Η πολιτική και η οικονομία είναι δύο δρόμοι που πάντα στο τέλος (ή στην αρχή) συναντώνται.

Διάβασα πρόσφατα μια τοποθέτηση, στο twitter, του μεγάλου φιλόσοφου Νόαμ Τσόμσκι, ο οποίος, παρομοίασε το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο με «παρακλάδι» του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών. Ο Τσόμσκι υποστήριξε ότι το ΔΝΤ δανείζει στην ελίτ, ενώ οι απλοί πολίτες δεν έχουν καμία σχέση με τις αποφάσεις, που λαμβάνονται σε «ανώτατο» επίπεδο, στα κέντρα λήψης αποφάσεων.

Το ζήτημα είναι ότι τις αποφάσεις λαμβάνουν πάντα εκείνοι, οι οποίοι, είναι σε θέση να παράξουν πολιτική. Ουσιαστικά, για κάθε αλλαγή του οικονομικού μοντέλου μιας περιοχής, όπως είναι η περιοχή της ευρωζώνης, οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς ο λαός να έχει λόγο, ρόλο ή ανάμιξη.

Αυτό το σημείο με προβληματίζει κάπως. Μερίδα κυπρίων, για παράδειγμα, παρασιτούσε εις βάρος της Κύπρου από την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και έπειτα, είτε με το ρουσφέτι, είτε με τις πελατειακές σχέσεις μεταξύ πολιτών-κομμάτων, είτε με τη σχέση του πάρε-δώσε μεταξύ πολιτικών-επιχειρηματιών και πάει λέγοντας.

Η Ευρωζώνη δεν επέτρεψε τη διαιώνιση αυτής της πρακτικής. Ουσιαστικά, η ΕΕ δεν αποδέχτηκε να περάσει ο παρασιτισμός από το έθνος στην Ένωση.

Η λύση που εφηύρε και εφάρμοσε όμως η ΕΕ για αντιμετώπιση του οικονομικού προβλήματος φαίνεται αστεία, τουλάχιστον αν τεθεί σε λογική βάση. Το τρίπτυχο ΕΕ, ΕΚΤ και ΔΝΤ (κοινώς τρόικα) δανείζουν από την «κάσια*» στα κράτη και αναμένουν ότι με σκληρά μέτρα θα καταφέρουν να αποπληρώσουν, σε βάθος χρόνου, το δάνειο. Είναι τουλάχιστον αστείο να αναμένει κανείς ότι ένας δανειζόμενος θα ξεπληρώσει ένα έντοκο δάνειο, με τη συνομολόγηση ενός νέου έντοκου δανείου. Είναι αστείο να περιμένει κανείς ότι θα ξοφληθεί ένα χρέος, με τη σύναψη μιας συμφωνίας που προνοεί τη δημιουργία μεγαλύτερου χρέους. Είναι σαν να προσπαθείς να σβήσεις τη φωτιά με φωτιά. Και ο λόγος για τον οποίο είναι δύσκολο, αν όχι ανέφικτο, είναι διότι η μερίδα εκείνη του λαού της κάθε χώρας που είναι λιγότερο «ένοχη» θα επαναστατήσει (έχουμε ήδη πολλά δείγματα), αντιδρώντας στην αδικία και την εκμετάλλευση στην οποία θεωρούν ότι υπόκεινται ή που πράγματι υπόκεινται.

Τα προβλήματα δεν δημιουργήθηκαν από μόνα τους. Όταν ο Πάγκαλος είπε ότι «μαζί τα φάγαμε», σίγουρα δεν είχε άδικο, αλλά όμως, προσπάθησε να διαμοιράσει καθολικά την ευθύνη για να ελαχιστοποιήσει τις εις βάρος του, ηθικές κυρίως, οδυνηρές επιπτώσεις.

Σίγουρα οι πολίτες και οι λαοί των «προβληματικών» χωρών φέρουν ευθύνη για την κατάσταση στην οποία περιήλθε η χώρα τους. Κάποιοι είναι συνένοχοι δια της ενοχής τους, κάποιοι είναι συνένοχοι δια της σιωπής τους και κάποιοι είναι συνένοχοι δια της άγνοιας τους, καθώς η άγνοια δεν αποτελεί ελαφρυντικό. Στη ζούγκλα αν δεν προστατευθείς και αν δεν μάθεις να προστατεύεσαι, θα σε φάνε τα λιοντάρια. Τόσο απλό. Οι καλοί καγαθοί οι οποίοι ανέμεναν ότι κάποιος σωτήρας θα τους προστατεύσει έπεσαν απότομα από τα ροζ συννεφάκια τους και ψάχνουν το λάθος. Η απάντηση όμως είναι απλή. Ζούμε σε μια ζούγκλα και πρέπει συνεχώς να προστατευόμαστε, ασχέτως των προσπαθειών που καταβάλλει ο άνθρωπος να δημιουργήσει πολιτισμό.

Τα πάντα διευθετούνται ή "κανονίζονται" από την ελίτ. Οι διεθνείς δανειστές, παραχωρώντας δάνεια στις χώρες, εξουσιοδοτούν αυτόματα τις «εθνικές» ελίτ να προχωρήσουν σε αλλαγές. Ο λαός, υπ΄αυτήν την έννοια, είναι αμέτοχος.

*Η «κάσια» είναι κυρίως τα χρήματα άλλων χωρών που η τρόικα δανείζει σε χώρες με οικονομικά προβλήματα. Όπως λέει ο Τσόμσκι, «εντάξει θα τα πληρώσουν για σένα οι γείτονες σου. Και οι γείτονες θα τα πληρώσουν»

YΣ: Αυτά για τα δημοσιονομικά. Η κατάρα του τραπεζικού εν άλλου παπά ευαγγέλιο και σίγουρα χωρίς τες λαμογιές κάποιων δεν θα φθάναμε σε σημείο να χρειαστούμε διεθνείς δανειστές.

@AthanasiouTh