ΧΑΚ 1999: Φλας-μπάκ
•    Δέκα χρόνια από τότε που... πήρε φωτιά το πάτωμα

Ποιοι οι εμπρηστές και ποια τα θύματα της... μεγάλης φωτιάς. Ποιοι της έριξαν λάδι και ποιοι έσπευσαν να την περιορίσουν. Ποιος ο απολογισμός των ζημιών, πώς κάποιοι κατάφεραν να βγουν σώοι και ισχυροί και τι κάνουν σήμερα οι τότε πρωταγωνιστές - θύτες, θύματα, επιτήδειοι και ουδέτεροι.

Δέκα χρόνια πριν, Ιούλιος του 1999. Μια λέξη μπορεί να αποδώσει καλύτερα την κατάσταση που επικρατούσε τότε στο κυπριακό χρηματιστήριο: Φρενίτιδα. Η κατάσταση κράτησε ένα περίπου εξάμηνο, όλο το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, και πέρασε σαν σίφουνας από την κυπριακή οικονομία, η οποία χαρακτηρίζεται έκτοτε από την π.χ. (προ χρηματιστηρίου) και μ.χ (μετά χρηματιστηρίου) εποχή.
Όλοι έχουν μια ιστορία να πουν για τότε...
Κάποιοι θυμούνται εκείνο το εξάμηνο του 1999 και κλαίνε ακόμα πικρά, καθώς έχασαν ολόκληρες περιουσίες. Άλλοι δεν έπαψαν από τότε να χαμογελούν, στη σκέψη των όσων δεν είχαν και απέκτησαν...

Αρχές του 1999 πραγματοποιούσα τα πρώτα μου δημοσιογραφικά βήματα. Σε κάποιο στάδιο εκείνης της χρονιάς κλήθηκα να καλύψω το κλίμα που επικρατούσε στο περιβόητο «πάτωμα» του ΧΑΚ. Τότε που βρισκόταν ακόμα στο Elma House επί της Γρίβα Διγενή.
Η εμπειρία οφείλω να ομολογήσω ότι ήταν συγκλονιστική, εξού και τη θυμάμαι 10 χρόνια μετά! Οι συναλλαγές γίνονταν, περίπου, ως εξής: «Ε, φίλε, αγόρασέ μου σσίλια κομμάθκια», φώναζε ένας ηλικιωμένος κύριος από τη μια άκρη του «πατώματος». «Πούλα ρε κουμπάρε», έλεγε ένας άλλος. Οι συνάδελφοι δημοσιογράφοι των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών προσπαθούσαν μέσα σε όλον εκείνο τον πανζουρλισμό να ενημερώσουν για την πορεία του δείκτη. Το σκηνικό ανταποκρινόταν πλήρως στην κατάσταση που επικρατούσε εκείνη την εποχή ανά το παγκύπριο.

