Έκτακτες ειδήσεις

31.01.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Τουρισμός, μαζικότητα και νεωτερικότητα
στοχασμοί για την φιλοσοφία του τουρισμού)
Διαφημίζουν προϊόντα όπως τα αρώματα προς τις γυναίκες με την υπόσχεση της διαφήμισης ότι αυτό η εκείνο το άρωμα θα τις κάνει ξεχωριστές, διαφορετικές, ότι το στημένο ςκηνικό του εμπορευματοποιημένου προορισμού διασώζει την αυθεντικότητα του... παρθένου τόπου. Όταν η βιομηχανία του τουρισμού κατασκευάζει τόπους για να πουλήσει προορισμούς.
Σκοπός και όρος επιτυχίας της διαφήμισης είναι ωστόσο το προϊόν να πωληθεί ει δυνατόν σε όλες, μαζικά. Είναι φανερό το οξύμωρο, με την υπόσχεση της διαφορετικότητας να επιχειρείται η αναίρεσή της. Με την πώληση των προϊόντων αν είναι δυνατόν σε όλες τις ακροάτριες της διαφήμισης.
Κάτι λίγο-πολύ ανάλογο αντιμετωπίζει και η βιομηχανία του τουρισμού.
Ενώ η μαζικότητα συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο της νεωτερικότητας, με όλα τα χαρακτηριστικά της επιτυχίας που ενσαρκώνει, την προβλεψιμότητα, τυποποίηση, ελεγξιμότητα σε κάθε λεπτομέρεια και την μέγιστη δυνατή εμβέλεια της αποδοχής, την ίδια ώρα ο τουρισμός αντιμετωπίζει την πρόκληση να προαγάγει τους τόπους στην διαφορετικότητα, ξεχωριστή τοπικότητα, το τοπικό χρώμα, την έλξη του διαφορετικού, του ξεχωριστού και του αυθεντικού. Το άρωμα του τουριστικού προϊόντος να υπόσχεται μια διαφορετική εμπειρία και ταυτότητα στον δέκτη καταναλωτή.
Και είναι αυτό ένα παράδοξο που πλαισιώνει το τουριστικό προϊόν τόσο στους τρόπους διάδοσης και προσφοράς του, στο επίπεδο του δέκτη, όσο και στην παραγωγή του ίδιου του τουριστικού προϊόντος που πρέπει να συνδυάζει τόσο τα νεωτεριστικά χαρακτηριστικά της καθ' όλα ελεγμένης, τυποποιημένης και προβλέψιμης εμπορικοποίησης στο επίπεδο παραγωγής του, ώστε να έχει και τα χαρακτηριστικά του καλύτερου λόγου τιμής και ποιότητας, αλλά και να ενσωματώνει στην ταυτότητα του προϊόντος τους ελεγμένους και τυποποιημένους τρόπους της όσο το δυνατόν πιο προβλέψιμης και χειραγωγήσιμης ζήτησης, που διασφαλίζουν την επιτυχή πώληση του προϊόντος.
Η εξέλιξη των τουριστικών τόπων, είναι βασικό μας μοτίβο στο παρόν εγχείρημα, αφορά και στοχεύει στην ανάπτυξη τουριστικών τόπων σαν χώρων κατανάλωσης και μάλιστα των ίδιων των τόπων, σε μια προέκταση των εννοιών και μεθόδων του καταναλωτικού καπιταλισμού. Κατά κάποια έννοια ο ίδιος ο τουρισμός συνιστά μια προέκταση της εμπορευματοποίησης της σύγχρονης η νεωτερικής κοινωνικής ζωής.
Τα εμπορεύματα, όμως, μας λέει η πολιτική οικονομία του καπιταλισμού, δεν παράγονται για άμεση κατανάλωση, για την αξία χρήσης τους με την μαρξική έννοια, αλλά για την χρηματιστική αξία που μπορούν να πραγματώσουν κι αποκομίσουν στον χώρο της αγοράς, Δηλαδή, την ανταλλακτική αξία.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




