Χρύσανθος Τσουρούλλης Τουρκικός κλοιός γύρω από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη

Τουρκικός κλοιός γύρω από τον Πρόεδρο Αναστασιάδη

Γιατί ανοχή και η κάλυψη είναι συνενοχή αδέλφια…

ΣΤΟΧΟΣ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΕΠΙΤΟΠΟΥ «ΠΕΝΤΑΜΕΡΗΣ» ΣΤΟ ΜΟΝ ΠΕΛΕΡΑΝ
 
Αντιπερισπασμός Ακιντζί στη διάσκεψη Τύπου του Προέδρου. Για να δει τον χάρτη που θέλει, ο Νίκος Αναστασιάδης πρέπει να μπει σε «πενταμερή»
 
Θα αναγκαστεί τελικά ο Πρόεδρος να δώσει «κάτι» για να αποφύγει το ναυάγιο; Και τι μπορεί να είναι αυτό; Αν, από την άλλη, δεν δώσει τίποτα και καταγγείλει την τουρκική πλευρά, επιστρέφοντας στη Λευκωσία με το μέτωπο ψηλά, τότε ποια θα είναι η συνέχεια;
 
Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης έκανε τη δική του παρουσίαση από τηλεοράσεως, προετοιμάζοντας το δικό του κοινό για την προβαλλόμενη ως μεγάλη συνάντηση της Ελβετίας. Δικαιολόγησε τη μέχρι τώρα πορεία, παρουσιάζοντας στοιχεία που κατά την άποψή του είναι πλεονεκτήματα τής μέχρι τώρα διαπραγμάτευσης.
 
Ο Μουσταφά Ακιντζί δεν άφησε, όμως, να περάσει απαρατήρητη αυτή η ενέργεια του Προέδρου. Έσπευσε να την εκμεταλλευτεί, δημιουργώντας αμέσως δικό του αντιπερισπασμό. Φρόντισε με μικρή διαφορά ώρας να δώσει σε διάσκεψη Τύπου τη δική του εκδοχή για τα πράγματα. Κάνοντας ακόμα ένα βήμα και με λογική «blame game», κάλεσε τον Πρόεδρο να δώσουν κοινή διάσκεψη. Μπορεί ο Νίκος Αναστασιάδης να απέφυγε αυτή τη φανερή «μπανανόφλουδα», αλλά πίσω της φαίνεται να υπάρχουν άλλες πολύ πιο δύσκολες.
 
Γεμάτος τρικλοποδιές ο δρόμος για το Μον Πελεράν
 
Μόνο και μόνο αν αντιπαραβάλουμε τις δυο συνεντεύξεις, αντιλαμβανόμαστε ότι σε αρκετά σημεία υπάρχει περίπου άβυσσος. Όπως, για παράδειγμα, οι κατηγορηματικές θέσεις του εταίρου του Νίκου Αναστασιάδη, ότι «δεν υπάρχει λύση χωρίς εκ περιτροπής προεδρία», ή ακόμα ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά δεν συζητά λύση με «μηδέν στρατεύματα, μηδέν εγγυήσεις». Το σίγουρο, όμως, είναι ότι σε πολύ συγκεκριμένα ζητήματα ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έχει ήδη βάλει αρκετές τρικλοποδιές στον Πρόεδρο, προτού καν πάρουν το αεροπλάνο για την Ελβετία.
 
Δεν χρειάζονται ούτε αποκλειστικές πληροφορίες ούτε και μεγάλες αναλύσεις για να καταλάβουμε «πού το πάει» ο Ακιντζί. Για την πληροφορία ότι στην Ελβετία δεν πρόκειται να συζητήσει «ούτε κριτήρια ούτε και χάρτες», φαίνεται ότι κάπου… χαθήκαμε στη μετάφραση. Αλλά το βέβαιο είναι ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης έβαλε προκαταρκτικά πολύ σαφείς όρους.
 
