News Energia ΠτΔ στην ΕΡΤ: Απάντηση στις Τουρκικές προκλήσεις ο ΕastΜed

ΠτΔ στην ΕΡΤ: Απάντηση στις Τουρκικές προκλήσεις ο ΕastΜed

Ο ΕastΜed αποτελεί απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις, δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Αναστασιάδης, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εκπομπή «10» της ΕΡΤ, μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας. 
 
Ο Πρόεδρος σημείωσε ότι εξαιτίας των συμπεριφορών του Ερντογάν παρουσιάζεται μια διαφοροποιημένη στάση των ΗΠΑ. 
 
«Είναι απρόβλεπτος ηγέτης με ατζέντα που υπερβαίνει τις φιλοδοξίες ηγετών που θα ήθελαν καλές σχέσεις με τους γείτονες. Είναι η επέμβαση στη Συρία, στο Ιράκ. Είναι ένας αποσταθεροποιητικός παράγοντας», πρόσθεσε. 
 
Στο ενδεχόμενο προσφυγής στη Χάγη, ο Πρόεδρος τόνισε ότι «είναι ένας τρόπος ή ένα μήνυμα προς την Τουρκία που είχε επαναληφθεί και τον Ιούλιο. Έχουμε προσκαλέσει την Τουρκία κι ετοιμάζεται η προσφυγή. Υπάρχουν προκλητικές συμπεριφορές. Με έναν απρόβλεπτο ηγέτη θα πρέπει να παίρνεις μέτρα. Ο διάλογος για λύση του Κυπριακού είναι το σημαντικότερο που ενδεχόμενα να δώσει μια διέξοδο».
 
Στα του Κυπριακού, ο κ. Αναστασιάδης μίλησε τόσο για το ναυάγιο του Κραν Μοντανά όσο και για το δημοψήφισμα για το σχέδιο Ανάν. 
 
«Δεν μπορεί κανένας να παραγνωρίσει ότι ένα 76% είχε απορρίψει εκείνο το σχέδιο. Θα μπορούσε να μεταβληθεί η άποψη του λαού, εάν και εφόσον κάποια αρνητικά στοιχεία που εγείρονται από πλευράς Τουρκίας και Τουρκοκυπρίων αποφεύγοντο ή δεν είχαν τις εμμονές ή δεν είχαν τις στοχεύσεις. Διότι τι συμβαίνει πέραν από την στρατιωτική παρουσία που ενασκεί και μία επιρροή στους Τουρκοκύπριους. Πέραν από την παρουσία των Τούρκων εποίκων, οι αξιώσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς καθ' υπόδειξη της Άγκυρας, είναι το δικαίωμα της θετικής ψήφου για κάθε απόφαση της κεντρικής κυβέρνησης ή όποιου άλλου θεσμικού οργάνου. Αυτό σημαίνει ότι θα καθορίζεται η τύχη της χώρας σε περίπτωση που επιτύχουμε μια ομοσπονδιακή λύση διζωνική στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής. Εκείνοι που θα αποφασίζουν και δεν είναι θέμα πλειοψηφίας ή μειοψηφίας, αλλά θέμα το ποιος αποφασίζει –ποια από τις δύο κοινότητες– θα ήταν η τουρκοκυπριακή. Με την επιρροή που ασκεί η Άγκυρα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα λόγω της οικονομικής εξάρτησης, της στρατιωτικής παρουσίας, της δημογραφικής αλλοίωσης που παρουσιάζεται ο τουρκικός πληθυσμός πλέον να υπερβαίνει τους Τουρκοκύπριους. Εκείνοι που εν τη ουσία θα αποφάσιζαν θα ήταν η Τουρκία. Δηλαδή αυτό που προσπαθούμε είναι να υπάρξει πραγματικά ένας αλληλοσεβασμός. Αν μας άφηναν ποτέ μόνους δηλαδή χωρίς την επιρροή που ασκούν πάνω στους... ή την επιβολή που ασκούν πάνω στους Τουρκοκύπριους, είμαι βέβαιος ότι θα μπορούσε να εξευρεθεί μία λύση που να μας επέτρεπε την ειρηνική συμβίωση».
 
Μιλώντας για τον κατοχικό ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί, τόνισε ότι «αν αφήνετο μόνος, το κύριο μέλημά του θα ήταν η Κύπρος».
 
«Η μεγαλύτερη πρόοδος, και το λέω ίσως για πρώτη φορά, που επετεύχθη μετά την εκλογή του ως ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, τον Μάη του 2015, ήταν οι πρώτοι μήνες. Οι πρώτοι μήνες που νόμιζε ότι θα έχει την ευχέρεια να πολιτευτεί κατά τον τρόπο που εξυπηρετούσε τα καλώς νοούμενα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Αργότερα, δυστυχώς, η επιρροή και η επιβολή της Άγκυρας τον είχε υποχρεώσει να προσέχει ή ακόμα και να υπαναχωρήσει από θέσεις που είχαμε συμφωνήσει», τόνισε. 
 
Διαβάστε την απομαγνητοφώνηση ολόκληρης της συνέντευξης 

 

 

Τρέμη: Κυρίες και κύριοι καλησπέρα σας και καλή σας χρονιά. Καλώς ήρθατε στο «10», που ειδικά για τη σημερινή ημέρα διαφοροποιεί ορισμένα από τα βασικά του χαρακτηριστικά, γιατί έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε έναν σημαντικό καλεσμένο, τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, τον κύριο Νίκο Αναστασιάδη. Κύριε Πρόεδρε.

Αναστασιάδης: Καλησπέρα σας. Καλή χρονιά.

Τρέμη: Καλώς ήρθατε στην εκπομπή μας.

Αναστασιάδης: Σας ευχαριστώ πάρα πολύ και για τη φιλοξενία και για την ευκαιρία που μου δίνετε να κάνω ενδεχόμενα κάποιες αναφορές που είναι απόλυτα τις μέρες μας χρήσιμες ή και ενδιαφέρουσες.

Τρέμη: Ναι και έχουμε μία διπλή συγκυρία Ηλία έτσι δεν είναι; 

Κανέλλης: Ναι και πάρα πολύς κόσμος για να είμαστε ειλικρινείς ανησυχεί για τα θέματα των σχέσεων της Ελλάδας με την Τουρκία. Το αντίστοιχο γνωρίζω ότι γίνεται και στην Κύπρο και σήμερα είχαμε ένα σημαντικό γεγονός έτσι;

Τρέμη: Ναι είχαμε ένα σημαντικό γεγονός. Κύριε Πρόεδρε όντως έχουμε μία διπλή συγκυρία. Από τη μία μεριά φιλοξενούμε εσάς που είστε ένα σημαντικό πρόσωπο, από την άλλη πλευρά έχουμε... είμαστε σε μία καμπή, σε μία σημαντική εξέλιξη των -αυτό που θα ονομάζαμε- των εθνικών μας θεμάτων. Σήμερα αυτό το γεγονός σηματοδοτήθηκε με την υπογραφή του EastMed, με την τριμερή υπογραφή και θα έρθουμε στη συνέχεια να δούμε τι σημαίνει ακριβώς αυτό το πράγμα. Εγώ θέλω να σας ρωτήσω το εξής: Αυτή η επίσπευση, γιατί πρόκειται σίγουρα για επίσπευση -τουλάχιστον έτσι εμείς το αντιλαμβανόμαστε- μιας συμφωνίας απόλυτα έγκυρης και απόλυτα νόμιμης, είναι με έναν τρόπο η θεσμική απάντηση της Ελλάδας και της Κύπρου σε μία παράνομη συμφωνία, όπως είναι η τουρκολιβυκή συμφωνία;

Αναστασιάδης: Ναι αν θέλετε η απάντηση που δίδεται από κράτη που θέλουν να σέβονται το Διεθνές Δίκαιο, φιλειρηνικά, κράτη σταθερότητας που επιδιώκουν η περιοχή μας να διακρίνεται από τη συνεργασία και όχι την αντιπαράθεση και συνεπώς είναι μία σημαντικότατη εξέλιξη, μία απόφαση που είχε ληφθεί από το παρελθόν, που δεν αφορά μόνο τις τρεις χώρες αλλά και ιδιαίτερα την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης. Όπως καλά γνωρίζετε η μελέτη βιωσιμότητας και λοιπά του όλου έργου, χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνεπώς είναι μία απάντηση αν θέλετε μέσα στα πλαίσια του Διεθνούς Δικαίου που δίδεται στις προκλήσεις δυστυχώς, τις χωρίς προηγούμενο προκλήσεις της Τουρκίας.

Κανέλλης: Δίνετε αυτήν τη διάσταση αλλά από την άλλη μεριά διαβάζω και στον Κυπριακό Τύπο, έχουν σοβαρές ενστάσεις για το αν ο αγωγός θα είναι κερδοφόρος. Διαβάζω για κόστη 7 έως και 12 δισεκατομμυρίων, πολύ μεγάλο ποσό.

Αναστασιάδης: Δεν θα μπούμε στη λογική του πόσο βιώσιμο ή όχι επί του παρόντος, διότι θα εξαρτηθεί και από τη μελέτη. Αυτό που έχει σημασία και στέλνει μηνύματα είναι η αποφασιστικότητα των τριών κρατών. Πιστεύω σύντομα και της Ιταλίας, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που όπως είπα προηγουμένως χρηματοδοτεί την όλη μελέτη. Το μήνυμα που στέλνεται...

Τρέμη: Στην παρούσα φάση.

Αναστασιάδης: Στην παρούσα φάση βεβαίως.

Τρέμη: Βεβαίως μας ενδιαφέρει και η εξέλιξη του θέματος. Εγώ κρατώ τη λέξη που είπατε δηλαδή Ιταλία. Και επιτρέψτε μου να πω ότι αντιλαμβάνομαι πως αυτή τη στιγμή η Ιταλία είναι λίγο αμφίθυμη. Δεν εννοώ έναντι υμών, της Ελλάδος και της Κύπρου και της Τουρκίας από την άλλη πλευρά. Αλλά εννοώ μεταξύ υμών, πάντα με υ και της Λιβύης. Λίγο σαν να μου φαίνεται ότι έχει στο μυαλό της και το ενδεχόμενο να τη διευκολύνει ένα παιχνίδι με τη Λιβύη που και γεωπολιτικά αν θέλετε έχει τη διάσταση του σε ό,τι αφορά την Ιταλία, αλλά ενδεχομένως και από πλευράς οικονομικού κόστους. Βέβαια η Λιβύη είναι μία επισφαλής επένδυση, όχι μόνο σήμερα αλλά ενδεχομένως και στο μέλλον.

Αναστασιάδης: Κοιτάξτε να δείτε, δυστυχώς το μεταναστευτικό είναι μία απειλή, σε εισαγωγικά να το βάλω απειλή, για τη συνοχή της Ευρώπης, αλλά ιδιαίτερα για τις χώρες της πρώτης γραμμής όσον αφορά. Είναι καλά γνωστό ότι η Ιταλία έχει συνάψει μία συμφωνία με τη Λιβύη, η οποία έχει δημιουργήσει κέντρα για συγκράτηση των μεταναστευτικών ροών και συνεπώς αυτό που έχετε επισημάνει είναι όντως ένα γεγονός που ενδεχόμενα να συγκρατεί επί του παρόντος τη Λιβύη, αλλά υπάρχουν και άλλες ενστάσεις περιβαλλοντικές και λοιπά, οι οποίες λόγω της σύνθεσης της Κυβέρνησης...

