Sigmalive

Ο μύθος της ωραίας Ελένης. Οι βιασμοί γυναικών στον πόλεμο.


Ο μύθος της «Ωραίας Ελένης» παραπέμπει στην άποψη ότι ο πόλεμος, στην αρχέγονη προϊστορία του, ξεκινούσε για να κλέψουν γυναίκες, σύμφωνα με τη θεωρία της Barbara Ehrenreich, συγγραφέα του βιβλίου «The Warrior Culture». H συγγραφέας συνδέει το ένστικτο του πολεμιστή με την κουλτούρα  του «ανδρισμού», εξηγώντας ότι σε πλείστες κοινωνίες η μετάβαση στον ανδρισμό περνούσε μέσα από το αιματωμένο δόρυ, τον αποκεφαλισμό του εχθρού, ενώ, όπως στον Όμηρο, η αριστεία συνεπάγεται πολεμική αρετή. Σε τόπους κι εποχές υλικής σπάνιδας, υλικές ανάγκες,  τροφής, γης για βοσκή, γυναικών  για πολλαπλασιασμό  της φυλής και δουλεία ή και ανθρώπινης σάρκας για τροφή προστίθενται στα κίνητρα πολέμου.

Αλλά ο πόλεμος καθ‘ εαυτός, κατ΄ εξοχήν εκδήλωση του ανδρικού ενστίκτου της επιθετικότητας, που εκφράζεται και με άλλες ανδρικές δραστηριότητες όπως ο αθλητισμός, δίνει και δυνατότητες υλοποίησης αυτών ακριβώς των ανδρικών ενστίκτων της επιθετικότητας που συνοδεύονται και με σεξουαλικό ερεθισμό, στην καθυπόταξη του εχθρού, κι ειδικά της γυναίκας, ή του εχθρού σαν γυναίκας, ή της γυναίκας σαν εχθρού. Δίνονται έτσι σοβαρά ερείσματα, από την ιστορία, την κοινωνιολογία και την βιολογία ακόμη, στις θέσεις των φεμινιστριών ότι οι βιασμοί στον πόλεμο αποτελούν φυλετική βία, με κέντρο τους το φύλο, θύματος και θύτη, και όχι της φυλής (σεξιστική βία).

Στον επιθετικό πόλεμο, για να πειστούν οι άντρες να συμμετάσχουν και να θέσουν στον εαυτό τους σε κίνδυνο, βλέπουν την γυναίκα σαν λάφυρο, βραβείο και απόδειξη του ανδρισμού τους. Εάν πρόκειται να πειστούν ομάδες ανδρών να διακινδυνεύσουν την υγεία τους, τις ζωές τους και την ανθρωπιά τους σε επιθετικούς πολέμους είναι να τους κάνεις δέσμιους στην μέθη του πολέμου. Πρέπει να τους πείσεις ότι δεν είναι πραγματικοί άνδρες αν δεν σκοτώσουν και κατακτήσουν. Ο ανδρισμός αυτός ορίζεται σε αντιδιαστολή προς τη γυναίκα: ανδρισμός σημαίνει να μην είσαι γυναικείος. Έτσι υπάρχει μια συνέχεια: είμαι άντρας άρα δεν έχω οίκτο και είμαι σκληρός, κατακτώ την γυναίκα και τη βιάζω.

Αποκαλυπτικές για την σύνδεση της ανδρικής επιθετικότητας και της σεξουαλικότητας είναι βιολογικές και ψυχολογικές έρευνες, όπως του Dolf. Zillmann[1]. Σύμφωνα με τις έρευνες του καθηγητή Zillmann, μπορεί να διαπιστωθεί μια νευρονική συνάφεια ανάμεσα στην σεξουαλική διέγερση που οφείλεται σε ερωτική επιθυμία και την σεξουαλική διέγερση που προκαλείται στην διάρκεια εκτόνωσης επιθετικών ενστίκτων. Αυτό που εννοεί ο καθ. Zillmann είναι ότι δεν υπάρχει σαφής φυσιολογική διαφορά ανάμεσα στην ερωτική και την μη ερωτική σεξουαλική διέγερση, που οφείλεται στην σύνδεση της επιθετικότητας και της σεξουαλικότητας. Με αυτό σαν εμπειρικό δεδομένο, μπορεί να καταλάβει όχι μόνο πώς η βίωση της χωρίς περιορισμούς βίαιης, επιθετικής συμπεριφοράς, όπως στον πόλεμο, μπορεί να οδηγήσει σε συνοδούς εμπειρίες σεξουαλικής διέγερσης, αλλά και πώς στρατιώτες μπορεί να αποτύχουν να δουν την διαφορά.  Κι αυτό, αντιλαμβάνεται ο καθηγητής, αλλά και άλλες παρεμφερείς μελέτες, αφορά τους άνδρες, στους οποίους οι ανατομικές, φυσιολογικές εκδηλώσεις της σεξουαλικής διέγερσης είναι πιο εμφανώς επιθετικές. Συνοπτικά, η σεξουαλική διέγερση της γυναίκας, η στύση που και αυτή γνωρίζει, είναι πιο εσωτερική και ήπια, αντίθετα από του άνδρα που είναι πιο εξωτερική, εμφανής και έκδηλα επιθετική στην μορφή της. Εκείνοι που βιάζουν στον πόλεμο, εξηγεί ο καθ. Zillmann, είναι αυτοί που τείνουν να γνωρίζουν επιθετικές ορμές στην σεξουαλική διέγερση και σεξουαλικές παρορμήσεις στην πολεμική επιθετικότητα[i].[2]

Έτσι, αν ο πόλεμος είναι αντρικός τότε ο βιασμός είναι αντρική επιβεβαίωση. Κι ο βιασμός είναι αντρική βία. Στους ομαδικούς βιασμούς υπάρχει η πίεση να αποδείξεις ότι οι βιασμοί είναι ανδρικοί σαν βία, ακριβώς,  και να το κάνεις δημόσια. Η γυναίκα γίνεται ένα πιόνι σε μια σχέση βίας μέσα από την οποία εκφράζεται ο ανδρισμός.

