Έχει καταστεί πλέον περισσότερο από ξεκάθαρο ότι οι κυβερνώντες και οι δανειστές επιχειρούν να εφοδιάσουν τις τράπεζες με «όπλα», τα οποία θα τις βοηθήσουν να διεκδικήσουν τα δάνεια που έχουν παραχωρήσει στους πελάτες τους και που έχουν ενταχθεί στην κατηγορία «μη εξυπηρετούμενα» ή «κόκκινα». Πρόκειται για μια πρόθεση, η οποία έχει εκφραστεί πολλάκις, τόσο από τον Υπουργό Οικονομικών όσο και από οικονομολόγους.

Η βασική θέση είναι ότι «τα δανεικά δεν μπορεί να είναι αγύριστα διότι προέρχονται από τα χρήματα των υπόλοιπων καταθετών». Πολύ σωστή θέση και ακριβοδίκαιη.

Η υπόθεση όμως σε αυτό το σημείο περιπλέκεται.

Πρώτη κατοικία

Μεγάλη ανησυχία έχει προκληθεί ανάμεσα στους πολίτες, σε σχέση με το καυτό νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις ακινήτων και ιδιαίτερα της πρώτης κατοικίας. Παρόλο που υπάρχουν διαβεβαιώσεις, από κυβερνώντες και τρόικα, ότι στόχος δεν είναι να πάρουν το σπίτι κανενός, ωστόσο κανένας δεν εφησυχάζει. Οι καταχρεωμένοι πολίτες νοιώθουν ότι ισορροπούν πάνω σε ένα φθαρμένο-τεντωμένο σκοινί και περιμένουν ότι είτε θα σπάσει, είτε θα χάσουν την ισορροπία τους, είτε –κατά το πιο αισιόδοξο σενάριο- θα περάσουν επιτυχώς απέναντι.

Το καυτό νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις

Απαντώνται παράλληλα κάποιες σημαντικές παράμετροι, όπως η παρατήρηση του Προέδρου Αναστασιάδη σε συνέντευξη του στο Sigmalive, ότι «οι τράπεζες θα πρέπει να είναι άσοφες για να προχωρήσουν σε μαζικές εκποιήσεις», οι οποίες θα προκαλέσουν σωρεία αλυσιδωτών- αρνητικών επιπτώσεων. Το ερώτημα, βέβαια, που τίθεται είναι αν η πολιτεία μπορεί να στηριχτεί στη «σοφία» των τραπεζών και αν οι τράπεζες έχουν  πάψει να ακολουθούν άσοφες πρακτικές του παρελθόντος. Ακόμη και σε αυτή την περίπτωση όμως, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι τράπεζες θα είναι υπόλογες στην Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου, όμως και στο παρελθόν οι τράπεζες ήταν υπόλογες στην ΚΤΚ.

Δεν θα αντιτίθετο κανένας στο νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις, αν προνοούσε ότι κανένας δεν θα χάσει το σπίτι του αν:

• Δεν έχει άλλη περιουσία, παρά μόνο την πρώτη του κατοικία
• Δεν έχει καταθέσεις σε καμία τράπεζα, αντίθετα είναι καταχρεωμένος
• Αδυνατεί να εξεύρει εργασία παρόλο που είναι εγγεγραμμένος στον κατάλογο των ανέργων

Στην περίπτωση που κάποιος δανειολήπτης είναι καταχρεωμένος και αδυνατεί να πληρώσει, δε θα έπρεπε να ισχύει η θέση ότι «τα δανεικά δεν μπορεί να είναι αγύριστα» διότι, πολύ απλά, σαν μεν παραχωρήσεις μεγάλο δάνειο σε κάποιον, ο οποίος είχε το προφίλ του μελλοντικά καταχρεωμένου και χωρίς άλλη περιουσία. Βέβαια, κανένας δεν περίμενε το κραχ και ίσως αυτός να είναι και ο λόγος των μεγάλων "ανοιγμάτων" από πλευράς τραπεζών. Και πάλιν όμως, οι "σοφοί" τραπεζίτες δε θα έπρεπε να έχουν πλάνο και για αυτό το ενδεχόμενο; Επιπλέον, όλοι γνωρίζουμε την ευκολία με την οποία παραχωρούνταν τα δάνεια. Ο καθένας πληρώνει για τα λάθη του και ήλθε η ώρα να πληρώσουν και οι τράπεζες για τα δικά τους λάθη, έστω και σε αυτό το μικρό βαθμό.

Άλλωστε, οι καταθέτες, τοποθετώντας τα χρήματα τους στην τράπεζα, δίνουν ταυτόχρονα ψήφο εμπιστοσύνης στο Ίδρυμα, το οποίο καλείται να τα διαχειριστεί «για το καλό του καταθέτη και της οικονομίας ευρύτερα». Αν ο χειρισμός των ξένων χρημάτων δεν ήταν ο σωστός, τότε γιατί να πληρώσει οποιοσδήποτε άλλος πλην του "κακού διαχειριστή";

Το ερώτημα είναι απλό: Τα "όπλα" που θα δοθούν στις τράπεζες θα χρησιμοποιηθούν εναντίον των μεγαλο-οφειλετών ή εναντίον των μικρών; Έχει τα κότσια το «σύστημα» να τα βάλει με τους μεγάλους, οι οποίοι έκτισαν διαχρονικά το εν λόγω «σύστημα»;

Follow me on Twitter @AthanasiouTh

[email protected]