Έξω από τα πλούσια αυτά αλίπεδα, και με την πρόσθετη «προσβολή» της περιθωριοποίησής της, η Τουρκία γαυγίζει την ωμή υπενθύμιση ότι η αιφνίδια αυτή προίκα των πρώτων υλών ενέχει και την «κατάρα» να δημιουργήσει ή οξύνει τις εντάσεις στην περιοχή, καθώς τα προικοδοτημένα κράτη θα αναμετρώνται σχετικά με την ιδιοκτησία αλλά και την δυνατότητα εκμετάλλευσης των αποθεμάτων αυτών υγραερίου.

Οι φυσικοί πόροι, όπως το πετρέλαιο, είναι η μεγαλύτερη πηγή ανεξέλεγκτης δύναμης στον κόσμο. Πετρολιγάρχες όπως ο Πούτιν κι οι Σαουδάραβες ξοδεύουν τα αμύθητα εισοδήματα από τις πρώτες ύλες των χωρών τους σε όπλα ή/και καταπίεση. Πολέμαρχοι και φανατικοί, από τα αραβικά καθεστώτα μέχρι το Κογκό και το Σουδάν, δαπανούν τον εντόπιο ορυκτό πλούτο σε ριζοσπαστικοποίηση και οπλισμό.

Χρηματοδοτημένοι και κινητοποιούμενοι από τις πρώτες ύλες στις οποίες έχουν βάλει χέρι, δικτάτορες και εξτρεμιστές δημιουργούν συνεχείς κρίσεις για την παγκόσμια τάξη και ειδικά, σαν στόχο τους, την Δύση. Κι η πηγή της δύναμης που παίρνουν από τις πρώτες ύλες είναι οι συνηθισμένοι καταναλωτές, που απλά κάνουν τα καθημερινά τους ψώνια, στο βενζινάδικο ή το μωλ.

Σε χρώμα κόκκινο, σαν το αίμα στον τίτλο του βιβλίου είναι η ράχη του ογκώδους σκληρόδετου ‘Blood and Oil’, του Leif Wenar. Όχι, ο συγγραφέας δεν είναι από τους δεκάδες διεθνολόγους, ιστορικούς ή πολιτικούς επιστήμονες που έχουν συγγράψει εμβριθείς πραγματείες στον ρόλο του πετρελαίου στις γεωπολιτικές διελκυνστίνδες και τις κοινωνικές αναταραχές που οφείλονται στην παρουσία και διεκδίκηση ενός τεράστιου πλούτου που ωστόσο έχει χαρακτηρισθεί η πιο σημαντική κατάρα των πρώτων υλών, ‘resource curse’, ή κατάρα του πετρελαίου, ‘The Oil Curse’.

Καθηγητής της φιλοσοφίας στο King’s College, o Leif Wenar πάει πίσω από τις επικεφαλίδες για να αναδιφήσει αυτόν ον κρυφό παγκόσμιο δυνάστη που συνθλίβει την δημοκρατία και την κοινωνική ανάπτυξη – και που βάζει τους αθώους αγοραστές και καταναλωτές σε συνεργασία με μερικούς από τους πιο σκοτεινούς κι επικίνδυνους, αιμοσταγείς ανθρώπους του πλανήτη.

Ο φιλόσοφος συγγραφέας ψάχνει την καθολική, σταθερή εξηγητική αρχή, τον κανόνα πίσω από το οχληρό φαινόμενο. Είναι αποφαίνεται, ο ίδιος κανόνας που επέτρεψε κάποτε το δουλεμπόριο, το άπαρτχάιντ και τις γενοκτονίες. Ένας ο κανόνας που όποτε καταργήθηκε οδήγησε στους μεγαλύτερους θριάμβους του ανθρώπου ως ανθρώπου, αλλά κι o κανόνας εκείνος η σκιά του οποίου αναζωπυρώνει την τυραννία, τον πόλεμο και την διαφθορά, μέσα από αυτό το παγκόσμιο εμπόριο των τρισεκατομμυρίων.

