Κάθε αναγέννηση σημειώθηκε με επιστροφή στα ελληνικά γράμματα.

Η πρώτη δυτική αναγέννηση ήταν η Καρολίγγεια, γύρω στα 1000 μΧ, με τον Κάρολο και τον εγγονό του, τον Κάρολο τον Φαλακρό.

Στο Βυζάντιο πιο νωρίς, τον 9ο αιώνα, προηγήθηλε, όπως σσε τόσα πολλά το Βυζάντιο, με τον βυζαντινό ουμανισμό..

 

Το πρώτο, άλλωστε, πανεπιστήμιο της Δύσης (στην καθ’ ημάς Ανατολή), αιώνες πριν την Μπολώνια του 13^ου αιώνα, η Σχολή της Μαγναύρας, το 835 μΧ, με τον Φώτιο και τα 300 αρχαία κείμενα που εξέδωσε. Διαβάζοντας και το βιβλίο του κλασικιστή Simon Goldhill, ‘Who need Greeks’, όπου εξηγούνται οι μάχες του Εράσμου για επιστροφή των ελληνικών που είχαν αποβάλει τα λατινικά των χριστιανών δογματικών.

Οι ελληνικοί τρόποi συνήρπασαν τέλος τους τροπικούς, στην Βραζιλία τον 6 αιώνα με το Βράζει Λίαν, ώ πούλα, την βραζιλιανοπούλα πριγκίπισσα των γραμμάτων, την τοξεύτρια Αμαζονα στον Αμαζόνιο, που ωνομάστηκε από αυτήν. Αλλά αίμα πολύ έχυσαν οι θρησκευτικοί πολέμοι στην Νότια Αμερική, με τις μεγάλες και αιματηρές συγκρούσεις με την Χιλή, που ίδρυσαν οι… αιρετικοί χιλιαστές. Είναι μια βερσιον της ιστορίας κι αυτή, κάπως πιο… υστερική!