Οι εργαζόμενοι στον Δημόσιο και στον Ευρύτερο Δημόσιο Τομέα οφείλουν εξ ορισμού, εκ ρόλου και εκ θέσεως, να βοηθούν, να εξυπηρετούν και να συντρέχουν τους πολίτες. Αυτή είναι η αποστολή τους. Η Κύπρος διαθέτει υπερπολλαπλάσια, για το μέγεθός της, Δημόσια Υπηρεσία. Συγκρινόμενη, αναλογικά, προς τους εταίρους μας, η κυπριακή Δημ. Υπηρεσία, σε αριθμούς, βρίσκεται σχεδόν στην κορυφή της πυραμίδας.
Όσον αφορά απολαβές, ωφελήματα και άλλα συμπαρομαρτούντα, οι Κύπριοι δημ. υπάλληλοι είναι από τους υψηλότερα αμειβόμενους στην ΕΕ, μετά τους Σουηδούς. Θα ανέμενε, λοιπόν, ο πολίτης ότι η Δημ. Υπηρεσία μας θα αιρόταν όχι μόνο στο ύψος της αποστολής της, αλλά θα αποτελούσε και υπόδειγμα και παράδειγμα. Θα εξυπηρετούσε εύορκα τον πολίτη και η παραγωγικότητά της θα ήταν σε υψηλά επίπεδα.
Κι όμως! Μέχρι πρόσφατα είχαμε εκείνο το ανεκδιήγητο φαινόμενο, που καταγραφόταν στις ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής Δημόσιας Υπηρεσίας: Μέχρι και 98% οι δημ. υπάλληλοι κρίνονταν ως… εξαίρετοι. Οι πολίτες εύλογα διαπορούν: Πώς είναι δυνατόν να έχουμε 98% εξαίρετους δημ. υπαλλήλους και να βασανίζονται από τις αγκυλώσεις της Δημ. Υπηρεσίας, από την αήττητη γραφειοκρατία, από την αναποτελεσματικότητα υπηρεσιών, από πρωτοφανείς καθυστερήσεις στη διεκπεραίωση εργασιών, κτλ.;
Πριν από λίγο καιρό, καταγγέλθηκε επίσημα ότι για την έκδοση άδειας σε υπεράκτιες εταιρείες απαιτείτο ένας χρόνος όταν η Μάλτα, που αντέγραψε το σύστημά μας, τις εκδίδει σε μια βδομάδα! Η σύσταση γραφείου συντονισμού μεταξύ Δημ. Υπηρεσίας, Πανεπιστημίων και ιδιωτικού τομέα, για να παρακολουθεί την ανεργία των νέων, χρειάστηκε τέσσερα ολόκληρα χρόνια για να γίνει, όταν στη Φινλανδία το ίδρυσαν σε ένα μήνα.
Κατά τη διάρκεια συζήτησης στην Επιτροπή Θεσμών της Βουλής (26/6/2012), ο Διευθυντής Ελέγχου της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, Α. Κουρτελλής, παραδέχθηκε ότι δημόσιοι υπάλληλοι «γράφουν» κανονικά πολίτες όταν, π.χ., τηλεφωνούν για να εξυπηρετηθούν. «Δεν είναι στους στόχους των προϊσταμένων η εξυπηρέτηση του πολίτη, λυπάμαι που το λέω», επισήμανε. Και πρόσθεσε: «Δεν ενδιαφέρονται επειδή είναι δημόσιοι υπάλληλοι».
Φυσικά, δεν συμπεριφέρονται έτσι όλοι οι δημ. υπάλληλοι. Γνωρίζουμε πολλούς που είναι συνεπείς, εργατικοί, νοιάζονται για τον πολίτη, τον εξυπηρετούν, αλλά… Όλο και λιγοστεύουν, αφού το σύστημα αξιολόγησης ισοπεδώνει και εξισώνει τους ικανούς, άξιους, εργατικούς και συνεπείς με τους αδιάφορους, τους ανάξιους και τους ασυνεπείς. Αν η Δημ. Υπηρεσία αποτελείτο από 98% πραγματικά εξαίρετους, το κράτος δεν θα είχε τα χάλια που όλοι γνωρίζουμε και εκ των οποίων υποφέρουμε. Ποιοι ευθύνονται γι’ αυτήν την άθλια ισοπέδωση; Οι προϊστάμενοι Τμημάτων και Υπηρεσιών.
Η εμπεδωμένη ευθυνοφοβία και εκείνη η κωμική πλην ηλίθια στάση να τα έχουν καλά με τους υφισταμένους τους, διά τον φόβο καταγγελιών σε κόμματα, βουλευτές, υπουργούς ή και στα ΜΜΕ, συνεργούν ώστε αρκετοί προϊστάμενοι να αξιολογούν και να βαθμολογούν ισοπεδωτικά τους υφισταμένους τους. Έτσι, «όλοι εξαίρετοι»! Το ψάρι μυρίζει ή βρομά από το κεφάλι.
Δυστυχώς, αρκετοί προϊστάμενοι είναι εγκληματικά και ευθυνοφοβικά ανεπαρκείς στην επιτέλεση του ρόλου τους ως αντικειμενικών και υπεύθυνων αξιολογητών των υφισταμένων τους. Προχθές, ακούσαμε τον πρόεδρο της ΕΔΥ, Π. Παπαγεωργίου, να διαβεβαιώνει ότι ο αριθμός των «εξαίρετων» μειώθηκε στο 70% περίπου. Πάλι καλά. Δεν αρκεί. Υπάρχει μια ελπίδα για να τσακιστούν και να αφανιστούν εδραιωμένες νοοτροπίες και συμπεριφορές: Η Τρόικα!
