Έκτακτες ειδήσεις

09.03.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Πολιτική και Ειρωνεία, ή, το Χαμόγελο της Μόνα Λίζα
Είναι το χαμόγελο της Μόνα Λίζα η παράσταση μιας γυναίκας που χαμογελά ειρωνικά, ή η ειρωνική απεικόνιση μιας γυναίκας που χαμογελά ανόητα, χωρίς συναίσθηση των πραγμάτων; Απλοϊκότητα ή ανόητη ικανοποίηση; Σκόπιμος εμπαιγμός ή ασυναίσθητηειρωνία; Τί γνωρίζει ο πλέον σοφός των ανθρώπων Σωκράτης που ουδέν λέγει ότι γνωρίζει; Όταν η κοροϊδία παίρνει την μορφή της μίμησης των ελαττωμάτων που προσώπου που εμπαίζεται, ή, πάλι που προσποιείται ότι εμπαίζει... Ουσιαστικό χαρακτηριστικό της ειρωνείας η διάσταση ανάμεσα στο φαινόμενο και την πραγματικότητα, είτε στην πλευρά του θύματος που είναι βέβαιος ότι τα πράγματα είναι όπως τα εννοεί, αγνοώντας πόσο στ' αλήθεια είναι διαφορετικά, ή στην πλευρά του θύτη, του είρωνα που λέει ένα πράγμα αλλά στην πραγματικότητα εννοεί ότι λέγει κάτι εντελώς διαφορετικό.
Βρισκόμαστε, σαφώς, στην περιοχή της πολιτικής: στόχος της ειρωνείας, 'butt of the joke' o πολίτης, στην 'μακάρια άγνοια' του οποίου στηρίζεται το αιώνιο παιχνίδι της τρέλλας και της φρονιμάδας: είτε ο είρων (πολιτικός) παρουσιάζει ένα φαινόμενο και υποκρίνεται ότι αγνοεί μια πραγματικότητα (π.χ. το μη δυνατόν της ανάπτυξης, ειδικά μετά από τα 'αναπτυξιακά' του μέτρα) ενώ το θύμα εξαπατάται από το φαινόμενο, αγνοώντας την πραγματικότητα: ότι τα 'αναπτυξιακά μέτρα' αποφασίζονται για το φαίνεσθαι μονάχα, για να αποκρυβεί η πραγματικότητα ότι ούτε θα φέρουν αυτά το παραμικρό αποτέλεσμα, ούτε οι πολιτικοί τα εννοούν σαν τέτοια.
Στο κενό ανάμεσα στο φαινόμενο και την πραγματικότητα, βιοτέχνες της οφθαλμαπάτης και μεταποιητές των νοημάτων, νεροκουβαλητές της πολιτικής ειρωνίας, είρωνες των ειρώνων: οι δημοσιογράφοι. Κι ας μου θυμώσει και πάλι, ο φίλος δημοσιογράφος, όπως και για το κείμενό μου για τα Παπιονέα, ότι δεν είναι στίγμα ειρωνείας ο δημοσιογράφος που 'κρίνοντας' τους πολιτικούς τελικά επιβραβεύεται από αυτούς με τιμητική εργοδοσία: καλός τώρα, αλλά για από πότε, και με ποιό τρόπο; Ότι δεν συνιστά την πιο εμπαικτική ειρωνία η αποκάλυψη της αντιστροφής των όρων, όταν η κριτική της παράστασης αποδεικνύεται...παράσταση κριτικής. Με πολιτικό, ειρωνικά, το χειροκρότημά της!
Πολιτική και Ειρωνεία, ή, το Χαμόγελο της Μόνα Λίζα Είναι το χαμόγελο της Μόνα Λίζα η παράσταση μιας γυναίκας που χαμογελά ειρωνικά, ή η ειρωνική απεικόνιση μιας γυναίκας που χαμογελά ανόητα, χωρίς συναίσθηση των πραγμάτων; Απλοϊκότητα ή ανόητη ικανοποίηση; Σκόπιμος εμπαιγμός ή ασυναίσθητηειρωνία; Τί γνωρίζει ο πλέον σοφός των ανθρώπων Σωκράτης που ουδέν λέγει ότι γνωρίζει; Όταν η κοροϊδία παίρνει την μορφή της μίμησης των ελαττωμάτων που προσώπου που εμπαίζεται, ή, πάλι που προσποιείται ότι εμπαίζει...
Ουσιαστικό χαρακτηριστικό της ειρωνείας η διάσταση ανάμεσα στο φαινόμενο και την πραγματικότητα, είτε στην πλευρά του θύματος που είναι βέβαιος ότι τα πράγματα είναι όπως τα εννοεί, αγνοώντας πόσο στ' αλήθεια είναι διαφορετικά, ή στην πλευρά του θύτη, του είρωνα που λέει ένα πράγμα αλλά στην πραγματικότητα εννοεί ότι λέγει κάτι εντελώς διαφορετικό. Βρισκόμαστε, σαφώς, στην περιοχή της πολιτικής: στόχος της ειρωνείας, 'butt of the joke' o πολίτης, στην 'μακάρια άγνοια' του οποίου στηρίζεται το αιώνιο παιχνίδι της τρέλλας και της φρονιμάδας: είτε ο είρων (πολιτικός) παρουσιάζει ένα φαινόμενο και υποκρίνεται ότι αγνοεί μια πραγματικότητα (π.χ. το μη δυνατόν της ανάπτυξης, ειδικά μετά από τα 'αναπτυξιακά' του μέτρα) ενώ το θύμα εξαπατάται από το φαινόμενο, αγνοώντας την πραγματικότητα: ότι τα 'αναπτυξιακά μέτρα' αποφασίζονται για το φαίνεσθαι μονάχα, για να αποκρυβεί η πραγματικότητα ότι ούτε θα φέρουν αυτά το παραμικρό αποτέλεσμα, ούτε οι πολιτικοί τα εννοούν σαν τέτοια.
Στο κενό ανάμεσα στο φαινόμενο και την πραγματικότητα, βιοτέχνες της οφθαλμαπάτης και μεταποιητές των νοημάτων, νεροκουβαλητές της πολιτικής ειρωνείας, είρωνες των ειρώνων: οι δημοσιογράφοι. Κι ας μου θυμώσει και πάλι, ο φίλος δημοσιογράφος, όπως και για το κείμενό μου για τα Παπιονέα, ότι δεν είναι στίγμα ειρωνείας ο δημοσιογράφος που 'κρίνοντας' τους πολιτικούς τελικά επιβραβεύεται από αυτούς με τιμητική εργοδοσία: καλός τώρα, αλλά για από πότε, και με ποιό τρόπο; Ότι δεν συνιστά την πιο εμπαικτική ειρωνεία η αποκάλυψη της αντιστροφής των όρων, όταν η κριτική της παράστασης αποδεικνύεται...παράσταση κριτικής. Με πολιτικό, ειρωνικά, το χειροκρότημά της!
Τα ακίνητα της εβδομάδας