Τρέμη: Να σας ρωτήσω όμως. Επειδή βεβαίως το παρόν είναι αυτό που βλέπουμε αλλά αυτό που μας ενδιαφέρει είναι κυρίως το μέλλον. Από τι πιστεύετε ότι εξαρτάται το να έρθει η Ιταλία στον EastMed; Έχει να κάνει φερειπείν με την τιμή με την οποία θα μπορούσε να αγοράσει το αέριο; Με συγχωρείτε τώρα, γίνομαι και λίγο κάπως πολύ συγκεκριμένη ενδεχομένως, αλλά έτσι, αυτό έχω στο μυαλό μου.

Αναστασιάδης: Στο παρόν στάδιο όπως αντιλαμβάνεστε η συμφωνία που έχει υπογραφεί αναφέρεται στην πρόθεση των τριών χωρών και μέσα σε αυτό περιλαμβάνεται βεβαίως και η Ιταλία, εφόσον ο τελικός προορισμός είναι η Ευρώπη. Δεν είναι θέμα το ότι σε ποια τιμή θα πωλείται προς την Ιταλία αλλά το πώς θα γίνει εφικτό. Να υπάρξει μία εναλλακτική πορεία ενέργειας.

Τρέμη: Κατάλαβα τι λέτε.

Αναστασιάδης: Και μη εξάρτησης από τις γνωστές μέχρι σήμερα πηγές. Συνεπώς θέλω να πιστεύω ότι δεν είναι το κόστος...

Τρέμη: Ως προς την Ιταλία.

Αναστασιάδης: Ως προς την Ιταλία. Είναι κάποιες εσωτερικές ενδεχόμενα αλλά και όπως έχουμε πει προηγουμένως...

Τρέμη: Αυτό που μνημονεύσατε πριν, δηλαδή από τη μία μεριά το μεταναστευτικό που και για την Ιταλία είναι ένα εξαιρετικά μεγάλο πρόβλημα, αλλά και από την άλλη οι διάφορες ας το πούμε περιβαλλοντολογικές ανησυχίες που υπάρχουν στη γειτονική χώρα.

Αναστασιάδης: Πιστεύω ότι...

Τρέμη: Εκεί δηλαδή εσείς θέτετε το θέμα του προβλήματος.

Αναστασιάδης: Από τις συνομιλίες που είχαμε με τον Τζουζέπε Κόντε δεν είναι κάτι το οποίο πιστεύω ότι θα ξεπεραστεί σύντομα.

Τρέμη: Α, τι σημαίνει αυτό; Για πέστε μας. Όχι μη γελάτε, πέστε μας.

Αναστασιάδης: Όχι έχω την εντύπωση ότι οι εξελίξεις όπως προδιαγράφονται, ενδεχόμενα και θα δώσουν μια συντομότερη από ό,τι αναμένεται απάντηση.

Τρέμη: Μακάρι.

Κανέλλης: Υπάρχουν και άλλες ενστάσεις. Υπάρχουν και άλλες ενστάσεις πλην της περιβαλλοντικής κύριε πρόεδρε. Διαβάζω στις κυπριακές εφημερίδες ας πούμε ότι ο αγωγός πρέπει να περάσει από διάφορα μέρη που δεν είναι οριοθετημένα. Επίσης υπάρχει πάντα η παράμετρος Νετανιάχου. Λένε ότι ο Νετανιάχου επείγεται τώρα διότι έχει εκλογές, αλλά δεν ξέρουμε αν είναι ένθερμος υποστηρικτής του [00:08:10] 

Αναστασιάδης: [00:08:09] Να αποκαλύψω ότι αν δεν υπήρχαν τα ενδοκυβερνητικά προβλήματα στην Ιταλία θα υπεγράφετο κατά τη Σύνοδο της Λευκωσίας τον ΜΕD 7. Είχαμε φτάσει σε εκείνο το σημείο. Συνεπώς το γεγονός ότι στις 2 Μαρτίου θα γίνουν εκλογές στο Ισραήλ δεν είναι το καθοριστικό. Αυτό που έχει επισπεύσει είναι ακριβώς η πρόκληση από πλευράς Τουρκίας και συνεπώς έπρεπε να σταλεί ένα ισχυρό μήνυμα ότι δεν είναι δυνατόν να αμφισβητούνται τα κυριαρχικά δικαιώματα κρατών με μονομερείς ενέργειες ή και με την εφαρμογή όχι του διεθνούς- αλλά του οθωμανικού δικαίου. 

Τρέμη: Κύριε πρόεδρε επιτρέψτε μου να επιμείνω λίγο στο ερώτημα που έθεσε ο Ηλίας. Καταρχάς το κόστος πράγματι είναι μεγάλο, δηλαδή είναι 7 με 12 δις. Κατά δεύτερον αυτή τη στιγμή το έργο βρίσκεται ακόμα στις μελέτες. Δηλαδή είμαστε περίπου δύο χρόνια, από ό,τι διαβάζω τουλάχιστον γιατί δεν είμαι ειδική, μακριά από τη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης. Και επίσης υπάρχουν δυσκολίες -το μνημόνευσε ήδη ο συνάδελφός μου, ότι δηλαδή ο αγωγός ο υποθαλάσσιος πρέπει να περάσει από ζώνες, θαλάσσιες ζώνες στη Μεσόγειο που αυτή τη στιγμή δεν έχουν οριοθετηθεί. Θα ήθελα λοιπόν χωρίς να μπούμε σε λεπτομέρειες να μου πείτε τι είναι αυτό που σας κάνει αισιόδοξο σε ό,τι αφορά στην τελική έκβαση. 

Αναστασιάδης: Το ενδιαφέρον που επιδεικνύεται πέραν από την Ευρώπη και από υπερατλαντικούς φίλους οι οποίοι θεωρούν ότι η απεξάρτηση της Ευρώπης και οι εναλλακτικές πηγές προμήθειας της ενέργειας είναι ένας σημαντικός παράγοντας στην όλη διεθνή πολιτική που ακολουθείται και στα γεωπολιτικά δρώμενα, τα οποία δυστυχώς μέρα με τη μέρα ή δυστυχώς ή ευτυχώς φαίνεται να διαφοροποιούνται. Και το καθετί να έχει τη σημασία του για το πώς ενεργούν οι σύμμαχοι, οι φίλοι, οι επιρροές που θα μπορούσε να... με τα σημερινά δεδομένα να χαρακτηριστούν. Αλλά φαίνεται ότι αναβιώνει ένα είδος «Ψυχρού πολέμου» υπό την έννοια τι είναι αυτό που ελέγχεται από τη Ρωσία, τι είναι αυτό που ελέγχεται από την Αμερική, ποιες είναι οι σχέσεις μεταξύ Ευρώπης και των δύο υπερδυνάμεων και ούτω καθεξής.

Τρέμη: Είναι πολύ σημαντικό αυτό που λέτε διότι όντως βλέπουμε ότι η Ρωσία παίζει ένα... προσπαθεί να παίξει ένα παιχνίδι επιρροής στην ευρύτερη περιοχή. Δηλαδή ήδη έχει μπει στη Συρία, έχει επαφές με άλλα κράτη της Μεσογείου εν πάση περιπτώσει. Με τον Ερντογάν η σχέση για μένα δεν είναι ξεκάθαρο ποιος χρησιμοποιεί ποιον να σας το πω και έτσι, αλλά μία και.... Μάλλον από το γενικό ας πάμε λίγο στο ειδικό. Δηλαδή στον Ερντογάν. Υπογράφει μία παράνομη -κατάφωρα παράνομη- συμφωνία με τη Λιβύη. Λέει ότι θα στείλει στρατεύματα και ειδικού τύπου στρατεύματα γιατί και αυτό παίζει το ρόλο του στη Λιβύη. Αναγγέλλει ότι θα κάνει -ο ίδιος αυτοπροσώπως έτσι- ότι θα κάνει έρευνες νότια της Κρήτης. Και με δυο κουβέντες μάς λέει ότι κοιτάξτε στην περιοχή αυτή Business χωρίς εμάς δεν γίνονται, ξεχάστε το. Θέλω να μου πείτε ειλικρινά πού το πάει ο Ερντογάν και μέχρι ποιου σημείου θεωρείτε ότι θα φτάσει και τι θα μπορούσε να θεωρηθεί ανάσχεση σ’ αυτή τη στρατηγική.

Αναστασιάδης: Θα ξεκινήσω από την ανάσχεση. Η ανάσχεση έρχεται μέσα από τις συντονισμένες ενέργειες και των δύο χωρών αλλά και των άλλων χωρών που επηρεάζονται, των γειτόνων μας, είτε λέγεται Αίγυπτος, είτε λέγεται Ισραήλ, είτε η οποιαδήποτε άλλη χώρα. Αλλά ταυτόχρονα και η προσπάθεια πια των Αμερικανών να μην εγκαταλείψουν αυτούς που θεωρούν πλέον ως σημαντικότερους στρατηγικούς εταίρους. Υπάρχει μία διαφοροποίηση. Παλιότερα ήταν η Τουρκία, σήμερα λόγω των συμπεριφορών Ερντογάν παρουσιάζεται μία διαφοροποιημένη αν θέλετε στάση της Αμερικής. Όπως καλά γνωρίζετε στις 7 του μηνός ο πρωθυπουργός θα βρίσκεται στην Ουάσιγκτον για να συναντηθεί με τον Πρόεδρο Trump, ενώ την ίδια ώρα ο Υπουργός Εξωτερικών της Αμερικής θα βρίσκεται στη Λευκωσία. Και αυτά είναι κάποια σημαντικά προστατευτικά αν θέλετε βήματα ή σχέσεις που δημιουργούνται με την ανάλογη σημασία. Τώρα ερχόμενος στον Ερντογάν, είναι δυστυχώς ένας απρόβλεπτος ηγέτης με μία ατζέντα η οποία υπερβαίνει τις φιλοδοξίες ηγετών που θα ήθελαν καλές σχέσεις με τους γείτονες. Δεν είναι η απειλή μόνο κατά της Ελλάδος ή της Κύπρου σήμερα, είναι η επέμβαση στη Συρία. Στη Συρία. Είναι η επέμβαση στο Ιράκ, είναι η εμπλοκή και η χρηματοδότηση τρομοκρατικών μουσουλμανικών αδελφοτήτων, όπως αποκαλούντο, είτε στην Αίγυπτο, είτε... Δηλαδή ένας αποσταθεροποιητικός παράγοντας και αυτό είναι δυστυχώς που αποτελεί και το κύριο σημείο κινδύνου. Το μη προβλέψιμο των συμπεριφορών. [00:14:11] Μέχρι το 2023 να μιλά ότι υλοποίησε το όραμα για τη γαλάζια πατρίδα. Βλέπουμε να γίνονται βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, θέλω να ελπίζω.

Τρέμη: [00:14:21] Επίσης.

Αναστασιάδης: Ακριβώς ναι.

Κανέλλης: Οι παράνομες γεωτρήσεις κύριε πρόεδρε στην Κυπριακή ΑΟΖ σας ανάγκασαν να ζητήσετε από την Ευρώπη, από την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία. Είστε ευχαριστημένος από τον τρόπο με τον οποίον επιβλήθηκαν αυτές οι κυρώσεις; Έχω την αίσθηση ότι ελάχιστα πράγματα έγιναν.

ΑναστασιάδηςΚοιτάτε, στα πρώτα στάδια είναι φυσικό να γίνονται κάποιες κινήσεις, οι οποίες δεν θα προκαλέσουν περισσότερο την οργή του προκαλούντος. Πέραν όμως αυτού να μην ξεχνούμε και τις απειλές όσον αφορά Στις προσφυγικές ροές, στη συμφωνία μεταξύ Τουρκίας-Ευρώπης.