ΤΟ ΞΥΠΝΗΜΑ ΤΟΥ ΧΑΚ
Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα με τη σειρά.
Από το 1998 είχαν διαφανεί κάποια θετικά σημάδια στην κυπριακή χρηματαγορά, ενώ και τα δεδομένα της κυπριακής οικονομίας ήταν τότε αρκετά καλά. Ταυτόχρονα, σειρά γεγονότων που σημειώθηκαν και ανακοινώσεων που εκδόθηκαν αρχές του 1999, συνέβαλαν τα μέγιστα ώστε να δημιουργηθεί έντονη κινητικότητα γύρω από το νηπιακό τότε χρηματιστηριακό θεσμό.
Συγκεκριμένα:
(1) Τα 100 χρόνια της Τράπεζας Κύπρου συνέπεσαν με τις προσπάθειές της να ενταχθεί στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Την ίδια πρόθεση είχε εκφράσει τότε και η Λαϊκή Τράπεζα.
(2) Τεράστιες ήταν οι αλλαγές στον ασφαλιστικό τομέα με συγχωνεύσεις και εξαγορές εταιρειών. Ανατρέχοντας σε δημοσιεύματα της περιόδου εκείνης, διαβάζουμε ότι «ο Όμιλος Λαϊκής κατέχει πλέον όλες τις ασφαλιστικές εταιρείες του Ομίλου Σιακόλα, η Τράπεζα Κύπρου τις Γενικές Ασφάλειες και τη Eurolife, η Alpha τη Μετροπόλιταν, ενώ η Μινέρβα διαβουλεύεται με τον Όμιλο Ασπίς».
(3) Η πρόθεση του Ομίλου Louis να ενταχθεί στο ΧΑΚ είχε δημιουργήσει ένα άνευ προηγουμένου ενδιαφέρον για την ίδια τη μετοχή, αλλά και για το θεσμό γενικότερα.
ΟΛΟΙ ΕΓΙΝΑΝ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ
Η ξαφνική άνοδος των τιμών των μετοχών προσέλκυσε αναπόφευκτα το ενδιαφέρον χιλιάδων Κυπρίων, οι οποίοι «βαφτίστηκαν» επενδυτές εν μια νυκτί. Βλέποντας το φίλο, τον κουμπάρο και το γείτονα να κερδίζουν ξαφνικά χιλιάδες λίρες, οι «επενδυτές» σήκωσαν τις καταθέσεις τους από τις τράπεζες ή δανείστηκαν μεγάλα ποσά, για να τα τοποθετήσουν στο ΧΑΚ.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα ήταν η μετοχή της Δήμητρα Επενδυτική, για την οποία ενδιαφέρον επέδειξαν και μάλιστα ζωηρό όλες οι γιαγιάδες που είχαν κατατεθειμένες τις συντάξεις τους στα συνεργατικά.
Τα καφενεία είχαν μετατραπεί σε χώρους συγκέντρωσης «εμπειρογνωμόνων» του χρηματιστηρίου, οι οποίοι συζητούσαν την πορεία των μετοχών και τις προβλέψεις τους.
ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΕΣ ΕΝ ΜΙΑ ΝΥΚΤΙ
Ο χρηματιστής είχε γίνει ξαφνικά ο νούμερο ένα επαγγελματίας στην Κύπρο. Το ένα χρηματιστηριακό γραφείο ξεφύτρωνε μετά το άλλο και οι εξετάσεις για το επάγγελμα του χρηματιστή γέμισαν υποψηφίους.
Χαρακτηριστικά επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με δημοσιεύματα της εποχής εκείνης και συγκεκριμένα του Σεπτεμβρίου του 1999, 520 νέοι επιστήμονες είχαν υποβάλει αίτηση, για να παρακαθίσουν σε εξετάσεις με στόχο να αποκτήσουν άδεια χρηματιστή. Μάλιστα, λόγω του μεγάλου αριθμού των υποψηφίων, υπήρχε πρόβλημα εξεύρεσης χώρου για τη διεξαγωγή των εξετάσεων.
Την ίδια ώρα, τα χρηματιστηριακά γραφεία, λόγω του αυξημένου όγκου των εργασιών τους, προσελάμβαναν τραπεζικά στελέχη έναντι αδρής αμοιβής, με αποτέλεσμα να έχουμε εντυπωσιακές μετεγγραφές.
ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΤΑΙΡΕΙΕΣ ΣΤΟ «ΠΑΤΩΜΑ»