Στο δυσοίωνο στον τίτλο του βιβλίο του 'Blood Oil, Tyrants, Violence and the Rules that Run the World', ως φιλόσοφος ο Leif Wenar εγείρει ηθικά ζητήματα πάνω ακριβώς σε αυτή την συνωνυμία του πετρελαίου και του κακού. Αρπακτικότητα, θηριωδίες, πόλεμοι και εγκλήματα συνδέονται με πολλές βασικές πρώτες ύλες, όπως παραδείγματος χάριν τα διαμάντια στο Κονγκό που στάθηκαν η έμπνευση του σκοτεινού 'Καρδιά του Σκότους', του Τζόζεφ Κόνραντ.

Ο συγγραφέας σχολιάζει με αγανάκτηση πόσο η εξάρτησή μας από πρώτες ύλες και, χειρότερη ανάμεσά τους, το πετρέλαιο, μας οδηγεί να κλείσουμε τα μάτια στο κακό που συνδέεται με αυτό, είτε είναι αυτό κοινωνιοπαθείς ηγέτες ή σαδιστές πολέμαρχοι στον τρίτο κόσμο με τους οποίους συνεργαζόμαστε για να εξασφαλίσουμε τις πολύτιμες αυτές πρώτες ύλες.

Είναι, λοιπόν, ο πλούτος των πρώτων αυτών υλών ευλογία ή κατάρα για ένα τόπο κι ένα λαό;

Πλειάδα σχολιαστών, κι όχι μόνον ο Wenar, αποκαλούν τις πρώτες ύλες «κατάρα». Η κατάρα του πετρελαίου μπορεί να είναι κατάρα διαφθοράς σε τόπους χωρίς επαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες κατά της διαφθοράς ή την απαραίτητη ηθική δυνανεξία σε αυτήν.

Αν σκεφτήκατε την Κύπρο, σεις είπατε! Αλλά, μέλος της ευνομούμενης Ευρώπης και με παγιωμένη κουλτούρα δημοκρατικού ελέγχου η Κύπρος δεν αποπνέει τους ίδιους φόβους κοινωνικής αποσάθρωσης που συνδέονται με τον ξαφνικό πλούτο του πετρελαίου. Περισσότερο θα πρέπει να μας ανησυχήσει η ληστρική γεωστρατηγική βουλιμία μοχθηρών γειτόνων, καθώς ήδη βλέπουμε, μάλιστα, πολεμικά πλοία να αλωνίζουν τις θάλασσές μας, πειρατικά στο όνομα και τον τρόπο κι όχι μόνον στο όνομα της Τουρκίας, αυτό που ο Wenar αποκαλεί κατάρα της κυριαρχίας. Ως ο τυχερός αδύναμος που βρήκε τον θησαυρό να προκαλεί και προσκαλεί με την λάμψη του άγριους ληστές από τους οποίους δεν μπορεί να φυλαχτεί.

Η αναζήτηση προστατών ποιο κόστος και ποιες πραγματικές εξασφαλίσεις μπορεί να προσφέρει; Και δεν είναι αυτή η προστασία από μόνη της μια αμφισβήτηση της κυριαρχίας, όπως υπονοεί το "η κατάρα της κυριαρχίας";

Στις πιο θετικές σελίδες του βιβλίου του, στο κεφάλαιο Popular Philosophy, ο Wenar ζητεί από τους πολίτες τους ίδιους την χειραφετητική ευθύνη να διαβουλευθούν οι ίδιοι, να διεκδικήσουν από τους κυβερνήτες τους και να αξιώσουν από την διεθνή κοινότητα και τους θεσμούς της τις θεσμικές, πολιτικές και ηθικές προϋποθέσεις της ειρήνης, ασφάλειας, ευταξίας και διαφάνειας που αξιοδοτούν όχι μόνον την ύπαρξη και ευημερία του μικρού έθνους αλλά και την παγκόσμια κοινωνία σαν τέτοια.

Κι όμως, είναι το πετρέλαιο το ίδιο που τοποθέτησε τον εαυτό του σαν την κυριώτερη στον τελευταίο αιώνα αιτία πολέμου και γεωπολιτικών διενέξεων και ανακατατάξεων.

