Με μία λιτή θρησκευτική τελετή, η αυτοκρατορική οικογένεια της Ιαπωνίας, τίμησε την 20η επέτειο του θανάτου του αυτοκράτορα Χιροχίτο, ο οποίος στη δύση αντιμετωπιζόταν ως σύμβολο της επιθετικότητας της χώρας, στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο αυτοκράτορας, ο 75χρονος γιος του Χιροχίτο, Ακιχίτο, και η σύζυγος του, αυτοκράτειρα Μιτσίκο υποκλίθηκαν μπροστά στο τάφο, ο οποίος βρίσκεται στη δυτική άκρη του Τόκιο, παρουσία του πρωθυπουργού Τάρο Άσο, άλλων πολιτικών και μελών της αυτοκρατορικής οικογένειας.

Ο Χιροχίτο, ο οποίος αντιμετωπιζόταν από τους υπηκόους του, ως θεός, διατηρήθηκε στο θρόνο από τις αμερικανικές δυνάμεις κατοχής μετά από την ήττα της Ιαπωνίας στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σε μία προσπάθεια να διατηρηθεί η σταθερότητα στην κατεστραμμένη χώρα, πολλοί από τους πολεμικούς ηγέτες της οποίας δικάστηκαν και εκτελέστηκαν. Μάλιστα, στο πλαίσιο αυτό και στην προσπάθεια του να αλλάξει μετά τον πόλεμο το «αυτοκρατορικό νοικοκυριό» του σε συνταγματική μοναρχία στο πρότυπο της Βρετανίας, απαρνήθηκε τη θεϊκή του υπόσταση.

Την χώρα έχει απασχολήσει το μέγεθος της ευθύνης του για την εγκληματική εισβολή και κατοχή του μεγαλύτερου μέρους της Ανατολικής Ασίας, στις αρχές του 20ου αιώνα ενώ για πολλούς σε όλο τον κόσμο, το όνομα του συνδέθηκε οριστικά με τον πόλεμο που διεξήχθη στο όνομα του.

Η άνοδος στο θρόνο του Ακιχίτο, το 1989, βοήθησε την Ιαπωνία να γυρίσει σελίδα στις σχέσεις της με τις πρώην αποικίες της στην Ασία και να ενισχύσει την νέα της ταυτότητα ως μία φιλειρηνική χώρα. Τρία χρόνια αργότερα έγινε ο πρώτος Ιάπωνας αυτοκράτορας που επισκέφθηκε την Κίνα όπου ζήτησε συγγνώμη για τον πόλεμο ενώ το 2001 έδωσε πρωτοσέλιδα στις κορεατικές εφημερίδες όταν με μία άνευ προηγουμένου για την ιαπωνική αυτοκρατορική οικογένεια δήλωση εξέφρασε αισθήματα συγγένειας με τους Κορεάτες, επειδή ένας από τους προγόνους του προερχόταν από εκεί.

Ο Ακιχίτο έχει κάνει προσπάθειες να έλθει πιο κοντά στο μέσο Ιάπωνα αν και η αυτοκρατορική οικογένεια της Ιαπωνίας απέχει πολύ από τους «ποδηλάτες- βασιλιάδες» της Βόρειας Ευρώπης. Το Δεκέμβριο του 2002 ανακοίνωσε ότι πάσχει από καρκίνο του προστάτη, γεγονός που τον έκανε πιο ανθρώπινο σε σχέση με τον πατέρα του, ο οποίος έπασχε από μία ασθένεια που ανακοινώθηκε μετά από το θάνατο του.

Οι εκδηλώσεις για την ενθρόνιση του Ακιχίτο, ο οποίος εφέτος συμπληρώνει και 50 χρόνια γάμου με την αυτοκράτειρα Μιτσίκο, θα γίνουν το Νοέμβριο.

Η αυτοκρατορική οικογένεια έχει έλλειψη αρσενικών κληρονόμων καθώς ο μεγάλος γιος και διάδοχος του Ακιχίτο, Ναρουχίτο, έχει μόνο μία θυγατέρα, την πριγκίπισσα Αλίκο. Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο, γυναίκες δεν μπορούν να ανέβουν στο θρόνο με αποτέλεσμα, βάσει της σημερινής σειράς διαδοχής, διάδοχος του Ναρουχίτο να είναι ο νεότερος αδελφός του, πρίγκιπας Ακισίνο, και δικός του, ο γιος του, πρίγκιπας Χισαχίτο.

Οι υποστηρικτές των παραδοσιακών αξιών πιστεύουν ότι π αυτοκρατορικός θεσμός της Ιαπωνίας είναι η παλαιότερη κληρονομική μοναρχία στον κόσμο. Χρονικά του 8ου π.Χ. αιώνα αναφέρουν ότι η θεά του Ήλιου, Αματεράσου Ομικάμι, κληροδότησε στον εγγονό της ένα καθρέφτη, κοσμήματα και ένα ξίφος, τα οποία αυτός έδωσε στον πρώτο αυτοκράτορα, τον Τζίμου, που βασίλευσε από το 660 μέχρι το 585 π.Χ αλλά αμφισβητείται το κατά πόσο όντως υπήρξε.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του αυτοκρατορικού θεσμού, ο αυτοκράτορας δεν είχε ευθεία πολιτική εξουσία και αποτελούσε κυρίως μία συμβολική θρησκευτική μορφή. Συνταγματικός μονάρχης και θεϊκός ηγεμόνας, αντικείμενο πίστης για τους υπηκόους του, έγινε με το σύνταγμα το 1889.