Οι εταιρείες, ακολουθώντας το ρεύμα, πήραν το δρόμο για το «πάτωμα», αφού έβλεπαν ότι μπορούσαν να αντλήσουν άμεσα ρευστό. Αρκετές εισήχθησαν το 1999 και πολύ περισσότερες το 2000, όταν είχε ήδη αρχίσει η καθοδική πορεία του δείκτη.
Εκ των υστέρων πάντως αποδείχθηκε ότι οι πλείστες εξ αυτών δεν ήταν έτοιμες γι’ αυτό το βήμα. Δεν διέθεταν την απαραίτητη υποδομή για να κρατούν μητρώα, αλλά όπως φάνηκε, ούτε και τη σωστή πολιτική για την ανάπτυξή τους.
Γιατί αυτό; Ο κύριος σκοπός εισαγωγής μιας εταιρείας στο χρηματιστήριο είναι να αντλήσει κεφάλαια από επενδυτές, τα οποία θα αξιοποιήσει ώστε να επεκταθεί, να μεγαλώσει και κατ’ επέκταση να αυξήσει την κερδοφορία της. Από την άλλη, οι επενδυτές βάζουν τα λεφτά τους σε μια εταιρεία, με σκοπό αυτή να τα αξιοποιήσει με σωστό τρόπο, ώστε να κερδίσει η ίδια και επομένως μέσω μερίσματος να κερδίσουν και οι ίδιοι.
Έλα, όμως, που μόνο αυτό δεν γινόταν εκείνη την περίοδο! Τα λεφτά που μάζευαν οι εταιρείες ήταν πολλαπλάσια από εκείνα που χρειάζονταν. Αποτέλεσμα τούτου ήταν να τα τοποθετούν σε τομείς, οι οποίοι δεν είχαν καμιά σχέση με τις εργασίες τους. Έτσι, τα λεφτά των επενδυτών αντί να αξιοποιούνται για να μεγαλώνουν οι εταιρείες, χρησιμοποιούνταν για οτιδήποτε άλλο, όπως για αγορά πολυτελών γραφείων, αυτοκινήτων, επαύλεων, καφεστιατορίων, clubs και όχι μόνο.
ΟΙ ΑΡΧΕΣ ΠΙΑΣΤΗΚΑΝ ΣΤΟΝ ΥΠΝΟ
Όπως ήταν αναμενόμενο, η «έκρηξη» αυτή του Χρηματιστηρίου βρήκε τους πάντες απροετοίμαστους. Δυστυχώς, βρήκε απροετοίμαστες και τις αρμόδιες Αρχές, με αποτέλεσμα να γίνεται το ένα λάθος πάνω στο άλλο και ο θεσμός σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα να περιέλθει σε ανυποληψία.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, λόγω μη επαρκούς στελέχωσης και τεχνογνωσίας και ελλείψει νομοθεσίας, δεν μπορούσε να κάνει και πολλά. Αναπόφευκτα, ο έλεγχος ήταν ελλιπής.
Οι εξελίξεις κατέβαλαν εξ απροόπτου και το ίδιο το χρηματιστήριο. Ο ξαφνικός όγκος των συναλλαγών και η τεράστια αύξηση του ενδιαφέροντος των εταιρειών να εισαχθούν σε αυτό, έφεραν τη Διοίκησή του μπροστά σε μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Τα συστήματα μπλόκαραν ουκ ολίγες φορές, με αποτέλεσμα οι συναλλαγές να γίνονται μετ’ εμποδίων, οι επενδυτές να εγκλωβίζονται και οι χρηματιστές να βρίσκονται με στοίβες εγγράφων, που δεν μπορούσαν να διεκπεραιώσουν. Έτσι το ΧΑΚ, μη έχοντας άλλη λύση, αναγκάστηκε να βάλει λουκέτο για ένα περίπου μήνα. Ήταν φανερό ότι οι αρμόδιες Αρχές του ΧΑΚ δεν ήταν έτοιμες να αντιμετωπίσουν μια τέτοια κατάσταση.
Τέλος, τόσο η κυβέρνηση όσο και η βουλή, στην προσπάθειά τους να βοηθήσουν προέτρεπαν τους επενδυτές να είναι ιδιαίτερα προσεχτικοί με τις επενδύσεις τους. Ειδικότερα η βουλή, σε μια προσπάθεια να ενισχύσει το νομοθετικό πλαίσιο, είχε θεσμοθετήσει κανονισμούς, ορισμένοι εκ των οποίων βοήθησαν. Άλλοι, όμως, δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα, όπως εκείνος για την υποχρεωτική επένδυση από πλευράς επενδυτικών των ρευστών διαθέσιμών τους στο ΧΑΚ.