Κύριο και καίριο όρισμα ενός άλλου γεωγραφικού ντετερμινισμού που ξέρει μόνο ένα χαρτί να τραβά, αυτό του πολέμου ή της αμφισβήτησης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, περισσότερο ή λιγότερο βίαια, της εθνικής κυριαρχίας των προικοδοτημένων με την «κατάρα του πετρελαίου» χωρών.

Η γεωπολιτική «κατάρα» του πετρελαίου (…)

Το πετρέλαιο όμως δεν είναι μια αφηρημένη γεωστρατηγική συντεταγμένη, κινούμενο γύρω από τις κινήσεις της ιστορίας, κι ακολουθώντας την λογική των στρατηγικών κινήσεων στην γεωπολιτική σκακιέρα. Είναι μια στρατηγικής σημασίας πρώτη ύλη που αυτή καθορίζει τις αξίες και επιλογές του γεωστρατηγικού παιχνιδιού.

Από τον καιρό, στα 1892 και μετά, που ο Λόρδος Ναύαρχος Fischer του Βρετανικού Ναυαρχείου, και πιο αποφασιστικά ακόμη, ο Διάδοχός του Πρώτος Λόρδος του Ναυαρχείου, το 1911, Winston Churchill, εισηγήθηκαν κι επέβαλαν την χρήση του πετρελαίου αντί του κάρβουνου στα πλοία του βρετανικού στόλου, εν όψει μεταξύ άλλων και της δυνατότητας των πετρελαιοκίνητων (αλλά όχι των ατμοκίνητων) σκαφών να ανταγωνιστούν τα γερμανικά 'dreadnaughts', μιας ανερχόμενης, βιομηχανικής, πολιτικής και στρατιωτικής αναθεωρητικής δύναμης, το πετρέλαιο υπέδειξε αυτό και επέβαλε τις γεωστρατηγικές κινήσεις της Βρετανίας.

Μη έχοντας εγχώρια κοιτάσματα πετρελαίου, κι αφού εν καιρώ πολέμου δεν θα μπορούσε να βασίζεται με ασφάλεια στις φίλιες εισαγωγές από την Αμερική, που κατείχε το 63% των γνωστών τότε παγκόσμιων αποθεμάτων, η Βρετανία απεδύθη σε έναν ανελέητο όσο και πανέξυπνο αγώνα να εξασφαλίσει τα αποκλειστικά δικαιώματα των πετρελαίων της Περσίας, που οι κλασικοί της φιλόλογοι ήξεραν από τον Ηρόδοτο ως τις 'καιόμενες λίθους' και τις 'στήλες πυρός' που λάτρευαν οι Ζωροάστρες ιερείς της, ανάβοντας την εκλυόμενη νάφθα.

Με ένα πονηρό ξεγέλασμα της αντιδιεκδικήτριας Γαλλίας, εξασφάλισαν το Περσικό πετρέλαιο, ιδρύοντας την Anglo-Iranian Oil Company, μετέπειτα British Petroleum, ή BP, στην οποία μπήκε κύριος μέτοχος το κράτος. Με το πετρέλαιο δεν παίζεις, καίγεσαι.

Στρατηγικό όπλο αλλά και διαφιλονικούμενο πεδίο μάχης, το πετρέλαιο ξεκίνησε πολέμους γι' αυτό, αλλά και έγειρε την πλάστιγγα της νίκης προς την πλευρά όπου έρρεε πιο άφθονο. Πολεμώντας, για παράδειγμα για το πλούσιο σε πετρέλαια Μπακού, οι Γερμανοί που κατεύθυναν όλες τις προσπάθειές τους στην Ρουμανία και την Κασπία, παραδέχτηκαν ήττα όταν οι Βρετανοί πρόλαβαν και κατέλαβαν, το 1917, το Μπακού πρώτοι.