Μια «τρίτη» ομοσπονδιακή οντότητα;
 
Η προ πολλού δημοσιοποιημένη θέση «ξεχάστε τη Μόρφου, το Σχέδιο Ανάν το απορρίψατε», δημιουργεί μια ιδιαίτερη ένταση. Αφού, όπως το έχει δημόσια διακηρύξει ο Πρόεδρος, χωρίς τη Μόρφου δεν μπορεί να υπάρξει λύση. Η πρωτοβουλία και «μεσολάβηση» του Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, ο οποίος έσπευσε να προτείνει για τη Μόρφου καθεστώς «ομοσπονδιακού εδάφους», δεν μπορεί πραγματικά να λύσει το πρόβλημα. Διότι, σε μια τέτοια περίπτωση, όλοι αρχίζουν να ρωτούν τι θα σημαίνει «ομοσπονδιακό έδαφος».
 
Θα είναι μήπως μια τρίτη πολιτεία; Αν είναι έτσι, θα έχει και δικαιώματα και χωριστή εκπροσώπηση στην κεντρική διακυβέρνηση; Μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο, δηλαδή να περάσουμε σε «τριζωνική»; Αλλά και αν δεν είναι έτσι και είναι απλώς μια γεωγραφική διευθέτηση, τότε ποιο νόημα θα έχει για την επανεγκατάσταση προσφύγων; Δεν θα πρέπει και πάλι να μετακινηθούν εκείνοι που τώρα κατέχουν τις περιουσίες τους και κατοικούν εκεί;
 
Δηλαδή, αν δεν θα είναι μια τρίτη περιφέρεια στην ομοσπονδία και θα είναι απλώς έδαφος που θα ελέγχεται κατευθείαν από την κεντρική κυβέρνηση, τι αλλάζει για τους Ελληνοκυπρίους Μορφίτες; Αν έτσι θα τους διασφαλιστούν τα δικαιώματά τους, τότε τι αλλάζει για την τουρκική πλευρά, που δεν θέλει να δώσει τη Μόρφου;
 
Χάρτης ίσον «πενταμερής»
 
Αν όλα πάνε καλά και η συζήτηση για τα κριτήρια του εδαφικού οδηγεί κάπου, τότε η «ώρα των χαρτών» θα είναι στην «πενταμερή» διάσκεψη. Είναι πια κοινό μυστικό ότι το πρόγραμμα Ακιντζί ήταν να οδηγήσει τις συζητήσεις στην Ελβετία σε κάποιο σημείο όπου θα κολλούσε αμέσως η «πενταμερής».
 
Ο στόχος δηλαδή ήταν να προχωρήσει τη διαπραγμάτευση και με «δόλωμα» το εδαφικό, σε κάποια στιγμή να κληθούν εκεί στο Μον Πελεράν και οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις. Στο πλαίσιο αυτής της πενταμερούς συνάντησης, που είναι η πάγια τουρκική επιδίωξη, θέλει να βάλει σε διαδικασία «πάρε-δώσε» τις εγγυήσεις, την εκ περιτροπής προεδρία, το εδαφικό και μερικά άλλα «καυτά» θέματα, επί των οποίων ζητά ακόμα ανταλλάγματα.
 
Αν επαληθευτεί αυτό το σενάριο, τότε θα παίξει την κάρτα «εγγυήσεις για εδαφικό». Σύμφωνα με τη γνωστή του τοποθέτηση, θα απαιτήσει η ελληνική πλευρά να φανεί «λογική» και να εγκαταλείψει την ιδέα ότι μπορεί να υπάρξουν «μετακινήσεις» για να δοθούν εδάφη, ενώ σε αντάλλαγμα θα «δώσει» τη γνωστή εναλλακτική τουρκική πρόταση για εγγυήσεις, η οποία όμως είναι «μια από τα ίδια». Ταυτόχρονα, μένοντας ανυποχώρητος στο θέμα της εκ περιτροπής, θα «αντάλλαζε» θέματα όπως μια συμφωνία για την αναλογία 4:1 σε μελλοντικές προσθήκες Τούρκων-Ελλήνων στον πληθυσμό, με μια σειρά από αξιώσεις ή και υπαναχωρήσεις που έχει κάνει, όπως είναι η αυτόματη ανανέωση αδειών παραμονής-εργασίας και η εξουσία του τουρκοκυπριακού κρατιδίου στο θέμα αυτό κλπ.
 
