Η πόλη του Ζήνωνα υπήρξε πάντοτε μία πόλη συνδεδεμένη με μεγάλες μορφές που λάμπρυναν με το έργο τους την ιστορία του τόπου. Ανάμεσά τους υπήρξαν προσωπικότητες που σφράγισαν με την παρουσία τους το σημαντικό μερίδιο της Λάρνακας στη δύσκολη πορεία της εξέλιξής της μέσα στους αιώνες.
Πρόσωπα παγκοσμίου εμβέλειας, φήμης και ακτινοβολίας όπως ο Φιλόσοφος Ζήνων ο Κιτιέας, ο Στρατηγός Κίμων, ο Βυζαντινός Αυτοκράτορας Λέων ο Στ' Σοφός, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Μελέτιος Μεταξάκης και άλλοι.
Η εποικοδομητική ανάμειξη των προσωπικοτήτων αυτών στα κοινά της πόλης της Λάρνακας έδωσε το έναυσμα στις εκάστοτε Αρχές, φορείς και οργανωμένα σύνολα να τους αποδώσουν την ελάχιστη τιμή με τη δημιουργία διαφόρων μνημειακών έργων ως αιώνιο μνημόσυνο γι' αυτούς.
Ο Δήμος Λάρνακας συγκέντρωσε όλα αυτά τα μνημεία σε ένα εγχειρίδιο αναφοράς με συγγραφέα τον Ίκαρο Πετρίδη, ως έγγραφη πλέον μαρτυρία.
Στόχος το εγχειρίδιο αυτό να συντελέσει στο να μείνουν ανεξίτηλα στη μνήμη των επόμενων γενεών τα τιμώμενα πρόσωπα. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σαν οδηγός από τους δημότες, μαθητές των σχολείων ή και για τουριστικούς σκοπούς.
Στην παρούσα μελέτη παρουσιάζονται μνημειακά έργα της πόλης με αλφαβητική σειρά των τιμωμένων προσώπων, ενώ γίνεται μία λεπτομερής αναφορά στο μνημείο σχετικά με τις διαστάσεις του και το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένο, καθώς και για τον καλλιτέχνη που το φιλοτέχνησε. Επίσης δίνονται όσα στοιχεία διασώζονται για τα αποκαλυπτήριά του και τέλος μία σύντομη αναφορά σχετικά με το τιμώμενο πρόσωπο και τη σχέση του με τη Λάρνακα και τον κόσμο της.
Σήμερα στην πόλη του Ζήνωνα υπάρχουν 40 μαρμάρινες μορφές-προτομές, αγάλματα ή επιτύμβιες στήλες να κοσμούν την πόλη όπου έζησαν και διέπρεψαν (Πολιτικοί , Φιλόσοφοι Αρχαίες Θεότητες, Στρατιωτικοί, Αυτοκράτορες, Ιεράρχες, Ήρωες, Οικονομικοί Παράγοντες, Άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών, Αθλητές, Ευεργέτες και Δωρητές).
Εμείς θελήσαμε να παρουσιάσουμε τις εξέχουσες αυτές μορφές σαν παρακαταθήκη στις επόμενες γενεές.

ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΚΙΜΩΝ
Υπήρξε μία από τις πλέον σημαντικές μορφές της εποχής του και συνέδεσε το όνομά του με την πόλη όταν, εκστρατεύοντας κατά των Περσών το 449 π.Χ. άφησε την τελευταία του πνοή στο αρχαίο Κίτιο. Οι Αρχές της πόλης έστησαν την προτομή του στην παραλιακή Λεωφόρο Αθηνών όπου τον Απρίλιο του 1927 έγιναν τα αποκαλυπτήρια. Η προτομή είναι έργο του Αθηναίου γλύπτη Γεώργιου Αλεξανδρόπουλου και είναι φτιαγμένη από μάρμαρο Πεντέλης τοποθετημένη στην τσιμεντένια στήλη. Αποδίδει τη μορφή του Κίμωνα όπως αυτή φαίνεται σε δακτυλιόλιθους της εποχής του, ενώ στο ύψος της βάσης της προτομής υπάρχει ένας αετός που φτάνει μέχρι και τη γενειάδα του Στρατηγού.

ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΜΑΚΑΡΙΟΣ Γ'
Έπαιξε καταλυτικό ρόλο τόσο στο πολιτικό σκηνικό του νησιού όσο και του ευρύτερου ελλαδικού χώρου αλλά και της διεθνούς πολιτικής σκακιέρας. Μία μεγάλη προσωπικότητα που συνέδεσε το όνομά του με τη Λάρνακα. Υπήρξε Μητροπολίτης Κιτίου από το 1948 μέχρι το 1950. Μετά Αρχιεπίσκοπος Κύπρου και στη συνέχεια πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το άγαλμά του κοσμεί το προαύλιο του Ευρυβιάδειου Γυμνασίου στην κεντρικότερη λεωφόρο της πόλης. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το 1985. Είναι έργο του Κύπριου γλύπτη Νίκου Κοτζιαμάνη και στέκεται αγέρωχος χαιρετώντας με υψωμένο το δεξί του χέρι, ενώ στο αριστερό κρατά το ποιμαντορικό του σκήπτρο.

