Μόνο η κορυφή του παγόβουνου η λίστα με τις φερόμενες διαγραφές δανείων - Η διαδικασία αναζήτησης ευθυνών για την κατάσταση των δημοσίων οικονομικών και του χρηματοπιστωτικού τομέα έχει πάρει τον δρόμο της και αρκετοί είναι αυτοί που θα κληθούν να λογοδοτήσουν

Η ΕΞΥΓΙΑΝΣΗ του τραπεζικού τομέα και γιατί αφέθηκαν τα πράγματα τα φθάσουν στον πάτο

Η κορυφή του παγόβουνου φαίνεται πως είναι η ιστορία που άρχισε την περασμένη εβδομάδα, με τη δημοσίευση λίστας με ονόματα ατόμων τα οποία φέρονται να έτυχαν ευνοϊκής μεταχείρισης από τράπεζες, οι οποίες διέγραψαν δάνειά τους. Όλοι όσων τα ονόματα φαίνονται στη λίστα διέψευσαν κατηγορηματικά ότι είχαν οποιαδήποτε σχέση με χαριστική διαγραφή δανείων. Οι περισσότεροι είπαν πως αυτό που μοιάζει με διαγραφή είναι απλώς διευθέτηση τόκων, τους οποίους συνήθως οι τράπεζες δεν ζητούν αν ένα δάνειο εξοφληθεί. Το θέμα δεν φαίνεται, όμως, ότι θα σταματήσει εδώ.

Η εφημερίδα μας απευθύνθηκε σε άτομα τα οποία είναι σε θέση να γνωρίζουν καλά τι ακριβώς συνέβαινε σε τράπεζες, είτε επειδή ήταν κοντά στα τεκταινόμενα ως εκ της θέσεώς τους είτε γιατί έχουν πρόσβαση σε έρευνες που βρίσκονται σε εξέλιξη. «Πολλές φορές», είπαν στη «Σ» τα άτομα αυτά, «νιώθουμε πολύ δυσάρεστα όταν ενώπιον ξένων εμπειρογνωμόνων είμαστε υποχρεωμένοι να παραδεχόμαστε ότι όσα βρίσκουν στην πορεία των ερευνών τους, όντως συνέβαιναν στην Κύπρο».

Ανάκτορα και ξενοδοχεία

Αρκετές από τις «σκοτεινές» υποθέσεις έχουν ήδη διαλευκανθεί, ενώ άλλες βρίσκονται υπό εξέταση. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε τα πιο κάτω, όπως ακριβώς μας τα περιέγραψαν τα άτομα που είναι σε θέση να γνωρίζουν πολύ καλά τι ακριβώς συνέβαινε σε τράπεζες τα τελευταία χρόνια:

*Εταιρεία γνωστού επιχειρηματία είχε φτάσει στο σημείο να αγοράσει μέχρι και ανάκτορο εκτός Κύπρου, με δάνεια από τις δύο μεγάλες τράπεζες. Η αγορά όμως δεν πήγε καλά και οι τράπεζες βρέθηκαν εκτεθειμένες για πολλά εκατομμύρια. Αρκετά από αυτά τα χρήματα εισπράχθηκαν από άλλη εταιρεία, η οποία είχε αναλάβει την ολοκλήρωση του παλατιού, ενώ τα υπόλοιπα διαγράφηκαν.

*Εταιρεία με στενούς κομματικούς δεσμούς είχε ζητήσει και πέτυχε διαγραφή χρεών για ξενοδοχεία που είχε κτίσει και τα οποία δεν πήγαν καλά.

*Επιχειρηματίας, φίλα προσκείμενος σε πολιτικό κόμμα, έτυχε ευνοϊκής μεταχείρισης, διαγράφηκαν δηλαδή δάνεια ύψους εκατομμυρίων, εν γνώσει της τράπεζας ότι τα δάνεια τα οποία του χορηγήθηκαν δεν χρησιμοποιούντο μόνο για τους σκοπούς της επιχείρησής του, αλλά και για στήριξη οργάνωσης που έχει στενούς δεσμούς με το κόμμα. Μάλιστα, από κάποιο σημείο και μετά οι πιέσεις που ασκούντο για διαγραφή των δανείων ήταν τόσο έντονες, που απειλήθηκαν και οι σχέσεις μεταξύ των δύο μερών.

Ο επιχειρηματίας αυτός είχε συνάψει δάνεια και από δεύτερη τράπεζα, η οποία επίσης διέγραψε αρκετά από αυτά. Όταν όμως έφθασε σε σημείο να μην μπορεί να ανταποκριθεί στις πιέσεις του για περαιτέρω «διευκολύνσεις» επήλθε πλήρης ρήξη, με αποτέλεσμα το θέμα να φτάσει και σε απειλές για παραιτήσεις στελεχών της συγκεκριμένης τράπεζας.

Έναντι σιωπής

*Άλλος επιχειρηματίας ζήτησε επίσης διαγραφή δανείου αρκετών εκατοντάδων ευρώ, με τρόπο που η τράπεζα η οποία τον διευκόλυνε να «εξασφαλίσει» τη στήριξη ή και τη σιωπή του σε θέματα τα οποία δεν έπρεπε να γίνουν γνωστά.

*Διοικητικός σύμβουλος τράπεζας μεσολάβησε για να διαγραφεί δάνειο πολιτικού το οποίο είχε συναφθεί για χρηματοδότηση της εταιρείας του, η οποία όμως είχε χρεοκοπήσει. Το δάνειο διαγράφηκε χωρίς δεύτερη κουβέντα.

Συγγενής στελέχους αποφάσιζε τα «δώρα»

*Το ύψος των «δώρων» στα ηγετικά στελέχη τράπεζας καθοριζόταν από στενό συγγενικό πρόσωπο άλλου στελέχους της και φυσικά ενεκρίνετο από το διοικητικό συμβούλιο, αφού ήταν περισσότερο από φανερό ότι τα ποσά για τα «δώρα» είχαν αποφασισθεί με άνωθεν εντολές.

*Επιχειρηματίας με κομματικούς δεσμούς, που αγόρασε μια χρεοκοπημένη εταιρεία, πέτυχε τη διαγραφή των δανείων της (τα οποία αυξήθηκαν, όπως ήταν αναμενόμενο, μετά την αγορά), λόγω ακριβώς των κομματικών διασυνδέσεών του.

Με τεράστια ακίνητη περιουσία

Όπως μας αναφέρθηκε, τραπεζίτες ευνοούσαν συγκεκριμένα άτομα και επιχειρηματίες, καθώς και πολιτικούς, ακριβώς για να εξαγοράζουν τη σιωπή, τη στήριξη ή και την προώθηση δικών τους συμφερόντων. Χαρακτηριστικά μας αναφέρθηκε η περίπτωση τραπεζικού στελέχους που, λόγω της θέσης του, αναλάμβανε την προώθηση δανείων σε εταιρείες για την εκτέλεση μεγάλων έργων. Το στέλεχος αυτό εξασφάλιζε όχι μόνο «δώρα» από την τράπεζα γιατί έκλεινε συμφωνίες για δάνεια, αλλά έπαιρνε και «δώρα» από τους δανειζόμενους. «Δεν είναι τυχαίο», τόνισαν οι ίδιες πηγές, «που το στέλεχος αυτό βρέθηκε με τεράστια ακίνητη περιουσία». Σε παρατήρησή μας, πώς ήταν δυνατόν να γίνονται τόσες διαγραφές χωρίς να παρεμβαίνει η Κεντρική Τράπεζα για να τις σταματά, μας ελέχθη ότι τα τραπεζικά ιδρύματα μπορούν να παραγράψουν δάνεια μέχρι και 100.000 ευρώ χωρίς την έγκριση της Κεντρικής.

Όμως, για τα μεγάλα ποσά, κανονικά θα έπρεπε να ενημερώνεται η Κεντρική, η οποία μπορούσε να σταματήσει τις διαγραφές ή να συμφωνήσει υπό ορισμένες προϋποθέσεις.

Λαϊκή απαίτηση για πλήρη διαλεύκανση

Όλα αυτά μαζί με άλλες υποθέσεις, οι οποίες αναμένεται να έρθουν στο φως της δημοσιότητας από τις έρευνες που θα διενεργήσει η Επιτροπή την οποία διόρισε η Κυβέρνηση, πρέπει να διαλευκανθούν πλήρως, ανέφεραν στην εφημερίδα μας έγκυροι νομικοί κύκλοι, για να ικανοποιηθεί σε κάποιο βαθμό το περί δικαίου αίσθημα του λαού, που βλέπει και ακούει σημεία και τέρατα, ενώ αγωνίζεται να εξασφαλίσει απλώς τα προς το ζην, λόγω της δυσχερούς οικονομικής κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει εξαιτίας της κρίσης και του μνημονίου.

Τα ερωτήματα και οι απαντήσεις που οφείλει ο Διοικητής

ΤΗΝ ίδια ώρα, απαντήσεις αναμένουν οι πολίτες και από άλλα τρία άτομα που βρέθηκαν ή βρίσκονται σε θέσεις-κλειδιά: Τον Διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας, τον τέως Πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια και τον τέως Υπουργό Οικονομικών Βάσο Σιαρλή. Κάποια κόμματα έχουν εγείρει θέμα και για τον νυν Υπουργό Οικονομικών Μιχάλη Σαρρή, σε σχέση με τις ενέργειες τις οποίες αναμενόταν να κάνει ενόσω ήταν πρόεδρος της Λαϊκής Τράπεζας, πριν από έναν περίπου χρόνο. Κωδικοποιώντας όσα ο λαός απαιτεί να μάθει, η εφημερίδα μας απηύθυνε την εβδομάδα που πέρασε τα ακόλουθα ερωτήματα στον Διοικητή της Κεντρικής Πανίκο Δημητριάδη, χωρίς ακόμα να υπάρξει οποιαδήποτε απάντηση εκ μέρους του:

*Αφού γνωρίζατε ότι η Λαϊκή ήταν στον αναπνευστήρα από την ημέρα που αναλάβατε, γιατί δεν την κλείσατε; Γιατί την αφήσατε να αιμορραγεί, υποχρεώνοντας τον λαό να πληρώνει τις μεταγγίσεις;

*Οι μεταγγίσεις αυτές είναι 11 δισεκατομμύρια ευρώ, συν κάποιο άλλο ποσό, άγνωστο, το οποίο αποτελεί μέρος των έξι δισεκατομμυρίων, τα οποία η Κυβέρνηση χορήγησε υπό τη μορφή ομολόγων, με νομοθεσία που εγκρίθηκε τον Νοέμβριο του 2012;

*Για να πάρει μια τράπεζα ρευστότητα από τον ELA, πρέπει, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), ο Διοικητής της εθνικής Κεντρικής να το ζητήσει από το διοικητικό συμβούλιο της ΕΚΤ, διαβεβαιώνοντας ότι: α) Η τράπεζα αυτή είναι φερέγγυο ίδρυμα. β) Ότι έχει ικανοποιητικές εξασφαλίσεις. Αφού γνωρίζατε ότι η Λαϊκή ήταν στον αναπνευστήρα, πώς πείθατε την ΕΚΤ ότι η συγκεκριμένη τράπεζα ήταν και φερέγγυα και αξιόχρεη; Όπως είναι γνωστό, η Λαϊκή ζήτησε και πήρε από τον ELA αρκετά δισεκατομμύρια κατά την περίοδο Μαΐου-Αυγούστου 2012, ενώ τον Ιούνιο του 2012 είχε ήδη πάρει 1,8 δισεκατομμύριο από το κράτος.

*Η Λαϊκή πήρε σε διάστημα ενός χρόνου (Σεπτέμβριος 2011-Αύγουστος 2012) συνολικά 9,4 δις από τον ELA και 1,8 από το κράτος. Πώς χρησιμοποιήθηκαν αυτά τα χρήματα; Σε ποιων τις τσέπες πήγαν; Κι αν κάποια από αυτά χρησιμοποιήθηκαν για να αποκατασταθεί ο ισολογισμός της επειδή κάποιοι σήκωσαν -αν σήκωσαν- καταθέσεις, ποιοι ήταν αυτοί και πόσα σήκωσαν;

Γνωρίζατε για το κούρεμα…

*ΤΟ ΜΕΡΟΣ του μνημονίου για τον τραπεζικό τομέα το χειριστήκατε ο ίδιος, ως Διοικητής, με την Τρόικα. Μάλιστα, όταν παραπονέθηκαν οι τροϊκανοί ότι υπήρχε καθυστέρηση, η Κεντρική Τράπεζα ξεμπέρδεψε μέσα σε ένα σαββατοκύριακο με τα του τραπεζικού τομέα και κατέληξε σε συμφωνία με την Τρόικα. Είναι νωπές ακόμα οι συζητήσεις για τις αντιδράσεις που προκάλεσε η αποδοχή εκ μέρους της Κεντρικής, της απαίτησης της Τρόικας για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Στο μνημόνιο, το οποίο συμφώνησε η κυβέρνηση Χριστόφια, στην εισαγωγή αλλά και στην παράγραφο 1.9, είναι ξεκάθαρο ότι θα γινόταν διάλυση τράπεζας (ή τραπεζών).