Τρέμη: Όλα τα χρησιμοποιεί κύριε Πρόεδρε.

Αναστασιάδης: Ακριβώς. Και επομένως θα έλεγα ότι η μέχρι στιγμής στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης μάς ικανοποιεί. Μην ξεχνάτε ότι και για την Κριμαία πέρασαν έξι μήνες μέχρι να επιβληθούν τα στοχευμένα μέτρα, οι κυρώσεις και λοιπά. Συνεπώς...

Τρέμη: Πέρασαν, αλλά τώρα η Ρωσία καίγεται όμως. Πέρασαν και τώρα η Ρωσία καίγεται διότι στο γεωπολιτικό παιχνίδι μπορεί να είναι μπροστά, αλλά στα οικονομικά ζορίζεται πάρα πολύ. Και εγώ θέλω να σας ρωτήσω... Ηλία αν μου επιτρέπεις.

Κανέλλης: Παρακαλώ, παρακαλώ. 

Τρέμη: Στην ερώτησή σου θα μείνω. 

Κανέλλης: Θα το ξαναπιάσουμε μετά.

Τρέμη: Στην ερώτησή σου θα μείνω. Εσείς πετύχατε ένα πλαίσιο κυρώσεων. Αυτό σημαίνει ένα καλάθι στην πραγματικότητα με βάση τα ευρωπαϊκά τέλος πάντων δεδομένα. Αυτό το καλάθι ακόμα δεν έχει γεμίσει, διότι εσείς έχετε στείλει μία λίστα για κυρώσεις κατά προσώπων και εταιρειών και αυτή τη στιγμή η Ευρώπη δεν φαίνεται ιδιαίτερα πρόθυμη να προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση. Κυρίως δεν φαίνεται πρόθυμη να προχωρήσει η Γερμανία για τους δικούς της εσωτερικούς λόγους. Όχι γιατί μας αγαπάει ή δεν μας αγαπάει ή γιατί αγαπάει περισσότερο την Τουρκία. Πώς μπορείτε αυτό το πράγμα να το επιβάλλετε ή να το πιέσετε αν θέλετε, με την έννοια την εξής: ότι όταν εσείς πήρατε τις κυρώσεις, βάλατε πάνω στο τραπέζι εξ όσων γνωρίζουμε το βέτο για τη διεύρυνση. Τώρα δεν υπάρχει τέτοιο όπλο. Άρα πώς θα το διεκδικήσετε;

Αναστασιάδης: Κοιτάτε έχω την εντύπωση ότι και όταν ακόμα αποτεινόμαστε για τα μέτρα κάποιοι έλεγαν ότι ξέρετε ζείτε με ψευδαισθήσεις ή είναι κάτι το οποίο δεν θα το επιτύχετε. 

Τρέμη: Ήταν μεγάλη έκπληξη. Μεγάλη έκπληξη, το λέω.

Αναστασιάδης: Παρ’ όλα αυτά ακριβώς λόγω των διασυνδέσεων που έχουμε αναπτύξει, των εξόφθαλμων πια παραβιάσεων, αλλά και του τρόπου που είχαν χειριστεί το όλο θέμα, έχουμε επιτύχει τα πρώτα στοχευμένα μέτρα.

Τρέμη: Για τα δεύτερα τι λέτε; Κατά προσώπων και εταιρειών.

Αναστασιάδης: Κατά προσώπων και εταιρειών ήδη προχωρούν, είναι υπό εξέταση. Έχουμε δώσει κατάλογο πρόσφατα, εξετάζεται και δεν θέλω να πω περισσότερα γιατί... είμαστε σε ένα στάδιο....

Τρέμη: Δηλαδή είστε αισιόδοξος ότι θα έχουμε εξελίξεις μέσα στην επόμενη χρονιά; 

Αναστασιάδης: Για τουλάχιστον τα πρόσωπα και τις εταιρείες ναι. Όσον αφορά άλλες κυρώσεις αυτό θα είναι και ανάλογα με τη στάση, τη συμπεριφορά της Τουρκίας,

Κανέλλης: Κύριε πρόεδρε μόλις ανακοινώθηκε το μνημόνιο ανάμεσα στην Τουρκία και στη Λιβύη αντέδρασε η Ελλάδα, αντιδράσατε και εσείς και μεταξύ άλλων επιδώσατε εδώ... ανακοινώσατε εδώ, το επιδώσατε στην τουρκική πρεσβεία στην Αθήνα ότι θα προσφύγετε στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο της Χάγης. Μπορείτε μονομερώς να προσφύγετε; 

Αναστασιάδης: Όχι. Αλλά δεν είναι η πρώτη φορά που...

Κανέλλης: Μήπως είναι λοιπόν ένα επικοινωνιακό...;

Αναστασιάδης: Όχι επικοινωνιακό. Αντίθετα είναι ένας τρόπος ή ένα μήνυμα αν θέλετε που είχε επαναληφθεί και στις 15 Ιουλίου προς την Τουρκία, πρόσκληση δηλαδή για να καθορίσουμε την αποκλειστική οικονομική ζώνη μεταξύ Τουρκίας-Ελλάδος. Βεβαίως η Τουρκία δεν μας αναγνωρίζει. 

Τρέμη: Και δεν αναγνωρίζει και τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

Αναστασιάδης: Και τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου αλλά δεν είναι πρώτο παράδειγμα όπου καταρχήν ενώ αντιδρούσαν κάποια κράτη, εν συνεχεία μέσα από τη διαπίστωση ότι δεν υπάρχει άλλος τρόπος αν θες να αποφύγεις μία ένοπλη σύρραξη ή συγκρούσεις ή απομόνωση, να επιλέξεις ως τρόπο διευθέτησης της διαφοράς την αποδοχή του Δικαστηρίου της Χάγης. Έχει τη σημασία η προσφυγή στη Χάγη, παρά το γεγονός ότι γνωρίζουμε ότι απαιτείται συμφωνία μεταξύ των κρατών, αναγνώριση πρώτα-πρώτα του Δικαστηρίου, αποδοχή της Διεθνούς Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Επομένως, είναι μέτρα τα οποία παίρναμε μέσα στα πλαίσια...

Τρέμη: Για να θωρακιστείτε για το μέλλον. Για να θωρακιστείτε για το μέλλον σε περίπτωση που υπάρξει κάποια χρονική στιγμή που θα προσφύγετε στο Διεθνές Δικαστήριο. Καταρχάς έχετε προσφύγει; Όχι. Έχετε προσφύγει στη Χάγη;

Αναστασιάδης: Έχουμε προσκαλέσει, έχουμε δώσει την ειδοποίηση και εν συνεχεία ετοιμάζεται η προσφυγή. Θα προσφύγουμε πάντως.

Κανέλλης: Η οποία θα είναι μονομερής εάν η Τουρκία...

Αναστασιάδης: Θα είναι μονομερής.

Τρέμη: Αλλά θα έχει θωρακιστεί η κυπριακή πλευρά με την έννοια ότι έκανε τις απαραίτητες κινήσεις γιατί έχουμε... Ξέρετε, αυτό το λέει ο Ηλίας φαντάζομαι διότι όλοι γνωρίζουμε ότι έχουμε και το προηγούμενο της Ελλάδας, ότι όταν προσέφυγε το '75 -'76 με ασφαλιστικά μέτρα και μονομερή προσφυγή στη Χάγη, στην πραγματικότητα ήταν μία μεγάλη ήττα διότι στα αλήθεια αυτό που μας είπε το Δικαστήριο είναι βρείτε τα μεταξύ σας. Δηλαδή εμείς με την Τουρκία γιατί θεωρούσε ότι δεν είχαν εξαντληθεί τα περιθώρια του διαλόγου ανάμεσα στις δύο πλευρές. Άρα εσείς αν καταλαβαίνω καλά νομικά θωρακίζεστε. Σωστά το σκέφτομαι;

Αναστασιάδης: Βεβαιότατα ναι. 

Τρέμη: Θωρακίζεστε για να αποφύγετε ένα τέτοιο ενδεχόμενο στο μέλλον. Όμως Ηλία θα μου επιτρέψεις, επειδή εδώ σημείωσα κάτι το οποίο μου «άναψε λαμπάκια». Είπατε για να αποφύγουμε την ένοπλη σύρραξη και την απομόνωση. Φοβόσαστε τέτοιο πράγμα; Γιατί πριν είπατε ότι ο Ερντογάν είναι εντελώς απρόβλεπτος. Με συγχωρείτε, αλλά εγώ τουλάχιστον δεν θα διαφωνήσω καθόλου μαζί σας. 

Κανέλλης: Εσείς κύριε Πρόεδρε να προσθέσω σε αυτά που λέει η Όλγα, υπήρξατε ανέκαθεν αντιμιλιταριστής. Ήσασταν υπέρ μιας ειρηνικής λύσης του Κυπριακού και επιδιώκατε την ειρήνη. Τώρα φοβάστε το ενδεχόμενο...;

Αναστασιάδης: Όχι. Απλώς εκφράζω τους κινδύνους από συμπεριφορές ανάλογες με αυτές που καταγράφονται, προκλητικές συμπεριφορές, περιφρόνηση του Διεθνούς Δικαίου και λοιπά. Δεν λέω ότι είναι ένα ενδεχόμενο ή μάλλον ένα υπαρκτό άμεσο ενδεχόμενο. Όμως με έναν απρόβλεπτο ηγέτη καμιά φορά θα πρέπει να συνυπολογίζεις, θα πρέπει να παίρνεις μέτρα. Είναι γι’ αυτό που εμμένουμε ότι -αν μου επιτρέπετε- ο διάλογος για λύση του Κυπριακού είναι ίσως το σημαντικότερο που ενδεχόμενα...

Τρέμη: Θα έρθουμε αμέσως σ’ αυτό. 

Αναστασιάδης: ...να δώσει μία διέξοδο ή λύση.

Τρέμη: Θα έρθουμε αμέσως μετά σ’ αυτό. Αλλά κύριε Πρόεδρε επιτρέψτε μου να επιμείνω λίγο σ’ αυτό το θέμα. Ο απρόβλεπτος ηγέτης και κατατάσσεται δυστυχώς για μας και για την Κύπρο στην κατηγορία αυτή ο Ταγίπ Ερντογάν, θα μπορούσε να είχε και στον σχεδιασμό του το ενδεχόμενο να προκαλέσει ένα θερμό επεισόδιο. Κατά συνέπεια εσείς τι φοβόσαστε; Φοβόσαστε τον σχεδιασμό, τον στρατηγικό σχεδιασμό ή το τυχαίο γεγονός που μπορεί να προκύψει από τη στρατιωτικοποίηση της έντασης;

Αναστασιάδης: Καμιά φορά καλό είναι να έχεις τέτοια αμυντική θωράκιση ή και τέτοιες αμυντικές δυνατότητες. Καμιά φορά ίσως και το αδύναμο ή το μικρό μέγεθος του κράτους και η αδυναμία να θωρακιστεί αμυντικά είναι και αποτρεπτική. Υπό την έννοια ότι δεν έχουμε με τι να συγκρουστούμε. Δεν έχουμε πολεμικά πλοία ή πολεμικά αεροσκάφη για να υπάρχει ένας ενδεχόμενος κίνδυνος, έστω και τυχαίου γεγονότος. Θα πρέπει να είναι τέτοια προκλητική η συμπεριφορά έναντι του Διεθνούς Δικαίου και έναντι ενός κυρίαρχου κράτους, που έχω την εντύπωση ότι υπερβαίνει τουλάχιστον αυτή την ώρα την όποια...