ΖΗΝΩΝ Ο ΚΙΤΙΕΑΣ
Υπήρξε γνήσιο θρέμμα του Αρχαίου Κιτίου όπου έλαβε την πρώτη του μόρφωση και διαμόρφωσε τις φιλοσοφικές του αναζητήσεις. Ακολούθως βρέθηκε στην Αθήνα μετά από ένα ναυάγιο με το πλοίο που μετέφερε εμπορεύματα του πατέρα του, για να συνεχίσει εκεί τα έργο του που τον καταξίωσε στο Πάνθεο των Ελλήνων Φιλόσοφων.
Η γενέτειρά του έστησε προτομή στη Λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου. Είναι πιστό αντίγραφο προτομής του Φιλόσοφου που βρέθηκε στο Ερκολάνο της Ιταλίας. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το Μάιο του 1921. Δεύτερο άγαλμα υπάρχει στην παραλιακή Λεωφόρο Αθηνών, μπροστά από την Επαρχιακή Διοίκηση, έργο του καλλιτέχνη Κίκη Πάτσαλου. Είναι ορειχάλκινο και τοποθετημένο στη βάση από πέτρα τού χωριού Κυβίδες. Τα εγκαίνια τελέστηκαν τον Οκτώβριο του 2006.

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ
Ένας άλλος αρχαίος Κιτιέας, ο γιατρός Απολλώνιος, κοσμεί το χώρο πρασίνου που βρίσκεται απέναντι από το Ευρυβιάδειο Γυμνάσιο, έργο του καλλιτέχνη Κίκη Πάτσαλου. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το Μάιο του 2007.

Η πόλη του Ζήνωνα έχει στήσει σε διάφορους χώρους αγάλματα, προτομές ή επιτύμβιες στήλες για να τιμήσει αυτούς που με τη θυσία τους έγραψαν λαμπρές σελίδες στην ιστορία του τόπου.
Τέτοιοι είναι:
ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΑΥΞΕΝΤΙΟΥ
Ήρωας του Απελευθερωτικού Αγώνα 1955-59 με τη μαρμάρινη μορφή του να κοσμεί την ομώνυμη Λεωφόρο στο ύψος του παλιού Νοσοκομείου. Έργο του γλύπτη Φαίδωνα Ποταμίτη.

ΜΙΧΑΛΑΚΗΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ήρωας του Απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59. Μία προτομή του κοσμεί το προαύλιο του οικήματος που φέρει το όνομά του στην περιοχή της Δροσιάς και ολόσωμο άγαλμά του την ομώνυμη πλατεία μπροστά από τη Σχολή Αγίου Ιωσήφ. Είναι και τα δύο έργα του γλύπτη Γιώργου Κυριάκου. Τα αποκαλυπτήρια του αγάλματος τελέστηκαν το 1967 και της προτομής το 1997.
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ
Έπεσε νεκρός από αγγλικά πυρά στις 14 Μαρτίου 1956 για να περάσει στο Πάνθεο των Ηρώων σαν ο νεαρότερος αγωνιστής (7 μόλις χρόνων). Επιτύμβια στήλη, έργο τω αρχιτεκτόνων Λελίτας Ιωαννίδου Παπαλλά και Ροζίτας Παυλίδου Κοντεάτη, αφιερωμένη σ' αυτόν, βρίσκεται στο προαύλιο του σχολείου που φοιτούσε στη δευτέρα τάξη στο Δημοτικό Καλογερά. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το Μάρτιο του 1999.

ΚΥΠΡΙΑΝΟΥ ΠΕΤΡΑΚΗΣ
Ήρωας του 1955-59. Το ολόσωμο άγαλμά του στέκει δίπλα από το Οίκημα του ΚΟΤ στην Πλατεία Βασιλέως Παύλου, έργο του καλλιτέχνη Κώστα Ερωτοκρίτου και τα αποκαλυπτήρια έγιναν το Νοέμβριο του 1988.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΜΑΘΗΤΩΝ ΕΟΚΑ
Βρίσκεται στο προαύλιο της Τεχνικής Σχολής Αγίου Λαζάρου, έργο του γλύπτη Κώστα Ερωτοκρίτου. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το Μάιο του 1995.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ Β' ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ
Έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου του Κωστάκη Νικολαΐδη που κοσμεί το πάρκο μπροστά από την εκκλησία της Παναγίας Φανερωμένης. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν τον Οκτώβριο του 2004.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑΔΡΟΜΕΩΝ ΣΤΟΥΣ ΚΑΤΑ ΚΑΙΡΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ
Βρίσκεται στην οδό Παύλου Βαλδασερίδη. Έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου Γεώργιου Γεωργίου (Άκη). Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν τον Ιούλιο του 2002.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΛΥΣΙΩΤΩΝ
Κοσμεί τη Λεωφόρο Στρατηγού Τιμάγια και είναι έργο του Νίκου Κοτζιαμάνη. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το Σεπτέμβριο του 1996. Στο μνημείο αυτό τιμούνται 34 Λυσιώτες πεσόντες και αγνοούμενοι κατά τον αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, το πραξικόπημα και την τουρκική εισβολή.

ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΕΣΟΝΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ ΤΗΣ 15ΗΣ ΙΟΥΛΙΟΥ
Σε αυτό τιμούνται τέσσερις ήρωες που έπεσαν υπερασπιζόμενοι τη Δημοκρατία. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν τον Ιούλιο του 1989. Έργο του γλύπτη Λεωνίδα Σπανού.

ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΠΤΩΧΟΠΟΥΛΟΥ ΧΡΙΣΤΑΚΗ
Έπεσε στις μάχες της Τηλλυρίας το 1964. Κοσμεί την πλατεία απέναντι από την εκκλησία του Αγίου Νικολάου στην περιοχή Δροσιάς. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν τον Απρίλιο του1997.

ΠΡΟΤΟΜΗ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΦΩΤΙΟΥ
Κοσμεί τον κυκλικό κόμβο της Λεωφόρου Ελευθερίας. Δολοφονήθηκε από εξτρεμιστικά στοιχεία της ΕΟΚΑ Β' στην προ του πραξικοπήματος περίοδο, έργο του γλύπτη Ανδρέα Σαββίδη. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το Μάρτιο του 1986.

Το άγαλμα της Ελευθερίας
Το ολόσωμο άγαλμα της Ελευθερίας μπροστά από τη Δημοτική Βιβλιοθήκη, αφιερωμένο στη μνήμη των πέντε ηρώων από τη Λάρνακα του αγώνα 1955-59, έργο του Ν. Γαρυφαλλάκη. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν τον Ιανουάριο του 1965. Αναδιαμόρφωση του χώρου και αναπαλαίωση της βάσης του μνημείου έγινε το 1996. Τα νέα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου.
Τέλος, το δίπτυχο στην αυλή της εκκλησίας των Αγίων Αυξεντίου και Ευσταθίου στο Συνοικισμό Ζήνων. Το έργο τιμά τους πεσόντες ήρωες των κατεχόμενων κοινοτήτων Κώμης Κεπήρ και Μακράσυκας. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το Νοέμβριο του 2004. Τα σχέδια εκπονήθηκαν από τον πολιτικό μηχανικό Παναγιώτη Κάλλη και τις χαλκουργικές εργασίες κατασκεύασε ο Κυριάκος Κοντοβούρκης.

Επτά άλλα μνημεία θυμίζουν τις προσφορές ευεργετών και δωρητών σε σχολεία και άλλα ευαγή ιδρύματα.
Οι μορφές Στυλιανού Αποστολίδη και Κωνσταντίνου Ζαχαριάδη κοσμούν το προαύλιο του Παγκυπρίου Γυμνασίου. Έργα εργοστασίων της Ιταλίας μετά από εντολή της Σχολικής Εφορείας Λάρνακας. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το 1869.
Η προτομή του Κωνσταντίνου Καλογερά κοσμεί το προαύλιο του Δημοτικού Σχολείου που φέρει το όνομά του. Έργο του Γεώργιου Μπονάνου και τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το 1925.

Δημητρίου Δημήτριος. Κοσμεί το προαύλιο στην οδό Αποστολίδου (Τάγμα Οδοιπόρων Αγάπης), έργο του γλύπτη Κ. Περδίου. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το 1970.
Η μαρμάρινη μορφή του Δημητράκη Διανέλλου βρίσκεται στο προαύλιο της Σχολής που φέρει το όνομά του. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το 1961 μαζί με τα εγκαίνια της Διανέλλειου Τεχνικής Σχολής και Ορφανοτροφείου. Η προτομή του Ευρυβιάδη Αντωνιάδη, φιλοτεχνημένη από ιταλικό εργοστάσιο, κοσμεί το προαύλιο της Σχολής που φέρει το όνομά του. Τα αποκαλυπτήρια τελέστηκαν το 1986.
Η μνήμη της Μαρίας Μιτζή τιμάται με την προτομή της στο προαύλιο της Μονής Αγίου Γεωργίου Κοντού. Έργο του καλλιτέχνη Γ. Παπαγιάννη, βρίσκεται πάνω στη βάση όπου είναι η βρύση που διοχετεύει το νερό στη Μονή.

