
17.02.2024
Τίτος Χριστοδούλου
"Θα έχουμε πόλεμο;" Το όλο ανησυχία ερώτημα σειράς φίλων μου στο απότοκο των προκλητικών τουρκικών διεκδικήσεων και ανοιχτών παραβιάσεων στην κυπριακή ΑΟΖ, έφερε στο προσκήνιο πότε και σε ποιές συνισταμένες επιθετικές εδαφικές διεκδικήσεις από ένα αναθεωρητικό 'ταραξία' μπορούν να οδηγήσουν σε πόλεμο, ειδικά αν οι διεκδικήσεις αυτές εκδηλώνονται σαν αποτέλεσμα της αντίληψής του ότι τον ευνοούν οι συγκυρίες μιας ασυμμετρίας δυνάμεων ή ασυμμετρίας αποφασιστικότητας απέναντι στο κράτος ή "δράστη" γείτονα εις βάρος του οποίου προβάλλει τις διεκδικήσεις του".
Οι φίλοι/ες ίσως αγνοούν ότι ο ταπεινός τους φίλος έχει στο εξωτερικό ολοκληρώσει μεταπτυχιακές σπουδές με MSc στην θεωρία συγκρούσεων, 'International Conflict Studies', κι ότι στα ράφια της βιβλιοθήκης απέναντί του περιλαμβάνονται και βιβλία των Διεθνών Σχέσεων πάνω στις Αιτίες Πολέμου, όπως, ανάμεσα σε άλλα, και το 'Causes of War', του Stephen van Evera.
Θα έβλεπε, λοιπόν, ένας ειδικός στην θεωρία του πολέμου όπως ο Evera, τις τουρκικές παραβιάσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ - και όχι μόνο, την παρουσία πολεμικών πλοίων της Τουρκίας στα χωρικά της Κύπρου ύδατα ως απειλή πολέμου, ως επαρκή αιτία πολέμου, ως 'τρίτη ειβολή', όπως 'ανώδυνα' για την Τουρκία - εισβολέα ονομάστηκε; Μπορούν οι διπλωματικές παραστάσεις στις οποίες περιορίστηκε η αντίδρασή μας να 'αναιρέσει', να διαγράψει το φυσικό ενέργημα της παραβίασης, δηλαδή της άσκησης βίας, σε περιφρόνηση κι αμφισβήτηση των εννόμων δικαιωμάτων μας στην κρατική μας επικράτεια;
Όταν, μάλιστα, ο αναθεωρητικός ταραξίας μας δείχνει και με αυτό τον βάναυσο τρόπο ότι δεν μας αναγνωρίζει σαν κράτος, ότι είμαστε γι' αυτήν ένας νομικά έωλος βράχος μέσα στην δική της σφαίρα συμφερόντων; Όταν προχωρεί αλαζονικά να υπογράψει με μια άλλη αμφισβητούμενη κυβέρνηση στην περιοχή μια 'διεθνή' συμφωνία διαμοιρασμού της Ανατολικής Μεσογείου, ως τα Ελληνικά Νησιά, η Κρήτη, η Ρόδος, το Καστελλόριζο να μην έχουν δικαιοδοσίες στην θάλασσα, να περιφρονούνται ως μυγοχέσματα στον χάρτη;
Βεβαίως, Κύπρος και Ελλάδα διεσφάλισαν από τον διεθνή παράγοντα τις νομικά καθησυχαστικές δηλώσεις ότι οι παράνομες συμφωνίες με την Λιβύη κι οι παράνομες ενέργειες δεν δημιουργούν έννομα αποτελέσματα. Αλλά, βέβαια, ας ιδωθεί τούτο στο φώς ότι η Τουρκία δεν επεζήτησε «έννομα αποτελέσματα». Τούτο θα το είχε επιδιώξει στα διεθνή fora ή μέσα από την διπλωματική οδό. Βίαιη αμφισβήτηση της έννομης τάξεως επεδίωξε.
Κι αν τελικά ζητήσει έναν «έννομο διακανονισμό», αυτός θα έχει την μορφή τής αποδοχής των τετελεσμένων. Να συρθούν στο τραπέζι Κύπρος και Ελλάδα, και να καθήσει σε αυτό σαν «συνδικαιούχος» της περιοχής κι η Τουρκία, με «έδεσμα» υπό διαπραγμάτευση τα αδιαπραγμάτευτα δικαιώματά τους στην ενεργειακή δεξαμενή της Ανατολικής Μεσογείου. Ένα τραπέζι στο οποίο θα φάει όποιος καθήσει. Κι ένα τραπέζι στο οποίο με χαρά θα μας έβλεπε, πρόθυμα καλόπαιδα, τόσο ο διεθνής παράγων όσο, και ιδία, ο «άρχων τοποτηρητής», η ηγεμονική υπερδύναμη.
Διότι, βέβαια, προέχει στην έξωθεν και κυρίως «άνωθεν» προαγόμενη κι επιβαλλόμενη «διευθέτηση», ως σημείο αναφοράς (‘point of reference’) ο διακανονισμός των περιφερειακών γεωστρατηγικών συμφερόντων και με βαριά την σκιά των αλυτρωτικών βλέψεων της ήδη ημικατέχουσας το νησί γείτονος, Τουρκίας, όπως και τα στρατηγικά συμφέροντα της τέως αποικιακής στο νησί δύναμης, και στην ανατολική Μεσόγειο γενικά Βρετανίας. Κι είναι αυτά ισορροπίες και συμφέροντα που βαραίνουν αποφασιστικά στους όρους των συνταγματικών ρυθμίσεων της «λύσης» έναντι προβληματισμών για την βιωσιμότητα κι εσωτερική νομιμότητα, ή «δημοκρατικότητα» της παρ’ ολίγον αποφευχθείσης «νεοανανικής» στην Κύπρο λύσης. Ή της Σολωμόντιας λύσης της «συνεκμετάλλευσης» στο Αιγαίο.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