Με τα πρώτα μηχανοκίνητα στο πεδίο της μάχης, αεροπλάνα, τανκς και οχήματα προσωπικού κι επιμελητείας, ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πιο πολύνεκρος πόλεμος της Ιστορίας, έγινε για το πετρέλαιο και με το πετρέλαιο. Σχολιάζοντας τον χαρακτήρα του πολέμου, ο Λόρδος Curzon σχολίασε:

"Οι Σύμμαχοι κέρδισαν την νίκη πάνω σε μια πλημμύρα πετρελαίου... Με την έναρξη του πολέμου, το πετρέλαιο και τα προϊόντα του αναδείχθηκαν σαν τα κύρια εργαλεία με τα οποία οι συμμαχικές δυνάμεις θα διεξήγαγαν τον πόλεμο και με τα οποία θα τον κέρδιζαν."

Με την σειρά του, ο Γάλλος γερουσιαστής Henry Berenger, διευθυντής της πολεμικής Γενικής Επιτροπής Πετρελαίου, πρόσθεσε ότι το πετρέλαιο ήταν "το αίμα της νίκης. Η Γερμανία καυχιόταν για την ανωτερότητά της στον χάλυβα και τον άνθρακα, αλλά δεν έλαβε όσο έπρεπε υπόψη την δική μας ανωτερότητα σε πετρέλαιο."

Αυτός ήταν ο αιώνας του πετρελαίου. Ήταν και ο αιώνας του πολέμου. Ως να ακούγονται συνώνυμα τα δύο. Τούτο ισχυρίζεται οπωσδήποτε ο William Engdahl στο βιβλίο του 'Αιώνας του Πολέμου' (A Century of War), στο οποίο μελετά τις μεταπολεμικές δεκαετίες ως κυριαρχούμενες από την αγγλοαμερικανική πολιτική του πετρελαίου και την δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης γύρω από το πετρέλαιο σαν το κινούν αίτιον και κυρίαρχο παράγοντα στην διεθνή πολιτική και τις συγκρούσεις.

Έξω από τα πλούσια αυτά αλίπεδα, και με την πρόσθετη «προσβολή» της περιθωριοποίησής της, η Τουρκία γαυγίζει την ωμή υπενθύμιση ότι η αιφνίδια αυτή προίκα των πρώτων υλών ενέχει και την «κατάρα» να δημιουργήσει ή οξύνει τις εντάσεις στην περιοχή, καθώς τα προικοδοτημένα κράτη θα αναμετρώνται σχετικά με την ιδιοκτησία αλλά και την δυνατότητα εκμετάλλευσης των αποθεμάτων αυτών υγραερίου.

Οι φυσικοί πόροι, όπως το πετρέλαιο, είναι η μεγαλύτερη πηγή ανεξέλεγκτης δύναμης στον κόσμο. Πετρολιγάρχες όπως ο Πούτιν κι οι Σαουδάραβες ξοδεύουν τα αμύθητα εισοδήματα από τις πρώτες ύλες των χωρών τους σε όπλα ή/και καταπίεση. Πολέμαρχοι και φανατικοί, από τα αραβικά καθεστώτα μέχρι το Κογκό και το Σουδάν, δαπανούν τον εντόπιο ορυκτό πλούτο σε ριζοσπαστικοποίηση και οπλισμό.

Χρηματοδοτημένοι και κινητοποιούμενοι από τις πρώτες ύλες στις οποίες έχουν βάλει χέρι, δικτάτορες και εξτρεμιστές δημιουργούν συνεχείς κρίσεις για την παγκόσμια τάξη και ειδικά, σαν στόχο τους, την Δύση. Κι η πηγή της δύναμης που παίρνουν από τις πρώτες ύλες είναι οι συνηθισμένοι καταναλωτές, που απλά κάνουν τα καθημερινά τους ψώνια, στο βενζινάδικο ή το μωλ.