Τρία άλλα μνημεία τιμούν τρεις μεγάλους ποιητές που μας άφησαν με το έργο τους βαριά πολιτιστική κληρονομιά.

Ανθίας Τεύκρος. Βρίσκεται στο Δημοτικό Κήπο, έργο του Λεωνίδα Σπανού.
Ο Δημήτρης Λιπέρτης είναι ανάγλυφος σε πλάκα στο χώρο όπου ήταν το σπίτι του, απέναντι από τη Μητρόπολη Κιτίου. Τη φιλοτέχνησε ο Χάρης Ευαγγέλου.
Τέλος, ο Παύλος Λιασίδης στέκει σε στάση απαγγελίας στο Πάρκο μπροστά από το Κοιμητήριο του Αγίου Γεωργίου.

Δύο άλλοι ιεράρχες κοσμούν το χώρο μπροστά από την Ιερά Μητρόπολη Κιτίου. Δύο σημαίνουσες προσωπικότητες της Εκκλησίας αλλά και του ευρύτερου πολιτικού χώρου:
Ο Μητροπολίτης Νικόδημος Μυλωνάς και ο Μητροπολίτης και μετέπειτα Οικουμενικός Πατριάρχης Μελέτιος Μεταξάκης.

Επίσης, δύο παράγοντες του Δυτικού Τάγματος της Ρωμαιοκαθολικής Αποστολής στην Κύπρο, τιμώνται στη Λάρνακα.
Η αδελφή Σοφία βρίσκεται μπροστά από τη Σχολή Αγίου Ιωσήφ στις Καλογριές. Η προσφορά της τιμάται με το μνημείο με τον πελαργό.
Η μαρμάρινη μορφή του Scalinea Serafinus, καθολικού μοναχού και αρχιτέκτονα του Ναού της Μαρίας των Χαρίτων, βρίσκεται στο σηκό, στον εσωτερικό τοίχο τής εν λόγω εκκλησίας.
Η ανάγλυφη μορφή του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Λέοντος Στ' του Σοφού, φιλοτεχνημένη από τον Γ. Ματσαγγίδη, βρίσκεται στη δεξιά πλευρά της εισόδου του Ναού του Αγίου Λαζάρου, για να θυμίζει την προσφορά του προς την πόλη πριν από 1100 χρόνια όταν ανέγειρε το Ναό.

Οι αθλητές
Στη Λάρνακα τιμώνται, επίσης, με μνημεία δύο αθλητικοί παράγοντες.
Αντώνης Παπαδόπουλος. Εκτός από κορυφαίος αθλητικός παράγοντας υπήρξε αγωνιστής της ΕΟΚΑ 1955-59. Η μαρμάρινή του μορφή στολίζει το χώρο έξω από το γήπεδο της «ΑΝΟΡΘΩΣΙΣ» που φέρει και το όνομά του. Φιλοτεχνήθηκε από το γλύπτη Κυριάκο Καλλή.
Ο μεγάλος αθλητής Φλωρίδης Νικόλαος κοσμεί τον κήπο του Κοινοτικού Κέντρου στη Λεωφόρο Φανερωμένης.

Οι πολιτικοί
Σειρά έχουν δύο πολιτικές προσωπικότητες της πόλης του Ζήνωνα.
Ο Δήμαρχος Φίλιος Ζαννέτος κοσμεί το χώρο μπροστά από τη Μονή Αγίου Γεωργίου Κοντού στη Λεωφόρο Γρίβα Διγενή. Έργο φιλοτεχνημένο από τον Ιωάννη Νοταρά.
Ο Νίκος Δημητρίου, μέλος των Κυβερνήσεων του Μακαρίου, κοσμεί το χώρο κοντά στη βόρεια είσοδο του Πάρκου του Παττίχειου Αμφιθεάτρου. Είναι έργο του γλύπτη Νικόλαου Κοτζαμάνη.

Η αρχαία θεότητα Άρτεμις, πιστό αντίγραφο αγάλματος που βρέθηκε παλιά στη Λάρνακα και σήμερα στο Ιστορικό Μουσείο της Βιένης, βρίσκεται σε βάση πίδακα στην αρχή της Λεωφόρου που φέρει το όνομά της.

Το μνημείο που φέρει το όνομα Σάλπισμα της Ειρήνης βρίσκεται στο Δημοτικό Κήπο, απέναντι από την κύρια είσοδο του Χειμερινού Δημοτικού Θεάτρου. Το έργο ανήκει στον Ελλαδίτη γλύπτη Νικόλα, στη μνήμη του οποίου το δώρισε η αδελφή του Ελένη Πισσανού στο Δήμο Λάρνακας.