Η χρονιά της θύελλας

Τα κυριότερα γεγονότα που σημάδεψαν το 1999, ποιοι έσπειραν ανέμους και ποιοι θέρισαν θύελλες

Το 1999 ήταν μια χρονιά - σταθμός για το Χρηματιστήριο Αξιών Κύπρου, αφού η ολική ετήσια απόδοση ξεπέρασε και τις πλέον αισιόδοξες προβλέψεις. Ποια γεγονότα, όμως, σημάδεψαν τη συγκεκριμένη χρονιά, διαδραμάτισαν πρωτεύοντα ρόλο στην άνοδο και προϊδέασαν για την πτώση του Γενικού Δείκτη Τιμών; Αναλύουμε τα βασικότερα από αυτά, με τη βοήθεια ατόμων που έζησαν από πρώτο χέρι την εποχή εκείνη αλλά και μέσα από δημοσιεύματα του Τύπου.
ΦΡΑΚΑΡΕ ΤΟ ΧΑΚ
Μπορεί η κινητικότητα στο ΧΑΚ να ξεκίνησε από τις αρχές του 1999, η μεγάλη «έκρηξη», όμως, έγινε το καλοκαίρι. Ο Ιούνιος μπήκε δυναμικά, ο Ιούλιος εντυπωσίασε και μέχρι τον Οκτώβριο - Νοέμβριο έγινε χαμός.
Διαβάζουμε στον Τύπο και συγκεκριμένα στην εφημερίδα Η Σημερινή, εκείνης της περιόδου, ότι στις αρχές Ιουλίου το νέο αυτοματοποιημένο σύστημα του χρηματιστηρίου κατέρρευσε λόγω τεχνικού προβλήματος. Ήταν ίσως προάγγελος αυτού που θα ακολουθούσε.
Άτομο που έζησε από πρώτο χέρι τα γεγονότα, μας ανέφερε ότι δημιουργούνταν στοίβες εγγράφων τόσο στο ίδιο το χρηματιστήριο όσο και στα χρηματιστηριακά γραφεία. Ήταν έγγραφα που δεν μπορούσαν να διεκπεραιωθούν, αφού τα γραφεία δεν ήταν επαρκώς επανδρωμένα. Το ΧΑΚ άρχισε να λαμβάνει μέτρα, απαγορεύοντας σε γραφεία να συμμετέχουν σε χρηματιστηριακές συναντήσεις, αν δεν διεκπεραίωναν τα έγγραφά τους.
Αυτό σήμαινε ότι και οι πελάτες του δεν μπορούσαν να συμμετέχουν, έτσι δημιουργούνταν στρεβλώσεις στην αγορά, αφού δεν ήταν δυνατό να πωλήσουν ή να αγοράσουν και έμεναν εγκλωβισμένοι.
Οι Αρχές και δη η Κεφαλαιαγορά δεν ήταν επανδρωμένες, για να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις. Ξαφνικά οι όγκοι έγιναν τεράστιοι, έμπαιναν μέσα εταιρείες οι οποίες δεν είχαν την απαραίτητη υποδομή, για να κρατούν μητρώα και άλλα στοιχεία και όλοι πιάστηκαν απροετοίμαστοι.
ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΟ ΛΟΥΚΕΤΟ
Στην προσπάθειά του το χρηματιστήριο να επιλύσει τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν, αποφάσισε να επιβάλει μορατόριουμ στις πράξεις. Για κάποιο διάστημα ίσχυε το μορατόριουμ των 2.000 πράξεων την ημέρα, για να διεκπεραιωθούν οι παλιές πράξεις και ενδεχομένως γιατί δεν άντεχε άλλο το σύστημα. Τούτο δημιούργησε άλλη στρέβλωση, αφού μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα, ο δείκτης εκτοξεύτηκε στα ύψη. Οι επενδυτές δεν προλάβαιναν να δώσουν εντολή για πράξη - αγορά ή πώληση - και η συνάντηση έκλεινε με limit up.