Είναι επίσης καθαρός και ο τρόπος με τον οποίο θα γινόταν η διάλυση. Για να γραφτούν όλα αυτά στο χαρτί, πρέπει να είχαν συζητηθεί εξαντλητικά σε όλες τις λεπτομέρειές τους: Από πού θα αντληθούν κεφάλαια για την ανακεφαλαιοποίηση, ποιοι θα πληρώσουν αυτά τα λεφτά και με ποιον τρόπο. Το λογικό είναι πως η Τρόικα θα πρέπει να είχε τουλάχιστον θίξει το θέμα του κουρέματος καταθέσεων. Άρα, ως Διοικητής, γνωρίζατε. Ή, ακόμα χειρότερα, αποδεχθήκατε τη λύση αυτή, καθορίζοντας την ίδια στιγμή και το μέλλον -τον αφανισμό ουσιαστικά- των τραπεζών. Δεν είναι άσχετες οι δηλώσεις σας, κατά καιρούς, ότι το κούρεμα καταθέσεων δεν πρέπει να αποκλείεται. Με ποιο σκεπτικό συμφωνήσατε με το κούρεμα; Ενημερώσατε την προηγούμενη, αλλά και την παρούσα Κυβέρνηση γι’ αυτό;

*Θεωρείτε επαρκή δικαιολογία αυτό που είπατε την περασμένη Τρίτη, ότι δηλαδή δεν προχωρήσατε σε κλείσιμο της Λαϊκής από τον περασμένο Μάιο όταν αναλάβατε το αξίωμά σας, επειδή δεν θα ήταν ορθό Διοικητής ενός μηνός να προχωρούσε σε μια τέτοια απόφαση;

*Είπατε στη συνέντευξή σας ότι η ζημιά θα ήταν πολύ μεγάλη, αν κλείνατε τη Λαϊκή πέρσι τον Ιούνιο, επειδή θα έχαναν τις καταθέσεις τους όλοι οι καταθέτες και τις δουλειές τους όλοι οι εργαζόμενοι στην τράπεζα αυτή. Όμως: Οι ασφαλισμένοι καταθέτες, όσοι δηλαδή είχαν μέχρι 100.000 ευρώ, δεν θα τις έχαναν. Οι εργαζόμενοι, ναι, θα έχαναν τις δουλειές τους, θα αποζημιώνονταν όμως με κάποιον τρόπο από τον μεγαλομέτοχο, δηλαδή το κράτος. Ποια είναι η διαφορά του σημερινού κλεισίματος της Λαϊκής από αυτόν του περασμένου Ιουνίου; Η διαφορά που διαπιστώνει ο απλός πολίτης είναι τα περισσότερα δισεκατομμύρια που φορτώθηκε από τότε μέχρι σήμερα η Λαϊκή και τα οποία καλείται σήμερα να πληρώσει ο καθένας από μας. Συμφωνείτε;

Η συνέντευξη του Δημήτρη Χριστόφια

Δεδομένου ότι την εβδομάδα που έρχεται ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα δώσει συνέντευξη Τύπου, όπως ανακοίνωσε, για να απαντήσει σε ερωτήματα για την περιουσία του και αυτήν της οικογένειάς του, παραθέτουμε μερικά ακόμα ερωτήματα τα οποία καλό θα ήταν να απαντήσει για να ικανοποιήσει και τον απλό άνθρωπο, αυτόν για τον οποίο τόσο νοιάζεται, όπως μας έλεγε συχνά όταν ήταν Πρόεδρος. Ρωτούμε λοιπόν εκ των προτέρων τον κ. Χριστόφια:

*Η απόφασή σας του Οκτωβρίου 2011, για συμμετοχή των κυπριακών τραπεζών στο κούρεμα του ελληνικού χρέους ύψους 4,5 δις, ήταν αποτέλεσμα συμβουλών των συνεργατών σας, ή ήταν προϊόν δικής σας απόφασης; Γνωρίζατε τις συνέπειες; Είχατε έρθει σε συνεννόηση με τους τραπεζίτες πριν τους δεσμεύσετε;

*Γνωρίζατε για την τράπεζά σας; Σας ενημέρωναν, ως τον μεγαλομέτοχο της Λαϊκής, για την κατάστασή της; Σας ενημέρωνε ο Διοικητής και ο τότε Υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή; Αν όχι, ζητούσατε εσείς ενημέρωση για την τράπεζά σας; Τι σας έλεγαν;

*Γνωρίζατε ότι ο Διοικητής ζητούσε συνεχώς ενίσχυση της ρευστότητας της Λαϊκής από τον ELA, επιβαρύνοντας περισσότερο την αιμορραγούσα τράπεζα και κατ’ επέκταση και το κράτος στο οποίο ανήκε;

*Ποιου απόφαση ήταν να μετατεθεί το κλείσιμο της στρόφιγγας του ELA προς τη Λαϊκή μετά τις προεδρικές εκλογές, ώστε να μεταφερθεί το πρόβλημα στη νέα Κυβέρνηση;

*Ο Διοικητής Δημητριάδης, τον οποίον εσείς διορίσατε, σας κατηγόρησε στη συνέντευξη Τύπου της περασμένης Τρίτης ότι σας πίεζε ευγενικά να συμφωνήσετε σε μνημόνιο, επειδή η καθυστέρηση οδηγούσε σε χειρότερο πρόγραμμα στήριξης. Είπε συγκεκριμένα ο κ. Δημητριάδης:

«Η ελπίδα που είχαμε για υποστήριξη από κάπου αλλού είναι αυτή που μας καθυστέρησε και μας οδήγησε σε ένα πολύ χειρότερο πρόγραμμα απ' ό,τι θα μπορούσαμε να είχαμε προηγουμένως. Ενημέρωνα τακτικότατα την προηγούμενη κυβέρνηση, για τον κίνδυνο κατάρρευσης του τραπεζικού συστήματος και είναι αυτός ο λόγος που την πίεσα να αποδεχθεί να υποβάλει αίτηση, για να μπει σε πρόγραμμα στήριξης από τον Ιούνιο». Πώς απαντάτε επ’ αυτού;

*Γνωρίζετε πώς διατέθηκε το 1,8 δισεκατομμύριο που δώσατε στη Λαϊκή πέρσι τον Ιούνιο και τα 9,2 δισεκατομμύρια που η κρατική τράπεζα πήρε από τον ELA μέσα σε ένα χρόνο; Πού πήγαν αυτά τα κεφάλαια; Μήπως μέρος τους χρησιμοποιήθηκε για να καλυφθούν και ανάγκες του κράτους;

*Σας είχε οποιοσδήποτε ενημερώσει ότι τα 9,2 δισεκατομμύρια που πήρε η Λαϊκή από τον ELA αντιπροσώπευαν το 60% του ΑΕΠ της χώρας;

Να μας πει και ο Βάσος Σιαρλή…

ΤΑ ΙΔΙΑ ερωτήματα πρέπει να απαντήσει και ο Υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή, ο οποίος μετείχε στην κυβέρνηση Χριστόφια, όταν:

Πρώτον: Το κράτος απέκτησε τη Λαϊκή, έναντι 18.000 εκατομμύριων.

Δεύτερο: Θα έπρεπε κανονικά να απαιτεί να ενημερώνεται για την κατάσταση κρατικής περιουσίας, που ετύγχανε να είναι μάλιστα μια τράπεζα. Ο ίδιος ήταν τραπεζίτης και θα έπρεπε να γνωρίζει καλύτερα απ' όλους πώς θα έπρεπε να κυλούν τα πράγματα για να είναι βιώσιμος ένας τέτοιος οργανισμός. Δεδομένου του γεγονότος ότι ήταν τραπεζίτης, γιατί επέτρεπε να διατηρείται στη ζωή μια τράπεζα η οποία ρουφούσε κυριολεκτικά το αίμα του λαού, που ήδη υπέφερε από την οικονομική κρίση και υφίστατο τις συνέπειές της με οδυνηρό τρόπο;