
26.01.2024
Τίτος Χριστοδούλου
Η εισβολή της τυπογραφίας οδήγησε στην ανάδυση αυτού που ο Marshall McLuhan ερευνά ως «τον Άνθρωπο του Γουτεμβέργιου», δηλαδή της ανθρώπινης συνείδησης που δημιούργησε η τυπωμένη γραφή. Γύρω από τον πασίγνωστο αφορισμό του «το μέσο είναι το μήνυμα», ο Marshall McLuhan κτίζει το επιχείρημα ότι οι τεχνολογίες δεν είναι μονάχα εφευρέσεις που άνθρωποι απλά χρησιμοποιούν, αλλά και μέσα επανεπινόησης κι επανακατασκευής του εαυτού τους. Η επινόηση των κινητών στοιχείων από τον Γουτεμβέργιο ήταν η αποφασιστική στιγμή για την εισβολή κι επικράτηση μιας κουλτούρας κυριαρχίας του οπτικού, αντλώντας σε αυτό το παιχνίδι προσαρμογής όλες τις αισθήσεις. Μαζί με την επιβολή της τυπογραφίας, επιχειρηματολογεί ο Marshall McLuhan, άνοιξαν λεωφόροι δημιουργίας του δυτικού ατομισμού, και μαζί του, του εθνικισμού, του καρτεσιανού δυϊσμού, της κυριαρχίας της λογοκρατίας, του αυτοματισμού, των μεθόδων της επιστημονικής έρευνας, της τυποποίησης και εξομοιωτισμού κι ομογενοποιησης της κουλτούρας και της αλλοτρίωσης των ατόμων.
Τα κινητά στοιχεία, με την ικανότητα πλέον της αναπαραγωγής κειμένων με ακρίβεια και ταχύτητα, επέκτειναν την τάση προς την ομογενοποίηση και επαναληπτικότητα που μαρτυρούν ο προοπτικισμός στην τέχνη και οι απαιτήσεις της μοναδικής οπτικής γωνίας. Γράφει ο Marshall McLuhan:
the world of visual perspective is one of unified and homogeneous space. Such a world is alien to the resonating diversity of spoken words. So language was the last art to accept the visual logic of Gutenberg technology, and the first to rebound in the electric age.
Τα ακίνητα της εβδομάδας




