Ειρήνευση στην Μέση Ανατολή. Τα μαθήματα του Όσλο.

Εάν το Ισραήλ και οι Παλαιστίνιοι επιλέξουν μια γνήσια και διαρκή ειρηνευτική διευθέτηση, αυτό είναι εφικτό, αλλά τα μαθήματα του Όσλο πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν.

Από την αρχή, οι Ισραηλινοί πρέπει να αποφασίσουν ότι μπορούν να ελπίζουν ότι θα επιτύχουν ασφάλεια και ειρήνη μόνο στο πλαίσιο των μελετών για την ειρήνη και όχι των μελετών ασφάλειας. Οι Παλαιστίνιοι, από την πλευρά τους, πρέπει να αναγνωρίσουν ότι έχουν μπει σε έναν φαύλο κύκλο που ανταγωνίζεται τη συντριπτική δύναμη του Ισραήλ με δικές τους απελπισμένες βίαιες πράξεις που θα τους φέρουν μεγαλύτερο πόνο και θα έχουν ως αποτέλεσμα την αποξένωση του ισραηλινού λαού.

Μια σύγκρουση ασυμβίβαστων δικαιωμάτων θα πρέπει να αντικατασταθεί από την συνεργασία για τον καθορισμό και την προώθηση ενός αμοιβαίως επιθυμητού αποτελέσματος. Κυρίαρχη πρέπει να είναι η εικόνα του αποτελέσματος, όχι η διαδικασία.

Το αποτέλεσμα θα πρέπει να είναι σαφώς και ξεκάθαρα καθορισμένο, περιεκτικό και δεσμευτικό. Η διαδικασία του Όσλο έδειξε ότι η ασάφεια και η ασάφεια σχετικά με το αναμενόμενο τελικό αποτέλεσμα επέτρεψαν στον σκεπτικισμό και την δυσπιστία να εισχωρήσουν και τελικά να δυσφημήσουν την διαδικασία.

Το Όσλο έχει ανοίξει δυνατότητες και έχει κλειδώσει σε συμβιβασμούς που πρέπει να αξιοποιηθούν στο μέγιστο των δυνατοτήτων τους. Η λύση θα πρέπει να συνίσταται στην εξεύρεση συμβατών ρυθμίσεων που θα αντιμετωπίζουν τις αντίστοιχες βασικές ανησυχίες των δύο πλευρών με βάση μια λύση δύο κρατών που σιωπηρά αποδεκτή στη Διακήρυξη Αρχών.

Η τήρηση των ψηφισμάτων 242 και 238 του Συμβουλίου Ασφαλείας θα ενισχύσει τη λύση στα μάτια των Παλαιστινίων (καθώς θα τη συσχετίσει με ένα διεθνώς αποδεκτό πλαίσιο νομιμότητας) ενώ θα διασφαλίσει για το Ισραήλ ένα καλύτερο προφίλ διεθνώς.

Οι ανταλλαγές γης με τις οποίες το Ισραήλ θα προσαρτήσει μια ελάχιστη ποσότητα γης στη Δυτική Όχθη σε αντάλλαγμα ισοδύναμου ποσού για τους Παλαιστίνιους στο Ισραήλ θα καταστήσουν δυνατή μια περιορισμένη και αμοιβαία αποδεκτή ικανοποίηση των δικαιωμάτων που διαπερνούν την εθνική συνείδηση και των δύο πλευρών, όπως το Δικαίωμα Επιστροφής για τους Παλαιστίνιους και διατήρηση επιλεγμένων συγκροτημάτων οικισμών σε τοποθεσίες που διεκδικούνται από τη Βίβλο στη Δυτική Όχθη για τους Ισραηλινούς.

Η λύση δεν πρέπει να αναμένεται να έρθει ούτε από πάνω προς τα κάτω ούτε από κάτω προς τα πάνω, αλλά από έξω – μέσα, εισαγόμενη «δυναμικά» στη σκηνή από εξωτερικούς παράγοντες με πειστική επιρροή και εξουσία που θα συντάξουν ένα σχέδιο που θα απευθύνεται και στους δύο λαούς όπως θέλει αντιμετωπίζει με ισορροπημένο τρόπο τις ανησυχίες τους και θα αντικατοπτρίζει εκ μέρους των συγγραφέων του την συνειδητή τήρηση των υοκείμενων αρχών της ισότητας και της δικαιοσύνης.

 Το μετασχηματιστικό επίπεδο

Ένα αρθρωμένο πρόγραμμα συνδιαλλαγής και μετασχηματισμού των συγκρούσεων θα πρέπει να τρέχει παράλληλα και να συμπληρώνει (αλλά όχι να υποκαθιστά) την διαδικασία των διαπραγματεύσεων, προβάλλοντας στους δύο λαούς τις θετικές εικόνες των ανταμοιβών της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Οι δύο λαοί θα πρέπει να συνεργαστούν για να ξεπεράσουν την αποκλειστική προοπτική της δικής τους αφήγησης δίωξης και του ναρκισσισμού της θυματοποίησης μαζί μια κοινή αφήγηση που θα θεωρεί τους δύο λαούς ως μέρος της ιστορίας της γης αντί η γη να διεκδικείται αποκλειστικά ως μέρος του εθνικιστικού λόγου κάθε πλευράς.

Η νέα αφήγηση θα πρέπει να ξεριζώσει τα ψέματα και τις παραποιήσεις των παλιών αφηγήσεων και να εγγράψει τις αδικίες που έχει υποστεί το άλλο μέρος καθώς η πλευρά τους επιδίωκε την δική της αφήγηση λύτρωσης.

Οι ειρηνευτικές ομάδες από τις δύο πλευρές θα πρέπει να συμμετέχουν σε κοινά προγράμματα για την προώθηση της διαδικασίας συνδιαλλαγής προσεγγίζοντας τις καρδιές και το μυαλό των αντισυμβαλλομένων τους από την άλλη πλευρά.