Έβλεπες ουρές επενδυτών έξω από τα χρηματιστηριακά γραφεία, οι οποίοι έδιναν εντολές για την επόμενη μέρα, ακόμα και σε limit up. Ουσιαστικά οι μίνιμουμ πράξεις έκλειναν από την προσυνεδρία. Δεν γινόταν κανονική συνεδρία, στην ουσία οι πράξεις γίνονταν χωρίς κανένας να έχει τίτλους ή πολύ λίγοι κατάφερναν να εξασφαλίσουν.
Στις αρχές Σεπτεμβρίου η κατάσταση είχε φτάσει στο απροχώρητο. Έτσι, το Συμβούλιο του Χρηματιστηρίου αποφάσισε - πράγμα με το οποίο συμφωνούσαν και οι χρηματιστές - να βάλει λουκέτο στο ΧΑΚ για τρεις εβδομάδες. Το χρονικό αυτό διάστημα επεκτάθηκε στη συνέχεια, στην προσπάθεια να διεκπεραιωθούν 78.000, περίπου, έγγραφα.
Ο ΧΑΜΟΣ ΜΕ ΤΗ LOUIS
Το τι έγινε με τη διαδικασία εισαγωγής της εταιρείας Louis στο κυπριακό Χρηματιστήριο, δεν περιγράφεται. Η λέξη πανικός ούτε στο ελάχιστο δεν μπορεί να χαρακτηρίσει αυτό που γινόταν με τη συγκεκριμένη μετοχή.
Σύμφωνα με σχετικά δημοσιεύματα του 1999, η δημοσιοποίηση της εταιρείας χαρακτηρίστηκε ως η μεγαλύτερη στην ιστορία της χρηματιστηριακής αγοράς.         Η εταιρεία είχε ανοίξει τους καταλόγους στο κοινό για απόκτηση 23.750.000 μετοχών με ονομαστική αξία 25 σεντ έκαστη. Η τιμή έκδοσης ήταν 40 σεντ ανά μετοχή. Το ποσό έκδοσης στο κοινό ήταν 9.5 εκ λίρες και πολύ μεγαλύτερο από οποιαδήποτε άλλο που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο.
Της έκδοσης προηγήθηκε ιδιωτική τοποθέτηση ύψους 8.95 εκ λιρών προς το προσωπικό, θεσμικούς επενδυτές και συνεργάτες της εταιρείας. Έτσι, το συνολικό ποσό που αντλήθηκε από το επενδυτικό κοινό ανερχόταν, περίπου, στα 19 εκ λίρες. Αυτό είχε ξεπεράσει κάθε προηγούμενο στα χρηματιστηριακά δρώμενα της αγοράς. Το ποσοστό που θα κατείχε το κοινό ανερχόταν στο 30%, ενώ το υπόλοιπο 70% θα παρέμενε στα χέρια των αξιωματούχων της Louis. Η αξία του συγκροτήματος είχε καθοριστεί από τους διοικητικούς συμβούλους του στα 51.6 εκ λίρες.
Ενδεικτικό της κατάστασης που είχε δημιουργηθεί ήταν οι εντολές εκατομμυρίων, που είχαν δοθεί από επενδυτές σε χρηματιστηριακά γραφεία την προηγούμενη της ένταξης της εταιρείας στο ΧΑΚ. Συγκεκριμένα, αναφέρθηκε στον Τύπο ότι επενδυτές είχαν δώσει εντολές σε χρηματιστές να αγοράσουν τη μετοχή της εταιρείας σε οποιαδήποτε τιμή, ακόμα και για 10 λίρες. Επισημαίνεται ότι η έκδοση της Louis είχε υπερκαλυφθεί 53.5 φορές.
ΤΟ «ΦΡΟΥΤΟ» ΤΩΝ ΙΔΙΩΤΙΚΩΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΩΝ  
