
30.01.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Αν η ανατροπή είναι στη φύση του αστείου, τούτο παραπέμπει και στην πολιτική. Όπως ο Ερμής, ο παιγνιώδης θεός της ζαβολιάς που την γλιτώνει πάντα σαν το άτακτο παιδάκι που ρίχνει τα πράγματα από το τραπέζι και βλέποντάς τα να σπασμένα κάτω και γελάει, θα δούμε ότι πρόκειται για έναν θεό που είναι ανατρεπτικός και σε μια πολιτική προέκταση.
Το αναιδές, παιγνιώδες του αστείου διαρρηγνύει τα ειωθότα, αυτά που έχουν επιβληθεί ως μια αδήριτη πραγματικότητα. Για εμένα, η πιο αστεία δήλωση των πολιτικών, η οποία λειτουργεί αυτοαναιρετικά, είναι η δήλωση «δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς». Αυτό συνήθως το λένε οι οικονομολόγοι πολιτικοί που ακολουθούν μια οικονομική λογική στα πράγματα.
Όταν ένας πολιτικός λέει ότι δεν μπορεί να κάνει διαφορετικά, ουσιαστικά ακυρώνει τον εαυτό του και μας λέει ότι δεν είναι πολιτικός, διότι πολιτικός σημαίνει ότι μπορεί να παρέμβει στα πράγματα επιζητώντας μέσα στις συμπληγάδες των πραγμάτων να βρει και να εξασφαλίσει το κοινό αγαθό. Όποιος δεν το κάνει αυτό κι όποιος οδηγείται από τα πράγματα, μπορεί να παραιτηθεί και να αφήσει τα πράγματα να λειτουργήσουν μόνα τους. Ίσως οι πολιτικοί να πρέπει να μάθουν να διακρίνουν το αστείο. Δείχνοντάς τους το «άλλο» των πραγμάτων, το αστείο θα απελευθερώνει και τους ίδιους σε δυνατότητες που πιστεύουν ότι δεν υφίστανται.
Υπό αυτή την έννοια το αστείο είναι ανατρεπτικό όχι όμως με την έννοια ότι μπορεί το ίδιο να ανατρέψει, δεν ανατρέπει καθεστώτα. Δεν έριξαν τα αστεία τον κομμουνισμό. Τον έδειξαν όμως σαθρό, ετοιμόρροπο. Τελικά ο κομμουνισμός έπεσε μόνος του, σαν αστείο που είχε παρατραβήξει κι είχε γίνει άνοστο και βαρετό στα ίδια του τα μάτια. Δεν άξιζε καν το γέλιο, η αυλαία έπεσε μπροστά σε ένα παγερό κοινό.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




