας δεν γνωρίζει τι ακριβώς θα γίνει με το τεράστιο δάνειο που χρειάζεται η Κύπρος. Ούτε και ο τελικός αριθμός είναι γνωστός. Τα σκληρά οικονομικά μέτρα έχουν αποφασιστεί, πολλά έγιναν ήδη νόμοι του κράτους, αλλά το δάνειο δεν έρχεται. Η νέα χρονιά ξεκινά με αυξήσεις στις τιμές βασικών προϊόντων (καύσιμα, καπνικά, γάλα), αλλά το Eurogroup δεν είναι ακόμα έτοιμο να απελευθερώσει τα δισεκατομμύρια που χρειάζεται η οικονομία.

Ο Υπουργός Οικονομικών στην προσπάθειά του να καθησυχάσει φέρνει άθελά του τα αντίθετα αποτελέσματα, επιτείνοντας τον τόνο αβεβαιότητας. Διότι ένας υπουργός που διαβεβαιώνει ότι λεφτά υπάρχουν μέχρι τον... Μάρτιο σίγουρα δεν είναι αληθινά καθησυχαστικός. Τα βασανιστικά ερωτήματα της προηγούμενης χρονιάς παραμένουν. Θα είναι το δάνειο «βιώσιμο»; Αν δεν είναι, τι θα γίνει; Θα επιβληθούν κι άλλα μέτρα και πιθανώς ιδιωτικοποιήσεις ή μήπως δεν θα υπάρξει τελικά καθόλου δάνειο; Γίνεται όμως να μη δανείσουν την Κύπρο;

 

Το μόνο σίγουρο είναι ο... νέος Πρόεδρος

 

Σε όλα αυτά υπάρχει μια σταθερά. Στο πρώτο τρίμηνο του έτους η Κύπρος θα έχει νέο Πρόεδρο. Το πιθανότερο, όπως δείχνουν όλες οι δημοσκοπήσεις, είναι ότι αυτός θα είναι ο Νίκος Αναστασιάδης. Ο οποίος, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, θα σχηματίσει κυβέρνηση ενότητας-σωτηρίας. Είναι αυτή η κυβέρνηση που θα υπογράψει το Μνημόνιο που έχει προκαταρκτικά συμφωνήσει με την Τρόικα ο Δημήτρης Χριστόφιας.

 

Η επόμενη συνεδρίαση του Eurogroup μέσα σε αυτό τον μήνα δεν προλαβαίνει να δώσει λύση στον «κυπριακό δεσμό» και έτσι, θέλοντας και μη, η τελική συμφωνία για δάνειο θα πέσει στους ώμους της νέας κυβέρνησης. Αυτό λοιπόν θα είναι και το πρώτο έργο της. Την ώρα όμως που κανένας δεν γνωρίζει πόσα θα είναι τα δανεικά που θα αναγκαστεί να λάβει. Το ίδιο εφιαλτικά άγνωστος -Χ- είναι και ο τρόπος που θα αποφασιστεί τελικά ότι «το κυπριακό χρέος είναι βιώσιμο». 

 

Πόσο πιθανές είναι οι ιδιωτικοποιήσεις;

 

Μια πρώτη απάντηση στον γρίφο της βιωσιμότητας ήταν οι ιδιωτικοποιήσεις. Σήμερα είναι φανερό πως ούτε και ιδιωτικοποιήσεις αν γίνουν, λύνουν το πρόβλημα του ύψους του δανείου. Με τους αριθμούς όπως διαμορφώθηκαν από τις έρευνες (PIMCO) και χωρίς μεγάλες πιθανότητες να αλλάξουν δραματικά, τα πιθανά έσοδα από ενδεχόμενες ιδιωτικοποιήσεις δεν μειώνουν αρκετά το χρέος για να φτάσουμε σε «βιωσιμότητα».

 

Οικονομικοί κύκλοι πάντως, που είναι σε θέση να γνωρίζουν, επιμένουν ότι το Δ.Ν.Τ. θα «στήσει πόδι» να γίνουν ιδιωτικοποιήσεις έστω και αν θα δώσουν ένα σχετικά μικρό ποσό (γύρω στο ένα δις στην καλύτερη περίπτωση) για σκοπούς… «παραδειγματισμού»!

 

Σε μια τέτοια περίπτωση η πρώτη πράξη του νέου πολιτικού έργου θα είναι η κυβέρνηση να προχωρά σε ιδιωτικοποιήσεις και το ΑΚΕΛ να διαμαρτύρεται και να αντιπολιτεύεται με το καλημέρα. Ίσως μάλιστα και να... διαδηλώνει με τον Δημήτρη Χριστόφια στην πρώτη γραμμή. Αντίθετα με το Μνημόνιο που ψηφίστηκε σχεδόν ομόφωνα στη Βουλή, τυχόν απόφαση για ιδιωτικοποιήσεις θα προκαλούσε μεγάλους τριγμούς. Θα μπορούσε ο Νίκος Αναστασιάδης ως νέος πρόεδρος να… αθετήσει από την πρώτη στιγμή τη δέσμευσή του και τη συμφωνία ΔΗΣΥ-ΔΗΚΟ που απέκλειε τις ιδιωτικοποιήσεις; Μάλλον όχι… 

