Υπάρχουν δυο κατηγορίες ανθρώπων. Αυτοί που ελέγχονται από τα συναισθήματα τους, κι αυτοί που ελέγχουν τα συναισθήματα τους.

Αν συμφωνούμε ότι το «συναίσθημα είναι μια αντίδραση που απορρέει από μια συγκυρία, μια σκέψη ή μια σχέση», τότε οι πιο πάνω κατηγορίες χωρίζονται σε αυτούς που λίγο ή πολύ θα παρασυρθούν από το συναίσθημα, και σε αυτούς που παρόλο που θα αντιδράσουν σε μια κατάσταση, θα είναι σε θέση να μαζέψουν τα συναισθήματα τους πριν γίνουν αντιληπτά από τους άλλους. Έτσι, τα άτομα αυτά διατηρούν τον έλεγχο της κατάστασης, εμπνέουν εμπιστοσύνη και είναι πιο εύκολο να ελκύσουν οπαδούς.  

Η πρώτη αντίδραση του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ στην ανακοίνωση του Αλέξη Τσίπρα για το δημοψήφισμα ήταν «Νοιώθω προδομένος». Μου θύμισε Παπαγιαννόπουλο σε ταινία του ’60. Δεν ξέρω γιατί αυτόν τον συγκεκριμένο ηθοποιό. Κάτι στο ύφος του. Λίγο το πόσο οικείος είναι με όλους τους αρχηγούς κρατών. Τους φιλά, τους χαστουκίζει φιλικά, τους αγκαλιάζει σαν να είναι όλοι μέλη σικελιανής φαμίλιας. Σαν πρόσωπο δείχνει να είναι θετικά προδιατεθειμένος, συμπαθής και ευάλωτος. Συναισθηματικός, πιο πολύ από λογικός. Ο τύπος που όλοι αγαπούν και ψηφίζουν για πρόεδρο της τάξης, με βάση την συμπάθεια πιο πολύ παρά τις ικανότητες. Ελέγχεται από το συναίσθημα και είναι εύκολο να συγκινήσει τα πλήθη αν έχει το χάρισμα του ρήτορα, να κινεί δηλαδή το συναίσθημα στους ανθρώπους μέσα από τον λόγο του.

Ο Αντώνης Σαμαράς ενώ φαίνεται να είναι σε θέση να ελέγξει όλα όσα λέει, έχει μια πολύ φλύαρη γλώσσα του σώματος. Άλλα τόσα λέει ο τόνος της φωνής του. Ενώ αναγνωρίζει τον κίνδυνο που διατρέχει η Ελλάδα, κομμάτι του είναι έτοιμο να χορέψει πεντοζάλη από την χαρά του, που ο  Αλέξης Τσίπρας μπορεί να φάει τα μούτρα του, και ίσως μπορέσει έτσι να παίξει και πάλι τον αγαπημένο του ρόλο που δεν κατάλαβα ακόμα αν είναι αυτός του σούπερμαν ή του Λεξ Λούθερ. Δεν λέω ότι δεν νοιάζεται, αυτό που λέω είναι ότι η πρόθεση του δεν φαίνεται να είναι καθαρή. Έχει δική του ατζέντα, και σαν καλός και εφτάψυχος παίκτης της πολιτικής σκηνής φαίνεται να παίζει το παιγνίδι του σε Ευρώπη και Ελλάδα, με στόχο να κρατήσει εκ νέου τα ινία.

Ο Αλέξης Τσίπρας είναι πολύ καλός στο να ελέγχει τα συναισθήματα του. Όταν μιλά, βλέπεις έναν άνθρωπο που κουμαντάρει την σκέψη και τον λόγο του. Τουλάχιστον μέχρι τις πρώτες τρεις μέρες από την αναγγελία του δημοψηφίσματος. Λίγο ο πόλεμος που δέχεται, και κατά πολύ η ευθύνη που κουβαλά ως εν δυνάμει ήρωας ή προδότης, άρχισε να πνίγεται στο βάρος των σεναρίων που παίζονται στην σκέψη (γιατί ακόμα μόνο στην σκέψη παίζονται όλα τα σενάρια και οι συνέπειες τους). Αυτός μπορεί να είναι ο λόγος που θα χάσει αυτό το δημοψήφισμα. Φάνηκε ο φόβος στα μάτια του.