Σε χρώμα κόκκινο, λοιπόν, σαν το αίμα στον τίτλο του βιβλίου είναι η ράχη του ογκώδους σκληρόδετου ‘Blood and Oil’, του Leif Wenar. Στα ράφια μου απέναντι, το βιβλίο δείχνει παραστατικά την κόκκινη σαν αίμα ράχη του. Κι όχι, ο συγγραφέας δεν είναι από τους δεκάδες διεθνολόγους, ιστορικούς ή πολιτικούς επιστήμονες που έχουν συγγράψει εμβριθείς πραγματείες στον ρόλο του πετρελαίου στις γεωπολιτικές διελκυνστίνδες και τις κοινωνικές αναταραχές που οφείλονται στην παρουσία και διεκδίκηση ενός τεράστιου πλούτου που ωστόσο έχει χαρακτηρισθεί η πιο σημαντική κατάρα των πρώτων υλών, ‘resource curse’, ή κατάρα του πετρελαίου, ‘The Oil Curse’.

Καθηγητής της φιλοσοφίας στο King’s College στο Λονδίνο, o Leif Wenar πάει πίσω από τις επικεφαλίδες για να αναδιφήσει αυτόν τον κρυφό παγκόσμιο δυνάστη που συνθλίβει την δημοκρατία και την κοινωνική ανάπτυξη – και που βάζει τους αθώους αγοραστές και καταναλωτές σε συνεργασία με μερικούς από τους πιο σκοτεινούς κι επικίνδυνους, αιμοσταγείς ανθρώπους του πλανήτη.

Ο φιλόσοφος συγγραφέας ψάχνει την καθολική, σταθερή εξηγητική αρχή, τον κανόνα πίσω από το οχληρό φαινόμενο. Είναι αποφαίνεται, ο ίδιος κανόνας που επέτρεψε κάποτε το δουλεμπόριο, το άπαρτχάιντ και τις γενοκτονίες. Ένας ο κανόνας που όποτε καταργήθηκε οδήγησε στους μεγαλύτερους θριάμβους του ανθρώπου ως ανθρώπου, αλλά κι o κανόνας εκείνος η σκιά του οποίου αναζωπυρώνει την τυραννία, τον πόλεμο και την διαφθορά, μέσα από αυτό το παγκόσμιο εμπόριο των τρισεκατομμυρίων.

Στο δυσοίωνο στον τίτλο του βιβλίο του 'Blood Oil, Tyrants, Violence and the Rules that Run the World', ως φιλόσοφος ο Leif Wenar εγείρει ηθικά ζητήματα πάνω ακριβώς σε αυτή την συνωνυμία του πετρελαίου και του κακού. Αρπακτικότητα, θηριωδίες, πόλεμοι και εγκλήματα συνδέονται με πολλές βασικές πρώτες ύλες, όπως παραδείγματος χάριν τα διαμάντια στο Κονγκό που στάθηκαν η έμπνευση του σκοτεινού 'Καρδιά του Σκότους', του Τζόζεφ Κόνραντ.

Ο συγγραφέας σχολιάζει με αγανάκτηση πόσο η εξάρτησή μας από πρώτες ύλες και χειρότερη ανάμεσά τους το πετρέλαιο, μας οδηγεί να κλείσουμε τα μάτια στο κακό που συνδέεται με αυτό, είτε είναι αυτό κοινωνιοπαθείς ηγέτες ή σαδιστές πολέμαρχοι στον τρίτο κόσμο με τους οποίους συνεργαζόμαστε για να εξασφαλίσουμε τις πολύτιμες αυτές πρώτες ύλες.

Είναι, λοιπόν, ο πλούτος των πρώτων αυτών υλών ευλογία ή κατάρα για ένα τόπο κι ένα λαό;

Πλειάδα σχολιαστών κι όχι μόνον ο Wenar αποκαλούν τις πρώτες ύλες «κατάρα». Η κατάρα του πετρελαίου μπορεί να είναι κατάρα διαφθοράς σε τόπους χωρίς επαρκείς ασφαλιστικές δικλίδες κατά της διαφθοράς ή την απαραίτητη ηθική δυνανεξία σε αυτήν.