 

Η Ρωσία από το «πίσω παράθυρο»…

 

ΟΣΟΙ συζητούν το μέλλον της δανειακής σύμβασης φαίνεται να καταλήγουν ότι «πολύ δύσκολα το Δ.Ν.Τ. θα δεχτεί τελικά να συμμετάσχει στην κυπριακή συμφωνία». Ως εναλλακτική λύση παρουσιάζεται η πιθανότητα να συμπράξουν η Ε.Ε. με τη Ρωσία. Υπάρχει λοιπόν ένα ενδεχόμενο η Κύπρος να δανειστεί τελικά ποσό σχεδόν 20 δις από μια... διαφορετική «Τρόικα». Κάποιοι άλλοι θεωρούν όμως ότι ένα τέτοιο σενάριο είναι «εξαιρετικά απίθανο». Υπογραμμίζουν ότι οι Βρυξέλλες ποτέ δεν θα δέχονταν να αναμιχθεί η Μόσχα στις ευρωπαϊκές κοινοτικές υποθέσεις και ότι θα προτιμήσουν «να κάνουν τη γη πηγή» και να βρουν λύση. Αυτό όμως σημαίνει όμως και 2ο Μνημόνιο! Θα επιβληθούν δηλαδή με απλά λόγια πρόσθετα μέτρα στην Κυπριακή Δημοκρατία. Μια τέτοια εξέλιξη θα έδινε και την ατζέντα της «αριστερής αντιπολίτευσης» που ετοιμάζεται να ασκήσει το ΑΚΕΛ.

 

Πώς θα αντιδράσει η κυπριακή οικονομία;

 

ΤΟ ΚΥΡΙΑΡΧΟ ερώτημα των οικονομολόγων είναι άλλο. Είτε με πρόσθετα μέτρα είτε και μόνο με αυτά που γνωρίζουμε ήδη, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι «βγαίνουν οι αριθμοί». Αρκετοί υπολογίζουν πως η ύφεση το 2013 θα είναι μεγαλύτερη από εκείνην που προβλέπεται και ότι τα έσοδα του κράτους δεν θα είναι αυτά που υπάρχουν στους λογαριασμούς που έγιναν. Αυτό έγινε, λένε, σε όλες τις άλλες περιπτώσεις χωρών που προσγειώθηκε η Τρόικα. Τι θα γίνει λοιπόν τότε; Απλά θα απαιτηθούν και πρόσθετα μέτρα, δηλαδή ένα «δεύτερο Μνημόνιο». Αυτό θα είναι λοιπόν ο πρώτος στόχος μιας νέας κυβέρνησης, δηλαδή να αποφύγει με κάθε τρόπο την ανάγκη πρόσθετων μέτρων.

 

Αντίθετα, υπάρχει και μια άλλη άποψη πιο αισιόδοξη. Κάποιοι αναλυτές επιμένουν στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και την ευελιξία της κυπριακής οικονομίας. Εφόσον σταθούν στα πόδια τους οι τράπεζες, αναφέρουν, και αν έρθει κάποιο χρήμα στην Κύπρο, τότε η οικονομική δραστηριότητα θα προχωρήσει όπως «η φωτιά σε εύφλεκτη ύλη». Δεν αποκλείουν η Κύπρος να είναι η «ευχάριστη έκπληξη». Κάτι τέτοιο μπορεί να αλλάξει την κατάσταση όχι «προς το τέλος του 2014», αλλά από το δεύτερο εξάμηνο αυτού του χρόνου.

 

Φυσικά, σημειώνουν, δεν θα είναι ταυτόχρονη και η μείωση της ανεργίας, όμως η νέα κυβέρνηση θα μπορέσει έτσι πιο άνετα να κάνει σχεδιασμούς και να υλοποιήσει επενδυτικά σχέδια περιμένοντας την ανεργία να αρχίσει να υποχωρεί την ώρα που θα αρχίσουν τα έργα υποδομής για το φυσικό αέριο.

 

Το φυσικό αέριο θα είναι όμως σίγουρα το δεύτερο μεγάλο ζήτημα της πολιτικής αντιπαράθεσης και της αντιπολίτευσης μέσα στα επόμενα μερικά χρόνια. Παρά τις πρωτοχρονιάτικες δηλώσεις του Άντρου Κυπριανού στη «Χαραυγή», οι εκλογές είναι πιθανότερο να χαθούν παρά να κερδηθούν από το ΑΚΕΛ. Από την ώρα που θα βρισκόταν στην αντιπολίτευση το κόμμα θα έχει πολλά «απωθημένα» για τον πόλεμο που θεωρεί ότι έγινε είτε την εποχή που στο υπουργείο βρέθηκε η Πραξούλα είτε και τώρα με το μπλοκάρισμα της ΚΡΕΤΥΚ…