Τρέμη: Καταλαβαίνω τι λέτε, αλλά εγώ ανοίγω λίγο τη βεντάλια. Βάζω δηλαδή και την Ελλάδα στο παιχνίδι, γιατί στην πραγματικότητα μαζί είμαστε σωστά; 

Αναστασιάδης: Βεβαιότατα.

Τρέμη: Λοιπόν βάζω και την Ελλάδα στο παιχνίδι. Η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα από πλευράς πολεμικής ετοιμότητας να αντιδράσει. Ο κύριος Ερντογάν μας έχει απειλήσει με σκάφη ερευνητικά, που ενδεχομένως θα συνοδεύονται και από το Τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό στη Νότια Κύπρο. Και επειδή το να συμβεί κάτι σε σχέση με την Ελλάδα αφορά και την Κύπρο, εγώ θέλω να μου πείτε σε ποιο βαθμό αυτό το πράγμα σας προβληματίζει, σας ανησυχεί. Και ενδεχομένως αν μπορώ να την κάνω αυτή την ερώτηση, αν το έχετε συζητήσει με τον Έλληνα πρωθυπουργό, γιατί ξέρω ότι έχετε πολύ στενή σχέση και πολύ καλό κλίμα σ’ αυτή τη σχέση. 

Κανέλλης: Και συμπληρωματικά σ’ αυτό κύριε Πρόεδρε, επιτρέπεται. Υπάρχει κοινό αμυντικό δόγμα; 

Τρέμη: Όχι αυτό είναι άλλη ερώτηση Ηλία. Μην τα βάλουμε όλα γιατί εγώ...

Κανέλλης: Εντάξει, αλλά...

Τρέμη: Αυτό είναι Αρσένης, είναι παρελθόν.

Αναστασιάδης: Να ξεκινήσω από το άριστο των σχέσεων μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, τον συντονισμό, τους κοινούς προβληματισμούς, τους κοινούς σχεδιασμούς. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός θα το επαναλάβω-- των επαφών, των άριστων σχέσεων που έχουμε αναπτύξει με τα γειτονικά κράτη, με την Αμερική και όχι μόνο. Συνεπώς, πάντοτε έχοντας κατά νου και την Ευρωπαϊκή Ένωση, μέλη κράτη της οποίας είμαστε και συνεπώς προσπαθούμε με κάθε νόμιμο τρόπο να αποτρέψουμε αυτούς τους ενδεχόμενους κινδύνους. Έχετε απόλυτο δίκιο. Όταν ο άλλος προκαλεί, κατά τον τρόπο που προκαλεί με την αυθαιρεσία που αναδύει γενικότερα η πολιτική όπως την υλοποιεί, είναι υπαρκτοί οι κίνδυνοι. Αλλά με σωφροσύνη...

Τρέμη: Έστω και λόγω τυχαίου γεγονότος υποθέτω.

Αναστασιάδης: Θέλω να πιστεύω ότι θα αποφευχθούν οι όποιοι κίνδυνοι, έστω και από τυχαίο γεγονός, παρά το γεγονός ότι είναι...

Τρέμη: Λέτε δηλαδή ότι μάλλον δεν είναι...

Αναστασιάδης: Υπάρχει το ενδεχόμενο, αλλά ξέρετε....

Τρέμη: Δεν είναι στη στρατηγική του Ερντογάν λέτε.

Αναστασιάδης: ... δεν θέλω να κινδυνολογούμε απλώς για τα ενδεχόμενα.

Τρέμη: Όχι δεν θέλουμε να κινδυνολογήσουμε. Θέλουμε απλώς να ξέρουμε τι μας συμβαίνει. 

Αναστασιάδης: Είναι κάτι που δεν παραγνωρίζουμε. Είναι κάτι που λαμβάνεται υπόψιν. Είναι γι’ αυτό που προσπαθούμε με κάθε τρόπο μέσα από τις διεθνείς επαφές, μέσα από τις σχέσεις, μέσα από έναν συντονισμό ενεργειών προς κάθε κατεύθυνση να στείλουμε τα μηνύματα όχι μόνο προς τον Ερντογάν, αλλά και άλλοι να στείλουν τα αναγκαία μηνύματα για να αποφευχθούν τα όποια τυχαία ή ατυχή γεγονότα.

Τρέμη: Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη πώς γνωριστήκατε;

Αναστασιάδης: Γνωριζόμαστε από δεκαετίες με την οικογένεια Μητσοτάκη. Από τα φοιτητικά χρόνια είχα γνώση του Κωνσταντίνου. Δηλαδή γνώση εξ αποστάσεως βεβαίως του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Αργότερα δημιουργήσαμε μία άριστη σχέση λόγω και της στενής φιλίας που τον συνέδεε με τον Γλαύκο Κληρίδη. Και με την οικογένεια γενικότερα είμαστε συνδεδεμένοι. Με την Ντόρα με την οποία για πρώτη φορά βρεθήκαμε το 1985 στην Ουάσιγκτον, όταν υπήρχε ένα πρόγραμμα για νέους ηγέτες. Ήμασταν στη νεολαία.

Τρέμη: Πολλά χρόνια πριν.

Κανέλλης: Η Ευρώπη κύριε Πρόεδρε σε όλους αυτούς τους σχεδιασμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας πού βρίσκεται; Πώς την υπολογίζετε την Ευρώπη ως...;

Αναστασιάδης: Μέχρι στιγμής οφείλω να εκφράσω την ικανοποίησή μου για τις όλες δράσεις, τις προσπάθειες που καταβάλλονται μέσω διπλωματικής οδού και λοιπά, αλλά δεν θέλω να καλλιεργώ ψευδαισθήσεις. Ας μη αναμένουμε ότι κάποιοι τρίτοι θα... για χάρη μας θα ήτο δυνατόν να εμπλέκοντο σε μία σύρραξη και λοιπά. Εκείνο που προβληματίζει όμως σήμερα τους Ευρωπαίους είναι ότι οι συμπεριφορές Ερντογάν, οι παρεμβάσεις ή έστω και η επέμβαση στη Λιβύη θα έχει ενδεχόμενα ανάλογες με τη Συρία συνέπειες, όσον αφορά στην αύξηση των προσφυγικών ροών.

Τρέμη: Τι προβλέπετε για το Λιβυκό; Γιατί πραγματικά εκεί είναι Terra incognita. Θέλω να πω αυτό στο οποίο αναφερθήκατε είναι το σχέδιο της Τουρκίας, δηλαδή να μεταβάλει τη Λιβύη σε μία νέα Συρία. Μας απειλεί ότι θα στείλει στρατό και θα το κάνει, δηλαδή ούτως ή άλλως έχει ήδη στείλει στρατιωτική βοήθεια. Τι προβλέπετε για το μέλλον;

Αναστασιάδης: Κοιτάτε είναι πάρα πολύ δύσκολη η κατάσταση διότι επηρεάζεται άμεσα η Αίγυπτος. Δηλαδή μία ανατροπή ή μία ενίσχυση του ισλαμικού κράτους της Λιβύης αποτελεί άμεσο κίνδυνο για την Αίγυπτο, η οποία ήδη υποφέρει από τρομοκρατικές παρεμβάσεις και αποβάσεις που βρίσκονται στη Λιβύη τρομοκρατών. Οι συνέπειες γενικότερα θα επηρεάσουν και τα γειτονικά κράτη, αλλά ταυτόχρονα και την Ευρώπη. Φανταστείτε εάν αυξηθούν οι ροές ή αν αποσταθεροποιηθεί η κατάσταση σε μία χώρα όπως είναι η Αίγυπτος με 94 τόσα εκατομμύρια πληθυσμό.

Τρέμη: Αυτό είναι το απευκταίο αλλά με τη σημερινή ισορροπία δυνάμεων, εσείς τι προβλέπετε ότι πρόκειται να συμβεί στη Λιβύη; Μπορεί να λυθεί το θέμα σ’ αυτή τη διάσκεψη που είναι στα σκαριά και που πρόκειται να υλοποιηθεί εντός ολίγου ή θα πάμε σε στρατιωτικού τύπου καταστάσεις;

Αναστασιάδης: Κοιτάτε εμπλέκονται χώρες όπως είναι η...

Τρέμη: Γιατί ξέρετε από τη μία μεριά είναι η Τουρκία, από την άλλη πλευρά είναι η Ρωσία. Γενικά το πράγμα είναι... 

Αναστασιάδης: Αυτό θα έλεγα τώρα.

Τρέμη: Είναι λίγο πυριτιδαποθήκη εκεί πέρα.

Αναστασιάδης: Έτσι ακριβώς, δηλαδή υπάρχουν αντιθέσεις. Αλλού συνεργάζονται οι Ρώσοι με τους Τούρκους, αλλού έχουν διαφορές. Ταυτόχρονα είναι η Αμερική η οποία θέλει να προστατεύσει διότι αν να αποσταθεροποιηθεί η κατάσταση στην Αίγυπτο, αυτό θα έχει συνέπειες και για την ασφάλεια του Ισραήλ. Αντιλαμβάνεστε ότι είναι μία αλυσίδα γεγονότων η οποία δεν θα αφήσει ανεπηρέαστες... ανεπηρέαστα τα συμφέροντα κάποιων χωρών που θέλουν να έχουν επιρροή στην περιοχή ή να ελέγχουν την περιοχή ή να μην την παραδώσουν υπό τον έλεγχο κάποιων άλλων. Συνεπώς είναι μία αρκετά δύσκολη και κατάσταση και περίοδος. Πιστεύω ότι η κινητοποίηση θα αποτρέψει ένα ενδεχόμενο γενίκευσης της σύρραξης στη Λιβύη. Θα εξαρτηθεί βεβαίως και από τον στρατηγό Χαφτάρ και πόσο έτοιμος ή ανέτοιμος είναι και τι βοήθεια θα έχει.

Τρέμη: Έτοιμος και αποφασισμένος δηλώνει αλλά θα δούμε.

Τρέμη:  Ηλία νομίζω ότι πρέπει να περάσουμε στο κεφάλαιο των συμμαχιών. Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ένας σημαντικός παράγοντας αμφίθυμος. 

Κανέλλης: Αποβιβάζεται ο κύριος Mike Pompeo στη Λευκωσία. Τι προσδοκάτε απ’ αυτή την επίσκεψη κύριε Πρόεδρε με δεδομένο ότι στις ΗΠΑ, άλλο είναι ο Πρόεδρος και άλλο το State Department, τουλάχιστον όσον αφορά στην εκτίμησή τους για την Τουρκία στην περιοχή. 

Αναστασιάδης: Από το γεγονός ότι βεβαίως ο Πρόεδρος Trump τηρεί μία στάση, θέλοντας να μην αποξενωθεί εντελώς από έναν παραδοσιακό σύμμαχο. Από την άλλη όμως, πιστεύω ότι και η νομοθεσία πρόσφατα που έχει υιοθετηθεί του [00:32:23], αλλά η παρουσία του κυρίου Pompeo σε συσχετισμό και με την παρουσία του πρωθυπουργού στον Λευκό Οίκο σηματοδοτεί ή στέλνει ένα ισχυρότατο μήνυμα ότι οι πολιτικές των Ηνωμένων Πολιτειών αναπροσαρμόζονται όσον αφορά στρατηγικούς εταίρους στην περιοχή.

Τρέμη: Να ρωτήσω αν υπάρχει συντονισμός, γιατί τώρα με τον Πρωθυπουργό είχατε την ευκαιρία να τα πείτε και αναλυτικά. Έτσι δεν είναι;

Κανέλλης: Τον Έλληνα Πρωθυπουργό.

