Ηλεκτρονικός Πόλεμος, RMA

Προφητεύοντας με αφυπνιστικούς τόνους για τα στρατιωτικά και - κυρίως - πολιτικά επιτελεία της Ελλάδας το ενδεχόμενο μιας από μακρού και προσεκτικά ετοιμαζόμενης σαρωτικής Τουρκικής στρατιωτικής επίθεσης της Τουρκίας κατά της Ελλάδας, στο μνημειώδες του 'Θεωρία Πολέμου', ο φιλόσοφος Παναγιώτης Κονδύλης περιγράφει μια εξοντωτική για την ελληνική άμυνα χρήση μέσων ηλεκτρονικού πολέμου που θα τύφλωναν τα ραντάρ σε όλο το ανατολικό Αιγαίο και θα παρέλυαν κάθε αντίσταση, απονευρώνοντας όλα τα συστήματα διοίκησης και επικοινωνίας και καθηλώνοντας τις ελληνικές δυνάμεις σε τυφλή αδράνεια. Παράλληλα, στρατηγικοί αναλυτές στην Ελλάδα παρατηρούν θορυβημένοι την έκταση κι επιμέλεια με την οποία η μεγάλη εξοπλιστική προσπάθεια της Τουρκίας επικεντρωνόταν σε προηγμένα στοιχεία και συστήματα ηλεκτρονικής παρακολούθησης και ηλε-πολέμου.

Πρόκειται για έναν νέο τύπο πολέμου την τρομερή ισχύ του οποίου οι Αμερικανοί επέδειξαν στους τελευταίους των πολέμους κατά της Σερβίας και του Ιράκ, ενεργώντας ως «ουρανόθεν αόρατοι τιμωροί», χωρίς δηλαδή καμία τοπική εμπλοκή των δυνάμεών τους, εξαπολύοντας από σκάφη και αεροπλάνα πάνω από χίλια χιλιόμετρα μακριά πυραύλους κατευθυνόμενης τροχιάς cruise, σε επακριβώς καθορισμένους στόχους, με ακρίβεια στόχευσης δύο μέτρων και αυτόματη πλοήγηση του πυραύλου, διαβάζοντας στην πορεία της διαδρομής κάθε λεπτομέρεια του εδάφους, φωτογραφημένη από δορυφόρους και καταγραμμένη στον χάρτη του πεδίου στην μνήμη του.

Την ίδια ώρα, εικόνες από δορυφόρους έστελναν στο CNN την επιτυχή με ακρίβεια προσβολή στόχων προσδίνοντας στον πόλεμο την «εικονικότητα» (virtuality) εκείνη που σχολιάστηκε από μεταμοντέρνους φιλοσόφους όπως ο Μπωντριγιάρ ότι ο πόλεμος αυτός δεν υπήρξε παρά μόνο στην εικονική διάσταση του CNN, στην οποία εξαντλείτο η «πραγματικότητά» του.

Αυτά, οι παραδοξολογίες των μεταμοντέρνων φιλοσόφων. Γιατί στην ανελέητη πραγματικότητά του ο πόλεμος αυτός, με τους φουτουριστικούς δικούς τους τρόπους, υπήρξε και είχε ανελέητές συνέπειες για την ηττημένη πλευρά, διδάσκοντας παράλληλα πόσο η δύναμη πυρός παντρεμένη με την ηλεκτρονική εποπτικότητα και ευστοχία ορθώνει νέες απαιτήσεις για τα επιτελεία και τους στρατιωτικού σχεδιαστές.

Στρατηγική ενσωμάτωση της θεωρίας RMA (Revolution in Military Affairs)

Η νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών στον πόλεμο του Κόλπου του 1991 ανεκίνησε, λοιπόν, το ενδιαφέρον για την θεωρία RMA, την Επανάσταση στα Στρατιωτικά Πράγματα, «Revolution in Military Affairs». Κατά την άποψη των υποστηρικτών της RMA, η αμερικανική κυριαρχία μέσω της ανώτερης τεχνολογίας έδειξε πώς οι τεχνολογικές εξελίξεις των Ηνωμένων Πολιτειών μείωσαν την συγκριτική δύναμη του ιρακινού στρατού, σε καμία περίπτωση ενός αδύναμου αντιπάλου, σε κάτι ασήμαντο. Σύμφωνα με τους θεωρητικούς της RMA, μέρος της αύξησης της δημοτικότητας της θεωρίας RMA μετά τον πόλεμο του Κόλπου ήταν ότι σχεδόν όλοι οι Αμερικανοί στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες είχαν προ του πολέμου υπερβάλει δραστικά τον αναμενόμενο αριθμό των απωλειών του συνασπισμού. Η «εικονική» εύκολη νίκη και οι μηδενικές φίλιες απώλειες, οδήγησαν πολλούς ειδικούς να συμπεράνουν ότι τα μοντέλα πολέμου τους ήταν λανθασμένα - ότι είχε επέλθει μια κρίσιμη Επανάσταση στα Στρατιωτικά Πράγματα, η RMA.