Η Louis δεν προκάλεσε μόνο πανικό με την εισδοχή της στο ΧΑΚ, αλλά και παρενέργειες. Σάλος προκλήθηκε στην κυπριακή κοινωνία, όταν αποκαλύφθηκε ότι κόμματα εξασφάλισαν μετοχές της, μέσω τρίτων εταιρειών, με τη μέθοδο της ιδιωτικής τοποθέτησης.
Πέραν των κομμάτων, τα οποία φέρονταν να είχαν εξασφαλίσει μεγάλο αριθμό μετοχών, διάφοροι κυβερνητικοί ή κρατικοί αξιωματούχοι είχαν πάρει μετοχές της εν λόγω εταιρείας. Παρά το γεγονός ότι όλοι διακήρυτταν πως δεν υπήρχε οτιδήποτε το μεμπτό στις πράξεις τους, εντούτοις τίθετο θέμα ηθικής και προνομιακής μεταχείρισης.
«Γενικότερα, πάντως, τη συγκεκριμένη περίοδο επικρατούσε παροξυσμός με τις ιδιωτικές τοποθετήσεις, καθώς θεωρούνταν ‘σίγουρο κέρδος’. Οι πλείστες μετοχές που εισάγονταν εκείνη την περίοδο στο ΧΑΚ άνοιγαν σε τιμές πέντε με έξι φορές μεγαλύτερες, σε σχέση με εκείνες που αγοράστηκαν κατά την ιδιωτική τοποθέτηση. Δηλαδή, εάν μια μετοχή αγοραζόταν προς 50 σεντ, πιθανότατα θα άνοιγε κοντά στις τρεις λίρες.
Ο κόσμος θεωρούσε τις μετοχές αυτές... χρυσάφι. Έπεφταν όλοι επάνω σε κάθε εταιρεία που εισερχόταν στο ΧΑΚ και εκτόξευαν την τιμή της στα ύψη. Υπήρξαν μετοχές, οι οποίες από μια λίρα άνοιγαν στις 10. Όλοι έβλεπαν αυτά τα φαινόμενα και αγόραζαν με ιδιωτική τοποθέτηση», σημειώνει χαρακτηριστικά άτομο με το οποίο συνομιλήσαμε.
Στην πορεία αυξήθηκαν και οι εταιρείες που ήθελαν να μπουν στο ΧΑΚ. Κάποια στιγμή μέχρι και 130 εταιρείες βρίσκονταν στη σειρά για να μπουν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί λίστα αναμονής. Απορροφήθηκε μεγάλη ρευστότητα από την αγορά, λόγω της τεράστιας προσφοράς, παράγοντας ο οποίος μετέπειτα οδήγησε και στη μεγάλη πτώση.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΡΕΚΟΡ
Ο όγκος των συναλλαγών κυμαίνεται, συνήθως, στα 5 με 6 εκ ευρώ το τελευταίο διάστημα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες παρατηρείται αυξημένο επενδυτικό ενδιαφέρον, αυξάνεται στα 10 με 12 εκ ευρώ.
Η Δευτέρα 30 Αυγούστου του 1999 θα μείνει για πάντα γραμμένη στις σελίδες της ιστορίας του κυπριακού χρηματιστηρίου. Η επιστροφή της Τράπεζας Κύπρου στο «πάτωμα», μετά το split της μετοχής της, προκάλεσε ντελίριο μεταξύ των επενδυτών. Ο όγκος συναλλαγών τη συγκεκριμένη μέρα εκτοξεύτηκε σε 117.488.320 λίρες και ο Γενικός Δείκτης Τιμών στις 477.17 μονάδες.                           Οι χρηματιστές είχαν κατακλυστεί από εντολές επενδυτών για αγορά της μετοχής της Τράπεζας Κύπρου. Η μετοχή τη συγκεκριμένη μέρα είχε φτάσει στις 11,1 λίρες.

ΑΛΛΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

Οι... άνθρωποι του 1999

Ποιοι οι πρωταγωνιστές στο σίριαλ του ΧΑΚ, πώς κινήθηκαν τότε, τι κάνουν σήμερα

Τάκης Κληρίδης, Υπουργός Οικονομικών
«Ατύχησε» να εκτελεί χρέη υπουργού σε μια περίοδο κατά την οποία το χρηματιστήριο εκτινάχθηκε στα ύψη και κανείς δεν ήταν έτοιμος να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση. Χρεώθηκε τα λάθη της κυβέρνησης για τη συγκεκριμένη περίοδο, παρά το γεγονός ότι, όπως αναφέρουν και δημοσιεύματα, είχε προειδοποιήσει τους επενδυτές να είναι αρκετά προσεχτικοί στις τοποθετήσεις τους. Σήμερα δεν έχει ενεργό συμμετοχή στα κοινά, αλλά επανήλθε στα λογιστικά του καθήκοντα.

Αυξέντης Αυξεντίου, Διοικητής Κεντρικής Τράπεζας Ήταν από τους λίγους που προειδοποίησαν τόσο με δηλώσεις όσο και με εγκυκλίους για τη σημαντική αύξηση των δανείων για σκοπούς επενδύσεων και για την απότομη άνοδο των τιμών. Αποχώρησε το 2002 και ανέλαβε ο Χριστόδουλος Χριστοδούλου.

Μάρκος Κυπριανού, Πρόεδρος Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Οικονομικών
Ο νυν Υπουργός Εξωτερικών και τότε Υπουργός Οικονομικών, προσπάθησε να βοηθήσει στην ενδυνάμωση του νηπιακού χρηματιστηριακού θεσμού. Ωστόσο, υπό το βάρος των πιέσεων του κόσμου για τα όσα συνέβαιναν, η Βουλή ψήφισε νόμους, οι οποίοι, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, δημιούργησαν περισσότερα προβλήματα στην αγορά, παρά βοήθησαν.

Ντίνος Παπαδόπουλος, Πρόεδρος ΔΣ ΧΑΚ
Προσπάθησε, αλλά μάλλον συμπαρέσυραν κι αυτόν τα γεγονότα, όπως συνέβη με τα υπόλοιπα μέλη της Διοίκησης και της Διεύθυνσης. Ήταν ανέτοιμοι να αντιμετωπίσουν μια τέτοια κατάσταση, με αποτέλεσμα να μη ληφθούν εγκαίρως επαρκή και σωστά μέτρα. Σήμερα είναι deputy managing partner της PWC Cyprus.

Νώντας Μεταξάς, Γενικός Διευθυντής ΧΑΚ
Ισχύει ό, τι και για τον κ. Παπαδόπουλο. Σήμερα παραμένει ακόμα στο πόστο του.

Φρίξος Σορόκος, Πρόεδρος Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς
Πολύ λίγες οι αρμοδιότητες που είχε, εξαιτίας του φτωχού νομοθετικού πλαισίου που υπήρχε τότε. Αποχώρησε σχετικά νωρίς από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και ανέλαβε ο Ανδρέας Χαραλάμπους.
Λούης Κλάππας, Πρόεδρος Συνδέσμου Χρηματιστών Από τους παλαιότερους χρηματιστές του χώρου. Το γραφείο του συγχωνεύθηκε με τον Όμιλο SFS, όπου και εργάζεται σήμερα.

Σόλων Τριανταφυλλίδης, Πρόεδρος Τράπεζας Κύπρου
Ο «ιστορικός» πρόεδρος του συγκροτήματος συνέβαλε τα μέγιστα στην αλματώδη ανάπτυξή του, προτού αποχωρήσει από την τράπεζα και τα κοινά γενικότερα, λόγω προβλημάτων υγείας. Πάντως, για πολλούς χειρίστηκε λανθασμένα με τις δηλώσεις του το θέμα της ανόδου της μετοχής τη συγκεκριμένη περίοδο.

Κίκης Λαζαρίδης, Πρόεδρος Λαϊκής Τράπεζας Προειδοποίησε για την άνοδο, αλλά βρέθηκε στο στόχαστρο εξαιτίας κάποιων δηλώσεών του για την πορεία της μετοχής της Λαϊκής. Σήμερα βρίσκεται στο πηδάλιο του κρατικού αερομεταφορέα.

