Οι τοπικές κοινωνίες στη λαβίδα των κομμάτων
Η κομματική παρέμβαση έχει μετατρέψει τις εκλογές για την τοπική αυτοδιοίκηση σε πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης με φόντο τις Προεδρικές του 2013

Ενώ, σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, το ενδιαφέρον των πολιτών για τις επικείμενες αυτοδιοικητικές εκλογές παρουσιάζεται κατακόρυφα… υποτονικό, οι μηχανισμοί των κομμάτων τίθενται, διαρρέοντος του χρόνου προς την 18η Δεκεμβρίου, σε πλήρη ενεργοποίηση. Στόχος, η εκλογή όσο το δυνατόν περισσότερων υποστηριζόμενων υποψηφίων δημάρχων, αλλά και η επίτευξη του καλύτερου δυνατού αποτελέσματος σε επίπεδο δημοτικών και κοινοτικών συμβουλίων.

Εκεί, δηλαδή, όπου θα καταγραφεί η πραγματική δύναμη των κομμάτων, σε μια πολιτική συγκυρία που περιοροθετείται από πέντε εξαιρετικής σημασίας γεγονότα: τη νωπή καταγραφή της εκλογικής δύναμης των πολιτικών δυνάμεων στις βουλευτικές εκλογές του περασμένου Μαΐου, την τραγωδία της 11ης Ιουλίου και τις καταλυτικές της συνέπειες στο πολιτικό σκηνικό, την ολοένα επιδεινούμενη οικονομική κρίση, τις ραγδαίες εξελίξεις στο ενεργειακό μέτωπο στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και τις επερχόμενες προεδρικές εκλογές του 3013. Συνθήκη η οποία πιστοποιεί την εξέχουσα πολιτική σημασία της επί θύραις εκλογικής αναμέτρησης, αλλά και επιρρώνει την άμεση εμπλοκή των κομμάτων στη διαδικασία «αυτοθέσμισης» των τοπικών κοινωνιών.

Κομματική ρητορική...
Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο το ότι, σταδιακά, η κομματική ρητορική έχει μετατοπιστεί από την εμφαντική εστίαση στον αυτόνομο, αδέσμευτο και ανεξάρτητο ρόλο της τοπικής κοινωνίας στο να ρυθμίσει, αυτοδιοικητικά, τα του οίκου της, στην πολιτικώς και κομματικώς προεξέχουσα σημασία των δημοτικών εκλογών του Δεκεμβρίου.
Καθώς τρεις μόλις περίπου εβδομάδες απομένουν από την προσφυγή στις κάλπες, τα πολιτικά κόμματα επιχειρούν, ακριβώς, να αναδείξουν τον πολιτικό χαρακτήρα των εκλογών, προκειμένου να συσπειρώσουν τους ψηφοφόρους τους, αλλά και να εκμεταλλευθούν επικοινωνιακά τα όποια «μηνύματα» της κάλπης, ενόψει της προεδρικής εκλογής.

Παράλληλα, όπως έχουμε επισημάνει ήδη, οι δημοτικές εκλογές, παρότι περιενδυμένες τον ευφημισμό του… απολίτικου, έχουν, για τα κόμματα, πάντοτε μιαν εξαιρετικά δραστική πολιτική αγωγιμότητα. Εν πρώτοις, είναι η μοναδική εκλογική αναμέτρηση, πέραν των Προεδρικών, που καθιστά δυνατές τις συνεργασίες μεταξύ των κομμάτων, οι οποίες ενίοτε προσλαμβάνουν το χαρακτήρα προκρίματος γι’ αυτές τις τελευταίες. Καθώς προηγούνται κατά τι χρονικώς αυτών, λειτουργούν, κατά κανόναν, ως πρόπλασμα και εφαλτήριο συμμαχικών συσσωματώσεων, έστω κι αν τα κόμματα φροντίζουν, αναλόγως των πολιτικών σχεδιασμών και αναγκών τους, να απωθήσουν την πολιτική διάσταση, την οποία, εκ των πραγμάτων, ενέχουν.

Υπό αυτήν τη σημασία, οι εκλογές στην τοπική αυτοδιοίκηση καθίστανται το πεδίο μιας ευάγωγης πολιτικο-κομματικής συναλλαγής, με εξαργυρώσιμο αντίδωρο τις εκλογές για την Προεδρία του κράτους. Κατά δεύτερον, αποτελούν την πρώτη επίσημη καταγραφή της πολιτικής δύναμης των κομμάτων μετά την τραγωδία της 11ης Ιουλίου.

Το υπόβαθρο των ζυμώσεων
Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ κοινών παρονομαστών συναλλαγής μεταξύ των κομματικών σχηματισμών είναι ένα στοιχείο που παρατηρήθηκε από την πρώτη στιγμή που άνοιξε το «κεφάλαιο» δημοτικές εκλογές, σ’ ένα χρονοβόρο και εν πολλοίς παρελκυστικό παιγνίδι συναλλακτικής διαβούλευσης, με πολλές ετεροβαρείς και παράδοξες συμμαχίες.
Καθίσταται λοιπόν εύλογο ότι, και εν όψει αυτής της αυτοδιοικητικής εκλογής, η κομματική παρέμβαση λειτούργησε τόσο ως το υπόβαθρο όσο και ως ο καταλύτης των διεξαγόμενων ζυμώσεων σε «κοινωνικό και τοπικό επίπεδο».

