Ο αναγνώστης για την ανάγνωση....

Έκτακτες ειδήσεις

Κρήτη: Συνελήφθη 37χρονος για συμμετοχή στη Χαμάς – Πώς συνδέεται με Κύπρο

Ο αναγνώστης για την ανάγνωση....

06.03.2024

Τίτος Χριστοδούλου

Ο αναγνώστης για την ανάγνωση....

Θυμόμαστε αναπόφευκτα ότι ο Αριστοτέλης, πάντα με βιβλίο παραμάσχαλα, είχε αποκτήσει στην Ακαδημία το παρατσούκλι 'αναγνώστης'... Εδώ, στο βιβλίο του Αργεντινού Ερνέστο Μανγκουέλ, αναγνώσεις για την αξία των ετικετών ορισμών όπως η «εβραϊκή μυθοπλασία» ή η «γκέι μυθοπλασία» και η σχέση μεταξύ συγγραφέων και συντακτών αναμειγνύονται με συλλογισμούς για τον «ιδανικό αναγνώστη» και την «ιδανική βιβλιοθήκη».

Αρκετά αυτοβιογραφικά δοκίμια περιγράφουν λεπτομερώς μια ανήσυχη ζωή που οδήγησε τον Manguel από το Μπουένος Άιρες στο Τελ Αβίβ του Καναδά και, τελικά, στη Γαλλία, και μια εξίσου ανήσυχη αναγνωστική ζωή. Αναδύονται προβλέψιμες δοκιμές - ο Δάντης και ο Όμηρος, ο Σαίξπηρ και ο Θερβάντες.

Πάνω από όλα, υπάρχει ο συμπατριώτης του Manguel, ο Borges. που θυμάται ότι διάβαζε δυνατά στον τυφλό δάσκαλο όταν ήταν νεαρός στην Αργεντινή. Η μορφή - συνονθύλευμα του βιβλίου είναι κατάλληλη για μια γιορτή των «καπρίτσιων του αναγνώστη - εμπιστοσύνη στην ευχαρίστηση και πίστη στην τυχαιότητα. Serendipity.

Σε αυτή τη σημαντική συλλογή των δοκιμίων του, ο Alberto Manguel, τον οποίο ο George Steiner έχει αποκαλέσει «ο Καζανόβα της ανάγνωσης», υποστηρίζει ότι η δραστηριότητα της ανάγνωσης, με την ευρεία της έννοια, καθορίζει το είδος μας.

«Ερχόμαστε στον κόσμο με σκοπό να βρούμε αφήγηση σε όλα», γράφει ο Manguel, «το τοπίο, οι ουρανοί, τα πρόσωπα των άλλων, οι εικόνες και οι λέξεις που δημιουργεί το είδος μας».

Το να διαβάζουμε τις δικές μας ζωές και τις ζωές των άλλων, να διαβάζουμε τις κοινωνίες στις οποίες ζούμε και εκείνες που βρίσκονται πέρα από τα σύνορά μας, να διαβάζουμε τους κόσμους που βρίσκονται ανάμεσα στα εξώφυλλα ενός βιβλίου είναι η ουσία του A Reader on Reading.

Τα τριάντα εννέα δοκίμια σε αυτόν τον τόμο εξερευνούν τις δεξιοτεχνίες της ανάγνωσης και της γραφής, την ταυτότητα που μας χαρίζει η λογοτεχνία, την εκτενή σκιά του Χόρχε Λουίς Μπόρχες, στον οποίο διάβαζε ο Μανγκέλ ως νέος, και τους δεσμούς μεταξύ πολιτικής και βιβλίων και ανάμεσα στα βιβλία και το σώμα μας.

Οι δυνάμεις της λογοκρισίας και της πνευματικής περιέργειας, η τέχνη της μετάφρασης και αυτά τα «πολυβαρή ανάκτορα μνήμης που ονομάζουμε βιβλιοθήκες» φιγουράρουν επίσης σε αυτή την αξιόλογη συλλογή.

Για τον Manguel και τους αναγνώστες του, οι λέξεις, παρ' όλα αυτά, προσδίδουν συνοχή στον κόσμο και μας προσφέρουν «μερικά ασφαλή μέρη, αληθινά σαν το χαρτί και τόσο δυνατά όσο το μελάνι», για να μας δώσουν χώρο και τροφή στο πέρασμά μας.

Το νέο βιβλίο του Alberto Manguel, A Reader on Reading, είναι στην πραγματικότητα μια συλλογή από παλαιότερα έργα -διαλέξεις, κομμάτια εφημερίδων, το περιστασιακό δοκίμιο New York Review of Books- συγκεντρώθηκαν εδώ με τη διπλή υπόθεση ότι α) οι περισσότεροι αναγνώστες δεν θα τα έχουν δει όλα αυτό το υλικό στην αρχική του εμφάνιση, και β) περισσότερα βιβλία του Manguel είναι καλύτερα από λιγότερα βιβλία του Manguel.

Και οι δύο αυτές υποθέσεις είναι λίγο διστακτικά αληθινές. Πολλά από τα κομμάτια ήταν ομιλίες σε συνέδρια και μικρότερα τεκμήρια για περιοδικά μικρής κυκλοφορίας, και εδώ αναμφίβολα θα φτάσουν σε ένα ευρύτερο κοινό με εκτίμηση. Και μαζί σχηματίζουν μια όμορφη συλλογή που εκτρέπει, αν και αυτό δεν μπορεί (και ίσως δεν προορίζεται) να συγκαλύψει το γεγονός ότι πρόκειται για μια αποσπασματική δουλειά. όταν χρειαζόταν υλικό πλήρωσης, παρέχεται από προηγούμενα βιβλία του Manguel, ειδικά το Into the Looking-Glass Wood του 1998, το οποίο μοιράζεται τη κυβερνητική εμμονή αυτού του τόμου με την Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων.

Θα είμαι ειλικρινής: αυτή η εμμονή, από την οποία ο Μανγκέλ δεν είναι ο μόνος συγγραφέας που υποφέρει, πάντα με φαινόταν σαν χαρτί πάστας εννέα δέκατων. Για κάθε αναγνώστη που έχει πραγματικά τον κόπο να μάθει τα συγκεκριμένα πλαίσια και τα σημεία των διάσημων σατιρικών αλληγοριών του Lewis Carroll, υπάρχουν πενήντα που αντ' αυτού απολαμβάνουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδόν οποιοδήποτε απόφθεγμα από τα βιβλία της Alice μπορεί να σας κάνει να φαίνεστε ότι γνωρίζετε τα φτηνά κομμάτια. . Το κείμενο μπορεί να τεμαχιστεί σε κομμάτια που χωρούν οπουδήποτε