Τρέμη: Τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Αν υπάρχει συντονισμός σε ό,τι αφορά στους εθνικούς στόχους. Σε αυτό το διπλό γεγονός από τη μία πλευρά δηλαδή Trump στην Ουάσιγκτον και από την άλλη Pompeo στη Λευκωσία;

Αναστασιάδης: Χωρίς αμφιβολία έχουν συζητηθεί, έχουμε συντονιστεί, έχουμε... Αυτό που επαναλαμβάνω έχει σημασία είναι η επανεξέταση στρατηγικών συμμαχιών στην περιοχή. Η Κύπρος είναι ένα μικρό κράτος που αποτελεί όμως παράγοντα σταθερότητας, όπως και η Ελλάδα. Έχουμε άριστες σχέσεις με την Αίγυπτο, με το Ισραήλ, με τους Παλαιστίνιους, την Ιορδανία, τον Λίβανο και με τη Συρία παλιότερα και θα συνεχίσουμε βεβαίως να έχουμε. Έχουμε άριστες σχέσεις με τις χώρες του Κόλπου του Αραβικού, ακόμα και με το Κατάρ το οποίο θεωρείται μία συμμαχική δύναμη της Τουρκίας. Αυτό που πιστεύω επιτυγχάνουμε είναι με την αναβάθμιση των σχέσεων, αλλά και της σημασίας που έχουν. Οι σχέσεις που έχουμε αναπτύξει κεντρίζει ή αν θέλετε επανατοποθετεί τους Αμερικανούς όσον αφορά τη σημασία που πρέπει να δώσουν στην περιοχή, αλλά και ιδιαίτερα στις χώρες που αποτελούν αξιόπιστους εταίρους.

Τρέμη: Κύριε πρόεδρε να σας πω όμως κάτι. Το ερώτημα εδώ είναι πώς εσείς μέσα από αυτό το πλέγμα των συμμαχιών που βλέπουμε να ξεδιπλώνονται, δηλαδή Ελλάδα, Αίγυπτος, Ισραήλ, θα ανασχέσετε αυτό που θα ονόμαζαν φυσική παρουσία της Τουρκίας στην περιοχή. Διότι ήδη έχει βάση στο Κατάρ, έχει στο Σουδάν, ενοικίασε το λιμάνι για 99 χρόνια, στη Σομαλία στο Μογκαντίσου τυπικά για την εκπαίδευση του Σομαλικού Στρατού. Και πρόσφατα μας είπε ότι θα δημιουργήσει βάσεις στην Αμμόχωστο και στην Τυνησία. Αυτό είναι ένα στρατηγικό σχέδιο στρατιωτικής παρουσίας που μας λέει μεταξύ άλλων ότι εγώ και μέσω στρατιωτικών μέσων θα επιβάλω αυτό το οποίο επιθυμώ. Πώς λοιπόν εσείς αυτή τη φυσική παρουσία θα την ανασχέσετε;

Κανέλλης: Και επίσης να μου επιτρέψετε, στο οικόπεδο 7 νομίζω...

Τρέμη: Όχι μην το βάλεις τώρα εδώ το οικόπεδο 7.

Κανέλλης: Παραμένει όμως και εκεί ένα καράβι.

Αναστασιάδης: Να πούμε ότι αυτές οι σχέσεις με τα γειτονικά κράτη είναι στρατιωτικές συμμαχίες, θα ήτο κάτι το οποίο δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. 

Τρέμη: Όχι δεν σας είπα εγώ αυτό.

Αναστασιάδης: Είναι άριστες σχέσεις γειτονίας, προκειμένου να υπάρξει μία συνεργασία χωρίς αποκλεισμούς. Ουδέποτε στις τριμερείς συνεργασίες είπαμε ότι αποκλείεται η Τουρκία. Είπαμε ότι όλοι είναι ευπρόσδεκτοι, αρκεί να σέβονται το Διεθνές Δίκαιο. Και αυτό που προσπαθούμε όμως είναι πώς αποτρέπεις μία στρατιωτική; Ή με στρατιωτικά μέσα ή με διπλωματικά μέσα. Εμείς επιλέγουμε τη διπλωματία, επιλέγουμε τη σύνεση, τη σωφροσύνη που θα αποτρέψει οπωσδήποτε μία καταστροφική κατά τα άλλα ενδεχόμενη σύρραξη, η οποία θα είναι όχι μονομερώς αλλά πολλαπλώς επιζήμια και για την Τουρκία την ίδια. 

Τρέμη: Συμφωνούμε απόλυτα σ’ αυτό που λέτε. Αλλά το δικό μου το ερώτημα και η απορία είναι πως μέσα από τη διπλωματία στην οποία εμείς ομνύουμε, θα αποτρέψουμε τη φυσική παρουσία της Άγκυρας, της Τουρκίας, η οποία ξεδιπλώνει και μία στρατηγική στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή και μας το λέει κιόλας, μας το ανακοινώνει. Δεν είναι κάτι που σας ανησυχεί, που σας προβληματίζει;

Κανέλλης: Και δεν είναι καινούργιο τετελεσμένο αυτό που θα είναι εάν συμβεί αυτό με την Αμμόχωστο;

Αναστασιάδης: ΔεΝ μιλούμε για την Αμμόχωστο, μιλούμε για το Μπογάζι αλλά δεν έχει σημασία. Σημασία είναι ότι στην Κύπρο είναι. 

Κανέλλης: Ναι ναι βέβαια.

Αναστασιάδης: Δηλαδή δεν απέχει πολύ το... Είναι όντως και ανησυχητικό και είναι κάτι το οποίο μας οδήγησε και στο ναυάγιο των συνομιλιών στο Crans Montana. Η εμμονή δηλαδή της Τουρκίας δεν ήταν από τότε. Ήταν στρατηγικός στόχος ο οποίος ετέθη, μονίμου στρατιωτικής βάσεως στην Κύπρο και παραμονής ενός αριθμού στρατευμάτων χωρίς να εγκαταλείπονται μάλιστα τα εγγυητικά δικαιώματα. Αυτό το οποίο [00:37:15] 10 ή 15, ή 20 χρόνια αν ήμασταν καλά παιδιά, όπως μας είπε ο Τσαβούσογλου.

Τρέμη: Ναι ναι άρα θα εξαρτάτο από εκείνους να κρίνουν... Θα εξαρτάτο από εκείνους να κρίνουν αν και πότε και εφόσον και... 

Κανέλλης: Άρα το immediately ήταν το θέμα όπως...

Αναστασιάδης: Με συγχωρείτε; 

Τρέμη: Το Immediately, το αμέσως, να φύγουν αμέσως.

Αναστασιάδης: Ναι. Όχι.

Κανέλλης: Όχι;

Αναστασιάδης: Όχι. Τι έλεγαν; Εγγυήσεις με review closed [00:37:41], δηλαδή αναθεώρηση, ρήτρα αναθεώρησης. Αλλά στην αναθεώρηση θα πρέπει και τα δύο μέρη να συμφωνούν. Εάν επομένως εμείς λέμε ότι θα πρέπει να τερματιστούν τα 10 χρόνια αλλά εκείνοι λέγουν ότι δεν κρίνουμε ή δεν θεωρούμε ότι οι Τουρκοκύπριοι αισθάνονται ασφαλείς, σημαίνει ότι θα ανανεώνεται ή θα παραμένει εν ισχύ η εγγύηση. Αλλά δεν είναι τόσο μόνο η εγγύηση, είναι και η αξίωση της στρατιωτικής βάσεως.

Τρέμη: Σήμερα όμως αν γίνει αυτή η στρατιωτική βάση να σας πω το πιο απλό και να επαναφέρω στην συζήτηση την ερώτηση του Ηλία για το οικόπεδο 7. Το πιο απλό που θα μπορούσαν να κάνουν οι Τούρκοι, η τουρκική πλευρά είναι αντί να πηγαινοέρχονται τα γεωτρύπανα στη Μερσίνα να σταθμεύουν μόνιμα στην Κύπρο, στο Βόρειο στο κατεχόμενο τμήμα. Αυτό από μόνο του είναι ένα μεγάλο θέμα. Δεν ξέρω πώς το αξιολογείτε εσείς και πώς...;

Αναστασιάδης: Βεβαιότατα είναι αλλά οφείλω να πω ότι δεν πρόκειται να ανασχέσουν το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Έχουμε μία επί μονίμου βάσεως συνεννόηση με τον Πρόεδρο Μακρόν, όπως και με την ιταλική κυβέρνηση. Έχουμε ζητήσει και εκεί όπου ήταν αδειοδοτημένη μόνο η ΕΝΙ συμμετέχει και η TOTAL. Υπάρχει το ενδεχόμενο να υπάρξουν και κάποιες άλλες εξελίξεις συμμετοχής ενδεχόμενα και άλλων στα αδειοδοτημένα τεμάχια. Στο 7 που αναφέρατε...;

Τρέμη: Όπως; Παραλίγο να μας δώσετε είδηση. Όπως ποιων άλλων; Ποιων άλλων;

Αναστασιάδης: Υπάρχει μία αμφισβήτηση του βόρειου τμήματος του οικοπέδου 7 ή του θαλασσοτεμαχίου 7. Συνεπώς δεν επηρεάζονται οι γεωτρήσεις εκεί και όπου έχουν αδειοδοτηθεί η TOTAL και η ENI.

Τρέμη: Δηλαδή η παρουσία της Τουρκίας η οποία δεν ήταν μόνο... δεν έκανε μόνο δήλωση προθέσεων και απόψεων σε ό,τι αφορά το Αιγαίο και τη Μεσόγειο, ήταν και μία προσπάθεια παρεμπόδισης αν το καταλαβαίνω καλά. Κατά πόσο επηρέασε τις έρευνες τις Κυπριακές;

Αναστασιάδης: Μέχρι στιγμής όχι.

Τρέμη: Και κατά πόσο πιστεύετε εσείς ότι αυτές θα έχουν ένα αποτέλεσμα. Δηλαδή αν έχετε ένα χρονοδιάγραμμα να μας δώσετε να μας πείτε ας πούμε ότι σε τόσο χρονικό διάστημα....

Αναστασιάδης: Για το 2020 προγραμματίζονται 9 εν συνόλω γεωτρήσεις, όχι μόνο στο 7 αλλά και σε άλλα θαλασσοτεμάχια που έχουν με βάση τους προγραμματισμούς, όπως έχουν συνομολογηθεί με τις αδειοδοτημένες εταιρείες πέραν της TOTAL είναι και η ExxonMobil Petroleum [00:40:38].

Τρέμη: Είναι και αμερικάνικα συμφέροντα. 

Αναστασιάδης: Ακριβώς.

Τρέμη: Αυτό λίγο, αυτό με έναν τρόπο επηρεάζει και τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών τη γενικότερη φαντάζομαι.

Αναστασιάδης: Χωρίς αμφιβολία. Θα πρέπει να πω ότι τα ευρήματα εκεί όπου έχουν αδειοδοτηθεί η TOTAL με την ExxonMobil Petroleum [00:40:58] θεωρούνται αρκετά σημαντικά. Θα γίνουν επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις και συνεπώς ναι, έχετε δίκιο. Δεν εγκαταλείπονται συμφέροντα.

Κανέλλης: Κύριε Πρόεδρε δεν θα είχε λυθεί το θέμα εάν είχε λυθεί το Κυπριακό; Δεν θα είχατε κανένα ζήτημα και όλα αυτά θα μπορούσατε να τα προχωρήσετε χωρίς κανένα εμπόδιο.

Αναστασιάδης: Δεν θα διαφωνήσω ποσώς μαζί σας, αλλά εξαρτάται τι εννοούμε να λυθεί το Κυπριακό.

Κανέλλης: Εσείς ήσασταν υπέρ της λύσης που συμπεριλάμβανε την...τα κατεχόμενα και γενικά την τουρκοκυπριακή κοινότητα. 

