Αλλά ενώ στην φυσιολογία του γέλωτος ο Spencer είδε την συσσωρευμένη ένταση των συναισθημάτων που γύρευαν δίοδο αποφόρτισης, ο Freud επικεντρώθηκε στο υποσυνείδητο και τις συσσωρευμένες εντάσεις των καταπιέσεων (γενετήσιων ή επιθετικών) που το αστείο κι ο συνοδός γέλως έχουν σκοπό να «εξοδέψουν», δηλαδή να διοχετεύσουν την έκλυσή των.

Τα παραδείγματα του Freud έρχονται από τον Αριστοφάνη (τις Νεφέλες 1088-1108) και τον Πετρώνιο (το Σατυρικόν). Πρόκειται για χωρία που επιδεικνύουν τους δύο βασικούς τόπους του αρχαίου αστείου, την «βωμολοχία» (sex) και την «επιθετικότητα» (aggression).

Στις Νεφέλες θέμα είναι η επώδυνη (εν αίσχει) τιμωρία της «ραφανίδωσης». Ρεπάνια «up their arse» δηλαδή, κι η αναγνώριση ότι οι δικηγόροι, οι τραγωδοί και οι πολιτικοί και γενικά οι περισσότεροι στην αγορά, τον δημόσιο χώρο της πόλης, είναι όλοι τους «ευρύπρωκτοι», φαρδόκωλοι…

Κι έχουμε λόγους να συμφωνήσουμε τουλάχιστον για τους δικηγόρους («κάνει τόσο κρύο σήμερα που κι οι δικηγόροι έχουν τα χέρια στις δικές τους τσέπες») και τους πολιτικούς – κι ίσως, στην παροικία μας, και για τους στιχοπλόκους ποιητάρηδες, ή τσιαττιστές με αυταπάτες ποιητού, που τόσο πρόθυμα ήταν έτοιμη να τιμήσει σε ειδικές εκδηλώσεις η τότε Σύμβουλος στο Μορφωτικόν Τμήμα της Υπάτης Αρμοστείας της Κύπρου.

Υπάρχουν κι άλλες αυταπάτες κι άλλα βισκοζιτέ κολλήματα, σκέπτομαι όταν βλέπω τα άρθρα μου να συγκατοικούν με τα (ε)ιδικά της σινδόνια στην ίδια εφημερίδα.

Αλλά είμαι κακός και «πίκρης» και δεν το βλέπω αυτό να διορθώνεται στο προβλεπόμενο μέλλον. Υπήρχε σκωπτικόν κείμενο κι από τον Σενέκα, πολύ αργότερα, η «Αποκολοκύντωσις», αλλά ήταν πολύ προσεκτικός ο… καλοζωϊσμένος Στωϊκός στο τι θα έλεγε για τον μαθητή και μαικήνα του Νέρωνα.

Που στο τέλος του ζήτησε, ευγενικά, να αυτοκτονήσει, όπερ κι ο φιλόσοφος ευσεβάστως έπραξε, κόβοντας τις φλέβες στην ζεστή του πισινούλα. Είχαν άλλο τακτ οι αυτοκρατορικοί καιροί.