Θα μπορέσει ο Πρόεδρος Αναστασιάδης να ξεφύγει από αυτή την παγίδα; Πώς θα αντιμετωπίσει τον Ακιντζί, όταν μετά από 1-2 μέρες στο ελβετικό θέρετρο βγει και κάνει δηλώσεις ότι «ωρίμασαν τα πράγματα και τώρα, για να υπάρξει η τελική ώθηση, χρειάζεται να έρθουν επιτόπου και οι μητέρες-πατρίδες»;
 
Μήπως ο Πρόεδρός μας θα μείνει μόνος του με τους κτηματολόγους;
 
Παρατηρητές είχαν επισημάνει τον τελευταίο καιρό ότι ο Μουσταφά Ακιντζί ήθελε σε ουδέτερο έδαφος, εκτός Κύπρου, τη συζήτηση για το εδαφικό, για να αποφύγει τις πιέσεις των δικών του. Αυτό ακούστηκε μάλιστα σαν «καλά νέα». Και αν ήταν αλήθεια ακόμα, ήταν η μισή αλήθεια. Στην πραγματικότητα, ο κύριος λόγος που ήθελε να πάει η διαπραγμάτευση στην Ελβετία είναι για να εκβιάσει επιτόπου μια «πενταμερή». Γιατί, αν γινόταν αυτή η αποφασιστική συζήτηση στην Κύπρο και έπρεπε να ανοίξει κάποια χαρτιά για το εδαφικό, θα ήταν δύσκολο να το συνδυάσει με την ανάγκη «πανταμερούς». Ενώ εκεί στην Ελβετία η «πενταμερής» μπορεί να γίνει επιτόπου. Μπορεί λοιπόν να μην παίρνει μαζί του κτηματολόγους και χαρτογράφους, αλλά σίγουρα αυτές τις ώρες θα είναι έτοιμοι και «stand by» στο τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών.
 
Θα πετύχει αυτός ο κυκλωτικός ελιγμός; Θα παγιδευτεί ο Νίκος Αναστασιάδης σε μια διαδικασία κατά την οποία θα φαινόταν «αδιάλλακτος», αν σε κάποιο σημείο δεν δεχόταν να έρθουν εκπρόσωποι της Τουρκίας και της Ελλάδας για να μιλήσουν και για την ασφάλεια και τη διεθνή πτυχή; Εάν προσπαθήσει να το αποφύγει, τι θα του στοιχίσει άραγε για τον κεντρικό του στόχο, που είναι να ανοίξει συγκεκριμένα συζήτηση για το εδαφικό; Μήπως τελικά ο Πρόεδρός μας θα μείνει μόνος με τους ειδικούς και τους κτηματολόγους που θα έχει μαζί του, και θα ψάχνει τρόπο να αντιμετωπίσει το ότι η τουρκική πλευρά θα του προσάπτει έλλειψη ετοιμότητας ή απροθυμία να προχωρήσει στο επόμενο βήμα;
 
Μυρίζει ναυάγιο, ενισχυμένο με «Μπαρμπαρός»
 
Επιτηδείως η τουρκική πλευρά ταυτίζει από τώρα το ενδεχόμενο να μιλήσουν «επί χάρτου» με την έναρξη της «πενταμερούς». Ενώ ταυτόχρονα πηγαίνει στην Ελβετία βάζοντας σαν «θεμέλιο» ότι «λύση σημαίνει εκ περιτροπής προεδρία». Στη διαδικασία του διαλόγου με τους διευθυντές ειδήσεων, ο Πρόεδρος Αναστασιάδης αναγκάστηκε με τη σειρά του να κάνει κάποιες «κάθετες» τοποθετήσεις, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος ομολογούσε ότι ενόψει διαπραγμάτευσης δεν ήταν σωστό να παίρνει απόλυτες θέσεις.
 