Χριστόδουλος Έλληνας, Γιάννος Ανδρονίκου, Καλλιόπη Τουμπουρή, Νίκος Εφραίμ - Χρηματιστές
Από τους μεγαλύτερους χρηματιστές την εποχή εκείνη. Σήμερα, μόνο ο κ. Έλληνας και η κ. Τουμπουρή παραμένουν στο προσκήνιο από τους προαναφερθέντες. Έτσι κι αλλιώς πολύ λίγοι χρηματιστές από τη «φουρνιά» του 1999 συνεχίζουν, αφού μετά τη μεγάλη άνοδο ακολούθησε η μεγάλη πτώση, που παρέσυρε πολλούς.

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ
(1998 ΚΑΙ 1999)
1999    1998
Εισηγμένες μετοχές    150    116
Κεφαλαιοποίηση αγοράς (σε δις £)    14.038    2.001
Μέρες συναλλαγών    218    248
Αξία συναλλαγών (£)    3.858.486,902    347.349.149
Μέση ημερήσια αξία συναλλαγών (£)    17.699.481    1.400.601
Μέσος ημερήσιος αριθμός συναλλαγών    2.396    297
Υψηλότερος ημερήσιος όγκος συναλλαγών (£)    117.488.320 (30/8/99)    3.828.537 (29/4/98)
Χαμηλότερος ημερήσιος όγκος συναλλαγών (£)    1.449.572 (4/1/99)    200.563 (2/1/98)


ΑΠΟΔΟΣΗ ΑΓΟΡΑΣ
(1997-2000)
1997    1998          1999           2000
Κεφαλαιουχική απόδοση    -5,9%    +16,6%    +687,79%    -65,75%
Μερισματική απόδοση    +4,2%    +4,8%    +2,55%    +1,77%
Συνολική απόδοση αγοράς    -1,7%    +21,4%    +690,34%    -63,98%


ΧΡΗΜΑΤΙΣΤΗΡΙΑΚΗ ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
(1997-2000)
1997      1998               1999               2000
Χρηματιστηριακή αξία αγοράς    £1.101 εκ    £1.356 εκ    £11.900 εκ    £7.115 εκ
Συνολικός όγκος συναλλαγών    £170.8 εκ    £348.1 εκ    £3.800 εκ    £6.300 εκ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΤΙΤΛΩΝ
(1997-2000)
1997   1998  1999  2000
Αριθμός εισηγμένων εταιρειών    47    52    59    119
Αριθμός εισηγμένων warrants    19    25    32    84
Αριθμός εισηγμένων εταιρικών χρεογράφων    12    13    15    11
Αριθμός νέων εισαγωγών εταιρειών    5    7    11    63


ΚΕΦΑΛΑΙΟΥΧΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ
(30/12/1999 ΚΑΙ 29/12/2000)
ΤΟΜΕΙΣ    Τιμές Κλεισίματος  30/12/1999    Τιμές Κλεισίματος  29/12/2000    Απόδοση
Γενικός Δείκτης    713.972    244.5    -65,75%
FTSE/ΧΑΚ    -    1017.31    -
Τράπεζες    770.94    250.19    -67,55%
Επενδυτικές    737.47    243.91    -66,93%
Ασφαλιστικές    402.73    98.89    -75,45%
Βιομηχανικές    287.14    95.72    -66,66%
Τουριστικές    783.09    151.79    -80,62%
Εμπορικές    386.84    60.75    -84,30%
Άλλες    837.62    282.2    -66,31%
Οικοδομήσιμων υλών    -    74.45    -
Πληροφορικής    -    79.15    -
Χρηματοοικονομικών υπηρεσιών    -    65.87    -
Ιχθυοπαραγωγής    -    100.62    -
Ξενοδοχεία    -    88.55    -


Πηγή πινάκων: Επίσημα στοιχεία ΧΑΚ