Μα, “εξυπακούεται”, επιμένει ο πρόεδρoς Χριστοδουλίδης, από την συνέχεια της παρουσίας της Κυπριακής Δημοκρατίας στα Ηνωμένα Έθνη και την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέχρι και την… συνέχιση της πλάτης μας κάτω από το μαστίγιο της Τρόικα. Εξυπακούεται, αλλά  γιατί τότε, σαφώς, δεν ακούεται;

Γιατί επιμελώς σιγείται το κρισιμότερον, ο όρος ‘μετεξέλιξη’ στο ανακοινωθέν; Γιατί χρειάστηκαν 2000 λέξεις για να κρυβούν κάτω από την ιλύ της εποικοδομητικής ασάφειας τα… εξυπακουόμενα, αλλά ουδαμού ακουόμενα; Ας υποθέσει ο καθείς, ο καθένας δίνει την ερμηνεία που θέλει, αφήνει να εννοηθεί (κι αυτό να εννοηθεί), το εναρκτήριο λάκτισμα των συνομιλιών. Στην πυγήν ποίων, το λάκτισμα; Διότι, η Τουρκία δεν είναι ο καθένας, είναι η Δύναμη Κατοχής του ημίσεως της πατρίδας μας, με σκοπούς επικυριαρχίας στο όλο του τόπου, σκοπούς που εξυπηρετεί όχι μόνο το ανακοινωθέν, αλλά και η όλη διαδικασία κι η προετοιμαζόμενη κατάληξη των συνομιλιών κατάλυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας μας. Εκείνο το ληξιπρόθεσμον “ελληνικόν κρατούιν” που ήθελε να ξεφορτωθεί ο επανελθών εκ της ναφθαλίνης Παπαπέτρου.

Εκείνο το καίριον και κυριώτατον, που παντελώς εσιγήθη χθες στην προσεκτικά ενορχηστρωμένη παρτιτούρα της δι-ασκέψεως, είναι όχι τόσον αν θα δοθεί κυριαρχία στους Τουρκοκυπρίους, όχι αν το μπουκάλι του 1960 θα σπάσει στα εξ ών συνετέθη (ιδρυτικώς, ισχυρίζονται οι Τούρκοι) γυαλάκια. Αλλά, τί ετοιμάζεται να περιέχει η φιάλη αύτη των υπερφιάλων, και σε ποιους θα ανήκει η δια της αρχήθεν δεκτής ομοσπονδιακής λύσης συγκυριαρχούμενη κι επικυριαρχούμενη Ενωμένη κι εξουθ-ενωμένη Δημοκρατία. Καίει, βεβαίως η κυριαρχία, αλλά φλέγει και φρύττει και τσουρουφλίζει η φρίκη της συγκυριαρχίας. Η συνιδιοκτησία, αίφνης και για πρώτη φορά της Κυπριακής Δημοκρατίας από τους Τουρκοκυπρίους, και δι’ αυτών από την Τουρκία. (έπρεπε, αν δεν υπήρχαν οι Τκ, να τους εφεύρουμε, είχε πει κάποιος πασάς, πείτε τον Λάλα Πασά, τον λάλο).

Δεν έχει εξηγηθεί από τους αδιάβαστους κι αδιάφορους για το ουσιώδες, δημοσιογραφίσκους ότι η Κυπριακή Δημοκρατία του 1960, τότε ήταν πραγματικά ενωμένη, ενιαία και μία, όχι συγκολλημένη με ιδρυτικές συμφωνίες τεκκάλεμι. Μία κι αδιαίρετη ήταν τότε η κυριαρχία, με έναν ιδιοκτήτη κι αυθέντη, την Κυπριακή Δημοκρατία.  Υπήρχαν δύο κοινότητες, όχι ιδρυτικές, κι αυτές μοιράζονταν την διακυβέρνηση, όχι την κυριαρχία του τόπου. Είχαμε συνεταιρική κι όχι συγκυριαρχούμενη, ομόσπονδη δημοκρατία. ‘Power sharing’ διακυβέρνηση, μοιρασιά των εξουσιών της διακυβέρνησης κι όχι της κυριαρχίας, ‘sovereignty sharing’ ή ‘pooled sovereignty’, όπως επιζητούν, και κερδίζουν, σε αυτή την από μακρού πτώση μας στα χέρια τους, οι Τούρκοι. Είχαμε, αυτό που επιγράφεται στην επιστήμη των συνταγματικών διευθετήσεων, ‘consociationalism’, τον τύπο των συνταγματικών διευθετήσεων που διετύπωσε ο πολύς Arend Lijphardt, και του οποίου η πιο παταγώδης αποτυχία θεωρείται η Κυπριακή Δημοκρατία του 1960.

Και προφανώς, θα απετύγχανε. Σχεδιασμένη να ενώσει την θέληση, διατηρώντας αυτόνομους τους τρόπους του είναι, ‘uniting the will, dividing the ways’, κι όντας εγγενώς δυσλειτουργική, αντιπαραγωγική, επίπονη και όχι εύλογη στις σκληρά λαμβανόμενες, μετά από πολλή τριβή αποφάσεις, η συνεταιρική και συναινετική διακυβέρνηση προϋποθέτει για την επιτυχία της την μέγιστη καλή θέληση, αυτή που υποτίθεται ότι έχει σκοπό να προωθήσει κι εμπεδώσει, ως συνταγματική διευθέτηση συνύπαρξης και συλλειτουργίας των διεστώτων. Ετοιμαστείτε να αγαπήσετε και να θυσιάζεστε στα δελφάκια σας, τους Τκ,  χωρίς καν την προϋπόθεση να έχει ανταπόκριση ο έρωτάς σας. Και υπό την απειλή του βούρδουλα της κακιάς πενθεράς Τουρκίας, με βλέψεις, πάντα στο οικόπεδο. Τώρα, και το πετρελαιοφόρο αλίπεδο. Το 1963 δεν αντέξαμε, σκάσαμε. Το 1974 έσκασαν, προετοιμασμένες γι’ αυτό, οι τουρκικές μπόμπες. Τώρα, έχουμε το σκίσιμο, που προετοιμάζει πιο σκάσιμο;

Long way down, Κύπρος, πέφτοντας από μακρού. Το τραγικοκωμικό βιβλίο του Nick Hornby μου έφερε στον νου η χθεσινή δι-άσκεψη. Tους επίδοξους (ή, άδοξους) αυτόχειρες που στριμώχνονται σε μια ταράτσα δεκαόροφου κτιρίου στο Βόρειο Λονδίνο. Τόσο χρειάζεται, τουλάχιστον δεκαόροφο. Πέφτουμε κι εμείς, σαν Κύπρος, πολύ καιρό. Σαράντα χρόνια πέφτουμε. Πολλοί πλούτισαν, στο μεταξύ εμπορευόμενοι, σαν Φοίνικες που είμαστε, στην πτώση μας. Άλλοι, εμπορευόμενοι την ίδια την πτώση μας. Και πέφτουμε. Κάνει μπαμ ότι πέφτουμε, “on, nous descendons, pir que cela, nous tombons”, που ώκτιρε ο Καπετάνιος, στου Ιουλίου Βερν την προφητική και για μας Μυστηριώδη Νήσο.

Χθες, έκανε μπαμ το κάζο, casus, η τελειωτική, τελευτιαία μας πτώση!