Και δεν είναι καθόλου, επίσης, τυχαίο, ότι αρκετοί «ανεξάρτητοι» ή «υπερκομματικοί» υποψήφιοι έχουν λάβει το χρίσμα του κόμματος από το οποίο προέρχονται ή τη στήριξη συνεργαζόμενων κομμάτων, ενώ κάποιες υποψηφιότητες είναι ακραιφνώς ιδεολογικοπολιτικής κατεύθυνσης.

Από την άλλη, το γεγονός ότι οι αυτοδιοικητικοί θεσμοί και οι πολιτικές που ασκούνται σε δημοτικό και κοινοτικό επίπεδο έχουν να κάνουν, κατά κύριο λόγο, με την καθημερινότητα των πολιτών, αναβαθμίζει το δείκτη σημασίας της προσπάθειας επέκτασης της κομματικής επιρροής στο τοπικό πεδίο.

Αρκεί να συνυπολογίσει κανείς, ανάμεσα σε πολλούς άλλους παράγοντες ασφαλώς, τη δυναμική που προσέδωσε στο ΑΚΕΛ και στον υποψήφιό του στις προεδρικές εκλογές του 2008 Δημήτρη Χριστόφια η επικράτηση, με κομματικούς υποψηφίους, στους τρεις από τους κεντρικούς δήμους της χώρας -Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα-, αλλά και σε άλλους κομβικούς περιφερειακούς δήμους, στο πλαίσιο, βεβαίως, μιας προεδρικής «συναλλαγής», η οποία ανετράπη, όπως είναι γνωστόν, έξι μήνες πριν από τη διεξαγωγή των εκλογών.

Γερό τεστ για Προεδρικές
ΥΠΟ αυτά τα δεδομένα, οι εκλογές στην τοπική αυτοδιοίκηση μετατρέπονται
αυτομάτως σ’ ένα γερό… τεστ για τους εν δυνάμει συσχετισμούς των προεδρικών εκλογών, η τελική ευθεία για τις οποίες θα εκκινήσει πάνω στο «κληροδότημα δυνάμεων» της αναμέτρησης στην τοπική αυτοδιοίκηση.

Μάλιστα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που εκφράζουν την εκτίμηση ότι ήδη άρχισε να διαμορφώνεται το πλέγμα των συμμαχιών για τις προεδρικές εκλογές του 2013, με επίκεντρο «πρωτοβουλίες και κινήσεις» σε αυτοδιοικητικό επίπεδο.

Έτσι, το υποτιθέμενο αυτόνομο, αυτόβουλο και αυτοδιοίκητο των τοπικών κοινωνιών ισχύει μόνο στα χαρτιά, στα λόγια, στις προθέσεις, στις διατρανώσεις, στις μεγαλόστομες διακηρύξεις των κομμάτων για νέα «κοινωνικά συμβόλαια» με τον λαό, για εγκαθίδρυση άφθαρτων δεσμών εμπιστοσύνης ανάμεσα στους πολίτες και στους «αντιπροσώπους» τους, για θεσμοθέτηση δομών «διαβούλευσης» με την κοινωνία, για σεβασμό της λαϊκής βούλησης, για την ανάγκη παρείσφρησης μιας «ηθικής της αληθινού» στη διαβρωμένη από ψευδολογίες τρέχουσα πολιτική ρητορική και πρακτική.

Προφανώς, η τραγωδία στο Μαρί προσφερόταν έκτακτα για λαφυραγώγηση του λαϊκού αισθήματος. Και, προφανέστατα, η τοπική αυτοδιοίκηση, με τα χαρακτηριστικά αυξημένης συμμετοχικότητας και τοπικής δημοκρατίας προσφέρει πεδίον δόξης λαμπρόν -λαμπρότερο από οιαδήποτε άλλη περίσταση- για πολιτική δημαγωγία.

Κατάρρευση των συμβολαιϊκών δεσμών
ΠΟΙΟ συμβολαιϊκό χαρακτήρα, όμως, μπορεί να έχουν «εξαγγελίες» και δεσμεύσεις όταν η δημόσια σφαίρα έχει υποκατασταθεί από το ομοτράπεζον των διακομματικών συναγωγών, όταν η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε παρασκηνιακό αλισβερίσι κομματικής χρησιμοθηρίας, όταν η «ελεύθερη βούληση» των ενεργών πολιτών γίνεται εργαλείο, και αντικείμενο, αδιαφανούς συναλλαγής;

Όσο εθισμένοι κι αν είμαστε στην ανακολουθία των πολιτικών μας, όσο και αν αντικρίζουμε καθημερινά το αβυσσαλέο χάσμα ανάμεσα στο δημεγερτικό των λόγων και την πενιχρότητα της πράξης, φοβίζει η απύθμενη θρασύτητα με την οποία το πιο ωμό και απροκάλυπτο «πάρε-δώσε» προβάλλεται ως η πεμπτουσία της δημοκρατίας, ως η έκφραση της βούλησης του πολίτη.

Πραγματικά, πρέπει να είναι κανείς πλήρως ηθικά… λογοδοσμένος στους μηχανισμούς της εξαπάτησης για να επικαλείται το αυτοθέσμητο και αυτόκεντρο της τοπικής αυτοδιοίκησης μετά που διεκπεραίωσε τη λογιστική μιας άθλιας συναλλαγής. Και που έχει τον εύσχημο τίτλο της δημοκρατικής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία.