Νάσιος Ορεινός Οι δημοσκοπήσεις και το στατιστικό λάθος

Οι δημοσκοπήσεις και το στατιστικό λάθος



 

Ενόψει προεδρικών εκλογών είναι σημαντικό να επισημανθούν κάποια σημαντικά στοιχεία που αφορούν τις δημοσκοπήσεις. Όπως είναι γνωστό οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν την εικόνα μιας δεδομένης στιγμής και σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν πρόβλεψη του εκλογικού αποτελέσματος. Σημαντικό κομμάτι των δημοσκοπήσεων είναι το Στατιστικό λάθος το οποίο πολλοί επικαλούνται όταν και μόνο τους συμφέρει. Έχει επανειλημμένα συζητηθεί το κατά πόσον επηρεάζει η όχι το αποτέλεσμα.

Θα πρέπει ο ψηφοφόρος να γνωρίζει ότι στον τομέα των Δημοσκοπήσεων, το Στατιστικό λάθος δεν είναι απαράβατο και ότι το κατά πόσο θα ισχύσει εξαρτάται από κάποιους παράγοντες.
Στον τομέα της έρευνας γενικότερα, το «Ολικό λάθος» αποτελείται από το «Στατιστικό λάθος» και από το «Συστηματικό λάθος». Το Στατιστικό λάθος λοιπόν, είναι η διαφορά του αποτελέσματος ενός δείγματος σε σχέση με το πραγματικό αποτέλεσμα και υφίσταται νοουμένου ότι δεν έχουν διεξαχθεί άλλα λάθη. Είναι κυρίως ένας στατιστικός όρος ο οποίος λαμβάνει υπόψη ορισμένες παραμέτρους όπως το μέγεθος του δείγματος, το επίπεδο εμπιστοσύνης και την τυπική απόκλιση. Αν για παράδειγμα, σε ένα δείγμα το αποτέλεσμα καταγράφεται στο 50%, με ένα στατιστικό λάθος (+-2%), το αποτέλεσμα αναμένεται σε επίπεδο εμπιστοσύνης 95% να κυμανθεί μεταξύ 48%-52%.

Αυτή όμως είναι η μισή αλήθεια, καθώς το Συστηματικό λάθος εάν δε προσεχθεί μπορεί να ανατρέψει αυτό το διάστημα. Τα Συστηματικά λάθη, όπως λέγονται, είναι κυρίως αυτά που διεξάγονται ως αποτέλεσμα λανθασμένου σχεδιασμού μιας έρευνας ή λάθη προερχόμενα κατά την εκτέλεση αυτής και δεν επιμετρούνται στατιστικά. Τα Συστηματικά λάθη χωρίζονται με τη σειρά τους στα λάθη προερχόμενα από τον ερωτώμενο ή λάθη διαδικαστικά. Αν για παράδειγμα ο ερωτώμενος ρωτηθεί ως προς το ποιον θα ψηφίσει στις προσεχείς εκλογές και αυτός δώσει μια ψευδή απάντηση αυτό δεν μπορεί να επιμετρηθεί στατιστικά. Αν μια μερίδα του εκλογικού σώματος λοιπόν, αποκρύβει τη ψήφος της δεν μπορεί κανένας δημοσκόπος να το προσμετρήσει.

Αν ακόμα, μια έρευνα θα έπρεπε να είχε σταθμιστή αφού παρουσίαζε προβλήματα αντιπροσώπευσης κάποιων ομάδων όπως οι ηλικιακές ομάδες ή κάποιο κόμμα και ο δημοσκόπος απόφυγε να το πράξει, ούτε αυτό το λάθος μπορεί να επιμετρηθεί στατιστικά.

Αυτού του είδους τα λάθη πρέπει απλώς να ευχόμαστε να έχουν αποφευχθεί.

Σε περίπτωση που τα Συστηματικά λάθη αποφευχθούν, τότε το Στατιστικό λάθος μπορεί να αποτελέσει ένα ασφαλές διάστημα ως προς το πραγματικό αποτέλεσμα.


Top