Αν σκεφτήκατε την Κύπρο, σεις είπατε! Αλλά, μέλος της ευνομούμενης Ευρώπης και με παγιωμένη κουλτούρα δημοκρατικού ελέγχου η Κύπρος δεν αποπνέει τους ίδιους φόβους κοινωνικής αποσάθρωσης που συνδέονται με τον ξαφνικό πλούτο του πετρελαίου. Περισσότερο θα πρέπει να μας ανησυχήσει η ληστρική γεωστρατηγική βουλιμία μοχθηρών γειτόνων, καθώς ήδη βλέπουμε, μάλιστα, πολεμικά πλοία να αλωνίζουν τις θάλασσές μας, πειρατικά στο όνομα και τον τρόπο κι όχι μόνον στο όνομα της Τουρκίας, αυτό που ο Wenar αποκαλεί κατάρα της κυριαρχίας. Ως ο τυχερός αδύναμος που βρήκε τον θησαυρό να προκαλεί και προσκαλεί με την λάμψη του άγριους ληστές από τους οποίους δεν μπορεί να φυλαχτεί.

Η αναζήτηση προστατών ποιο κόστος και ποιες πραγματικές εξασφαλίσεις μπορεί να προσφέρει; Και δεν είναι αυτή η προστασία από μόνη της μια αμφισβήτηση της κυριαρχίας όπως υπονοεί το "η κατάρα της κυριαρχίας";

Στις πιο θετικές σελίδες του βιβλίου του, στο κεφάλαιο Popular Philosophy ο Wenar ζητεί από τους πολίτες τους ίδιους την χειραφετητική ευθύνη να διαβουλευθούν οι ίδιοι, να διεκδικήσουν από τους κυβερνήτες τους και να αξιώσουν από την διεθνή κοινότητα και τους θεσμούς της τις θεσμικές, πολιτικές και ηθικές προϋποθέσεις της ειρήνης, ασφάλειας, ευταξίας και διαφάνειας που αξιοδοτούν όχι μόνον την ύπαρξη και ευημερία του μικρού αλλά και την παγκόσμια κοινωνία σαν τέτοια.

Κι όμως, είναι το πετρέλαιο το ίδιο που τοποθέτησε τον εαυτό του σαν την κυριώτερη στον τελευταίο αιώνα αιτία πολέμου και γεωπολιτικών διενέξεων και ανακατατάξεων.

Κύριο και καίριο όρισμα ενός άλλου γεωγραφικού ντετερμινισμού που ξέρει μόνο ένα χαρτί να τραβά, αυτό του πολέμου ή της αμφισβήτησης με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, περισσότερο ή λιγότερο βίαια, της εθνικής κυριαρχίας των προικοδοτημένων με την «κατάρα του πετρελαίου» χωρών.

Η γεωπολιτική «κατάρα» του πετρελαίου (…)

Το πετρέλαιο όμως δεν είναι μια αφηρημένη γεωστρατηγική συντεταγμένη, κινούμενο γύρω από τις κινήσεις της ιστορίας, κι ακολουθώντας την λογική των στρατηγικών κινήσεων στην γεωπολιτική σκακιέρα. Είναι μια στρατηγικής σημασίας πρώτη ύλη που αυτή καθορίζει τις αξίες και επιλογές του γεωστρατηγικού παιχνιδιού.

Από τον καιρό, στα 1892 και μετά, που ο Λόρδος Ναύαρχος Fischer του Βρετανικού Ναυαρχείου, και πιο αποφασιστικά ακόμη, ο Διάδοχός του Πρώτος Λόρδος του Ναυαρχείου, το 1911, Winston Churchill, εισηγήθηκαν κι επέβαλαν την χρήση του πετρελαίου αντί του κάρβουνου στα πλοία του βρετανικού στόλου, εν όψει μεταξύ άλλων και της δυνατότητας των πετρελαιοκίνητων (αλλά όχι των ατμοκίνητων) σκαφών να ανταγωνιστούν τα γερμανικά 'dreadnaughts', μιας ανερχόμενης, βιομηχανικής, πολιτικής και στρατιωτικής αναθεωρητικής δύναμης, το πετρέλαιο υπέδειξε αυτό και επέβαλε τις γεωστρατηγικές κινήσεις της Βρετανίας.