Το παιδί, ο βιοπαλαιστής κι ο λαός ψάχνουν να δουν σε αυτόν που κάνει κουμάντο (τον πατέρα, το αφεντικό και τον ηγέτη) την σιγουριά πως ξέρει τι κάνει, ότι έχει τον έλεγχο και πως η όλη αναμπουμπούλα θα έχει αίσιο τέλος, κάτι σαν μια καλοστημένη φάρσα που αγχώνει για λίγο μέχρι να γίνει πλήρως αντιληπτό ότι δεν ήταν κάτι σοβαρό. Τότε όλοι γελάνε κι έχουν και μια ιστορία να λένε για το τι κακό νόμιζαν πως έπαθαν.

Αλίμονο στον λαό που έχει να πάει στην κάλπη με καθαρό μυαλό για να αποφασίσει μόνος του ποια θα ‘ναι η μοίρα του. Γιατί το έργο του δεν είναι απλά να πάρει μια απόφαση. Είναι κυρίως να επιλέξει που να καταθέσει την εμπιστοσύνη του.

Τα ψέματα τελείωσαν. Κάθε προσπάθεια για εκτόνωση της ελληνικής κρίσης, κάθε πρόταση έχει πέσει στο κενό. Όλο το βάρος βρίσκεται στις πλάτες του ελληνικού λαού, που καλείται να αποφασίσει ανάμεσα με ένα Ναι ή Όχι, ποιος τον πείθει μέσα από φιλτραρισμένα μηνύματα του τύπου και των ΜΜΕ. Ο λαός, σε αυτή την κρίση, έχει να μαζέψει τα δικά του αισθήματα, και είναι όλα συνδεδεμένα με την επιβίωση του. Και για να το κάνει, αξιολογεί τους ηγέτες του, συγκεντρώνοντας πληροφορίες από τις λέξεις που θα χρησιμοποιήσουν, την γλώσσα του σώματος και τον τόνο της φωνής. Αυτό γίνεται αυτόματα, κάτι σαν ένστικτο. Και κανείς μα κανείς δεν ξεγελιέται. Εκτός αν θέλει να ξεγελαστεί, να παραμυθιαστεί. Στο τέλος της μέρας, όλα τα στοιχεία είναι εκεί.

Ο κυριότερος παράγοντας στον τρόπο που αντιδρούμε είναι το πόσο κουμάντο κάνουμε εμείς στον νου μας. Δεν είναι εύκολο, αλλά καλύτερα να κατέχεις το προσόν αυτό, αν θέτεις εαυτόν στην διάθεση μιας Ευρώπης ή μιας Ελλάδας ζητώντας τους το προνόμιο να τις οδηγήσεις σε καλούς ή δύσκολους καιρούς. Ο δεύτερος παράγοντας είναι το ποιόν των ανθρώπων που έχουμε δίπλα μας. Αν ο Τσίπρας έχει δίπλα του κάποιους να του λένε «σωστά κάναμε», και άλλους να ουρλιάζουν «πάμε προς καταστροφή», τότε και τα χαρίσματα του Δαλάι Λάμα να έχει, μια μικρή σχιζοφρένεια θα την πάθει, εννοώντας ότι θα πατήσει φρένο ακόμα κι εκεί που δεν χρειάζεται.

Το ζητούμενο δεν είναι να έχουμε ηγέτες χωρίς συναισθήματα. Αυτό θα ήταν άλλωστε μη ανθρώπινο. Το αίτημα είναι πολύ απλό. Θέλουμε ηγέτες που να μπορούν να ελέγχουν τα συναισθήματα τους και να τα συμμαζεύουν πριν γίνουν αντιληπτά. Ηγέτες που ακόμα και την ώρα της αγωνίας να είναι σε θέση να δείχνουν πως κρατάνε γερά το τιμόνι κι ας παίρνει, η προσπάθεια να το κρατήσουν σταθερό, ό,τι έχουν να δώσουν.

Τι άλλο να πω; Καλό κουράγιο σε όλους.