Μετά τον πόλεμο του Κοσσυφοπεδίου, στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχασαν ούτε μια ζωή, άλλοι πρότειναν ότι ο πόλεμος έγινε πολύ «κενός», δημιουργώντας στην θέση των παραδοσιακών «πραγματικών» πολέμων έναν «εικονικό πόλεμο». Από την άλλη, η αδυναμία των Ηνωμένων Πολιτειών να συλλάβουν τον Οσάμα Μπιν Λάντεν ή να πολεμήσουν αποτελεσματικά την εξέγερση του Ιράκ οδήγησε ορισμένους να αμφισβητήσουν την RMA ενόψει του ασύμμετρου πολέμου, στον οποίο οι εχθροί των Ηνωμένων Πολιτειών ενδέχεται να καταφεύγουν όλο και περισσότερο για να αντισταθμίσουν τα πλεονεκτήματα του RMA.

Το 1997, ο στρατός των Η.Π.Α. πραγματοποίησε μια άσκηση με την ονομασία "Force 21", για να δοκιμάσει την εφαρμογή ψηφιακών τεχνολογιών στον πόλεμο, προκειμένου να βελτιώσει τις επικοινωνίες και την ανεφοδιασμό (logistics), εφαρμόζοντας τεχνολογίες του ιδιωτικού τομέα προσαρμοσμένες για στρατιωτική χρήση, στην Διοικητική Μέριμνα και τον εφοδιασμό στις Ένοπλες Δυνάμεις, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη της τεχνολογίας και την χρήση σύγχρονων πληροφοριακών συστημάτων, τόσο στον ανεφοδιασμό και την επιμελητεία, αλλά και στην διεξαγωγή επιχειρήσεων στο πεδίο της μάχης. Συγκεκριμένα, στο πεδίο προσπάθησε να αυξήσει την διακρίβωση  της θέσης των μονάδων στο πεδίο της μάχης καθώς και για την θέση του εχθρού, προκειμένου να επιτευχθεί αυξημένη φονικότητα, μεγαλύτερος έλεγχος του ρυθμού διεξαγωγής του πολέμου και λιγότερες περιπτώσεις φίλιων πυρών, μέσω βελτιωμένης αναγνώρισης φίλου ή εχθρού.

Η RMA μπορεί, λοιπόν να οριστεί συνοπτικά ως νέες ιδέες σχετικά με την «χρήση πληροφοριών και αυτοματισμού στο πεδίο της μάχης» για να καταστούν οι δυνάμεις «πιο θανατηφόρες» και ταυτόχρονα «πιο ευέλικτες». Όπως συνήθως ορίζεται ο όρος RMA, αφορά την εξέλιξη της τεχνολογίας όπλων, της τεχνολογίας πληροφοριών, της στρατιωτικής οργάνωσης και του στρατιωτικού δόγματος μεταξύ των προηγμένων δυνάμεων. Αυτή η προοπτική «Σύστημα Συστημάτων» για το RMA υποστηρίχθηκε ένθερμα από τον Ναύαρχο William Owens, πρώην Αντιπρόεδρο των Κοινών Αρχηγών Προσωπικού, ο οποίος προσδιορίστηκε να περιλαμβάνει αλληλεπικαλυπτόμενες περιοχές συστατικών στοιχείων δύναμης. Πρόκειται για την νοημοσύνη, την επιτήρηση και την αναγνώριση, την διοίκηση, τον έλεγχο, τις επικοινωνίες και την επεξεργασία πληροφοριών, η οποία επιτρέπει την χρήση δύναμης με στοχεύσεις ακριβείας.

Οι προηγμένες εκδόσεις του RMA ενσωματώνουν ένα φάσμα από άλλες προηγμένες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων εναέριων οχημάτων (UAV), νανοτεχνολογίας, ρομποτικής και βιοτεχνολογίας. Πρόσφατα, η συζήτηση για το RMA επικεντρώθηκε στον "πόλεμο που επικεντρώνεται στην  δικτυακή ενσωμάτωση" (network integration), ένα δόγμα που στοχεύει στην διασύνδεση όλων των στρατευμάτων στο πεδίο της μάχης.

Τέλος, μια τρίτη ιδέα είναι ότι δεν έχει συμβεί ακόμη μια «αληθινή» επανάσταση στις στρατιωτικές υποθέσεις ή ότι αυτό δεν αφορά όλο το φάσμα του πολέμου και της επιδιωκόμενης επικράτησης. Συγγραφείς όπως ο Michael E. O'Hanlon και ο πολύς Frederick Kagan, επισημαίνουν ότι μεγάλο μέρος της τεχνολογίας και των συστημάτων όπλων που αποδίδονται στην σύγχρονη RMA ήταν σε εξέλιξη πολύ πριν από το 1991 και την ανάπτυξη του Διαδικτύου και της πληροφορικής.