
28.04.2024
Τίτος Χριστοδούλου
'Οι ηθικολόγοι τείνουν τον δάκτυλο με περιφρόνηση... [στην] ελαφρότητα και την επίδειξη... της εποχής μας. Αλλά... η χάρις του σύγχρονου Λονδίνου είναι ότι δεν κτίστηκε για να διαρκέσει... Το υάλινο της σύστασής του, τα ανερχόμενα κύματα χρωματισμένου γύψου, δίνουν ένα διαφορετικό είδος απόλαυσης από αυτή με την οποία επιχειρούσε να πείσει... η ευγενής Αγγλία. Η υπερηφάνειά τους απαιτούσε την ψευδαίσθηση της μονιμότητας. Η δική μας, αντίθετα, φαίνεται να επαίρεται στην απόδειξη ότι μπορούμε να κάνουμε την πέτρα και το τούβλο τόσο παροδικά όσο οι επιθυμίες μας... Κτίζουμε και χαλούμε τόσο εύκολα όπως περιμένουμε κι εμείς να χαλάσουμε και να ξανακτιστούμε. Είναι αυτή η παρόρμηση που δημιουργεί την δημιουργικότητα και την γονιμότητα. Η ανακάλυψη παροτρύνεται και η επινόηση πάντα έτοιμη να ανταποκριθεί. (Woolf, 1989, σ. 139).
Μετανεωτερικός, καινούριος κόσμος
'Νεωτερικότητα των δρόμων' ωνόμασε τις διαδικασίες αυτές ο Μarshall Berman (στο 'Ό,τι είναι Στερεό Λιώνει στον Αέρα' του, 1983- τίτλος από τον γνωστό Μαρξικό αφορισμό του Μανιφέστου). Τις απολαύσεις αυτές που χαιρετίζει στο απρόσμενο κείμενό της η Woolf: το επιδεικτικό, το μαγικό, το φτηνό, το παροδικό.
Παροδικότητα, επιφανειακότητα, ψευδαίσθηση. Η σαγήνη κι αποπλάνηση του 'tromp d' oeil', κατά Μπωντριγιάρ - συγγραφέα του Consumer Society - του ψέμματος που δεν ψεύδεται γιατί δεν διεκδικεί αλήθειες, αλλά προσθέτει κι... επεκτείνει τις αισθήσεις. Η αισθητική του φτιαχτού, του πλαστικού, της απομίμησης διατρέχει τον νέο, παιγνιώδη κόσμο στην κουλτούρα του λαμπερού καταναλωτισμού.
Μια εορτή στην οποία εορτάζεται η επίφαση και το φτιαχτό, το εύκολο πλαστικό που μιμείται μια απούσα, απωθημένη ή και απωθητική, δυσκίνητη πραγματικότητα. Φτηνό και πιο προσιτό από το γνήσιο, απρόσιτο και γι' αυτό ανεπιθύμητο αγαθό, για μαζικούς καταναλωτές που χρησιμοποιούν ψεύτικο, πλαστικό κι αυτό χρήμα, για να αγοράσουν ιμιτασιόν προϊόντα από πωλητές ιμιτασιόν κι αυτούς μιας ιδεατής ανώτερης μέσης τάξης.
Το απρόσμενο και περιθωριακό κείμενο της Virginia Woolf συνιστά, ταυτόχρονα, και μια πρωτοπορία, αφού προπορεύεται από πιο σύγχρονα κείμενα πολιτισμικών μελετών στον κόσμο της μετανεωτερικής κουλτούρας της κατανάλωσης. Όπου κυριαρχεί η επιφανειακότητα, η παρωδία και το παιγνιώδες.
Το κείμενο της Woolf στο Good Housekeeping όχι μόνο εκφράζει ένα συμβιβαστικό άνοιγμα στην οικονομική πραγματικότητα, την αισθητική και λιβιδινική οικονομία της Oxford Street. Νομιμοποιεί, επίσης, συμβατά με την φεμινιστική φιλοσοφία της Γουλφ και στα πλαίσια ενός πιο νεωτερικού φεμινισμού, τον χώρο των πιο καθημερινών εμπειριών κι απολαύσεων της γυναίκας. Πρόκειται, πια, για την επέκταση του χώρου των αγορών ως πεδίου όχι μόνο οικονομικών διαδικασιών αλλά και σχόλης και απελευθερωμένης ψυχαγωγικής δραστηριότητας της γυναίκας.
Μια πλούσια, πολυσχιδής και θεατρική πανδαισία που διανοίγει την εμπειρία των καταναλωτών, της γυναίκας όχι λιγότερο, σε νέους τρόπους και δυνατότητες κοινωνικής έκφρασης και καταξίωσης μέσα από την επέκταση νέων καταναλωτικών εμπειριών, όπου η παραδοσιακή αγορά της ψυχαγωγίας συναντά κι έχει πια μετατοπιστεί στην ψυχαγωγία της αγοράς.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




