Έκτακτες ειδήσεις

12.07.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Παλαμίδες και Παλλακίδες. Από την αγάπη για το ψάρεμα στο ψάρεμα της αγάπης
«Ζαργάνα μου», «τσιπούρα μου», «δελφινάκι μου» και άλλες παντοίες ψαροειδείς παρομοιώσεις έχουν χρησιμοποιήσει οι Έλληνες ερωτύλοι για να ορίσουν το υποκείμενον του πόθου (ιμέρου) των και το αντικείμενο, εάν είναι τυχεροί, του ερώντος καμακίου ή των ερωτικών δικτύων τους.
Στις λάγνες παρομοιώσεις αυτές συναντώνται, αρχαιόθεν, από την εποχή των κλασικών Αθηνών, τα δυο πιο «ακριβά» - κυριολεκτώντας, εδώ, πανάκριβα - πάθη των Ελλήνων. Οι γυναίκες, ή εταίρες, και τα ψάρια -προσέξτε πάντως, πριν πείτε την καλή σας «δελφινάκι»! Ίσως, όσο σπάνιον, να γνωρίζει αρκετά ελληνικά, ώστε να θυμηθεί ότι στην ρίζα της ονομασίας είναι η «δελφύς», η κοιλιά, και το δελφίνι ονομάζεται έτσι γιατί είναι το γουρουνάκι της θάλασσας, ο «porcus piscinus» - πρόσεχεν το «έπος», ο καλός ψαράς ο Ζέπος!
Η συνήθεια να παρομοιάζονται ή να συμφύρονται τα ονόματα των ψαριών με αυτά των γυναικών έγινε θέμα αποκλειστικό της λογοπαίζουσας μάλιστα κωμωδίας του Αντιφάνη, την «Αλιευομένη», όπου η κωμικότητα έγκειται στην δυσκολία να ξεχωρίσει κανείς αν εμπαίζονται τα θύματά του για την αγάπη τους για τα ψάρια ή τα «ομώνυμα» κορίτσια, ή αγοράκια. Πάντως, ας μην περιφρονηθούν οι «Αφύαι», οι σαρδέλλες, το όνομα παραπέμπει στην «αφυή» λευκή και άτριχη επιδερμίδα των νεαρών (φανταζόμαστε, οιουδήποτε φύλου). Τα πιτσιρίκια, η μαρίδα που λέμε και σήμερα…
Και βεβαίως με ύψιστο όνειρο τον τρυφερό «απολεπισμό» μιας ανθρωπομορφικής ψαρούς, μιας γοργόνας – αλλά φθηνά την έβγαζαν με τον μύθο, πολύ πιο ακριβά τους κόστιζε η αγορά, η «ψαραγορά» και ο αγοραίος έρως, τα ακριβά «αντικείμενα του πόθου των». Στο βιβλίο του ‘Courtesans and Fishcakes’, αφορμή του παρόντος, ο καθηγητής James Davidson αναδιφεί το κυνήγι, ή ψάρεμα των μεγίστων τούτων απολαύσεων για τους Αθηναίους, αλλά και το κόστος, όχι μόνο χρηματικό, αλλά και κοινωνικό, να φανούν στην δημοκρατική Αθήνα φιλήδονοι «οψοφάγοι», και κυρίως, με τα μέσα να ικανοποιούν την ακόλαστη πείνα τους για μια «καλή ψαριά».
Kαι να κατηγορούνται, όπως ο Δημοσθένης κατηγορεί πολιτικό του αντίπαλο, ότι «ξεπούλησε την πατρίδα του, για να μπορέσει να έχει τα μέσα να ικανοποιήσει τα ακόλαστα πάθη του, για... ψάρια και εταίρες». (...)
Καταλήγω θυμίζοντας ότι όψον είναι ο μεζές, και το καλύτερο μεζεδάκι, οψάριον, δίνοντας και το νεοελληνικό όνομα στο είδος είναι ο ιχθύς, το (ο)ψάριον. To μεζεδάκι, με το όνομα…
Τα ακίνητα της εβδομάδας





