Σε μία κοινωνία όπου οι λέξεις έχουν χάσει, ή στερηθεί, την δυνατότητα να αντιστοιχούν προς τα πράγματα, ή απλώς να το θέλουν ή ελπίζουν ότι 'λέγουν αλήθειες', ο λόγος παραιτείται από το να είναι 'δηλωτικός'. Γίνεται τελεστικός, 'performative', όπως είχε αφορίσει ο Μέγας Γραμματικός της Φιλοσοφίας της Γλώσσας, J.L. Austin (John Langshaw, για να ξεχωρίζετε στα καφέ φιλοζόφ).

Το ομιλιακό ενέργημα, speech act, γίνεται μια πράξη ανάμεσα σε άλλου είδους πράξεις, πχ συμφωνίας, συγκατάβασης κι υποταγής.

Με 'επιτελεστικά αποτελέσματα'. Το 'ναι' στο ερώτημα αν ''βρέχει;" πληροφορεί για τον καιρό και φέρνει ομπρέλες, στην φιλική επίσκεψη ή το καφενείο (όχι, το καφέ φιλοζόφ) φέρνει καφέ, στην εκκλησία φέρνει...σύζυγο και μέχρι θανάτου (δήθεν) δέσμευση.

Κάποιες εκφορές έχουν βαρύνουσες συνέπειες. Σε αντίστροφο, συχνά, βαθμό από το δηλωτικό περιεχόμενο της πρότασης. 'Πες το ναι κι ας είναι ψέμα': ο παπάς που σας παντρεύει, την δήλωση υποταγής, την 'δέσμευση' θέλει, όχι την 'δήλωση' για τα πραγματικά σας αισθήματα. Το 'δεσμεύομαι' που σας 'δένει' στα δεσμά του γάμου.

Είναι όπως στην πολιτική, άλλωστε. Γιατί, όπως το 'ναι' στην εκκλησία, στην τελετή του γάμου, το 'δεσμεύομαι' σαν πολιτική δήλωση, είναι επιτελεστικό: δεσμεύει, με την εκφορά του, τον λέγοντα. Επιτελεστικά εννοούμενο, το 'δεσμεύομαι' επιτελεί, κάνει την συγκεκριμένη δουλειά που συνεπάγονται οι περιστάσεις της εκφοράς του. Και... για όσο.

Ο Ρήγκαν είχε πει το 'δεσμεύομαί' του ('I pledge') στα εργατικά συνδικάτα, για τον σεβασμό του και την προστασία στο 'ιερό δικαίωμα της απεργίας' προεκλογικά, το 1983. Στην μεγάλη απεργία των εναερίων ελεγκτών, στις ΗΠΑ, το 1985' απέλυσε πάραυτα και συνοπτικά και αποτελειωτικά και τους 13.000 απεργούς ελεγκτές.

 

Ο δικός μας 'πρώην' Πρόεδρος, από την ίδια ιδεολογική πάστα (κάποιοι θα επέμεναν και 'ηθική') είχε πει το δικό του, απόλυτο κιόλας, 'δεσμεύομαι' κατά του κουρέματος αρχές Μαρτίου. Η 'volte face', ή πιρουέτα, ή κυβίστηση, ήλθε στις μερικές μέρες αργότερα, δεκαπέντε Μαρτίου.

Νυμφευόμενοι, φιλοσοφείστε το. Ή... πολιτικολογείστε το! Ο 'έρπης' είναι πιο δεσμευτικός από την αγάπη. Και σίγουρα, από τους έρποντες της πολιτικής.