Αναστασιάδης: Και μάλιστα είχα...ηγηθεί αν θέλετε της εκστρατείας για αποδοχή τότε του σχεδίου Ανάν.

Κανέλλης: Απολύτως. Ήσασταν... στα μάτια μας ήσασταν αυτός που συνέχιζε την πολιτική Κληρίδη. 

Αναστασιάδης: Πολύ σωστά αλλά δεν μπορεί κανένας να παραγνωρίσει ότι ένα 76% είχε απορρίψει εκείνο το σχέδιο. Το πιο σημαντικό όμως διότι θα μπορούσε να μεταβληθεί η άποψη του λαού, εάν και εφόσον κάποια αρνητικά στοιχεία που εγείρονται από πλευράς Τουρκίας και Τουρκοκυπρίων αποφεύγοντο ή δεν είχαν τις εμμονές ή δεν είχαν τις στοχεύσεις. Διότι τι συμβαίνει πέραν από την στρατιωτική παρουσία που ενασκεί και μία επιρροή στους Τουρκοκύπριους. Πέραν από την παρουσία των Τούρκων εποίκων, οι αξιώσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς καθ' υπόδειξη της Άγκυρας, είναι το δικαίωμα της θετικής ψήφου για κάθε απόφαση της κεντρικής κυβέρνησης ή όποιου άλλου θεσμικού οργάνου. Αυτό σημαίνει ότι θα καθορίζεται η τύχη της χώρας σε περίπτωση που επιτύχουμε μια ομοσπονδιακή λύση διζωνική στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής. Εκείνοι που θα αποφασίζουν και δεν είναι θέμα πλειοψηφίας ή μειοψηφίας, αλλά θέμα το ποιος αποφασίζει -ποια από τις δύο κοινότητες- θα ήταν η τουρκοκυπριακή. Με την επιρροή που ασκεί η Άγκυρα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα λόγω της οικονομικής εξάρτησης, της στρατιωτικής παρουσίας, της δημογραφικής αλλοίωσης που παρουσιάζεται ο τουρκικός πληθυσμός πλέον να υπερβαίνει τους τουρκοκύπριους. Εκείνοι που εν τη ουσία θα αποφάσιζαν θα ήταν η Τουρκία. Δηλαδή αυτό που προσπαθούμε είναι να υπάρξει πραγματικά ένας αλληλοσεβασμός. Αν μας άφηναν ποτέ μόνους δηλαδή χωρίς την επιρροή που ασκούν πάνω στους... ή την επιβολή που ασκούν πάνω στους τουρκοκύπριους, είμαι βέβαιος ότι θα ημπορούσε να εξευρεθεί μία λύση που να μας επέτρεπε και την ειρηνική συμβίωση και την προοπτική για [00:43:56] 

Τρέμη: Εγώ δύο πράγματα ξεχωρίζω και θα ξεκινήσω από το πρώτο. Ο Ακιντζί μας δείχνει ότι θα ήθελε να εμφανίζεται -δεν ξέρω σε ποιο βαθμό αυτό έχει βάθος και ουσία- ως ανεξάρτητος ή εν πάση περιπτώσει όχι απόλυτα ελεγχόμενος από την τούρκικη πλευρά. Σας ρωτώ λοιπόν ευθέως στο βαθμό που εσείς μπορείτε να απαντήσετε σε ένα τέτοιο ερώτημα. Ποια είναι η άποψη σας για αυτό τον συγκεκριμένο πολιτικό;

Αναστασιάδης: Θα είμαι πάρα πολύ ευθύς και έντιμος απέναντι σε έναν Τουρκοκύπριο τον οποίο και σέβομαι και εκτιμώ γιατί πραγματικά αν αφήνετο μόνος, το κύριο μέλημά του θα ήταν η Κύπρος.

Κανέλλης: Μα έχετε πιει πολλές φορές ζιβανίες μαζί.

Αναστασιάδης: Και ζιβανία έχουμε πιει, αλλά έχουμε δημιουργήσει και μία καλή σχέση. Μία σχέση που βασίζεται στο ενδιαφέρον μας για την κοινή μας πατρίδα. Το πρόβλημα είναι άλλο. Η μεγαλύτερη πρόοδος και το λέω ίσως για πρώτη φορά που επετεύχθη μετά την εκλογή του ως ηγέτη της τουρκοκυπριακής κοινότητας, τον Μάη του 2015 ήταν οι πρώτοι μήνες. Οι πρώτοι μήνες που νόμιζε ότι θα έχει την ευχέρεια να πολιτευτεί κατά τον τρόπο που εξυπηρετούσε τα καλώς νοούμενα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων. Αργότερα δυστυχώς η επιρροή και η επιβολή της Άγκυρας τον είχε υποχρεώσει να προσέχει ή ακόμα και να υπαναχωρήσει από θέσεις που είχαμε συμφωνήσει.

Τρέμη: Δηλαδή μεταλλάχθηκε ή συμβιβάστηκε;

Αναστασιάδης: Όχι δεν μεταλλάχθηκε. 

Τρέμη: Συμβιβάστηκε.

Αναστασιάδης: Υπεχρεώθηκε να συμβιβαστεί. Θέλω να είμαι ακριβής εις το τι λέω.

Κανέλλης: Επειδή θέλετε να είστε ακριβής, μπορώ να σας υποβάλω την ερώτηση. Είστε και σήμερα υπέρ της λύσης, της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας;

Αναστασιάδης: Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι. Από την επομένη του ναυαγίου στο Crans Montana είχα καλέσει τον Γενικό Γραμματέα να συγκαλέσει μία νέα διάσκεψη για το Κυπριακό για να συνεχίσουμε από εκεί όπου εμείναμε νοουμένου ότι θα εγίνετο μία καλή προεργασία έτσι ώστε να δούμε ποιος είναι ο ρόλος που θέλει να διαδραματίζει η Τουρκία. Θέλουμε ένα κράτος που να είναι κυρίαρχο αλλά και ιδιαίτερα ανεξάρτητο, που να μην είναι ένα προτεκτοράτο αν θέλετε της Άγκυρας μέσα από τις πρόνοιες που θέλουν να ενσωματώσουν στη λύση. Πρόσφατα ήμασταν τον Αύγουστο για να μην έρθω στο Νοέμβριο κατά τη συνάντηση με το γενικό γραμματέα, συναντηθήκαμε με τον κύριο Ακιντζί  και συμφωνήσαμε ή είχαμε μία συναντίληψη όσον αφορά τους όρους αναφοράς που θα επέτρεπαν στο Γενικό Γραμματέα να συγκαλέσει ένα νέο κύκλο συνομιλιών. Δυστυχώς οι παρεμβάσεις της Άγκυρας εξουδετέρωσαν αυτή την πιθανότητα.

Κανέλλης: Μα η Ευρώπη δεν είναι η ασπίδα που εξασφαλίζει ότι εν πάση περιπτώσει η Άγκυρα ούτως ή άλλως θα περιθωριοποιούνταν στην πορεία;

Αναστασιάδης: Πώς θα περιθωριοποιείτο; Διερωτώμαι. Είναι ένα καλό επιχείρημα αλλά εάν οι αποφάσεις λαμβάνονται καθ' υπαγόρευση και με το όπλο εν τη ουσία του βέτο που διεκδικούν οι Τουρκοκύπριοι ή η Τουρκία για τους τουρκοκύπριους, αντιλαμβάνεστε ότι θα είχαμε ένα κράτος επικίνδυνα... μάλλον μη βιώσιμο με τον κίνδυνο κατάρρευσης την επομένη μιας λύσεως η οποία δεν θα ήτο λειτουργική. Στις 26 του Νοέμβρη βρεθήκαμε με τον γενικό γραμματέα και τον κύριο Ακιντζί. Τα τρία σημεία της συναντίληψης μεταξύ του τουρκοκύπριου ηγέτη, του κυρίου Ακιντζί και εμού έχουν επαναληφθεί. Πλην όμως δεν κατέστη δυνατόν να συγκληθεί η άτυπος πενταμερή σύνοδος που θα ασχολείται με τα [00:48:04] όπως λέμε, δηλαδή τα διαδικαστικά και λοιπά λόγω αρνήσεως της Τουρκίας.

Τρέμη: Αλλά ουσιαστικά.... Με συγχωρείτε σας... Κοιτάξτε όμως εσείς με έναν τρόπο, αν καταλαβαίνω, περιγράφετε ένα ας πούμε αδιέξοδο με την έννοια ότι από τη στιγμή που η Τουρκία θεωρεί ότι στη λύση του Κυπριακού η άλλη πλευρά δηλαδή η τουρκοκυπριακή πλευρά θα είναι ένα προτεκτοράτο της Άγκυρας, άρα δεν μπορούμε να έχουμε όπως λέτε εσείς βιώσιμη και λειτουργική λύση στο Κυπριακό. Και επιτρέψτε μου να ρωτήσω υπό αυτή την έννοια και μόνο, εάν υπάρχει εναλλακτικός τρόπος, εναλλακτική διέξοδος. Δηλαδή αυτό που εσείς αποκαλέσατε λίγο μετά το  Crans Montana αποκεντρωμένη ομοσπονδία στο οποίο κάποιοι έδωσαν ένα διαφορετικό περιεχόμενο, ενδεχομένως από αυτό που εσείς θέλετε να περιγράψετε, όπως δύο χωριστά κράτη ή ενδεχομένως δύο περιοχές οι οποίες θα έχουν μία πλήρη αυτονομία μεταξύ τους. Δηλαδή μία χαλαρή συνομοσπονδία, πώς να το περιγράψω. Σας λέω τον προβληματισμό μου και θα ήθελα να μου δώσετε μία απάντηση σε αυτό.

Αναστασιάδης: Θα σας απαντήσω. Για να διαψεύσω και όσους δίνουν τις δικές τους ερμηνείες. Αυτό το [00:49:24] αποκεντρωμένη ομοσπονδία, μεγαλύτερη δηλαδή εξουσία στις πολιτείες έτσι ώστε να μην υπάρχει ο κίνδυνος της παράλυσης [00:49:34].

Τρέμη: Λειτουργικό δηλαδή.

Αναστασιάδης: Ακριβώς για να γίνει πιο λειτουργικό το κράτος, αλλά και να εφησυχαστούν οι ανησυχίες των τουρκοκυπρίων ότι ενδεχόμενα θα τους συμπεριφερόμεθα ως μειοψηφία. Δεν είναι όμως η μόνη πρόταση. Είχα εισηγηθεί την προεδρευόμενη δημοκρατία, να πάμε στο κοινοβουλευτικό σύστημα, και αποδέχτηκα την εκ περιτροπής πρωθυπουργία, υπό την έννοια ότι οι συμμαχίες πλέον θα εγίνοντο στη βάση πολιτικών προγραμμάτων και όχι εθνοτικής καταγωγής. Είχα εισηγηθεί ακόμα και το βελγικό μοντέλο, δηλαδή η προσπάθεια μου ήταν να βρούμε τρόπους έτσι ώστε η λύση να μπορεί να λειτουργήσει. Να μπορούμε να έχουμε προοπτική για το μέλλον. Το θέμα δεν είναι μία ή όποια λύση και την επομένη να έχουμε χειρότερα από ό,τι τα προβλήματα που σήμερα αντιμετωπίζουμε. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η παρούσα κατάσταση πραγμάτων εκτός που δεν μένει σταθερή. Είναι κάθε μέρα και εις βάρος και των δύο κοινοτήτων, πολύ περισσότερο όμως της ελληνοκυπριακής κοινότητας η οποία έχει χάσει ή ευρίσκεται υπό κατοχή το 37% του εδάφους. Και είναι και όλα όσα...