Ακόμα και αν δεν είναι απόλυτη θέση, τελικά η τοποθέτησή του, ότι εδαφικό σημαίνει «και κριτήρια και οπωσδήποτε χάρτες», καταλήγει να οδηγεί σε αδιέξοδο, αν συνδυαστεί με την τοποθέτηση Ακιντζί, ότι «χάρτης θα υπάρξει μόνο όταν ξεκινήσει η πενταμερής». Με αυτά τα δεδομένα στην Ελβετία, μυρίζει έντονα ναυάγιο. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, οι Τούρκοι τώρα προσθέτουν στον κλοιό που δημιουργούν στον Πρόεδρο και το γνωστό μας «Μπαρμπαρός»...
 
Εξαιρετικά δύσκολος ο ρόλος του Προέδρου της Δημοκρατίας
 
Θα αναγκαστεί τελικά ο Πρόεδρος να δώσει «κάτι» για να αποφύγει το ναυάγιο; Και τι μπορεί να είναι αυτό; Αν, από την άλλη, δεν δώσει τίποτα και καταγγείλει την τουρκική πλευρά, επιστρέφοντας στη Λευκωσία με το μέτωπο ψηλά, τότε ποια θα είναι η συνέχεια; Σε αυτή τη χρονική συγκυρία, το τελευταίο που μπορεί να σκεφτεί κάποιος είναι ότι μπορεί να παρέμβουν οι Αμερικανοί, ενώ δεν μπορεί κανείς λογικά να περιμένει τέτοιους ρόλους από τα Ηνωμένα Έθνη.
 
Μήπως, όμως, αποκλείεται και το σενάριο όλα αυτά να είναι «παρατραβηγμένα» και απλώς να γίνει μια διαπραγμάτευση που δεν θα καταλήξει, αλλά θα πρέπει να συνεχιστεί; Δεν μπορεί λογικά να αποκλείσουμε και ένα τέτοιο σενάριο. Κάτι τέτοιο, όμως, θα σημαίνει ότι ο Νίκος Αναστασιάδης επιστρέφει στην Κύπρο με πολύ λιγότερα αποτελέσματα των αναμενομένων και θα έχει να θέσει ενώπιον του Εθνικού Συμβουλίου έναν τέτοιο εκβιασμό. Να αποφασιστεί δηλαδή να προχωρήσουμε σε κάποια «πενταμερή», που εμείς θα ονομάζουμε «διεθνή διάσκεψη», προκειμένου να δούμε ένα… χάρτη.
 
Εναλλακτική λύση θα του μένει αν, αιφνιδιάζοντας τους πάντες, θελήσει να κλείσει θέματα εκεί στην Ελβετία και δεχτεί να περάσουν σε διάσκεψη με την εσπευσμένη παρουσία εκπροσώπων των τριών εγγυητριών δυνάμεων. Σε μια τέτοια περίπτωση, όμως, πιθανώς να μην έχει πια ούτε και την υποστήριξη του ΑΚΕΛ. Εξαιρετικά δύσκολος ο ρόλος του. Ο φόβος είναι φανερός, γιατί δεν είναι απομακρυσμένο το ενδεχόμενο να βρεθεί στο δίλημμα να διαλέξει τον… τρόπο του ναυαγίου.
 
Η περίπτωση η Τουρκία να «εκπλήξει τους πάντες», όπως από καιρό επιμένουν κάποιοι από το περιβάλλον του Προέδρου της Δημοκρατίας και μέσα στον Συναγερμό, μπορεί τώρα να κριθεί υπό το φως και των τελευταίων τοποθετήσεων του Μουσταφά Ακιντζί, αλλά και της αποστολής «Μπαρμπαρός». Σε τι, άραγε, χρειαζόταν τώρα το τουρκικό σκάφος να κόβει βόλτες στις κυπριακές θάλασσες, αν η Άγκυρα εννοούσε πραγματικά να κάνει μια συζήτηση και για το εδαφικό και για τις εγγυήσεις;

Top