
11.03.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Ο Καμύ για τον Ξελογιαστή Δον Ζουάν, ως χαρακτήρα του Παραλόγου
Όχι. Ο Δον Ζουάν δεν αναζητεί την απόλυτη αγάπη, δεν αλλάζει ακατάπαυστα τις γυναίκες επειδή ζητεί κάτι περισσότερο που καμμιά τους δεν μπόρεσε να του δώσει. Ζητεί περισσότερες γυναίκες, όχι το περισσότερο από αυτές. Δεν είναι ο προφήτης ή ο μύστης η. ο θεόπνευστος που. αναζητεί την απόλυτη αλήθεια της αγάπης, απλά την επανάληψή της, 'Ανοίγοντας το ερμηνευτικό του κείμενο για τον Δον Ζουάν στον Μύθο του Σισύφου, δείχνει πόσο γελιέται κάθε ερωμένη που παραβγαίνει να του δώσει κάτι περισσότερο που καμιά μέχρι τώρα δεν του είχε δώσει: "Επιτέλους, σου έδωσα τη αγάπη", ασπαίρει μια των κατακτήσεών του, "Επιτέλους;"' περιγελά ο κατά συρροήν ξελογιαστής την χρήση της λέξης τέλους, στην έννοια της εκπλήρωσης που αυτή υπονοεί: "Επιέκους; Όχι, αλλά ακόμη μια φορά". Ο Δον Ζουάν δεν ζητεί το υπόδειγμα της αγάπης, μονάχα την επανάληψη των δειγμάτων της, αγαπά αθροιστικά όχι υπερβατικά, η δική του τελειότητα είναι η μη τελείωση, η απουσία τέλους.
Ο Δον Χουάν απλά είναι αυτός που είναι, ζει την χαρά να μην αγνοεί και να μην ελπίζει. Αυτό το κάνουν οι θλιμμένοι της ζωής. Ο Δον Ζουάν ξέρει τα όριά του, ζει μ' αυτά και τα αποδέχεται, ούτε απογοητεύεται με την γνώση της ματαιότητας όπως ο Εκκλησιαστής, ξέροντας το μάταιο της ελπίδας σε μια άλλη ζωή, αλλά ζει αυτή την ζωή που τον γεμίζει στην γνώση του βέβαιου ενδεχομένου να την χάσει, η αιωνιότητά του είναι το παιχνίδι στο τώρα με έναν κορεσμό που ζητεί το άλλο, την άλλη γυναίκα μετά από αυτή. Δεν είναι ούτε προφήτης μιας νέας Ηθικής όπως ο Νίτσε, ούτε ένας ανηθικολόγος. συναντά το παράλογο του Καμύ στο ότι αρνείται το βαθύτερο νόημα των πραγμάτων: είναι απλά ένας ξελογιαστής, ένας γυναικατακτητής κι ηθική του, εννοώντας την αλήθειά του, η ηθική της ποσότητας, όχι της ποιότητας: εν τω πολλώ το ευ. Εύστοχα παρατηρεί ο Καμύ, ο Δον Ζουάν δεν αποσκοπεί να κάνει συλλογή γυναικών, κάτι που συνεπάγεται συμβίωση με το παρελθόν, την εκπλήρωση και νόημα μιας ιστορίας. Ο Δον Ζουάν ζει το τώρα του σαν μπουκιές ηδονής χωρίς μέτρημα, δεν έχει νοσταλγία, που είναι η ανεστραμμένη ελπίδα, ζει την αγάπη όπως ενεργεί την ουσία του: σαν την αριστοτελική ενέργεια έχοντας συνεχώς το τέλος της στο τώρα της. Δεν είναι η αγάπη σαν εκπλήρωση στην αιωνιότητα, ως σκοπός κι ως αριστοτελική κίνηση, μια εκπλήρωση μέσα από την αναβολή, που αναμένει να ζήσει την αιωνιότητά της μέσα από τον θάνατο του τώρα, όπως η αγάπη του Τριστάνου και της Ιζόλδης, στολισμένη με τις αυταπάτες του αιώνιου, η αγάπη που σκοτώνει το τώρα της στην ελπίδα, φτωχαίνοντας συνάμα τους άλλους.
Η αλήθεια της αγάπης του Δον Ζουάν βρίσκεται ακριβώς στο ότι δεν 'αναγνωρίζει' στην 'κάθε' συγκεκριμένη γυναίκα κάτι πέρα από την παροδικότητά της, μια εμπειρία κι ύπαρξη στιγμιαία που δεν μπορεί να ενοποιηθεί σε μια ιδέα που την ιδεοποιεί κι αρνούμενή την, διαψεύδοντάς την, την υπερβαίνει. Ο Δον Ζουάν απελευθερώνει όσα τον αγγίζουν πολλαπλασιάζοντας αυτά που δεν μπορεί να ενοποιήσει, που τους αρνείται το ίδιο νόημα, τιμώντας την μοναδικότητά κι ιδιαιτερότητά τους μέσα στην παροδικότητά τους, ελεύθερος κι ο ίδιος έχοντας επιλέξει να είναι ένα τίποτα που χωρά σε κάθε στιγμή του, σε κάθε εμπειρία όλα τα πρόσωπα του κόσμου, όπως ένα κουνούπι που επαναλαμβάνει... χωρίς να ξαναγυρνά.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