Τρέμη: Μου επιτρέπεις Ηλία ένα λεπτό, θέλω μία διευκρίνιση σε αυτά που είπε ο κύριος πρόεδρος. Εγώ θέλω να σας ρωτήσω πόσο τυχαίο θεωρείτε το γεγονός ότι ο κύριος Τσαβούσογλου σε μία πρόσφατη συνέντευξη που έδωσε πριν από λίγες μέρες στο Βήμα στον Άγγελο Αθανασόπουλο, κάλεσε όλες τις πλευρές να είναι έτοιμες να αναζητήσουν μία λύση δύο κρατών μέσω διαπραγματεύσεων. Ο ίδιος άνθρωπος...

Κανέλλης: Ο κύριος Τσαβούσογλου έχει πει ότι μετά το Crans Montana εσείς είχατε μιλήσει υπέρ των δύο κρατών.

Τρέμη: Ένα λεπτό ένα λεπτό. Εγώ δεν θέλω να τον επικαλεστούμε. Δεν τον επικαλούμεθα. Είναι πάντως ο ίδιος άνθρωπος που είχε βάλει στο στόμα σας κάτι που εμένα δεν με απασχολεί διότι ο κύριος Τσαβούσογλου μπορεί να βάλει στο στόμα του καθενός από μας οτιδήποτε. Εγώ σας ρωτώ για τη δήλωση που έκανε και που είναι ένα statement, μία άποψη από πλευράς τουρκικής.

Αναστασιάδης: Κυρία Τρέμη δεν είναι η πρώτη φορά που δηλώνει ότι στόχος και σκοπός είναι τα δύο κράτη. Είναι από το Crans Montana που στόχος ήταν....

Τρέμη: Δηλαδή τότε ήταν προβοκάτσια αυτό που έκανε που είχε πει ότι το λέγατε εσείς;

Αναστασιάδης: Μα αν το έλεγα και η επιδίωξη τους είναι τα δύο κράτη όπως είναι η πολιτική τους, τότε γιατί δεν το απεδέχθη; Δηλαδή είναι αστεία πράγματα. Εκείνο το οποίο είχαμε μιλήσει ήταν η αποκεντρωμένη ομοσπονδία, δηλαδή αποκέντρωση εξουσιών για να είναι πιο λειτουργική, για να καθησυχαστούν οι ανησυχίες των τουρκοκυπρίων, να μην εμμένουν ότι σε κάθε απόφαση πρέπει να υπάρχει μία θετική ψήφος, διότι αυτό δεν θα βοηθήσει στη λειτουργικότητα ή τη βιωσιμότητα του κράτους. Και δεν θα... Από την ίδια ώρα δεν θα καθησυχάσει και τις ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων οι οποίοι λένε αν την επόμενη η λύση είναι τέτοια που θα καταρρεύσει, εμείς τι θα είμεθα; 

Τρέμη: Τι υπόσταση θα έχουμε δηλαδή. Πού θα βρισκόμαστε πού θα πατάμε; Σε ποια βάρκα;

Κανέλλης: Πάντως ακούω φήμες που λένε ότι εάν θέλει λέει ο Αναστασιάδης και η Κυπριακή πλευρά σε δύο μήνες έχουμε λύση υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, το Κυπριακό στη βάση της διζωνικής δικοινοτικής, δεν ξέρω με ποιες παραλλαγές. Ισχύει αυτό το πράγμα;

Αναστασιάδης: Κοιτάξτε να δείτε υπάρχουν ορισμένοι οι οποίοι ζουν σε ένα κόσμο ιδεατό ή μη λαμβάνοντας υπόψη τι είναι αυτό το οποίο μπορεί να επιτύχεις ή να αποτύχεις. Δεν είμαι ο πρώτος πρόεδρος, είμαι o έβδομος πρόεδρος που ζει το Κυπριακό. Έχουν περάσει 45 χρόνια. Μου αποδίδονται από την αντιπολίτευση πολλά. Δεν είναι δυνατόν εκείνος ο οποίος το 2004 είχε ρισκάρει εν τη ουσία την πολιτική του σταδιοδρομία, υποστηρίζοντας ένα σχέδιο που εξόφθαλμα θα απερρίπτετο από την ώρα που το ΑΚΕΛ, το κόμμα της αντιπολίτευσης, της αριστεράς είχε δηλώσει ότι θα πει ένα όχι για να τσιμεντώσει το ναι. Αλλά πριν από μένα ήταν ο Χριστόφιας και είχε συνομιλητή τον κύριο Ταλάτ ο οποίος είναι εξίσου ένας προοδευτικός Τουρκοκύπριος. Γιατί δεν ευρέθη λύση; Ήταν γιατί ευθύνετο ο κύριος, ο μακαρίτης Χριστόφιας; Είναι γιατί οι αξιώσεις...

Τρέμη: Γιατί ισχύει αυτό που είπατε. Γιατί νομίζω ισχύει αυτό που είπατε και για αυτό με έβαλε σε προβληματισμό και σας διατύπωσα το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να βρεθεί εναλλακτική λύση. Ότι δηλαδή η Άγκυρα μέχρι στιγμής τουλάχιστον θεωρεί ότι η λύση του κυπριακού σημαίνει ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά θα είναι το προτεκτοράτο της Τουρκίας, πράγμα το οποίο δεν συνιστά λύση. Άρα από τη στιγμή που επιμένει η Άγκυρα σε αυτό, μήπως τελικά πρέπει να αναζητηθούν άλλες εναλλακτικές; Ρωτάω.

Αναστασιάδης: Αυτή την ώρα δεν συζητούμε καμία εναλλακτική. Στόχος είναι να εξευρεθεί μία λύση στη βάση των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών, των συμφωνιών κορυφής, της διζωνικής δικοινοτικής. Εκείνο που επιδιώκουμε είναι να εξευρεθεί ο τρόπος να εφησυχαστούν ή να καθησυχαστούν οι ανησυχίες και της μιας αλλά και της άλλης κοινότητας. Δεν είναι να ικανοποιήσεις τον έναν και να αφήσεις τον άλλον. Διότι η όποια λύση... 

Τρέμη: Δεν υπάρχει λύση τέτοια. Πρέπει να ικανοποιούνται και οι δύο.

Αναστασιάδης: Και οι δύο διότι η όποια λύση θα παραπεμφθεί σε δημοψήφισμα για να τύχει της έγκρισης του λαού. Εάν παραμείνουν οι ανησυχίες της μιας εκ των δύο κοινοτήτων σημαίνει ότι δεν θα έχεις αποδοχή. Και είναι αυτό που πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Τρέμη: Και δεν θα έχει και μέλλον. 

Αναστασιάδης: Να μην επαναλάβουμε δηλαδή αυτό που συνέβη το 2004 που μέσα από τις ανησυχίες του λαού... Διότι υπήρχαν και τα τρωτά του σχεδίου Ανάν. Αποτέλεσμα ήταν να απορριφθεί. Εάν απορριφθεί ακόμη μία φορά τότε είναι που τσιμεντώνουμε τα δύο κράτη

Τρέμη: Ναι κατάλαβα τι λέτε. Να σας πω όμως, ας αφήσουμε κατά μέρος το Κυπριακό μέρες που είναι κι όλα, γιατί αφού δεν λύθηκε σε 45 χρόνια αποκλείεται να το λύσουμε απόψε.

Κανέλλης: Πάντως ήθελα αν μου επιτρέπεις.

Τρέμη: Για το Κυπριακό θες;

Κανέλλης: Ναι. Μία μικρή. Ότι όσο περνάει ο καιρός δεν χάνεται η ευκαιρία; Δεν παγιώνεται η... 

Αναστασιάδης: Ναι δεν διαφωνώ μαζί σας, αλλά δεν είναι από εμάς που εξαρτάται. Θέλω να το ξεκαθαρίσω. Δηλαδή ακούω να μου λένε: ο Αναστασιάδης πρέπει να πείσει το Γενικό γραμματέα. Λέω και εγώ μία μέρα εντάξει αποφάσισα, θα συγκαλέσω μία διεθνή διάσκεψη να καλέσω το Γενικό γραμματέα, να καλέσω την Τουρκία, να τους καλέσω όλους και να το λύσουμε. Δεν είναι από εμάς που εξαρτάται, είναι από την Τουρκία. Ποιοι παρεμβάλλουν τα εμπόδια, ποιοι δεν αποδέχονται να πάμε σε συνομιλίες; Ποιοι δημιουργούν, μιλούν για άλλη βάση λύσης του κυπριακού; Πώς θα πάμε σε διάλογο; Δηλαδή αυτό που δεν κατανοώ είναι οι ίδιοι εμείς να αποδίδουμε τις ευθύνες για την αδιαλλαξία της Άγκυρας στους εαυτούς μας. 

Κανέλλης: Άρα η είναι μεγάλη ευκαιρία που χάθηκε ήταν το 2004.

Αναστασιάδης: Το 2004 χωρίς αμφιβολία, αλλά μακάρι να μην είχε τις απόψεις... Και στο Crans Montana είχαμε φτάσει σε μία πάρα πολύ κρίσιμη και είχαμε δώσει γραπτώς τις προτάσεις μας, όταν οι Τούρκοι δεν είχαν δώσει τις προτάσεις γραπτώς. Όλο το βράδυ η συζήτηση ήταν για τις εγγυήσεις. Δεν ήταν το αμέσως, το immediately που είπατε προηγουμένως. Ήταν ένα χρονοδιάγραμμα, το είχαμε συζητήσει τότε και με τον πρωθυπουργό τον κύριο Τσίπρα εάν ήτο η άλλη πλευρά λογική και ετίθεντο κάποια χρονοδιαγράμματα μέσα σε λογικά πλαίσια, δεν υπήρχε αμφιβολία ότι θα ελύνετο το πρόβλημα. Όταν όμως θέλουν μόνιμη στρατιωτική βάση ή εγγυήσεις με τη ρήτρα αναθεώρησης που σημαίνει και πάλι θα εξαρτάται από τους ίδιους...

Τρέμη: Που σημαίνει ότι είναι στη δικαιοδοσία τους να αποφασίσουν αν και πότε. Να σας πω κύριε πρόεδρε, καταλαβαίνω από αυτά που μας λέτε... Εντάξει σε ένα μεγάλο βαθμό αυτό ήταν εν μέρει γνωστό, ότι το πράγμα κόλλησε στις εγγυήσεις. Έχουμε τέσσερα κεφάλαια στη συζήτηση. Ας υποθέσουμε ότι έχουμε επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό. Κάποια στιγμή φαντάζομαι λογικά δεν πρέπει να το περιμένουμε πριν από την ολοκλήρωση των εκλογών στα κατεχόμενα που είναι την ερχόμενη άνοιξη. Σας έχει περάσει από το μυαλό το ενδεχόμενο να θέσετε και ένα πέμπτο θέμα που είναι των υδρογονανθράκων ως πρόσθετο θέμα σε αυτές τις συζητήσεις;

Αναστασιάδης: Όχι. Έχουμε ήδη... είχε υπάρξει συμφωνία μεταξύ καταρχήν του κυρίου του μακαρίτη Χριστόφια με τον Ταλάτ και όσον αφορά... ότι δηλαδή οι φυσικοί πόροι, ο φυσικός πλούτος ανήκει στην κεντρική κυβέρνηση. Μάλιστα είχε γίνει και μία ρύθμιση όσον αφορά την κατανομή και ούτω καθεξής. Συνεπώς για μας θεωρείται ότι είναι μία σύγκλιση την οποία τιμούμε και θα τιμούμε. Μάλιστα στην πρόταση για να δημιουργηθεί μία μεικτή επιτροπή -πρόταση του κυρίου Ακιντζί όπως διετυπώθη και υπεβλήθη από την Άγκυρα, απήντησα: είμαι έτοιμος. Έχουμε πρώτα πρώτα για να δώσουμε ένα ισχυρό μήνυμα στην τουρκοκυπριακή κοινότητα, δημιουργήσει το εθνικό ταμείο στο οποίο θα κατατίθενται οι όποιες εισροές λεφτών από την εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου. Έχω προχωρήσει για να πω ότι είμαι έτοιμος να ανοίξω λογαριασμό καταπιστεύματος, καταπιστευτικό λογαριασμό.