Μη έχοντας εγχώρια κοιτάσματα πετρελαίου, κι αφού εν καιρώ πολέμου δεν θα μπορούσε να βασίζεται με ασφάλεια στις φίλιες εισαγωγές από την Αμερική, που κατείχε το 63% των γνωστών τότε παγκόσμιων αποθεμάτων, η Βρετανία απεδύθη σε ένα ανελέητο όσο και πανέξυπνο αγώνα να εξασφαλίσει τα αποκλειστικά δικαιώματα των πετρελαίων της Περσίας, που οι κλασικοί της φιλόλογοι ήξεραν από τον Ηρόδοτο, ως τις 'καιόμενες λίθους' και τις 'στήλες πυρός' που λάτρευαν οι Ζωροάστρες ιερείς της, ανάβοντας την εκλυόμενη νάφθα.

Με ένα πονηρό ξεγέλασμα της αντιδιεκδικήτριας Γαλλίας, εξασφάλισαν το Περσικό πετρέλαιο, ιδρύοντας την Anglo-Iranian Oil Company, μετέπειτα British Petroleum, ή BP, στην οποία μπήκε κύριος μέτοχος το κράτος. Με το πετρέλαιο δεν παίζεις, καίγεσαι.

Στρατηγικό όπλο αλλά και διαφιλονικούμενο πεδίο μάχης, το πετρέλαιο ξεκίνησε πολέμους γι' αυτό, αλλά και έγειρε την πλάστιγγα της νίκης προς την πλευρά όπου έρρεε πιο άφθονο. Πολεμώντας, για παράδειγμα για το πλούσιο σε πετρέλαια Μπακού, οι Γερμανοί που κατεύθυναν όλες τις προσπάθειές τους στην Ρουμανία και την Κασπία, παραδέχτηκαν ήττα όταν οι Βρετανοί πρόλαβαν και κατέλαβαν, το 1917, το Μπακού πρώτοι.

Με τα πρώτα μηχανοκίνητα στο πεδίο της μάχης, αεροπλάνα, τανκς και οχήματα προσωπικού κι επιμελητείας, ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, ο πιο πολύνεκρος πόλεμος της Ιστορίας έγινε για το πετρέλαιο και με το πετρέλαιο. Σχολιάζοντας τον χαρακτήρα του πολέμου, ο Λόρδος Curzon σχολίασε:

"Οι Σύμμαχοι κέρδισαν την νίκη πάνω σε μια πλημμύρα πετρελαίου... Με την έναρξη του πολέμου, το πετρέλαιο και τα προϊόντα του αναδείχθηκαν σαν τα κύρια εργαλεία με τα οποία οι συμμαχικές δυνάμεις θα διεξήγαγαν τον πόλεμο και με τα οποία θα τον κέρδιζαν."

Με την σειρά του ο Γάλλος γερουσιαστής Henry Berenger, διευθυντής της πολεμικής Γενικής Επιτροπής Πετρελαίου πρόσθεσε ότι το πετρέλαιο ήταν "το αίμα της νίκης. Η Γερμανία καυχιόταν για την ανωτερότητά της στον χάλυβα και τον άνθρακα, αλλά δεν έλαβε όσο έπρεπε υπόψη την δική μας ανωτερότητα σε πετρέλαιο."

Αυτός ήταν ο αιώνας του πετρελαίου. Ήταν και ο αιώνας του πολέμου. Ως να ακούγονται συνώνυμα τα δύο. Τούτο ισχυρίζεται οπωσδήποτε ο William Engdahl στο βιβλίο του 'Αιώνας του Πολέμου' (A Century of War) στο οποίο μελετά τις μεταπολεμικές δεκαετίες ως κυριαρχούμενες από την αγγλοαμερικανική πολιτική του πετρελαίου και την δημιουργία μιας νέας παγκόσμιας τάξης γύρω από το πετρέλαιο σαν το κινούν αίτιον και κυρίαρχο παράγοντα στη διεθνή πολιτική και τις συγκρούσεις.

Στα ράφια μου απέναντι, το βιβλίο του επιμένει να δείχνει την κόκκινη σαν αίμα ράχη του.