Οι θύτες συχνά είναι άνθρωποι που αισθάνονται στερημένοι από τη δυνατότητα να ασκήσουν έλεγχο είτε κοινωνικά είτε με ομαλές ερωτικές σχέσεις κι έτσι διεκδικούν βίαια το δικαίωμα να ασκήσουν έλεγχο επιβάλλοντάς το στα θύματά τους.

Είναι σημαντικό να αρνηθούμε την ιδέα ότι η σεξουαλική βία είναι φυσικό μέρος του πολέμου. Πολλά είδη βίας θεωρούνταν φυσικά ενώ δεν ήταν, όπως για παράδειγμα η βία μεταξύ ανδρών και γυναικών. Η λέξη «φυσικό» μπορεί να πάρει ένα κανονιστικό χαρακτήρα, απαλλάσσοντας και καθαρίζοντας τις πράξεις του βιασμού από τον ηθικό τους χαρακτήρα, αφού οι συμπεριφορές (κι όχι πράξεις) των στρατιωτών βιαστών είναι «φυσικές» σε περιβάλλον πολέμου. Οι ρόλοι των φύλων είναι η πιο βαθιά αιτία βίας στη γη. Δεν είναι μόνο ο πόλεμος που κάνει πιο φυσική και ανεκτή τη βία του βιασμού ή πολώνει τους ρόλους άντρα και γυναίκας αλλά συμβαίνει και το αντίστροφο. Οι πολωμένοι ρόλοι, οι αντίθετοι ρόλοι του αντρικού και του γυναικείου φύλου κάνουν να φαίνεται πιο φυσική, πιο αποδεκτή η βία του πολέμου.

Ονομάζοντας τον βιασμό όπλο πολέμου τον κάνει πιο ορατό και επικείμενο σε τιμωρία. Αυτό που συνέβαινε στον άντρα ήταν πολιτικό, αυτό που συνέβαινε στην γυναίκα ήταν πολιτιστικό, εκτός ορίων, μυστικό.

Στρατηγική αντιμετώπιση του φαινομένου του βιασμού στον πόλεμο είναι να τον κάνουμε δημόσιο και πολιτικό και όχι ιδιωτικό και κρυφό και σίγουρα όχι σεξουαλικό. Δεν υπάρχει τίποτε σεξουαλικό στον βιασμό στον πόλεμο. Το σεξ είναι ηδονή ενώ η βία είναι πόνος. Ο βιασμός είναι έγκλημα είτε συμβαίνει σε πόλεμο είτε σε ειρήνη γιατί παραβιάζει τα θεμελιώδη δικαιώματα της γυναίκας. Ο βιασμός στερεί από την γυναίκα το δικαίωμα στη σεξουαλική επιλογή. Η γυναίκα χρησιμοποιείται σαν μέσο ή όργανο ή αντικείμενο, κάτι που παραβιάζει την αξιοπρέπεια της γυναίκας σαν άνθρωπο.

Οι φεμινίστριες υποστηρίζουν ότι βιασμός δεν είναι απότοκο μιας φυσικής, ερωτικής επιθυμίας που βρίσκει τρόπο να ικανοποιηθεί άμεσα χωρίς κοινωνικές καταστολές. Αποτελεί αντίθετα δυνατότητα άσκησης της ανδρικής, πατριαρχικής βίας στη γυναίκα. Η βία η ίδια έχει φύλο, κι αυτό εκφράζεται στον βιασμό σαν ανδρική, πολεμική πράξη, όχι σαν ντροπή, αλλά, αντίθετα σαν «αριστεία».

Αλλά,  παραμένει προκλητικά ανερμήνευτο το γεγονός ότι το φαινόμενο των βιασμών στον πόλεμο, το πιο αποτρόπαιο έγκλημα κατά του άμαχου πληθυσμού σε μια εμπόλεμη κατάσταση, πάντα τείνει να αποσιωπάται. 

Καταληκτικά, το πιο σημαντικό, το πιο κρίσιμο ερώτημα σχετικά με τον βιασμό των γυναικών στον πόλεμο, είναι: Αν ο πόλεμος έχει φύλο, και ο βιασμός από τον «άνδρα πολεμιστή» έχει φύλο, έχουν φύλο, έτσι, κι οι σιωπές που τον περιβάλλουν;



 

 

Τα ακίνητα της εβδομάδας

Altamira doValue Group
Youtube logo

SigmaLive App

Κατεβάστε την εφαρμογή στο κινητό σας για άμεση και γρήγορη ενημέρωση.

AppStore App LinkGoogle PlayStore App Link

Ακολουθήστε μας

Παρακολουθήστε τις εξελίξεις μέσω των social media του SigmaLive


Newsletter

Εγγραφείτε στο Newsletter και μείνετε πάντα ενήμεροι!

Εγγραφή στο Newsletter