Τρέμη: Ποιος θα είναι ο διαχειριστής;

Αναστασιάδης: Προς όφελος της τουρκοκυπριακής κοινότητας και όταν ερωτήθην... Είχα ερωτηθεί από τον κύριο Ακιντζί: καλά εσείς θα παίρνετε κάποια χρήματα παρά το γεγονός ότι με βάση τη νομοθεσία που έχει θεσπιστεί... Α δεν επιτρέπεται ούτε η ανάληψη από αυτό το λογαριασμό χρημάτων. Είναι υποτίθεται επενδύσεις για το μέλλον. Ούτε για δημόσιο χρέος ούτε ως εγγύηση για δανεισμό. Προχώρησα πέραν τούτου και είπα εάν και εφόσον η Τουρκία αναγνωρίσει την αποκλειστική οικονομική ζώνη της κυπριακής δημοκρατίας, ανεξαρτήτως εάν λυθεί ή όχι το Κυπριακό πρόβλημα, θα έχετε δικαίωμα από τον λογαριασμό καταπιστεύματος προς όφελος της τουρκοκυπριακής κοινότητας να αποσύρετε χρήματα, να χρησιμοποιείτε δηλαδή μέρος αυτού του..

Τρέμη: Δεν το βάζετε ως 5ο κεφάλαιο στη διαπραγμάτευση.

Αναστασιάδης: Όχι. Θα σας πω. Αν υπήρχε ποτέ μία ανάλογη στάση ή συμπεριφορά ή θα ξεκινήσουμε πάλι πώς θα ικανοποιηθούν οι Τούρκοι και εν συνεχεία τα γνωστά δυστυχώς μέχρι σήμερα. Οσάκις εγείρεται ένα θέμα. Πρώτα είναι μέχρι σήμερα από τότε που ξεκίνησε το Κυπριακό ή μέχρι το Crans Montana δεν υπήρχε θέμα εγγυήσεων ή αποχώρησης του στρατού. Ήταν πάντοτε να ικανοποιηθούν οι εσωτερικές πτυχές και εν συνεχεία οι διεθνείς. Για πρώτη φορά έγινε κατορθωτό ο ίδιος ο γενικός γραμματέας να υιοθετήσει τη θέση της ελληνοκυπριακής πλευράς.

Τρέμη: Τα τέσσερα θέματα λέτε.

Αναστασιάδης: Για το θέμα των εγγυήσεων, των στρατευμάτων, τα θέματα βεβαίως της εσωτερικής δομής, των εποίκων βεβαίως.

Κανέλλης: Της περιουσίας.

Αναστασιάδης: Περιουσίας, το εδαφικό. Για πρώτη φορά κατετέθη χάρτης από πλευράς των Τουρκοκυπρίων με σημαντικές αντιδράσεις τότε μάλιστα από την Τουρκία.

Τρέμη: Αυτός ο χάρτης -εγώ έχω μία ακόμα ερώτηση κύριε πρόεδρε- αυτός ο χάρτης πόσο πολύ εν πάση περιπτώσει επηρεάζεται; Πώς επηρεάζεται αν θέλετε η λογική της επίλυσης του κυπριακού με το γεγονός ότι η Τουρκία δεδηλωμένα πλέον πρόκειται να δημιουργήσει βάση στρατιωτική στα κατεχόμενα, όπου υπάρχει μία σχεδόν ολοκληρωμένη αεροπορική παρουσία. Είναι ενδογενές [01:02:09] εν πάση περιπτώσει, και θα μπορούσαν θαυμάσια να ισχυριστούν ότι αυτό το κομμάτι το οποίο έχει, θωρακίζεται στρατιωτικά. Βεβαίως πρέπει να πάει από την άλλη πλευρά. 

Αναστασιάδης: Όχι με βάση τους χάρτες που είχαν κατατεθεί, αυτό που στοχεύουν είτε στη δημιουργία στρατιωτικής ναυτικής βάσης είτε αεροπορικής, είναι εκτός, είναι από τις περιοχές όπου θα ήτο υπό τουρκοκυπριακή. 

Τρέμη: Άρα δεν επηρεάζει τη λύση του κυπριακού. Πάντως δεν παύει να σας ανησυχεί ως ένα σχέδιο εν πάση περιπτώσει ενισχυμένης στρατηγικής παρουσίας στην περιοχή.

Αναστασιάδης: Δημιουργίας τετελεσμένων έτσι ώστε στις συνομιλίες να μην υπάρχει θέμα κατάργησης των βάσεων. Και το επιχείρημα είναι ότι εάν οι Άγγλοι έχουν, γιατί να μην έχουμε εμείς; Ήτο πρόταση και προς την τότε ελληνική κυβέρνηση.

Τρέμη: Εγώ έχω ολοκληρώσει που λένε. Αν ήθελες εσύ μία τελευταία ερώτηση.

Κανέλλης: Μία ερώτηση έχω μόνο για την Αμμόχωστο. Έχει ελπίδα η Αμμόχωστος κάποια στιγμή να ανοίξει έστω όχι ως...; Δεν ξέρω...

Αναστασιάδης: Εννοείτε να επιτραπεί στους κατοίκους να επιστρέψουν έστω και υπό την τουρκοκυπριακή διοίκηση;

Κανέλλης: Ναι ναι.

Αναστασιάδης: Αυτό που είναι, στόχος μας είναι να βρούμε τον τρόπο να δώσουμε μία οριστική λύση στο Κυπριακό πρόβλημα έτσι ώστε να αποφεύγονται και οι κίνδυνοι από νέα τετελεσμένα και οι κίνδυνοι μέσα από τις προκλητικές ενέργειες της Τουρκίας. Ένα θέλω να επαναλάβω: την αποφασιστικότητά μου όταν εγκαταλείπω την προεδρία σε τρία χρόνια να παραδίδω μία χώρα που να νιώθω ότι τα παιδιά και τα εγγόνια -όχι μόνο τα δικά μου, όλου του κόσμου- θα ζουν σε ασφάλεια. 

Τρέμη: Μακάρι. Κύριε πρόεδρε...

Κανέλλης: Όλοι το θέλουν αυτό νομίζω. 

Τρέμη: Το ευχόμεθα και για εσάς, το ευχόμεθα και για εμάς. Λοιπόν τώρα θέλω να σας πω το εξής: ότι εμείς συνηθίζουμε στο τέλος κάθε εκπομπής να αλλάζουμε λίγο κλίμα. Και σκεφτήκαμε σήμερα να κλείσουμε αυτή την -θέλω να πιστεύω- πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη που μας παραχωρήσατε, με ένα μικρό αφιέρωμα στον Θάνο Μικρούτσικο που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, ένα μεγάλο δημιουργό. Έναν θα έλεγα υπέροχο άνθρωπο και έναν προσωπικό μου και πολύ αγαπημένο φίλο. Αυτό το αφιέρωμα με έναν τρόπο συνδέεται με σας, συνδέεται με την Κύπρο που την έχετε στο πέτο σας. Παρακαλώ να δείξουμε την Κύπρο που είναι στο πέτο του προέδρου, αν έχετε την καλοσύνη. Γιατί το πρώτο τραγούδι αυτού του αφιερώματος είναι το "Πάντα γελαστοί Πάντα γελαστοί και γελασμένοι" που γράφτηκε λίγο μετά τη δολοφονία του Σολωμός Σολωμού. Να το παρακολουθήσουμε λοιπόν. 

Αναστασιάδης: Ευχαριστώ.

Βίντεο: Η μουσική αυτή του Θάνου Μικρούτσικου, οι στίχοι του Άλκη Αλκαίου και η φωνή του Δημήτρη Μητροπάνου συνδέθηκαν για πάντα με εκείνες τις ανεξίτηλες στιγμές του Αυγούστου του 1996. Τις στιγμές που ο Τάσος Ισαάκ και ο Σολωμός Σολωμού έπεφταν νεκροί από τις τουρκικές σφαίρες και σφράγισαν την ιδιαίτερη και μοναδική σχέση που είχε ο Θάνος Μικρούτσικος με την Κύπρο. 

Είχα πολλά πράγματα και ήθελα να εκφραστώ. Δεν ξέρω αν είμαι καλός στην κλασική μουσική ή στο τραγούδι ή στο θέατρο ή σε ό,τι κάνω. Ξέρω όμως ότι λειτουργώ με ένα γνήσιο τρόπο. 

Ποτέ τα όνειρά μου δεν ήτανε... δεν ταυτιζόντουσαν με την επιτυχία. Ήταν περισσότερο με τη δημιουργία. 

Ένα πράγμα που η κατακερματισμένη κοινωνία είχε καταφέρει, είναι να χάσει ο ένας τη διεύθυνση του άλλου τα τελευταία χρόνια. Χαθήκαμε. Καιρός λοιπόν να ξανα-ανταλλάξουμε τις διευθύνσεις μας. 

Και θα είναι για πάντα ο Θάνος Μικρούτσικος, ο Θάνος που μας έμαθε να ονειρευόμαστε, να αντιστεκόμαστε, να ταξιδεύουμε.

Τρέμη: Κύριε πρόεδρε σας είδα που παρακολουθούσατε με μία συγκίνηση θα έλεγα. 

Αναστασιάδης: Ο μεγάλος αυτός μουσουργός ήταν στενότατα συνδεδεμένος με την Κύπρο. Προ 13 τόσων μηνών όταν ήταν η τελευταία... και το είχε πει μάλιστα ότι είναι η τελευταία συναυλία που δίδω στην Κύπρο, είχε κληθεί και τιμηθεί από το κόμμα της Αριστεράς το ΑΚΕΛ. Δεν έχει σημασία. Το γεγονός είναι ότι όλοι τον τιμούμε. Δεν έχει σημασία... Γιατί πραγματικά ήταν ένας εμπνευσμένος, αλλά και ένας χαρισματικός άνθρωπος που δεν περιοριζόταν μόνο στη μουσική, αλλά και γενικότερα στη φιλοσοφία της ζωής και στα μηνύματα που ήθελε και έστελνε. Αλλά έτσι αυτό που έχω να ευχηθώ είναι αιώνια να 'ναι πάντα η μνήμη, όπως και θα είναι και τα τραγούδια του αιώνια. Ευχαριστώ πάρα πολύ.

Τρέμη: Εμείς ευχαριστούμε κύριε πρόεδρε για αυτήν την συνέντευξη. Ευχαριστούμε θερμά. Κυρίες και κύριοι από τον Ηλία Κανέλλη και από μένα ένα μεγάλο ευχαριστώ που μας παρακολουθήσατε απόψε.

Κανέλλης: Και ευχές, καλή χρονιά.

Τρέμη: Καλό σας βράδυ και να έχουμε όλοι μας μία καλή χρονιά. Αλλά να σας θυμίσουμε και το επόμενο ραντεβού μας που είναι τη Δευτέρα 6 του μηνός Ιανουαρίου της νέας χρονιάς στις 10:00. Καλό σας βράδυ και πάλι.

 

 

 

Top