Αδιαμφισβήτητα, στην κουλτούρα του κυπραίου διακρίνεται έντονα το στοιχείο της υπερβολής. Ο κυπραίος απλώνει το χέρι μακρύτερα από εκεί που φθάνει, δαπανά περισσότερα από όσα κερδίζει. Εξάλλου η προσπάθεια της τρόικας επικεντρώνεται στη μείωση του βιοτικού επιπέδου, το οποίο ανέβηκε κατακόρυφα επί εποχής οικονομικής φούσκας.

Είναι όμως σημαντικό να εξετάσουμε το λόγο για τον οποίο υπάρχει η συγκεκριμένη κουλτούρα καθώς επίσης και τον τρόπο με τον οποίο δημιουργήθηκε ή διαμορφώθηκε με το πέρασμα των χρόνων.

Σε αυτή την περίπτωση ταιριάζει απόλυτα η κυπριακή παροιμία «εγώ στραώννω τζαι πουλώ, εσύ άμπλεπε τζαι γόραζε», ήτοι «εγώ σε τυφλώνω για σου πουλήσω τα προϊόντα μου, εσύ έχε την έγνοια και τα μάτια ανοιχτά για να μην πέσεις στην παγίδα και να αγοράσεις (κάτι σκάρτο ή επικίνδυνο ενδεχομένως)».

Διαχρονικά οι καταναλωτές βομβαρδίζονταν από ευκαιρίες απόκτησης εύκολου (δανεικού) χρήματος προς τέρψιν επιθυμιών, πραγματικών ή επινοημένων. Όπως για παράδειγμα τα λογής-λογής δάνεια προς κάλυψη δήθεν αναγκών.

Οι διάφοροι «προσφοριοδότες» κατάφερναν να ξεγελούν το καταναλωτικό κοινό, πείθοντας το ότι «μπορεί» να απλώσει τα χέρια του μακρύτερα από όσο φθάνουν ενώ στην πραγματικότητα είχε χρήματα μόνο για τα μισά από όσα απέκτησε. Ο τρόπος πειθούς είναι ο ίδιος, ο παραδοσιακός τρόπος της καλλιέργειας εντύπωσης περί υποτιθέμενων αναγκών και επιπλέον, «ο άλλος εν καλλύττερος που μένα και έχει το τάδε; Εγώ γιατί να μεν έχω;». Αυτή η πρακτική όμως δεν αποτελεί χαρακτηριστικό της κυπριακής πρακτικής αλλά λαμβάνει  διεθνείς διαστάσεις.

Σε μια ελεύθερη αγορά, ο καθένας οφείλει να έχει τα μάτια του ανοικτά για να μην τον ξεγελάσουν. Και αν τον ξεγελάσουν, tough luck, που λαλεί τζι ο εγγλέζος, καλά να πάθει, έτσι ειν΄η ζωή. Τούτη όμως είναι η κοινωνία που θέλουμε; Ο «έξυπνος» να ξεγελά τον «κουτό» και «αν δεν υπήρχαν οι πελλοί πώς θα επιβιώναν οι νούσιμοι»; Και ας υποθέσουμε ότι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι το σκληρό «ΝΑΙ», τότε τι γίνεται όταν το έξυπνο πουλί, που ξεγελούσε διαχρονικά το καταναλωτικό κοινό, πέσει στην ίδια του την παγίδα και βρεθεί σε δυσμενή  οικονομική θέση; Δεν ισχύει σε αυτή την περίπτωση το «tough luck», που λαλεί τζι ο εγγλέζος;

Δεν θα έπρεπε να υπάρχει μια τιμωρία για όσους έπειθαν διαχρονικά, χειραγωγώντας το καταναλωτικό κοινό, κάνοντας το να πιστέψει ότι «μπορεί», ενώ στην πραγματικότητα οὐκ ἠδύνατο; Γιατί ακόμα και το «tough luck» να είναι δύο ταχυτήτων;

Και μονομιάς γεννάται άλλο ένα ερώτημα: "Τι πρέπει να γίνει; Να πληγούν οι τράπεζες που είναι οι κολώνες, το Α και το Ω της οικονομίας μας;". Όχι βέβαια, σε καμία περίπτωση, αλλά θα μπορούσαν, σε μια κοινωνία/χώρα του χαϊρκού, να δημευθούν οι προσωπικές περιουσίες όσων πλούτισαν με αθέμιτα μέσα, εκμεταλλευόμενοι τις θέσεις τους ή τις θέσεις οικείων τους σε τράπεζες και χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Δυστυχώς όμως this is Cyprus.

Follow me on Twitter @AthanasiouTh

Για σχόλια στο [email protected]